II SA/Łd 204/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi oddalił skargę na decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego, uznając zmianę na mieszkalny za niezgodną z planem zagospodarowania przestrzennego.
Sąd rozpatrzył skargę na decyzję nakazującą przywrócenie pierwotnego, gospodarczego sposobu użytkowania budynku, który został samowolnie zmieniony na mieszkalny w 1996 roku. Skarżący argumentowali, że zmiana była możliwa zgodnie z planem zagospodarowania z 1985 roku i że obecny plan zakazujący dwóch budynków mieszkalnych na jednej działce nie powinien być stosowany do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu. Sąd uznał jednak, że zmiana była niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania z 2000 roku, który dopuszczał tylko jeden budynek mieszkalny na działce, i dlatego oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrzył skargę M. M., E. M. i R. M.-M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego, gospodarczego sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Zmiana sposobu użytkowania na mieszkalny nastąpiła samowolnie w 1996 roku. Skarżący podnosili, że zmiana była zgodna z planem zagospodarowania z 1985 roku, a obecny plan z 2000 roku, który dopuszczał tylko jeden budynek mieszkalny na działce, nie powinien być stosowany do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu. Argumentowali również kwestie zdrowotne i uciążliwość sąsiedztwa. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, stwierdził, że postępowanie zostało wszczęte w 2004 roku i powinno być prowadzone na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania. Zgodnie z przepisami przejściowymi, zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane znowelizowane ustawą z 2003 roku. Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania była niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta R. z 2000 roku, który dopuszczał realizację tylko jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce. W związku z tym, legalizacja samowoli była niemożliwa, a nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania był zasadny. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i nie dopatrzył się naruszeń, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana sposobu użytkowania nie może zostać zalegalizowana, ponieważ jest sprzeczna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza realizację tylko jednego budynku mieszkalnego na działce, a na działce skarżących znajduje się już dom jednorodzinny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że legalizacja samowoli budowlanej musi być oceniana w świetle planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania. Obecny plan z 2000 roku zakazuje posiadania dwóch budynków mieszkalnych na jednej działce, co czyni zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane
Właściwy organ może nakazać właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
u.p.b. art. 71 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane
W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio.
Pomocnicze
u.p.b. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych ustaw art. 2 § ust. 3
Przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonanych bez wymaganego pozwolenia przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej zmiany, w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane art. 2 § ust. 3
W sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonanej przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 31 maja 2004r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne badają legalność zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka jak w sentencji wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny jest niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza realizację tylko jednego budynku mieszkalnego na działce. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2004 roku nakazują stosowanie przepisów dotychczasowych do zmian dokonanych przed wejściem w życie nowelizacji, jeśli postępowanie nie zostało zakończone. Legalizacja samowoli budowlanej musi być oceniana w świetle planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania.
Odrzucone argumenty
Zmiana sposobu użytkowania była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego z 1985 roku. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego z 2000 roku, zakazujący dwóch budynków mieszkalnych na jednej działce, nie powinien być stosowany do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu. Fakt zameldowania i nadania numeru porządkowego nieruchomości utwierdził skarżących w przekonaniu o legalności zmiany. Argumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącej i uciążliwości sąsiedztwa.
Godne uwagi sformułowania
sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skutki przeprowadzonej samowoli ocenia się na datę kiedy dochodzi do procesu legalizacji, organ bada czy w tej dacie legalizacja jest możliwa, dlatego też wyłącznie w odniesieniu do "nowego" miejscowego planu zagospodarowania można prowadzić prace legalizacyjne. Meldunek nie może mieć wpływu na legalizację samowoli, organy meldunkowe podejmując decyzję o zameldowaniu skarżących pod wskazanym adresem nie stworzyły prawa, które skutkowałoby wydaniem decyzji zezwalającej na współistnienie na jednej działce dwóch budynków mieszkalnych.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Rosińska
sędzia
Arkadiusz Blewązka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy Prawo budowlane oraz zasady oceny legalności samowoli budowlanej w kontekście planu zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny i zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami obywateli a rygorystycznymi przepisami planowania przestrzennego i prawa budowlanego, pokazując, jak ważne jest przestrzeganie procedur i aktualnych przepisów.
