II SA/Łd 196/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-04-24
NSAochrona środowiskaWysokawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodnepobór wód podziemnychsąd administracyjnyinterpretacja przepisówpozwolenie wodnoprawneopłata stałaWody Polskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu o naliczeniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy prawa wodnego, stosując maksymalny pobór godzinowy zamiast rocznego.

Spółka A zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w Ł., która ustaliła opłatę stałą za pobór wód podziemnych w wysokości 4106,00 zł. Spółka zarzuciła organowi błędne obliczenie opłaty, polegające na zastosowaniu maksymalnego poboru godzinowego (81 m3/h) zamiast maksymalnego poboru rocznego (692064 m3/rok) do wyliczenia opłaty stałej. Organ argumentował, że opłata stała jest za rezerwację zasobów i powinna być liczona od maksymalnego chwilowego poboru. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ naruszył art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony i błędnie zastosował przepis art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, co doprowadziło do ustalenia opłaty w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości poboru wód.

Sprawa dotyczyła skargi A Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., która ustaliła opłatę stałą za pobór wód podziemnych za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w wysokości 4106,00 zł. Organ oparł swoje obliczenia na podstawie art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, mnożąc jednostkową stawkę opłaty (500 zł), czas (365 dni) i maksymalny pobór wody wyrażony w m3/s. Kluczowym problemem interpretacyjnym było ustalenie, który wskaźnik z pozwolenia wodnoprawnego należy przyjąć jako "maksymalną ilość wody podziemnej, która może być pobrana". Pozwolenie wodnoprawne określało maksymalny pobór godzinowy (81 m3/h), średniodobowy (1944 m3/d) i roczny (692064 m3/a). Organ przyjął do obliczeń maksymalny pobór godzinowy, przeliczając go na m3/s, co doprowadziło do zawyżonej opłaty. Spółka argumentowała, że opłata stała powinna być obliczana na podstawie maksymalnego poboru rocznego, który odzwierciedla faktyczne, dopuszczalne i legalne ilości pobieranej wody w skali roku. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska spółki. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że maksymalny pobór godzinowy ma charakter incydentalny i nie może prowadzić do przekroczenia rocznych limitów. Sąd podkreślił, że opłata stała, ustalana w wymiarze rocznym, powinna odzwierciedlać rzeczywistą, dopuszczalną ilość pobieranych wód w skali roku. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie art. 7a § 1 k.p.a., ponieważ organ nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Do obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych należy przyjąć maksymalny wskaźnik roczny, ponieważ odzwierciedla on faktyczną, dopuszczalną i legalną ilość pobieranych wód w skali roku, a nie jedynie chwilowe lub incydentalne możliwości poboru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że maksymalny pobór godzinowy ma charakter incydentalny i nie może być podstawą do ustalenia opłaty stałej, która jest naliczana w wymiarze rocznym. Opłata stała powinna odzwierciedlać rzeczywiste, dopuszczalne limity roczne, a nie chwilowe przekroczenia. Organ naruszył również zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.w. art. 271 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne

Do obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych należy przyjąć maksymalną roczną ilość wody, a nie maksymalną godzinową, która ma charakter incydentalny i nie odzwierciedla faktycznych, dopuszczalnych limitów rocznych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7a § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów prawa materialnego, które mogą mieć wpływ na nałożenie obowiązku na stronę, powinny być rozstrzygane na korzyść strony, chyba że istnieją ku temu szczególne przeszkody.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne art. 15 § pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Maksymalny pobór roczny, a nie godzinowy, powinien być podstawą do obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Organ naruszył zasadę rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.).

Odrzucone argumenty

Opłata stała za pobór wód podziemnych powinna być obliczana na podstawie maksymalnego chwilowego poboru (godzinowego), jako rekompensata za rezerwację zasobów wodnych.

Godne uwagi sformułowania

Maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia, a maksymalna godzinowa ilość poboru jest wielkością czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych. Wątpliwości co do treści normy prawnej, z której treści nie wynika którą wielkość należy przeliczyć na wymiar m3/s w celu obliczenia opłaty stałej, wątpliwości tych organ nie rozstrzygnął na korzyść skarżącego.

Skład orzekający

Bogusław Klimowicz

przewodniczący

Jolanta Rosińska

członek

Paweł Janicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących ustalania opłaty stałej za pobór wód podziemnych, w szczególności sposób określania maksymalnej ilości pobieranej wody oraz stosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pozwolenie wodnoprawne zawiera różne wskaźniki poboru wody. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy pozwolenie jest jednoznaczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów prawa i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do nieprawidłowego naliczania opłat. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa wodnego i procedury administracyjnej.

Czy opłata za wodę zależy od tego, czy pijesz ją przez cały rok, czy tylko od czasu do czasu? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4106 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 196/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz /przewodniczący/
Jolanta Rosińska
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1568/21 - Postanowienie NSA z 2021-02-23
II OSK 1568/21 - Wyrok NSA z 2022-10-19
VII SA/Wa 268/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1, art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 476 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2502
par. 15 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 24 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód podziemnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. na rzecz A Spółki Akcyjnej kwotę 1017 (jeden tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.B.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł., na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) – zwanej dalej: "p.w." – oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – powoływanej jako: "k.p.a." – określił A Spółce Akcyjnej w W. (zwanemu również: "Spółką") za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 4106,00 zł za pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych.
Organ wyjaśnił, że [...]. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ł. (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w Ł.") na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 2 p.w. ustaliło, w formie informacji rocznej znak: [...], A Spółce Akcyjnej w W. za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 4106,00 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia "A", zlokalizowanego w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającego się z trzech studni głębinowych.
Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty ustaloną w powołanej informacji rocznej, podnosząc jednocześnie, że zgodnie z przyjętymi przez organ założeniami roczna opłata stała za pobór wód podziemnych z tego ujęcia została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym - tj. 81 m3/h. Biorąc pod uwagę dopuszczalne wartości określone w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa, nie jest zasadne przyjęcie, że ujęcia wody dokonuje się przez 365 dnia w roku w maksymalnej godzinowej ilości 81 m3/h. Gdyby przedmiotowe ujęcie pracowało zgodnie z założeniem organu, to spowodowałoby to znaczące przekroczenie warunków obowiązującego pozwolenia, określonych w odniesieniu do wartości maksymalnej rocznej, tj. 692064 m3/rok.
Spółka stwierdziła również, że stosownie do art. 271 ust. 2 p.w. opłatę stałą za pobór wód podziemnych oblicza się uwzględniając maksymalną ilość wód, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, którą to ilość wyraża się w przeliczeniu na m3/s. Podkreśliła, że pod pojęciem wartości maksymalnej w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć ilość wód jaką rzeczywiście można pobrać każdego dnia roku, którego opłata dotyczy, a w tej sprawie maksymalna dzienna ilość wód jest w istocie opisana w pozwoleniu wartością średniodobową oraz maksymalną roczną, gdyż to te wartości rzeczywiście wskazują ile dziennie można pobrać wody podziemnej. Wartość godzinowa maksymalna nie stanowi o ilości wody pobieranej w ciągu roku, niejednokrotnie odnosi się do sytuacji wyjątkowych, odmiennych od standardowych warunków funkcjonowania instalacji. Co więcej, ujmowanie takiej ilości wody w każdej godzinie, każdego dnia musiałoby prowadzić do istotnego naruszenia pozwolenia wodnoprawnego. Wartością maksymalną w rozumieniu art. 271 ust. 2 p.w. jest zatem z pewnością wartość opisana w pozwoleniu wodnoprawnym jako wartość maksymalna roczna - to ona określa maksymalną ilość wód do pobrania. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z powołanym przepisem wartość maksymalna musi zostać pomnożona przez ilość dni oraz stawkę jednostkową, oczywistym jest, że ujęcie w tych obliczeniach wartości opisanej jako maksymalna godzinowa, prowadziłoby do niezasadnego zawyżenia opłaty i naruszałoby art. 271 ust. 2 p.w.
Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o ustalenie opłaty rocznej stałej za pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych w wysokości 4 005,00 zł.
Dyrektor Zarządu Zlewni w Ł. PGWWP nie uznał reklamacji A Spółki Akcyjnej w W. podnosząc, że zgodnie z art. 271 ust. 2 p.w., w mechanizmie ustalania opłaty stałej za pobór wód podziemnych znajduje się czynnik w postaci "maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego". Oznacza on maksymalną ilość wody podziemnej, którą podmiot korzystający z tej usługi wodnej może pobrać w dowolnym momencie z zasobu wodnego. Ustawodawca zarówno w obowiązującej ustawie Prawo wodne, jak i w nieobowiązującej już ustawie z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.) wprowadził wymóg, by pozwolenie wodnoprawne ustalało maksymalny chwilowy pobór wód. W obecnym Prawie wodnym został on wyrażony w m3 na sekundę - art. 403 ust. 2 pkt 1, a w uchylonej ustawie z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w m3 na godzinę - art. 128 ust. 1 pkt 1.
Organ podkreślił, że ustalenie maksymalnej ilości wody podziemnej możliwej do pobrania w dowolnym momencie musi uwzględniać zasoby eksploatacyjne ujęcia i nie może ich przekraczać. Zasoby eksploatacyjne ujęcia określane są w m3 na godzinę. Oznacza to, że udzielając pozwoleń wodnoprawnych na podstawie Prawa wodnego, konieczne jest przeliczanie zasobów eksploatacyjnych ujęcia na m3 na sekundę, by dochować wymogu z art. 403 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego i ustalić maksymalną ilość pobieranej wody w m3 na sekundę. Prawidłowość takiego podejścia nie może budzić żadnych wątpliwości i obrazuje, że maksymalny zakres korzystania z wód w m3 niezależnie od tego czy wyrażony w godzinie czy w 1/3600 godziny jest dokładnie taki sam. Z ustaleniem w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód podziemnych możliwych do pobrania w dowolnym momencie wiąże się konieczność rezerwacji zasobów wód, w takiej ilości, która umożliwi adresatowi pozwolenia wodnoprawnego ich pobór w dowolnym momencie jak i w maksymalnym rozmiarze. Wprowadzona Prawem wodnym opłata stała za pobór wód stanowi skutek finansowy za tę rezerwację, która umożliwia korzystanie z zasobów wód w dowolnym momencie roku, w maksymalnym rozmiarze. Jej istotą jest uzyskanie zwrotu kosztów związanych z dostępnością i utrzymaniem zasobów wodnych, a także rozpoznawaniem, bilansowaniem i ochroną wód podziemnych w celu ich racjonalnego wykorzystywania.
Dalej organ wyjaśnił, że z treści przepisu art. 271 ust. 2 p.w. jednoznacznie wynika, że obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych dokonuje się przez pomnożenie trzech czynników, tj. jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Treść wszystkich czynników składających się na wzór służący ustaleniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych jest jednoznaczna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, w tym również w odniesieniu do czynnika "maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego". W przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne ustala maksymalną ilość pobieranej wody w m3 na godzinę, a nie na sekundę, to z uwagi na dyspozycję przepisu art. 271 ust. 2 p.w. należy dokonać jego przeliczenia na sekundę. Charakter opłaty stałej wyklucza możliwość przyjęcia do obliczenia opłaty stałej maksymalnej ilości możliwej do pobrania wody na rok, która wynika z pozwolenia wodnoprawnego. Opłata stała stanowi rekompensatę za rezerwację zasobów wód w ilości, która umożliwia korzystanie z nich w dowolnym momencie w maksymalnym rozmiarze, a nie za dopuszczalną ilość możliwej do pobrania wody na rok. Dopuszczalna (maksymalna) ilość możliwej do pobrania wody nie może być zatem podstawą do ustalenia opłaty stałej, która powiązana jest z maksymalnym chwilowym poborem wód, o którym mowa w art. 271 ust. 2 p.w. To opłata zmienna za pobór wód zależna jest od rzeczywistej ilości wód pobranych, co wprost wynika z art. 270 ust. 1 oraz art. 272 ust. 1 p.w.
Organ wskazał, że Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z [...], znak: [...], wydanego przez Starostę [...] na pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych w ilości Q max h. = 81 m3/h, Q śr.d = 1944 m3/d, Q max a = 692064 m3/a, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne.
Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP w Ł. wyjaśnił, że określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 p.w. oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502). Opłata za pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 81 m3/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,02250000 m3/s.
Na ostateczną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w Ł. skargę do sądu złożyła A Spółka Akcyjna w W., zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 271 ust. 2 w związku z art. 273 ust. 6 p.w. poprzez jego błędną interpretację, niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez organ zaskarżonej decyzji, nakładającej na Spółkę obowiązek uiszczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych, w wygórowanej kwocie 4106,00 zł, w której przyjęto do wyliczenia, że ujęcia wody dokonuje się przez 365 dni w roku w maksymalnej godzinowej ilości 81 m3/h, który po przeliczeniu wynosi 0,02250000 m3/s, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej zasadnym jest przyjęcie wskazanego w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym nr [...] z [...]. poboru wody w ilości 692064 m3 na rok, który po przeliczeniu wynosi 0,02194520 m3/s;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 6 p.w. poprzez wydanie przez organ zaskarżonej decyzji, w której pomimo wątpliwości co do treści normy prawnej, z której treści nie wynika którą wielkość należy przeliczyć na wymiar m3/s w celu obliczenia opłaty stałej, wątpliwości tych organ nie rozstrzygnął na korzyść skarżącego;
3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 6 p.w. poprzez wydanie przez organ zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, tj. w sposób dowolny nakładającej na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych, w wygórowanej kwocie 4106,00 zł, w której przyjęto do wyliczenia, że ujęcia wody dokonuje się przez 365 dni w roku w maksymalnej godzinowej ilości 81 m3/h, który po przeliczeniu wynosi 0,02250000 m3/s, co powoduje nałożenie na Spółkę obowiązku uiszczenia opłaty stałej za taką ilość wody, której skarżąca na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego nie ma prawa pobrać, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej zasadnym jest przyjęcie wskazanego w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym poboru wody w ilości 692064 m3 na rok, który po przeliczeniu wynosi 0,02194520 m3/s;
4. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 273 ust. 6 p.w. poprzez wydanie przez organ zaskarżonej decyzji z pominięciem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i nakładającej na Spółkę obowiązek uiszczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych, w wygórowanej kwocie 4106,00 zł, w której przyjęto do wyliczenia, że ujęcia wody dokonuje się przez 365 dni w roku w maksymalnej godzinowej ilości 81 m3/h, który po przeliczeniu wynosi 0,02250000 m3/s, podczas gdy na potrzeby naliczenia opłaty stałej zasadnym jest przyjęcie wskazanego w obowiązującym pozwoleniu wodnoprawnym poboru wody w ilości 692064 m3 na rok, który po przeliczeniu wynosi 0,02194520 m3/s;
5. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. art. 273 ust. 6 p.w. poprzez wydanie przez organ zaskarżonej decyzji w oparciu o nienależycie ustalony stan faktyczny sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na Spółkę obowiązku uiszczenia wygórowanej opłaty stałej w wysokości 4106,00 zł za pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych;
6. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należytego zebrania materiału dowodowego i przedstawienie ustaleń dokonanych na ich podstawie w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej.
W związku z powyższym Spółka wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP w Ł. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 273 ust. 8 ustawy Prawo wodne od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne, wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 267 pkt 1 Prawa wodnego jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w.). Stosownie do art. 270 ust. 1 p.w. opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych (art. 271 ust. 2 p.w.).
Zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502), jednostkowa stawka opłaty stałej za pobór wód podziemnych wynosi 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.
W pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Starosty [...] z [...], nr [...], znak: [...], określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe na pobór wód podziemnych ujęciem "A", zlokalizowanym w Parku Miejskim w P. przy ul. A, składającym się z trzech studni głębinowych, w ilości Q max h. = 81 m3/h (maksymalny pobór godzinowy), Q śr.d = 1944 m3/d (maksymalny pobór dzienny), Q max a = 692064 m3/a (maksymalny pobór roczny).
Opierając się na zapisie maksymalnej godzinowej ilości wód organ określił wysokość spornej opłaty. Ustawodawca nie wskazał jednak wprost w art. 271 ust. 2 p.w., który z ww. wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym (dobowy, czy roczny) winien zostać użyty w celu wyliczenia spornej opłaty. W związku z tym, na gruncie powołanego przepisu rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do różnych metod ustalenia wysokości opłaty stałej.
Uwzględniając dotychczas prezentowane stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (por. m.in. wyroki WSA w Łodzi z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 646/18; z 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 716/18; z 16 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 651/18 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdzić należy zastosowanie wskaźnika maksymalnego godzinowego, jak to uczynił organ administracji w zaskarżonej decyzji, nie jest prawidłowe, gdyż tego rodzaju pobór wody nie ma i nie może mieć charakteru stałego. W pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia, a maksymalna godzinowa ilość poboru jest wielkością czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych. Skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody, nie może natomiast w żadnym wypadku prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym. Ponadto przekroczenie poboru rocznego podlega karze określonej w art. 476 ust. 1 p.w. Innymi słowy dopuszczalny pobór godzinowy ogranicza się do stosunkowo krótkiego okresu, a więc nie ma i nie może mieć charakteru stałego.
Przyjęcie zaś maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziłoby do ustalenia, że strona skarżąca dokonuje w skali roku poboru wody w ilości 709560 m3 (81 m3/h x 24 h x 365 dni), co nie wątpliwie przekracza maksymalny dopuszczalny pobór wody w ciągu roku określony w pozwoleniu wodnoprawnym na poziomie 692064 m3.
Należy zatem stwierdzić, że w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia, a maksymalna godzinowa czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych, przykładowo z konieczności zaspokojenia zapotrzebowania na cele przeciwpożarowe, bądź konieczności zapewnienia ciągłości dostaw wody w innej strefie zasilania, której przyporządkowane ujęcie wody uległo awarii. Skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody, nie może jednak prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym.
W sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość poboru wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny pobór godzinowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 p.w., zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla bowiem rzeczywistą, dopuszczalną, a zatem legalną, ilość pobieranych w skali roku wód podziemnych, którego może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziło do wymierzenia opłaty w wysokości nie odzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego poboru wód podziemnych.
Mając na uwadze brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy, co do metody ustalenia opłaty stałej za pobór wód organ, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. Zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiając się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek wyłączających zastosowanie powołanego wyżej art. 7a § 1 k.p.a.
W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 271 ust. 2 p.w., poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości poboru wód.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." – orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
O zwrocie poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez sąd w uzasadnieniu wyroku.
IB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI