II SA/Łd 202/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę gołębnika z powodu naruszenia procedury administracyjnej i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki gołębnika wybudowanego bez pozwolenia. Strony skarżące twierdziły, że obiekt składa się z nowej 'budy' postawionej na starym budynku gospodarczym z lat 70-tych, a organy administracji nie ustaliły tego prawidłowo. Sąd uznał, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie umożliwiając stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. i J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę gołębnika wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji ustaliły, że gołębnik o wymiarach ok. 6,5 m x 4,3 m został wybudowany w 1998 roku bez pozwolenia. Strony skarżące podnosiły, że obiekt składa się z nowej 'budy' postawionej na istniejącym od lat 70-tych budynku gospodarczym, a organy nie ustaliły tego prawidłowo, naruszając przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd podkreślił, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym daty budowy obiektu i jego konstrukcji, jest kluczowe dla zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Z uwagi na naruszenia proceduralne, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień, w tym zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie umożliwiając stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co mogło wpłynąć na błędne ustalenie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie dały stronom możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, co jest naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. i mogło prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych dotyczących obiektu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane
Przepis dotyczy nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, jednak jego zastosowanie wymaga prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy materialnej - obowiązek organu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony - prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych - kontrola legalności aktów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.p.b. art. 48 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane
Budowa obiektu wymaga pozwolenia, chyba że jest zwolniona na mocy art. 29.
u.p.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane
u.p.b. art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane
Przepis dotyczy stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.
k.p.a. art. 10 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyjątek od zasady czynnego udziału strony w przypadku zwłoki.
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do składania wniosków dowodowych.
k.p.a. art. 89 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przeprowadzenia rozprawy w określonych sytuacjach.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji zasady prawdy materialnej i czynnego udziału strony (art. 7, 10, 77 k.p.a.). Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego obiektu budowlanego (jego konstrukcji i daty powstania). Potencjalne zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zamiast ustawy z 1994 r.
Godne uwagi sformułowania
wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych Celem postępowania administracyjnego jest wiążące ustalenie przez organy administracji publicznej w formie decyzji konsekwencji norm prawa materialnego zasada prawdy materialnej zasada czynnego udziału strony organ administracji nie umożliwiły stronom postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów uchybienie to nie zostało wyeliminowane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i to w obydwu instancjach pozbawiając strony prawa wypowiedzenia się co do materiału dowodowego organy administracji zrezygnowały ze współdziałania stron w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy postanowienie o wstrzymaniu robot budowlanych nie mogło wywołać żadnych skutków prawnych, a przedmiotowe postanowienie w tej części jest bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Zygmunt Zgierski
członek
Barbara Rymaszewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności zasady czynnego udziału strony i obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nadzoru budowlanego i interpretacji przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna (samowola budowlana) wydaje się oczywista. Podkreśla znaczenie prawa do obrony i aktywnego udziału strony w postępowaniu.