“Samowolna zmiana budynku gospodarczego na mieszkanie – czy można zalegalizować niezgodność z planem zagospodarowania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 204/06 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Blewązka Jolanta Rosińska Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi M. M., E. M. i R. M.-M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz.2016), art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał M. M., E. M. i R. M. - M. przywrócenie poprzedniego (gospodarczego) sposobu użytkowania budynku gospodarczego znajdującego się w R. przy ul. A 12 na działce oznaczonej nr ewid. 280. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek zamieszkujących przy ul. A 10 E. i K. S., którzy poinformowali organ, iż Państwo M. mieszkają w budynku gospodarczym nielegalnie użytkowanym jako mieszkanie. W toku czynności wyjaśniających organ ustalił, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w R. decyzją z dnia [...] udzielił R. i E. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, następnie miała miejsce rozbudowa obiektu poprzez dobudowanie ganku o wymiarach 1,75m × 1,65m. W toku postępowania organ zobowiązał właścicieli do przedłożenia oceny technicznej dobudowanego ganku oraz zwrócił się do Urzędu Miasta w R. o informację jakie było, w 1996 roku, i jakie jest obecnie przeznaczenie nieruchomości, działki o nr ewid. 280 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta R.. Na podstawie zebranych danych ustalono, iż zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny nastąpiła w 1996 roku, stosownie zatem do treści art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 71a ustawy Prawo budowlane, bowiem przepisu tego nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Podstawą działania organu jest zatem przepis art. 71 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r., zgodnie z którym w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania przepisy art. 50, art.51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Właściwy organ może zatem w drodze decyzji nakazać właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jeśli nie jest możliwe zalegalizowanie powstałej samowoli. W niniejszej sprawie przeprowadzenie procesu legalizacyjnego nie jest możliwe, ponieważ byłoby to sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta, gdyż nieruchomość będąca własnością Państwa M. jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz gospodarczym. Natomiast zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta R. zatwierdzonym uchwałą z dnia 30 marca 2000r., nieruchomość ta znajduje się w jednostce urbanistycznej [...] teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej i w odniesieniu do tej nieruchomości dopuszcza się realizację w obrębie jednej działki budowlanej jednego domu jednorodzinnego. Obowiązuje zatem zakaz realizacji nowych budynków mieszkalnych na nieruchomości już zabudowanej budynkiem mieszkalnym, jak również zakaz zmiany sposobu użytkowania istniejących budynków celem zwiększenia terenu zabudowy mieszkaniowej. Ponieważ zmiana sposobu użytkowania budynku jest niezgodna z ustaleniami planu zagospodarowania miasta nie jest możliwe udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli wszyscy właściciele nieruchomości tj. M. i E. M. oraz R. M. - M.. W uzasadnieniu wskazali, iż wszystkie instalacje wewnętrzne budynku gospodarczego zostały wykonane w czasie jego realizacji, jak wynika z dokumentacji technicznej przed dniem 5 maja 1996r. Do czasu wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku gospodarczego tj. do dnia [...], inwentaryzacja instalacji wewnętrznych nie była przez organ wymagana, kwestie te zdaniem stron zostały pominięte w uzasadnieniu decyzji z [...] Ponadto strona uważa, iż naruszenie przepisu art. 71 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego sprowadza się do kwestii zamieszkiwania w budynku, po wcześniejszym zameldowaniu w nim i nadaniu przez Urząd Miasta w R. numeru porządkowego działki nr ewid. 280 przy ul. A nr 12. Nie ma natomiast naruszenia przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż zmiana sposobu użytkowania nie spowodowała wymienionych w tym przepisie skutków. Strona podkreślił również, iż zmiana sposobu użytkowania budynku miała miejsce w 1996r. tj. w czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego miasta z 1985r. zgodnie, z którym zmiana taka, zmiana sposobu użytkowania, była możliwa. Dodatkowo nie bez znaczenie dla strony pozostaje fakt, że art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r., został uchylony z dniem 26 września 2005r. na mocy ustawy z dnia 28 lipca 2005r., a zmiana sposobu użytkowania w obecnie obowiązującym zapisie art. 71 Prawa budowlanego nie narusza jego pkt 2 ust. 1 przez co pozwolenie właściwego organu nadzoru budowlanego przestało być wymagane. Zdaniem odwołujących dokonanie zmian w zapisie ustawy świadczy o intencji ustawodawcy w kwestii interpretacji stanu prawnego i wskazuje na złagodzenie przepisów ustawy. Decyzją (Nr [...]) z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) po rozpatrzeniu odwołania M. i E. M. oraz R. M. - M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Uzasadniając organ powtórzył poczynione ustalenia i podkreślił, iż bezsporna jest okoliczność, że właściciele nieruchomości dokonali w 1996 roku samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny. Wyjaśnił, iż z uwagi na czas przeprowadzonej zmiany oraz okoliczność, iż postępowanie wszczęte w sprawie nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji, w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane znowelizowane ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w brzmieniu przepisu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane zgodnie, z którym w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części, dokonanej przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 31 maja 2004r., stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. W myśl przepisu art. 71 ust. 1, ust. 3 ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia na budowę, natomiast w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części bez pozwolenia, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 ustawy stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 ustawy, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu lub jego części, oznacza to, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania mającego na celu wyjaśnienie czy istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w tym z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ zobligowany jest, zatem zbadać czy samowolę można zalegalizować. Poczynione w tej materii ustalenia wykazały, iż plan zagospodarowania z dnia 28 marca 1985r. obowiązywał do dnia 30 marca 2000r., obecnie zaś obowiązuje plan zagospodarowania uchwalony uchwałą z dnia 30 marca 2000r. w oparciu, o który to plan organ badał czy inwestycja jest zgodna z jego postanowieniami. Ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z jednoczesnym zakazem realizacji w obrębie jednej działki więcej niż jednego domu jednorodzinnego. Zakaz ten dotyczy także zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i dlatego też nie jest możliwa legalizacja zaistniałej w niniejszej sprawie samowoli, w zakresie zmiany sposobu użytkowania z gospodarczego na mieszkalny, bowiem prowadziłaby do zalegalizowania procesu prowadzącego do zwiększenia zabudowy mieszkaniowej w obszarze jednej działki i byłoby sprzeczne z ustaleniami planu zagospodarowania miasta. Wyjaśnił również, iż w obecnym stanie prawnym zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia nie zaś pozwolenia na budowę, jednakże okoliczność ta nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący - M.i E. M. oraz R. M. - M. podnieśli, iż nie kwestionując rozstrzygnięcia opartego na samym prawie budowlanym, mają wątpliwości do uzasadnienia opartego na planie zagospodarowania miasta R.. Zdaniem strony zapis zakazujący realizacji dwóch budynków mieszkalnych na jednej działce został niesłusznie rozciągnięty na zmianę sposobu użytkowania budynku, która to zmiana nie jest realizacją budynku, który to budynek już istnieje. Wyjaśnili także, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu podyktowana była bardzo złym stanem zdrowia E. M., który uniemożliwiał mu swobodne przemieszczanie się na terenie działki, na której różnica poziomów wynosi około 4 m, zaś sam budynek mieszkalny jest budynkiem piętrowym, do którego wejść trzeba po schodach. Ponadto z uwagi na działalność gospodarczą prowadzoną przez sąsiadów skarżących i związane z nią uciążliwy hałas i zanieczyszczenie powietrza, jedynie w linii zabudowy budynku gospodarczego możliwe jest spokojne funkcjonowanie i ludzkie mieszkanie. Podnieśli również, iż fakt nadania numeru ulicy, przy której znajduje się nieruchomość oraz zameldowanie w Urzędzie Miasta utwierdziły skarżących w przekonaniu, iż dopełnili wszystkich formalności związanych ze zmianą sposobu użytkowania. Strona zdaje sobie sprawę, iż część jej argumentów nie znajduje oparcia w przepisach prawa jednakże w myśl art. 7 kpa organ winien orzekać, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, zatem także sytuację życiową strony, przedłożone przez nią dowody, którym jednak organ odmówił wiarygodności, co stanowi naruszenie przepisu art. 107 §3kpa. Działania podejmowane przez organ, a w szczególności te zobowiązujące stronę do przedłożenia dokumentacji, np. inwentaryzacji budynku, zamiast doprowadzić do zalegalizowania samowoli, naraziły stronę jedynie na straty finansowe, w czasie, gdy organ posiadał już planu zagospodarowania przestrzennego, wiedział zatem jak wygląda sytuacja prawna i faktyczna sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podniósł, iż argumenty skarżących zawarte w skardze stanowią w zasadzie powtórzenie zarzutów stawianych w odwołaniu, do których już się odniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, ponieważ argumenty te nie prowadzą do merytorycznego podważenia zasadności rozstrzygnięcia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie dniu 19 września 2006r. skarżący E. M. oświadczył, iż zmiana sposobu użytkowania budynku miała miejsce w okresie maj-czerwiec 1996 roku i wówczas obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta R. nie zakazywał posadowienia dwóch budynków mieszkalnych na jednej działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej dalej "p.p.s.a.". Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 p.p.s.a.), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Dodatkowo podkreślić należy, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując złożoną skargę w tak określonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, których skutkiem byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji, ani też decyzji organu I instancji. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożony na skarżących nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku wybudowanego jako budynek gospodarczy a użytkowanego jako mieszkalny. Podstawą prawną dla podjętego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) a przede wszystkim przepisy art. 71 ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 tej ustawy. Na wstępie należy wyjaśnić, iż nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż w 1996 roku doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, organ nadzoru budowlanego miał zatem podstawy do podjęcia kroków prawnych zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa tj. z ustawą Prawo budowlane. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w październiku 2004 roku, na wniosek złożony przez sąsiadów strony skarżącej i było prawidłowo prowadzone na podstawie stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania decyzji. W kwestii podstawy prawnej zastosowanej w niniejszej sprawie należy wyjaśnić, iż z uwagi na czas dokonanej zmiany sposobu użytkowania budynku oraz okoliczność, iż postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej, w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane znowelizowane ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), w szczególności przepis art. 71 ust. 3 tej ustawy, nie zaś obecnie regulujący te kwestie przepis art. 71 a ustawy. Wyjaśnić i podkreślić należy, iż przepis art. 71 a został dodany do ustawy Prawo budowlane, ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. zmieniającą ustawę - Prawo budowlane i wszedł w życie w dniu 31 maja 2004r. Ponadto, co ważne, w ustawie zmieniającej ustawodawca zawarł przepis przejściowy tj. art. 2 ust. 3 ustawy zmieniającej, który stanowi, iż "przepisu art. 71a nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonanych bez wymaganego pozwolenia przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej zmiany, w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe". Również w przepisie art. 2 ust. 2 tej ustawy widnieje uregulowanie w myśl, którego w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed dniem 31 maja 2004r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W przepisie art. 2 ust. 3 w/w ustawy ustawodawca posługując się pojęciem "dokonanych" podkreślił, iż ważne jest ustalenie czasu, w którym zmiana sposobu użytkowania nastąpiła, została dokonana. Jak wskazane zostało powyżej w niniejszej sprawie zmiana taka nastąpiła w okresie maj-czerwiec 1996 roku i dlatego też organ właściwie jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął przepis art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym " W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 w/w ustawy stosuje się odpowiednio. W decyzji, w której mowa o art. 51 w/w ustawy właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". W oparciu o powołane przepisy ustawy organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie mające na celu wyjaśnienie czy możliwe jest zalegalizowanie powstałej samowoli. Z uwagi na fakt, iż zmiana sposobu użytkowania została definitywnie przeprowadzona i zakończona w 1996 roku, decyzją z dnia [...] skarżący uzyskali pozwolenie na użytkowanie obiektu jako budynku gospodarczego, w niniejszej sprawie nie znalazły zastosowania przepis art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, bowiem w stosunku do robót już wykonanych zbędne jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania czy też nakazywanie zaniechania dalszych robót lub udzielenie pozwolenia na ich wznowienie. Prawidłowo zatem organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, w niniejszej sprawie nie było również możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem gdyż byłoby to sprzeczne z postanowieniami obowiązującego, w dacie orzekania w niniejszej sprawie, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R.. Przedmiotowy plan został uchwalony w dniu 30 marca 2000r. i wyłącznie w oparciu o jego zapisy organ mógł badać możliwość zalegalizowania spornej samowoli, nie zaś jak wnosili skarżący w oparciu o poprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania uchwalony w dniu 28 marca 1985r. i obowiązujący do dnia 30 marca 2000r., zatem nieobowiązujący już w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie tj. w październiku 2004r. Skutki przeprowadzonej samowoli ocenia się na datę kiedy dochodzi do procesu legalizacji, organ bada czy w tej dacie legalizacja jest możliwa, dlatego też wyłącznie w odniesieniu do "nowego" miejscowego planu zagospodarowania można prowadzić prace legalizacyjne. Natomiast jak wynika z zapisu obowiązującego na terenie R. planu zagospodarowania przestrzennego, nieruchomość skarżących jest położona na obszarze zabudowy mieszkaniowo-usługowej (symbol [...]), na której dopuszcza się realizację w obrębie jednej działki budowlanej jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na przedmiotowej działce znajduje się dom jednorodzinny parterowy i budynek gospodarczy, którego sposób użytkowania uległ zmianie. Zgodnie zatem z zapisem planu wobec spornego budynku gospodarczego nie może zostać wydana decyzja o zmianie sposobu użytkowania tego obiektu, bowiem wówczas na jednej działce budowlanej znajdowałyby się dwa budynki mieszkalne. Strona skarżąca kwestionowała zasadność takiego stanowiska argumentując, iż zapis planu brzmi "dopuszcza się realizację..." natomiast budynek już istnieje. Jednakże w momencie realizacji inwestycji pierwotne przeznaczenie budynku było gospodarcze, nie istniała zatem sprzeczność, natomiast obecnie na etapie postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli organ nadzoru budowlanego prawidłowo oparł się wyłącznie na planie obowiązującym w czasie orzekania, zgodnie z którym "dopuszcza się realizację w obrębie jednej działki budowlanej jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego". Dodatkowo należy wyjaśnić, iż nawet jeśli "stary" plan zagospodarowania dopuszczał możliwość wybudowania dwóch budynków mieszkalnych na jednej działce, to w wówczas obowiązującym uregulowaniu prawnym nie była zamieszczona regulacja umożliwiająca legalizację powstałej samowoli, zatem również wówczas nie istniały podstawy do wydania odmiennej treści rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości zarówno data powstania samowoli, jak i sam fakt zaistnienia tej samowoli, przeprowadzone zostały bowiem prace umożliwiające zamieszkiwanie w tym budynku a jednocześnie żadna ze stron nie kwestionuje tych ustaleń. W wyniku przeprowadzonych czynności postępowania organ prawidłowo ustalił, iż zmiana sposobu użytkowania, jaka zaistniała wymagała zezwolenia, ponieważ obiekt został przeznaczony do innego rodzaju użytkowania, został wybudowany jako budynek gospodarczy i dla budynku gospodarczego została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego. Pozwolenie na zmianę użytkowania może być wydane wówczas, gdy zostały spełnione określone w ustawie warunki, w tym dotyczące zgodności proponowanej zmiany z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zapis obowiązującego w dacie orzekania miejscowego planu zagospodarowania nie daje innej możliwości, bowiem widnieje w nim wyraźny zapis, iż "dopuszcza się realizację w obrębie jednej działki budowlanej jednego domu jednorodzinnego", a na działce skarżących został już wybudowany dom jednorodzinny. W świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy nie znajdują uzasadnienia argumenty strony, iż fakt zameldowania i nadania ulicy, przy której znajduje się działka numeru porządkowego, utwierdziły ją, iż podejmowane czynności były i są zgodne z przepisami prawa. Meldunek nie może mieć wpływu na legalizację samowoli, organy meldunkowe podejmując decyzję o zameldowaniu skarżących pod wskazanym adresem nie stworzyły prawa, które skutkowałoby wydaniem decyzji zezwalającej na współistnienie na jednej działce dwóch budynków mieszkalnych. Ponadto znaczna cześć argumentów skarżących odnosiła się do złej sytuacji zdrowotnej, materialnej i uciążliwego sąsiedztwa, argumenty tej natury nie prowadzą do merytorycznego podważenia zaskarżonej decyzji. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, iż organy prawidłowo zastosowały przepis art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane do ustalonego w sposób wnikliwy i obiektywny stanu faktycznego. Okoliczność, iż obowiązujący w dacie orzekania w sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta R. zawiera wyraźny zapis zakazujący realizacji w obrębie jednej działki dwóch budynków mieszkalnych powoduje, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zasadne. Ponadto decyzja ta nie narusza przepisów prawa a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI