II SA/Łd 1925/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-03-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenia pieniężnerepresjepraca przymusowadeportacjaKombatanciTrybunał Konstytucyjnytermin składania wnioskówwznowienie postępowaniaprawo administracyjne

WSA w Łodzi uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu represji, uznając, że wyrok TK stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu ograniczającego termin składania wniosków otwiera drogę do wznowienia postępowania.

Skarżący K. P. złożył wniosek o świadczenie pieniężne z tytułu represji po terminie określonym w ustawie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił tę decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający termin składania wniosków za niezgodny z Konstytucją. Sąd stwierdził, że wyrok TK otwiera możliwość wznowienia postępowania i uchylił decyzje organów.

Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Organ administracji uzasadnił umorzenie tym, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Kluczowe znaczenie miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy z Konstytucją RP. W konsekwencji, przepis ten utracił moc z dniem 27 marca 2003 r., co oznaczało, że skarżący nie był już ograniczony terminem do złożenia wniosku. Sąd, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który dopuszcza uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, oraz na art. 145a § 1 k.p.a. (możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu ograniczającego termin składania wniosków otwiera drogę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu ograniczającego termin składania wniosków o świadczenie pieniężne, powoduje utratę mocy obowiązującej tego przepisu. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

PPSA art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli pozwala na to zebrany materiał dowodowy.

Pomocnicze

u.ś.p.o.d.p.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten, ograniczający termin składania wniosków do 31 grudnia 1999 r., został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny i utracił moc obowiązującą.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.

PUSA art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PUSA art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające PUSA i PPSA art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające PUSA i PPSA art. 97 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu ograniczającego termin składania wniosków o świadczenie pieniężne. Możliwość wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Argument organu o złożeniu wniosku po terminie ustawowym.

Godne uwagi sformułowania

art. 4 ust. 5 ustawy [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżący nie jest ograniczony terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.

Skład orzekający

Grzegorz Szkudlarek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla postępowania administracyjnego i możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów z Konstytucją, nawet po upływie terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach pieniężnych z tytułu represji i wyrokiem TK P 24/02. Ogólne zastosowanie zasady wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić skutki decyzji administracyjnych, nawet po upływie terminów, co jest ważnym przykładem ochrony praw obywateli.

Wyrok TK uchyla decyzję po latach: jak prawo chroni obywatela przed błędami ustawodawcy?

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1925/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Dnia 30 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji l/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego K. P. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że K. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, ze zm.), wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona natomiast złożyła swój wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu represji po wyżej wskazanym terminie ustawowym.
K. P. na wyżej wymienioną decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą pozostać w obrocie prawnym.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Po wydaniu zaskarżonej decyzji, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395; z 1998 r. Nr 162, poz. 1118; z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 2003/6/55). Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 .
Powyższe oznacza, że skarżący nie jest ograniczony terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.
W myśl art. 145 a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Natomiast zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m. in. decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Z wyżej przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 2 wyroku.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności. Sąd uznał, iż orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).