“Błąd proceduralny uchylił nakaz rozbiórki gołębnika – lekcja z prawa administracyjnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 202/07 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2007-05-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Barbara Rymaszewska /sprawozdawca/ Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/ Zygmunt Zgierski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 22 maja 2007roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2007 roku sprawy ze skargi A. G. i J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki gołębnika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A. i J. małżonków G. solidarnie kwotę złotych 527 (pięćset dwadzieścia siedem) tytułem zwrotu kosztów postepowania. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. - Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118), nakazał Państwu A. i J. G. rozbiórkę gołębnika usytuowanego na działce o nr ewid. 1560, położonej w Ł. przy ul. A , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja zapadła po ustaleniu, że na działce o nr ewid. 1560, położonej w Ł. przy ul. A A. i J. G. wybudowali w 1998 roku gołębnik nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę. Organ administracji I instancji stwierdził, że budowa przedmiotowego budynku jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów. Zmierzając do legalizacji samowoli budowlanej, postanowieniem Nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wstrzymał roboty budowlane gołębnika i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w określonym terminie dokumentów wymaganych zgodnie z art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane. Inwestor, pouczony o skutkach niespełnienia obowiązku nałożonego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, nie przedłożył żądanych dokumentów w zakreślonym terminie. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. G. i J. G., wyjaśniając, że nie złożyli dokumentów wymaganych do legalizacji budynku, albowiem wartość gołębnika jest wielokrotnie niższa od wysokości potencjalnej opłaty legalizacyjnej. Gołębnik został przywieziony w 1998 roku, jako gotowy budynek, został posadowiony na miejscu starego kurnika i nie przeszkadza w korzystaniu z nieruchomości. Wnoszący odwołanie, argumentując, że gołębnik jest małą zadaszoną "budą" o wymiarach 2 m x 4 m, nie posiada fundamentów, a wraz z otoczonym siatką wybiegiem ma wymiary 6,5 m x 4,5 m, wnieśli o uchylenie decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji II instancji podniósł, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniach 12 lipca 2005 roku i 5 kwietnia 2006 roku stwierdzono, że na nieruchomości przy ul. A w Ł. znajduje się drewniany gołębnik o wymiarach 3,80 m x 2,40 m z wybiegiem dla gołębi (wolierą) o konstrukcji drewnianej z siatki stalowej, bez fundamentów, posadowiony na podkładach kolejowych. Gołębnik pokryty jest płytami plastikowymi falistymi, a wraz z wybiegiem posiada wymiary około 6,50 m x 4,30 m. Przedmiotowy obiekt został zrealizowany w 1998 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, budowa przedmiotowego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, gdyż nie została zwolniona z takiego obowiązku na mocy art. 29 ustawy – Prawo budowlane. Woliery na gołębie nie można też traktować jako budynku gospodarczego związanego z produkcja rolną, albo obiektu małej architektury. Z tego względu organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie administracyjne mające na celu doprowadzić przedmiotowy obiekt do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika z akt sprawy organ administracji I instancji, postanowieniem z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie określonych dokumentów celem zalegalizowania przedmiotowej samowoli. Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu i nie wywiązanie się inwestorów z powyższego obowiązku organ I instancji, stosownie do treści art. 48 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo budowlane prawidłowo nakazał rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ nadzoru budowlanego II instancji stwierdził, że nie mogą one mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. G. i J. G. zarzucili decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.: - naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu zbudowanego w latach 70-tych XX wieku w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. - Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), podczas gdy zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane do takich obiektów mają zastosowanie przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku; - naruszenie prawa procesowego, a mianowicie: a) zasady prawdy materialnej przez niezastosowanie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność daty dokończenia budowy przedmiotowego gołębnika, b) przepisu art. 89 § 2 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie rozprawy, mimo iż zachodziła potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków oraz biegłych; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieustaleniu w toku postępowania administracyjnego, że obiekt, którego rozbiórkę nakazano, został wybudowany w latach 70-tych XX wieku, a więc wiele lat przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Powyższe zarzuty służyły stronie skarżącej za podstawę żądania uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi A. i J. G. podnieśli, iż opis zamieszczony w zaskarżonej decyzji dotyczy pomieszczenia, które zostało wybudowane w latach 70-tych z przeznaczeniem na chów trzody chlewnej oraz kurnik. W 1995 roku, tj. w chwili nabycia udziału w prawie własności nieruchomości przez skarżących, pomieszczenie to istniało już od wielu lat i było w bardzo złym stanie technicznym. W 1998 roku skarżący zakupili gotową "budę" z drewna sosnowego z podłogą, gotowymi półkami, krytą blachą trapezową, o długości 2,25 m i szerokości 2,30 m. Po przystosowaniu pomieszczenia z lat 70-tych poprzez przycięcie na wysokości 1,20 m i długości 2,30 m postawili na nim zakupioną "budę". W ocenie skarżących fakt połączenia obiektów jest oczywisty. W szczególności widoczne są połączenia obu pomieszczeń, różnice w materiałach, z których zostały wykonane oraz upływ czasu i warunki atmosferyczne oddziałujące na nie. Na poparcie swych twierdzeń skarżący dołączyli do skargi dwie oceny techniczne przedmiotowego obiektu sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Strony wnoszące skargę zauważyły, iż wielokrotnie w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego, zwracały uwagę organom administracji, że ich działanie ograniczało się do zakupienia drewnianej "budy" i ustawienia jej na istniejącym budynku gospodarczym, a mimo to organy administracji nie dostrzegły, że gołębnik składa się z dwóch części. Wbrew postanowieniom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a podejmowane przez organ czynności nie były prowadzone z należytą starannością. Zdaniem autorów skargi zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o błędną podstawę prawną, albowiem przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku nie ma zastosowania do obiektu, którego dotyczyło postępowanie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując dodatkowo, iż zarzuty zawarte w skardze nie były podnoszone przez skarżących w toku postępowania przed organami administracji I i II instancji – zostały przedstawione dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Fakty, na które powołują się skarżący, są oczywiście sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, jak również z oświadczeniami składanymi przez samych skarżących i nie mogą mieć wpływu na zmianę stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania A. i J. G. wielokrotnie bowiem składali oświadczenia, iż przedmiotowy gołębnik został wybudowany w 1998 roku, a następnie obudowany siatką tworząc tzw. wolierę. Skarżący nigdy nie podnosili, że obiekt ten został wyremontowany i istniał przed 1994 rokiem. Przeciwnie w piśmie z dnia 14 listopada 2005 roku kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazali, iż "przedmiotowy gołębnik, jako gotowe, drewniane pomieszczenie został przywieziony na teren naszej działki w 1998 roku", a w odwołaniu od decyzji organu I instancji potwierdzili fakt budowy nowego gołębnika w 1998 roku w miejscu, gdzie istniał uprzednio kurnik. W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2007 roku skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., iż dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnieśli, iż gołębnik składa się z dwóch części. Wskazali, że ich stanowisko jest niezmienne w toku całego postępowania. Od początku podkreślali na czym polegały prace remontowe. Nie przywiązywali wagi do starej części obiektu, która istniała na gruncie od lat 70-tych, a składane przez nich oświadczenia dotyczyły jedynie części budynku, która została wykonana przez nich. Fakt, że obecny gołębnik składa się z dwóch części był dla skarżących oczywisty, logicznie wynikał ze stanowiska prezentowanego w toku całego postępowania i powinien zostać zauważony przez organ administracji. Skarżący oświadczyli, że nie przypuszczali, iż tak oczywista okoliczność nie zostanie dostrzeżona. Dopiero z chwilą otrzymania decyzji ostatecznej uświadomili sobie, że organ błędnie ustalił stan faktyczny. Zdaniem skarżących organ administracji nie wykazał w toku postępowania stosownej inicjatywy. Przyjął błędne założenie, że składane przez nich oświadczenia są nieprawdziwe i z góry odrzucił ich stanowisko. Nie wyciągnął prawidłowych wniosków z zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji. W piśmie z dnia 14 listopada 2005 roku oświadczyli, że gołębnik jako gotowe drewniane pomieszczenie został przywieziony na teren działki w 1998 roku, nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem. Został ustawiony na czterech drewnianych podkładach 120 cm nad ziemią. Podczas oględzin nie dostrzeżono, że obecny gołębnik składa się z dwóch części – starej i nowej. Skarżący podnieśli ponadto, iż w postępowaniu administracyjnym składali zdjęcia gołębnika, których brak jest w aktach sprawy. Zwracali uwagę na ten brak, a mimo to zdjęcia nie zostały dołączone do akt. W piśmie procesowym z dnia 21 maja 2007 roku uczestniczka postępowania M. L. zakwestionowała zarzuty skargi. Przedstawiła własną wersję budowy gołębnika, który miał zostać przywieziony, jako gotowe, drewniane pomieszczenie do hodowli gołębi jesienią 1996 roku. Gotowe pomieszczenie wykonane z podkładów kolejowych posadowione zostało bezpośrednio na gruncie w ten sposób, że każdy z czterech narożników miał wydłużony drewniany pal, który został częściowo wkopany w grunt, a dla wzmocnienia pomiędzy tymi palami wykonano wylewkę betonową. Następnie część dolna gołębnika została obita deskami. Nie jest prawdą, że przywiezione gotowe pomieszczenie ustawione zostało na istniejącym budynku gospodarczym, ponieważ dawny drewniany budynek gospodarczy usytuowany był bliżej granicy działki, a deski topolowe, które wykorzystano w dolnej części gołębnika pozyskane były z rozbiórki budynku – piwnicy. Podczas rozprawy w dniu 22 maja 2007 roku skarżąca A. G. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 22 maja 2007 roku, a ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Uczestniczka postępowania M. L. wniosła o oddalenie skargi i zaprzeczyła twierdzeniom skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, iż wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji tak naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i uchybienie przepisom postępowania. W takim przypadku w pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko poprawnie przeprowadzone postępowanie administracyjne daje gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Celem postępowania administracyjnego jest wiążące ustalenie przez organy administracji publicznej w formie decyzji konsekwencji norm prawa materialnego, w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Postępowanie administracyjne służy wykonaniu władczej roli Państwa, z którą związana jest nierówność podmiotów występujących w postępowaniu. W celu zagwarantowania ochrony interesów obywatela, jako słabszej strony postępowania administracyjnego, ustawodawca wprowadził szereg gwarancji procesowych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z zasad służących ochronie obywatela jest zasada prawdy materialnej. Zasada ta określona została w treści art. 7 k.p.a. W myśl tego przepisu to na organie administracji ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Strony mają zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Umożliwieniu stronie współdziałania z organem w ustaleniu stanu faktycznego sprawy służy realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować szereg uprawnień procesowych, w tym składać wnioski dowodowe (art. 78 § 1 k.p.a.). Przepis art. 10 § 1 k.p.a. daje także stronie prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Od tej zasady organy administracji mogą odstąpić wyłącznie w przypadku, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Obowiązek umożliwienia stronie zapoznania się z wynikami postępowania wyjaśniającego pociąga za sobą obowiązek wzięcia pod rozwagę wypowiedzi strony i ustosunkowania się do nich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie zarówno organ administracji I, jak i II instancji nie umożliwiły stronom postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W ten sposób uniemożliwiono skarżącym i uczestniczce postępowania odniesienie się do materiału dowodowego zebranego w sprawie, a co za tym idzie zgłoszenie wniosków dowodowych. Analiza skargi i pism procesowych stron wskazuje, iż złożenie takich wniosków było wielce prawdopodobne. Tak bowiem skarżący, jak i uczestniczka kwestionują ustalenia faktyczne w sprawie. Należy podkreślić, iż uchybienie to nastąpiło w sytuacji, gdy organ odwoławczy, uchylając w dniu [...] decyzję organu I instancji (k. 31 akt administracyjnych) już raz stwierdził zaniechanie pouczenia stron o prawie zapoznania się z aktami. Wprawdzie uwaga ta odnosiła się w pierwszej kolejności do działania organu wobec uczestniczki postępowania, niemniej akta administracyjne wyraźnie wskazują na brak pouczenia w stosunku do wszystkich uczestniczących w postępowaniu. Uchybienie to nie zostało wyeliminowane przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i to w obydwu instancjach. Postępowanie zostało uzupełnione jedynie przez ponowne oględziny, lecz nie ma pouczenia, iż strony mogą zapoznać się z całością materiału dowodowego i złożyć jeszcze wnioski czy wskazać inne dowody w sprawie. W takiej sytuacji podnoszenie w odpowiedzi na skargę argumentu, iż skarżący wskazali nowe okoliczności dopiero w skardze do WSA jest nieuzasadnione. Nie można bowiem wykluczyć, że wskazaliby je, gdyby prawidłowo zostali pouczeni w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Na zasadność tego zarzutu nie wpływa fakt, iż skarżący jak i uczestniczka postępowania podpisali protokóły z oględzin miejsca inwestycji. Nie przesądza to bowiem, iż nie zgłosiliby dowodów, wniosków czy uwag do zgromadzonego materiału. Wprawdzie, jak trafnie zauważa organ administracji, w toku postępowania skarżący nie podnosili okoliczności posadowienia gotowego pomieszczenia służącego do hodowli gołębi na pozostałości kurnika wybudowanego w latach 70-tych. Zauważyć jednak należy, iż okoliczność ta nie była także przedmiotem czynności dowodowych organów administracji. Nie bez znaczenia jest również, że pozostająca w opozycji do skarżących, pozbawiona prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, uczestniczka postępowania, także kwestionuje ustalenia faktyczne w sprawie, zarówno w zakresie daty posadowienia gotowej części gołębnika, jak i sposobu jego zbudowania i części składowych. Zważyć przy tym należy, że organ I instancji w istocie nie ustalił, jak wygląda obiekt będący przedmiotem postępowania. Uzasadnienie organu I instancji milczy na ten temat. Błąd ten naprawił dopiero organ odwoławczy, odwołując się do zapisów zawartych w protokołach oględzin przeprowadzonych dwukrotnie. Pozbawiając strony prawa wypowiedzenia się co do materiału dowodowego organy administracji zrezygnowały ze współdziałania stron w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Działanie takie Sąd obowiązany był uznać za naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie można również wykluczyć, że uwzględnienie podnoszonych już po wydaniu zaskarżonej decyzji wniosków doprowadziłoby do odmiennych ustaleń. W tym sensie zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego jest trafny, o ile oznacza niepełne wyjaśnienie wszystkich okoliczności. Co do zarzutu naruszenia art. 89 § 2 k.p.a. – nieprzeprowadzenia rozprawy, należy pamiętać, iż decyzja o wyznaczeniu rozprawy należy do organu administracji. Niemniej w sytuacji, gdy skarżący zgłosili dowody z zeznań świadków, staje się to obowiązkiem organu. Trafnie strona skarżąca podnosi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zarzut ten jest jednakże zasadny o tyle, o ile wpływ na zebranie i ocenę materiału dowodowego miało pozbawienie stron prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Poza zakresem rozważań Sądu należało pozostawić zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Kwestia przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie jest bowiem ściśle uzależniona od ustalenia momentu wybudowania spornego gołębnika. Do czasu poczynienia odpowiednich ustaleń w tym zakresie subsumcja niepełnego stanu faktycznego do dyspozycji normy prawa materialnego byłaby przedwczesna. Na marginesie należy zauważyć, iż naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu zaś naruszenie przepisów materialnoprawnych przez niewłaściwe zastosowanie polega na błędnym uznaniu, że ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wskazuje na czym polega mylne zrozumienie treści art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, a jedynie zarzuca zastosowanie tego przepisu do obiektu wybudowanego przed wejściem w życie wymienionego przepisu, czyli błędne uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada dyspozycji przedmiotowego przepisu. Na zakończenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi obowiązany był się odnieść do rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...]. Organ administracji na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane gołębnika i nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, mimo że bezsporne jest w sprawie, iż w dniu wydania omawianego postanowienia roboty budowlane były definitywnie zakończone. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie o wstrzymaniu robót budowlanych gołębnika nie mogło wywołać żadnych skutków prawnych, a przedmiotowe postanowienie w tej części jest bezprzedmiotowe. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 152 przedmiotowej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji wyjaśnią wątpliwości co do posadowienia gotowego pomieszczenia przeznaczonego do hodowli gołębi na obiekcie budowlanym wybudowanym w latach 70-tych, a w szczególności ustalą rzeczywistą datę budowy gołębnika oraz stan obiektu. W tym celu wskazane jest rozważenie uzupełnienia materiału dowodowego przez przeprowadzenie dowodów, o których mowa w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Nie można także zapomnieć o zagwarantowaniu stronom prawa czynnego udziału w każdym ze stadiów postępowania administracyjnego, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI