II SA/Łd 1935/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-03-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pieniężnerepresjepraca przymusowaterminTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPuchylenie decyzjiprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu represji, uznając, że przepis ograniczający termin składania wniosków utracił moc z powodu niezgodności z Konstytucją.

Skarżąca J. S. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji, argumentując, że jej wniosek złożono po terminie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że przepis ustawy ograniczający termin składania wniosków (art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r.) został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją i utracił moc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Organ administracji uzasadnił umorzenie faktem złożenia wniosku przez stronę po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Kluczowym argumentem sądu było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), które stwierdziło niezgodność art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy z Konstytucją RP, w wyniku czego przepis ten utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Sąd uznał, że w związku z tym skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis taki nie może być stosowany, ponieważ utracił moc obowiązującą z dniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. z Konstytucją RP, co spowodowało utratę mocy obowiązującej tego przepisu. W związku z tym skarżąca nie była ograniczona terminem do złożenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.p.o.d. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc obowiązującą.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy wprowadzające P.u.s.a. i P.p.s.a. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

u.N.S.A. art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające P.u.s.a. i P.p.s.a. art. 97 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis ograniczający termin składania wniosków o świadczenie pieniężne z tytułu represji utracił moc obowiązującą z powodu niezgodności z Konstytucją RP, co zostało potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. ... jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.

Skład orzekający

Grzegorz Szkudlarek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń z tytułu represji, znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla postępowania administracyjnego, zasady kontroli legalności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą o świadczeniach pieniężnych z tytułu represji oraz orzeczeniem TK P 24/02.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne sprawy administracyjne, unieważniając przepisy i otwierając drogę do świadczeń dla osób, które wcześniej były wykluczone przez niekonstytucyjne prawo.

Wyrok TK unieważnił termin składania wniosków o świadczenia z represji – czy możesz się ubiegać o pieniądze?

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1935/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Dnia 30 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej J. S. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Łd 1935/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że J. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, ze zm.), wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona natomiast złożyła swój wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu represji po wyżej wskazanym terminie ustawowym.
J. S. na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą pozostać w obrocie prawnym.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Po wydaniu zaskarżonej decyzji, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395; z 1998 r. Nr 162, poz. 1118; z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 2003/6/55). Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r.
Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.
W myśl art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Natomiast zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m. in. decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Z wyżej przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 2 wyroku.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, Sąd uznał, iż orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI