II SA/Łd 197/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-05-28
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
hałasochrona środowiskaprawo ochrony środowiskapostępowanie administracyjneKPAskarżącydecyzja administracyjnapoziom hałasuemisja hałasu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję określającą dopuszczalny poziom hałasu, uznając naruszenie przepisów KPA dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Spółka kwestionowała ustalony poziom hałasu, twierdząc, że nie uwzględniono wpływu pobliskiej linii kolejowej i drogi krajowej. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 10 i 81, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę spółki A z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatowego w P. ustalającą dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez zakład spółki oraz nakładającą obowiązek podjęcia działań modernizacyjnych. Spółka zarzucała organom administracji błędne ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie wpływu hałasu z linii kolejowej i drogi krajowej oraz naruszenie przepisów KPA poprzez brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy KPA, w szczególności art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1 i 81. Kluczowe uchybienie polegało na przeprowadzeniu dowodu z pomiaru hałasu przed wszczęciem postępowania oraz na niezapewnieniu stronie możliwości zapoznania się z tym dowodem i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji. Sąd podkreślił, że obowiązek zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu spoczywa na organie, a nie na stronie. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszenia proceduralne miały wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi to naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 10 i 81, które gwarantują stronie czynny udział w postępowaniu i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przeprowadzenie dowodu przed wszczęciem postępowania i brak umożliwienia stronie zapoznania się z nim i ustosunkowania się do niego przed wydaniem decyzji jest istotnym naruszeniem proceduralnym, które skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c i 205

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.o.ś. art. 115 a

Ustawa Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 362 § 1 i 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 144

Ustawa Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 114 § ust. 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów KPA dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10, art. 81 KPA). Przeprowadzenie dowodu z pomiaru hałasu przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Niezapewnienie stronie możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli rzeczą organu jest to umożliwić, czego organy w niniejszej sprawie nie uczyniły obowiązek bowiem zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji

Skład orzekający

Joanna Sekunda-Lenczewska

przewodniczący

Jolanta Rosińska

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów KPA dotyczące czynnego udziału strony w postępowaniu, zwłaszcza w kontekście dowodów przeprowadzonych przed wszczęciem postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących ochrony środowiska, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie przestrzegania procedur administracyjnych dla ochrony praw obywateli, nawet w sprawach technicznych jak ustalanie poziomu hałasu.

Błędy proceduralne uchylają decyzję o hałasie: Sąd podkreśla wagę czynnego udziału strony.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 197/07 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-05-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2007-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący/
Jolanta Rosińska /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II OSK 1372/07 - Wyrok NSA z 2008-11-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2007 roku sprawy ze skargi A spółka z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu oraz nałożenia obowiązku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w P. Nr [...] z dnia[...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A Spółki z o.o. z siedzibą w C. kwotę 534 (pięćset trzydzieści cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 115 a oraz art. 362 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2004 r. Nr 178, poz. 1841) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r Nr 98, poz. 1071 ze zm.), ustalił dla spółki z o.o. A z siedzibą w C. dopuszczalne poziomu hałasu w środowisku: dopuszczalny równoważny podiom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A dla pory dnia -55 dB i dla pory nocy - 45dB oraz zobowiązał do podjęcia działań mających na celu ograniczenie hałasu emitowanego do środowiska, a mianowicie obłożenia murem dźwiękochłonnym budynku mroźni, pokrycia płytą obornicką o grubości 15 cm dachu mroźni. Termin wykonania modernizacji określono na okres do dnia 31 marca 2007 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Ł. poinformował Starostę [...] o kontroli spółki, w trakcie której ujawniono, że przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r.
Wobec powyższego organ l instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, mające na celu wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w środowisku. W toku postępowania ustalono, że przedsiębiorstwo spółki znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę i zagospodarowanie obiektami produkcyjnymi, usługowymi, składowymi i magazynowymi wraz z towarzyszącymi urządzeniami technicznymi. W sąsiedztwie zakładu znajdują się. tereny zabudowy przemysłowej z tymczasową zabudowa mieszkaniową, tereny produkcyjno-usługowe z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej oraz tereny zabudowy zagrodowej związane z prowadzeniem gospodarstwa ogrodniczego i tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ponadto około 80 m od zakładu przebiega linia kolejowa, a około 150 m od tego miejsca znajduje się droga krajowa nr [...]. Organ I instancji podkreślił, ze tereny zabudowy mieszkaniowej podlegają ochronie akustycznej - dla terenów przy ul. B dla pory dnia dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A dla czasu odniesienia równego ośmiu najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym wynosi 55 dB, dla pory nocy dopuszczalny równoważny poziom dźwięku A dla czasu odniesienia równego jednej najmniej korzystnej godzinie nocy - 45 dB. Ustalono, że źródłami hałasu na terenie zakładu są: maszyny do produkcji i konfekcjonowania lodów, agregaty chłodnicze w pomieszczeniu hartowni lodów, sprężarki agregatów chłodniczych umieszczone w budynku centralnej sprężarkowni. Punkty pomiarowe zlokalizowano na terenie posesji przy ul. B 15, Do pomiarów wytypowano 2 punkty pomiarowe: nr 1 - na wprost pomieszczenia hartowni lodów, w odległości około 5 m od granicy zakładu; nr 2 - 1,5 m od północnej elewacji budynku. Pomiary poziomu hałasu A emitowanego do środowiska przeprowadzono zgodnie z załącznikiem nr 8 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji ("metodyka referencyjna oraz częstotliwość przeprowadzania okresowych pomiarów hałasu - z wyjątkiem hałasu impulsowego - w środowisku, pochodzącego od instalacji lub urządzeń"). Wyniki pomiarów wykazały, ze poziom dźwięku A emitowany z zakładu w poszczególnych punktach pomiarowych wynosił: nr 1 - 55,7 dB w porze dziennej (wyższy od dopuszczalnej o 0,7 dB); nr 2 - 45 dB w porze dziennej; nr l1- 53,2 dB w porze nocnej (wyższy od dopuszczalnej o 8,2 dB); nr 2 - 45,3 dB w porze nocnej (wyższy od dopuszczalnej o 0,3 dB).
Wskazano nadto, że spółka wnosiła o ustalenie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na poziomic 50 dB w porze nocnej i 60 dB w porze dziennej. Wyjaśniono, iż wniosek ten nie mógł być uwzględniony, gdyż takie wartości są przewidziane dla terenów, gdzie źródłem hałasu są drogi i linie kolejowe. Natomiast w niniejszej sprawie, choć na klimat akustyczny ma wpływ sąsiedztwo linii kolejowej i drogi, to jednak głównym źródłem hałasu są agregaty chłodnicze i sprężarki, a więc urządzenia niezbędne do produkcji.
Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy żądając ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na poziomie 50 dB w porze nocnej i 60 dB w porze dziennej, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą polegającą m. innymi na produkcji lodów. Specyfika ciągłej produkcji wymaga używania określonego typu maszyn, które generują podczas pracy dźwięki o wysokim natężeniu. Zdaniem spółki, z pomiarów dokonanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska jasno wynika, że poziom hałasu oceniony w odległości 1,5 m od zakładu był znacznie niższy, niż poziom hałasu w odległości 5 m od niego. Prowadzi to do wniosku, że o ile na drugi licznik miały wpływ jedynie znajdujące się w zakładzie maszyny do produkcji i konfekcjonowania lodów, agregaty chłodnicze czy sprężarki, to na licznik drugi musiały wpływać jeszcze hałasy z innego źródła. W pobliżu znajduje się linia kolejowa i droga krajowa nr [...], które są odpowiedzialne za zwiększenie natężenia hałasu w okolicy zakładu A. Z tego powodu spółka zarzuciła, że błędnie ustalono dopuszczalny poziom hałasu na poziomie 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej. Poziom ten, zdaniem odwołującej się, winien być określony według wartości przewidzianych dla zabudowy w okolicach dróg lub linii kolejowych, czyli 60 dB w porze dziennej i 50 dB w porze nocnej.
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 115 a i art. 144 Prawo ochrony środowiska, § 5 rozporządzenia Ministra Środowiska. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, iż z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy w D. Nr [...] z dnia [...]) wynika, że zakład A zlokalizowany jest na terenach przeznaczonych pod zabudowę i zagospodarowanie obiektami produkcyjnymi, usługowymi, składowymi i magazynowymi wraz z towarzyszącymi usługami technicznymi.
Wskazano, iż dopuszczalny poziom emisji hałasu na wskazanych terenach musi być ustalany przy uwzględnieniu wskaźników przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla instalacji jaką jest przedsiębiorstwo spółki w świetle ustawy Prawo ochrony środowiska (55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej).
Stwierdzono, iż nie można ustalić tego poziomu przy uwzględnieniu wartości przewidzianych dla dróg lub linii kolejowych (60 dB w porze dziennej i 50 dB w porze nocnej), gdyż te wartości dotyczą dopuszczalnego poziomu emisji hałasu przez inne jego źródła - drogi i linie kolejowe, których niniejsza sprawa nie dotyczy.
Zdaniem organu II instancji ustalono, że emisja hałasu przez instalację przekracza dopuszczalne wartości poza terenem przedsiębiorstwa. Świadczą o tym wyniki pomiarów dokonane zgodnie z załącznikiem nr 8 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz. U. Nr 283, póz. 2842), który wyznacza zasady metodyki referencyjnej oraz częstotliwości prowadzenia okresowych pomiarów hałasu (z wyjątkiem hałasu impulsowego) w środowisku, pochodzącego od instalacji lub urządzeń. Wyniki tych pomiarów zostały utrwalone w protokole kontrolnego pomiaru poziomu hałasu emitowanego do środowiska i raporcie Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Ł. z dnia 28 czerwca 2006 r
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej:
1. naruszenie art. 7 oraz 9 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz pominięcie słusznego interesu strony skarżącej przy wydawaniu decyzji;
2. naruszenie art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie polegające na uniemożliwieniu skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez organy administracyjne obu instancji, przez co nie mógł wypowiedzieć się zarówno co do dowodów jaki i materiału zgromadzonego w sprawie;
3. ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu w sposób nieprawidłowy z naruszeniem art. 114 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez błędne przyjęcie niższych, niż dopuszczalne wartości natężenia hałasu wskazanych w załączniku o dopuszczalnym poziomie hałasu w środowisku Tabeli I do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku;
4. błędne dokonanie ustaleń faktycznych polegające na przyjęciu zaniżonych zdaniem skarżącego poziomów emisji hałasów, co spowodowało w konsekwencji, że organ administracyjny w sposób niewłaściwy zastosował art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz zobowiązał skarżącego do dokonania prac modernizacyjnych w zakresie wskazanym w pkt 2 decyzji Starosty Powiatowego w P. z dnia [...]
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przy ustalaniu stanu faktycznego oraz przeprowadzaniu badań dotyczących natężenia hałasu w środowisku zakładu skarżącej spółki błędnie założono, iż głównym i jedynym jego źródłem jest sam zakład, całkowicie pomijając wpływ zakłóceń pochodzące z przebiegającej w pobliżu linii kolejowej oraz drogi krajowej nr [...].
Stwierdzono, iż Starosta Powiatowy w P. korzystając z zebranych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł. danych, w sposób błędny ustalił dopuszczalny poziom hałasu na poziomie 55 dB w porze dziennej oraz 45 dB w porze nocnej, podczas, gdy w istocie ustalając poziom dopuszczalnego hałasu w środowisku powinien go określić na poziomie przewidzianym dla zabudowy występującej w okolicy dróg lub linii kolejowych.
Zdaniem skarżącego, bezzasadne jest powoływanie się przez organ administracji na art. 114 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska jako uzasadnienie odmowy przyjęcia jednolitego poziomu natężenia hałasu w wysokości właściwej dla zabudowy w okolicach dróg i linii kolejowych.
Skarżący wskazał nadto, iż przed wydaniem decyzji organy administracyjne nie powiadomiły go o fakcie ukończenia postępowania administracyjnego oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie bezpośrednio przed wydaniem decyzji, co oznacza, że ustalenia faktyczne, na których oparły się organy administracyjne nie można uznać za udowodnione zgodnie z art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Stosownie do dyspozycji art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
Z treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
W niniejszej sprawie konieczność eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynikała z naruszenia przez organy administracji publicznej art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 10, art. 77 § 1, art. 81 K.p.a.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Art. 8 K.p.a. nakazuje prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Natomiast art. 9 zobowiązuje organy administracji państwowej do rzetelnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na dowód w postaci Raportu z badania emisji hałasu Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Ł. nr [...] z dnia 28 czerwca 2006 r., sporządzony w oparciu o badanie emisji hałasu związanych z działalnością zakładu spółki A w dniu 19 czerwca 2006 r i w nocy 20 czerwca 2006 r.
Organem uprawnionym w tej sprawie do wydania decyzji określającej dopuszczalne poziomy hałasu był Starosta Powiatowy w P..
Organ ten wszczął przedmiotowe postępowanie zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2006 r. W konsekwencji powyższego dowód w postaci badania poziomu emisji hałasu oraz Raportu z dnia 28 czerwca 2006 r., który stanowił podstawę wydania decyzji został przeprowadzony przed wszczęciem postępowania.
Nie ulega wszak wątpliwości, ze organ winien najpierw wszcząć postępowanie w przedmiocie emisji hałasu, a dopiero po wszczęciu postępowania przeprowadzić dowód w postaci pomiaru hałasu po uprzednim zawiadomieniu stron o terminie i miejscu jego przeprowadzenia.
Obowiązek ten wynika wprost z art. 79 K.p.a., który stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.
Strona skarżąca ustanowiła pełnomocnika, który zgłosił swój udział w postępowaniu w dniu 25 lipca 2007 r., a zatem bezpośrednio po zawiadomieniu strony o jego wszczęciu. Z dokumentów znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego nie wynika, aby organ doręczył pełnomocnikowi spółki odpis protokołu z badania poziomu hałasu emitowanego do środowiska oraz raportu sporządzonego w oparciu o te badania. Powyższe zaniechanie uniemożliwiło stronie ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego, co jest tym bardziej istotne, że dowód ten został przeprowadzony przed wszczęciem postępowania.
Fakt ten daje podstawę do uznania przez Sąd, iż został naruszony w sprawie przepis art.10 § 1 K.p.a. obligujący organ do zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania. (vide: wyrok NSA w Warszawie z 22.04.1999 r. IV SA 461/97 LEX nr 47182).
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwiły skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co również nie wywiązały się z obowiązku nałożonego przepisem art. 10 § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi wszak, że organy administracji publicznej obowiązane są nie tylko zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, ale przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki zaś odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 10 § 2 K.p.a. Żadna z nich nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie. Powyższy obowiązek powtórzony został w przepisie art. 81 K.p.a. w odniesieniu do każdej okoliczności faktycznej, która może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. . (vide: wyrok NSA w Warszawie z 18.11.1999 IISA 1210/99 LEX nr 46806 i wyrok NSA w Warszawie z dnia 14.05.1998 IV SA 1111/96 LEX nr 43267).
Treść przepisu art. 81 wymaga, aby przed wydaniem decyzji organ administracji przynajmniej powiadomił stronę o zgromadzonym materiale dowodowym oraz o tym, w jakim czasie i miejscu strona może się z zebranymi dowodami zapoznać, jak też wypowiedzieć się co do przeprowadzonych dowodów.
Stanowisko organu, iż strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który w każdym czasie mógł zapoznać się z aktami sprawy nie zmienia faktu naruszenia przez organ powołanych przepisów postępowania administracyjnego.
Nie ulega wszak wątpliwości, że obowiązek zawiadomienia strony o zgromadzonym materiale dowodowym i zapewnienie możliwości udziału w każdym stadium postępowania spoczywał na organie, a nie na stronie postępowania, nawet w sytuacji, gdy strona reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika.
Naruszenie powyższego prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 K.p.a.), które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.), uprawnia (...) do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. (vide: 2002.01.10 wyrok NSA w Warszawie z 10.01.2002 V SA 1227/01 LEX nr 109326).
W rozpoznawanej sprawie organ uchybiając podstawowym obowiązkom wynikającym ze wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie mógł przyjąć za udowodniony faktu emisji hałasu na poziomie określonym w powołanym Raporcie tym bardziej, że strona kwestionowała wyniki badań emisji hałasu podnosząc m. innymi, że badania te nie uwzględniały hałasu emitowanego przez położoną w pobliżu linię kolejową oraz drogę krajową.
Konkludując należy wskazać, że legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnych z naruszeniem wymogów prawa procesowego – art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu w administracyjnym, które należy rozumieć jako udział w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania skutkuje w rozpatrywanym stanie faktycznym uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Obowiązek bowiem zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. W fazie wszczęcia postępowania organ powinien zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie strony, ponieważ to nie strona ma obowiązek wykazywać aktywność, aby zapewnić sobie czynny udział w postępowaniu lecz organ administracji publicznej, który po zakończeniu postępowania wyjaśniającego ma również obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Natomiast to, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa pozostaje wyłącznie w jej uznaniu. Rzeczą organu jest to umożliwić, czego organy w niniejszej sprawie nie uczyniły.
Przedstawione powyżej uchybienia organu miały w ocenie Sądu wpływ na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione w skardze będą mogły być przedmiotem rozważań Sądu dopiero po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z zastosowaniem powyższych uwag.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. Z uwagi na to, iż wskazane uchybienia procesowe dotyczą również decyzji organu I instancji Sąd na podstawie art. 135 powyższej ustawy uchylił także decyzję organu I instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI