II SA/Łd 2003/01

II SA/Łd 2003/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska /spr./, Protokolant referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego na remont mieszkania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w T. z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę złotych 10 /dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w T. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego oraz art. 129 ust. 7 pkt 2 i ust.. 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88 poz. 400 z późń.zm.) odmówił R. G. przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2001 rok.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący został zwolniony ze służby w PKP Zakład Taboru [...] w dniu 30 czerwca 1999 roku, a okres służby osób nie powołanych lub nie mianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 1999 roku, a zatrudnionych poprzednio w jednostkach ochrony przeciwpożarowej lub na stanowiskach, na których wykonywali czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, traktuje się wyłącznie jako służbę w Państwowej Straży Pożarnej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i w związku z powyższym należało odmówić prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W odwołaniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc, że decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził w stosunku do skarżącego zakończenie służby traktowanej na podstawie art. 129 ust. 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej jako służba w PSP z dniem 30 czerwca 1999r. Na podstawi w/w decyzji organ emerytalno-rentowy MSWiA przyznał skarżącemu prawo do emerytury policyjnej.
W ocenie skarżącego Komendant Powiatowy PSP w T. nie wziął pod uwagę przepisów Działu III ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, dotyczącym między innymi uprawnień mieszkaniowych. Przepisy te według skarżącego są podstawą wystąpienia z roszczeniem dotyczącym przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, argumentując, że zgodnie z postanowieniem art. 129 ust. 7 pkt 2 i ust. 8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej skarżący ma prawo do skorzystania z emerytury lub renty policyjnej, jednak nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy emerytalnej, a to oznacza, że nie ma również prawa do równoważnika pieniężnego za brak i za remont lokalu mieszkalnego.
Organ odwoławczy stwierdził, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym w art. 29 ust. 1, na podstawie którego wykreowano prawo do przyznania emerytom równoważnika mieszkaniowego, przewiduje, że prawo do lokalu, a tym samym i równoważnika mieszkaniowego, przysługuje gdy łącznie spełnione są dwie przesłanki: funkcjonariusz winien być zwolniony ze służby i uprawniony do emerytury policyjnej lub renty. Natomiast skarżący, nie został zwolniony ze służby, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził jedynie zakończenie okresu zatrudnienia R. G., traktowanego wyłącznie dla celów emerytalnych, jako służba w PSP, a więc nie przysługują mu przewidziane w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji/.../ uprawnienia.
Na decyzje Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej R. G. wniósł skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenia kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że naruszono przepisy art. 29 i 31 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji/.../ oraz przepisy art. 129 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej.
W ocenie skarżącego powyższe przepisy stanowią podstawę do ubiegania się o przyznanie prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono dotychczasowy argument, że skarżący nie został zwolniony ze służby w PSP, lecz jedynie na podstawie art. 129 ust. 8 ustawy o PSP Komendant Główny PSP stwierdził zakończenie służby skarżącego, przyjmując ten okres jako służbę w PSP wyłącznie dla celów emerytalnych.
Organ odwoławczy wyraził również pogląd, że przepis art. 31 ustawy emerytalnej ma zastosowanie do emerytów, którzy nabyli np. prawo do emerytury na podstawie np. dekretu o PSP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej jest trafny.
W świetle art. 129 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r o Państwowej Straży Pożarnej ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) Okres zatrudnienia strażaków, o których mowa w ust. 1 w jednostkach ochrony przeciwpożarowej lub na stanowiskach, na których wykonywali czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej od dnia 1 lutego 1992r., nie powołanych lub nie mianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej, do zakończenia tego okresu, nie dłużej jednak niż do upływu terminu określonego w ust. 6, traktuje się jako służbę w Państwowej Straży Pożarnej wyłącznie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdza zakończenie okresu zatrudnienia strażaków, o których mowa w ust. 7 pkt 2 traktowanego jako służba w Państwowej Straży Pożarnej ( art. 129 ust. 8 ww ustawy).
Strażakom, o których mowa w ust. 7 pkt 2 wysokość uposażenia dla celów emerytalnych ustala Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, przyjmując za podstawę uposażenie strażaka Państwowej Straży Pożarnej w stawkach obowiązujących w dniu kończącym okres zatrudnienia traktowanego jako służba w Państwowej Straży Pożarnej, przysługujące na stanowisku porównywalnym do stanowiska zajmowanego w dniu kończącym ten okres.
Bezspornym, bowiem potwierdzonym materiałem dokumentacyjnym sprawy jest fakt, że decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] została wydana na podstawie ww przepisów ustawy.
Niesporne między stronami jest również to , że skarżący otrzymuje emeryturę policyjną, do której ma prawo zgodnie z decyzją Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o ustaleniu prawa do emerytury policyjnej z dnia [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
W świetle art. 1 przedmiotowej ustawy Funkcjonariuszom Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, zwanym dalej "funkcjonariuszami", zwolnionym ze służby, przysługuje z budżetu państwa, na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub w razie całkowitej niezdolności do służby, a członkom ich rodzin – w razie śmierci żywiciela.
Zgodnie zaś z art. 2 w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie:
1/ świadczenia pieniężne: a) emerytura policyjna, b) policyjna renta inwalidzka, c) policyjna renta rodzinna, d) dodatki do emerytury lub renty, e) zasiłek pogrzebowy.
2/ inne świadczenia i uprawnienia: a) świadczenia lecznicze, b) świadczenia socjalne, c) prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.
Inne świadczenie i uprawnienia, o których mowa w art. 2 ust. 2 uregulowane zostały w Dziale III ww ustawy.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.
Spór między stronami dotyczy interpretacji art. 29 ust. 1 ww ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji/.../ w świetle ustalonego stanu faktycznego.
W ocenie organów administracji obu instancji, skarżący nie posiada uprawnień wynikających z powyższego przepisu, bowiem nigdy nie pełnił służby w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, nie był zwolniony ze służby, a uprawnienia do emerytury policyjnej nabył w trybie wyjątkowym na mocy decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej , mocą której okres służby w jednostkach ochrony przeciwpożarowej został uznany jako okres służby w Państwowej Straży Pożarnej ale wyłącznie dla celów emerytalnych.
W ocenie Sądu organy administracji obu instancji dokonały nieprawidłowej wykładni w/w przepisu, przyjmując, że skarżący bezspornie posiadający uprawnienia do emerytury policyjnej nie posiada uprawnień, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Swoje stanowiska organy uzasadniają tym, że R. G. nie był zwolniony ze służby.
Jednoznaczną odpowiedź powyższej kwestii zawiera pominięty przez organy obu instancji art. 129 ust. 9 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (obowiązujący od 1 stycznia 2000r.), który stanowi, że "Decyzję, o której mowa w ust. 8 (tj. stwierdzającą zakończenie okresu zatrudnienia strażaka nie powołanego lub nie mianowanego na stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do 30 czerwca 1999r.) traktuje się dla celów emerytalnych jak decyzję o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej."
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 czerwca 2000r. sygn.akt II UKN 609/99 (OSNP 2002/1/20) stwierdził, że "według art. 129 ust. 8 i 9 Komendant Głowny Straży Pożarnej stwierdza zakończenie okresu zatrudnienia tych strażaków, a decyzję jego traktuje się dla celów emerytalno-rentowych jak decyzję o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Przepisy te czynią bezpodstawnymi dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne dotyczące uprawnień emerytalno-rentowych dotychczasowych funkcjonariuszy pożarnictwa, którzy wskutek wyrażenia pisemnej zgody uzyskali status strażaka Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 1999r. o ile nie zostali wcześniej powołani lub mianowani na stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej".
W świetle powyższych przepisów i ich interpretacji przez SN oraz z uwagi na fakt, iż skarżący bezspornie nabył uprawnienia emerytalne na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,/.../, a zgodnie z art. 2 ww ustawy w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie nie tylko świadczenia pieniężne tj. np. emerytura policyjna (jak w przypadku skarżącego), ale również inne świadczenia i uprawnienia w tym prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym, nieuprawnionym jest pogląd organów administracji obu instancji, że wniosek skarżącego o prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Godzi się więc podnieść, iż sam fakt, że skarżący otrzymał emeryturę policyjną na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji/.../ dowodzi, że ma prawo to wszelkich świadczeń wynikających z tej ustawy. (podobnie NSA w wyroku w sprawie I S.A. 986/00 z dnia 9 sierpnia 2001r).
Inna kwestią jest fakt, czy skarżący spełnia przesłanki do otrzymania żądanego świadczenia w świetle odpowiednio zastosowanych przepisów dotyczących tej kwestii zgodnie z odesłaniem wynikającym z art. 29 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym, funkcjonariuszy Policji/.../.
Organy administracji obu instancji nie zajęły się jednak w ogóle tą kwestią bowiem a limine odrzuciły możliwość rozpatrywania przedmiotowego wniosku skarżącego uznając, że przepis art. 29 ust. 1 ww ustawy nie ma zastosowania do skarżącego.
Reasumując, należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów odnoszących się do prawa osoby posiadającej uprawnienia do emerytury policyjnej do innych świadczeń i uprawnień wynikających z powyższej ustawy, co doprowadziło do naruszenia prawa.
Z tych wszystkich względów uznając, że to naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Mając na uwadze treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.