II SA/Łd 1914/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H.W. na decyzję o wymeldowaniu, uznając, że mimo posiadania uprawnień do lokalu, trwale opuściła ona miejsce pobytu stałego.
Sprawa dotyczyła skargi H.W. na decyzję o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Organy administracji orzekły o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca opuściła lokal na stałe, mimo że nadal posiadała do niego spółdzielcze prawo lokatorskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że choć skarżąca nadal posiada uprawnienia do lokalu, to jej wieloletni pobyt za granicą i brak zamiaru powrotu świadczą o trwałym opuszczeniu miejsca pobytu stałego.
Skarżąca H.W. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego. Organy administracji uznały, że H.W. opuściła lokal na stałe, mimo że nadal posiadała do niego spółdzielcze prawo lokatorskie, które przysługiwało jej i jej byłemu mężowi. W uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji wskazano, że przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie zostały spełnione, ponieważ H.W. nie utraciła uprawnień do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Następnie Prezydent Miasta B. wydał nową decyzję o wymeldowaniu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który miał zmienić interpretację przepisów dotyczących wymeldowania, oraz na fakt, że H.W. wyjechała do USA 12 lat temu i tam osiedliła się na stałe. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. H.W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, argumentując, że nadal posiada uprawnienia do lokalu i przebywa za granicą jedynie czasowo. Sąd uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że organy administracji błędnie zinterpretowały wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że utrata uprawnień do lokalu nie jest już przesłanką wymeldowania. Sąd podkreślił, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nadal wymaga badania tej przesłanki. Niemniej jednak, sąd uznał, że mimo tego błędu, zaskarżona decyzja nie podlega uchyleniu, ponieważ H.W. faktycznie opuściła lokal na stałe, co potwierdza jej wieloletni pobyt w USA, skoncentrowanie tam spraw życiowych i brak zamiaru powrotu. Dodatkowo, sąd wskazał na zmianę przepisów od 1 maja 2004 r., zgodnie z którą kwestia posiadania uprawnień do lokalu nie ma już znaczenia w sprawach o wymeldowanie, a wystarcza sam fakt opuszczenia miejsca pobytu. Sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uchylił obowiązku badania przesłanki utraty uprawnień do przebywania w lokalu w sprawach o wymeldowanie, a jedynie wyeliminował wymóg przedstawiania potwierdzenia tych uprawnień przez organ administracji.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyrok TK dotyczył art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który wymagał przedstawienia potwierdzenia uprawnień do lokalu przy zameldowaniu. Nie wpłynął on jednak na art. 15 ust. 2 tej ustawy, który nadal wymaga badania utraty uprawnień do przebywania w lokalu przy wymeldowaniu. Sąd podkreślił, że ta dwoistość podejścia była celowa i stanowiła zabezpieczenie dla osób zameldowanych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.e.l. art. 15 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Do wymeldowania konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu oraz opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Po zmianie przepisów od 1 maja 2004 r. wystarcza sam fakt opuszczenia miejsca pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt.1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.e.l. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie wymogów przy zameldowaniu.
u.e.l. art. 15 § ust. 3
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Obowiązek zgłoszenia wyjazdu za granicę.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności art. 21 § ust. 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieloletni pobyt za granicą (USA) od 1990 r., skoncentrowanie tam spraw życiowych, osobistych i zawodowych. Brak zamiaru powrotu do spornego lokalu, pomimo deklaracji, co potwierdza całokształt okoliczności. Konflikt z byłym mężem i brak możliwości wspólnego zamieszkania. Zmiana przepisów od 1 maja 2004 r., zgodnie z którą posiadanie uprawnień do lokalu nie jest już istotne dla wymeldowania.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nadal posiada spółdzielcze prawo lokatorskie do spornego lokalu. Pobyt w USA ma charakter czasowy, a skarżąca deklaruje chęć powrotu. Skarżąca dopełniła obowiązku zgłoszenia czasowego wyjazdu za granicę.
Godne uwagi sformułowania
W przekonaniu sądu organy administracji błędnie uznały, iż po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. utrata uprawnień do przebywania w lokalu nie jest już przesłanką wymeldowania. Wyrok Trybunału nie wynika natomiast, aby utracił obowiązującą moc w jakimkolwiek zakresie przepis art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. lub aby celem Trybunału było zrównanie wymogów czynności zameldowania i wymeldowania. W sytuacji zatem gdyby organ administracji ponownie rozpoznawał sprawę wyjaśniana byłaby jedynie przesłanka opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu. W ocenie sądu deklaracja skarżącej o chęci powrotu do spornego lokalu została złożona jedynie na potrzeby sprawy o wymeldowanie a nie odzwierciedla rzeczywistego zamiaru H. W. .
Skład orzekający
Janusz Nowacki
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Krzemieniewska
członek
Małgorzata Łuczyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, znaczenie faktycznego opuszczenia lokalu i zamiaru powrotu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy przepisów obowiązujących w momencie wydania orzeczenia i późniejszych zmian, które uprościły procedurę wymeldowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ewolucję przepisów dotyczących wymeldowania i interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje też, jak sąd ocenia zamiar powrotu do kraju na podstawie faktów, a nie tylko deklaracji.
“Czy wieloletni pobyt za granicą to automatyczne wymeldowanie? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1914/02 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-06-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-12-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Irena Krzemieniewska Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Łuczyńska Symbol z opisem 605 Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty Skarżony organ Wojewoda Sentencja Dnia 24 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie : NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant : sekretarz sądowy Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art.104 § 1 kpa oraz art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./ odmówił wymeldowania H. W. z miejsca pobytu stałego w B. A. blok 111 m.44. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ właściwy w sprawach ewidencji ludności na wniosek strony lub z urzędu orzeka o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która: 1./ utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo 2./ bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Lokal mieszkalny na A. w bloku 111 m.44 należy do zasobów mieszkaniowych [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i w 1978r. został przydzielony H. W. na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu. W. W. w decyzji figuruje jako osoba mająca w tym lokalu zamieszkiwać. H. i W. W. mają zatem takie same uprawnienia do przebywania w spornym lokalu. Nie zostały zatem spełnione przesłanki z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. do wymeldowania H. W. Fakt opuszczenia przez nią lokalu nie może świadczyć o rezygnacji z posiadanych uprawnień. Wobec posiadania przez H. W. uprawnień do spornego lokalu organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył W. W. . Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż organ administracji prawidłowo uznał, iż H. W. nie utraciła uprawnień do spornego lokalu. Spółdzielcze prawo do lokalu przysługuje małżonkom H. i W. W. i do chwili obecnej związek małżeński nie został rozwiązany. Z uwagi na to, iż H. W. nadal posiada uprawnienia do mieszkania brak jest podstaw do jej wymeldowania. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 14 lutego 2002r. W. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wymeldowania H. W. . Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta B. wznowił postępowanie w sprawie wymeldowania H. W. zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.105 § 1 w związku z art.145 i 151 kpa umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wymeldowania H. W. zakończonego decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art.104 § 1 kpa oraz art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./ orzekł o wymeldowaniu H. W. z pobytu stałego w B. A. blok nr 111 m.44. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ właściwy w sprawach ewidencji ludności na wniosek strony lub z urzędu orzeka o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która: 1./ utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo 2./ bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. H. W. nie utraciła uprawnień do przebywania w spornym lokalu. Wprawdzie wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] orzeczony został rozwód H. i W. W. lecz sąd nie orzekł w wspólnym mieszkaniu stron. Do chwili obecnej nie ustała wspólność spółdzielczego prawa do lokalu. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego do wymeldowania wystarcza przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż H. W. wyjechała do Stanów Zjednoczonych 12 lat temu. Tam tez pracuje i tam tez osiedliła się na stałe jej rodzina. Okres 12-u lat jest wystarczająco długi aby uznać, iż trwale opuściła ona sporny lokal. Mimo, że H. W. deklaruje chęć powrotu do Polski to długi okres przebywania za granicą świadczy, iż opuściła ona miejsce stałego pobytu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła H. W. podnosząc, iż mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. w sprawach o wymeldowanie nadal winno się badać utratę uprawnień do przebywania w lokalu. H. W. do chwili obecnej posiada takie uprawnienia. Nadto nie opuściła ona stałego miejsca swojego pobytu. W Stanach Zjednoczonych przebywa jedynie czasowo. O opuszczeniu miejscu pobytu decyduje wola konkretnej osoby zaś H. W. deklaruje chęć powrotu do Polski. W związku z czym nie zostały spełnione przesłanki do jej wymeldowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludnosci i dowodach osobistych /Dz. U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ właściwy w sprawach ewidencji ludności na wniosek strony lub z urzędu orzeka o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która: 1./ utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo 2./ bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Wyrokiem z dnia 27 maja 2002r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. jest niezgodny z Konstytucją. W związku z utratą mocy art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. w sprawie o wymeldowanie wyjaśnienia wymaga jedynie przesłanka opuszczenia lokalu. przez konkretną osobę. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż H. W. dobrowolnie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. W 1990r. wyjechała ona do Stanów Zjednoczonych gdzie przebywa do chwili obecnej. Fakt opuszczenia spornego mieszkania potwierdzili także lokatorzy bloku nr 111. Okoliczność opuszczenia lokalu od tak długiego okresu czasu świadczy, że spełnione zostały przesłanki do jej wymeldowania określone w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła H. W. . W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. w sprawach o wymeldowanie nadal winno się badać utratę uprawnień do przebywania w lokalu. H. W. do chwili obecnej posiada takie uprawnienia. Nadto nie opuściła ona stałego miejsca swojego pobytu. W Stanach Zjednoczonych przebywa jedynie czasowo. O opuszczeniu miejscu pobytu decyduje wola konkretnej osoby zaś H. W. deklaruje chęć powrotu do Polski. Nie ma ona zamiaru zostawać na stałe w Stanach Zjednoczonych. Nadto dopełniła ona obowiązkowi zgłoszenia w organie meldunkowym czasowego wyjazdu za granicę. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu administracji I instancji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga H. W. nie jest zasadna. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga H. W. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, terenowy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art.9 ust.2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Z wymienionego przepisu wynika, iż do wymeldowania danej osoby konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie: utrata uprawnień do przebywania w lokalu oraz opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu. W przekonaniu sądu organy administracji błędnie uznały, iż po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. w sprawie K 20/01 utrata uprawnień do przebywania w lokalu nie jest już przesłanką wymeldowania. W wyroku tym Trybunał uznał, iż przepis art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm./ jest niezgodny z art.52 ust.1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji. Przed uchyleniem przez Trybunał przepisu art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. ustawodawca przewidział dwa odrębne stany faktyczne a mianowicie zameldowanie i wymeldowanie i dla tych dwóch stanów faktycznych przewidziano inne warunki poprzedzające dokonanie tych czynności. Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące ustawodawca przewidywał konieczność przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu w którym ma nastąpić zameldowanie. W tym wypadku organ administracji nie badał sam faktu posiadania uprawnień osoby wnoszącej o zameldowanie pozostawiając kwestię oceny posiadania tych uprawnień zarządcy lub właścicielowi budynku. Natomiast przy wymeldowaniu sytuacja była inna. Organ administracji nie opierał się na potwierdzeniu utraty uprawnień lecz sam badał przesłankę utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Ustawodawca zatem zlecił w tym przypadku organom administracji dużo większą ingerencję w stosunki cywilno-prawne łączące strony niż w przypadku zameldowania. Ta dwoistość podejścia do udowodnienia kwestii uprawnień do przebywania w lokalu była celowa, bowiem konieczność badania utraty uprawnień przez organ administracji stanowiła pewnego rodzaju zabezpieczenie dla osób, które już zostały zameldowane, przed nagłym i bezpodstawnym ich wymeldowaniem. Skoro zatem na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego uchylony został art.9 ust. 2 cytowanej ustawy, w którym ustawodawca wymagał przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, to oznacza jedynie to, iż organy administracji nie będą żądały takiego potwierdzenia. Z wyroku Trybunału nie wynika natomiast, aby utracił obowiązującą moc w jakimkolwiek zakresie przepis art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. lub aby celem Trybunału było zrównanie wymogów czynności zameldowania i wymeldowania. Wyrok Trybunału dotyczył jedynie zameldowania i przesłanka utraty uprawnień do przebywania w lokalu, o której mowa w art.15 ust.2 wymienionej ustawy, w ocenie sądu, winna być nadal badana w sprawach dotyczących wymeldowania. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż H. W. nie utraciła uprawnienia do przebywania w spornym mieszkaniu. Mieszkanie to zostało przydzielone skarżącej w 1978r. na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu. Przydział spółdzielczego prawa do lokalu obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania związku małżeńskiego oznacza, iż należy ono do obojga małżonków. Wprawdzie wyrokiem z dnia [...] Sąd Okręgowy w P. rozwiązał przez rozwód związek małżeński H. i W. W. lecz nie orzekł o wspólnym mieszkaniu. Do chwili obecnej nie została również zakończona sprawa o podział majątku wspólnego byłych małżonków. Oznacza to, iż skarżąca nadal posiada uprawnienie do przebywania w spornym mieszkaniu. Mimo, że organy administracji obu instancji błędnie uznały, iż w sprawie o wymeldowanie utrata uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia to nie zachodziła konieczność uchylania zaskarżonej decyzji. W przypadku wydania takiego rozstrzygnięcia organ administracji winien bowiem orzec w sprawie o wymeldowanie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Z dniem 1 maja 2004r. nastąpiła natomiast istotna zmiana przepisu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Z godnie z treścią wymienionego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004r., organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wymienionego przepisu wynika, iż w sprawie o wymeldowanie kwestia posiadania uprawnień do lokalu nie ma obecnie żadnego znaczenia. Do wymeldowania wystarcza sam fakt opuszczenia miejsca pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W sytuacji zatem gdyby organ administracji ponownie rozpoznawał sprawę wyjaśniana byłaby jedynie przesłanka opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu. Organy administracji w dostateczny sposób wyjaśniły tę przesłankę i słusznie uznały, iż H. W. opuściła sporny lokal. W przypadku więc ponownego rozpoznania sprawy wydana zostałaby ponowna decyzja o wymeldowaniu H. W. Skoro zatem w razie ponownego rozpoznania sprawy organy administracji ponownie orzekłyby o wymeldowaniu skarżącej to nie zachodziła konieczność uchylania zaskarżonej decyzji mimo nie rozważenia kwestii posiadania uprawnień skarżącej do spornego mieszkania. Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy życiowe, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce pobytu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w 1990r. H. W. wyjechała do Stanów Zjednoczonych do swojej córki A. oraz swojej siostry T. D. , które przebywają tam na stałe. Od tego czasu skarżąca mieszka w Stanach Zjednoczonych i tam pracuje. Tam też skoncentrowała swoje sprawy osobiste, rodzinne i zawodowe. Organy administracji trafnie doszły do wniosku, iż opuszczenie spornego lokalu przez skarżącą miało charakter trwały Wskazuje na to całokształt okoliczności sprawy. Świadczy o tym przede wszystkim długotrwałość pobytu za granicą. H. W. przebywa w Stanach Zjednoczonych od 14-u lat a więc przez długi okres czasu. Jak wynika z akt administracyjnych w tym okresie tylko raz była ona w Polsce a mianowicie w 1999r. przez 5 dni i w tym czasie ani razu nie była w spornym mieszkaniu. Od momentu wyjazdu H. W. nie utrzymywała żadnych kontaktów ze swoim mężem co wskazuje na brak więzi emocjonalnej między małżonkami. W międzyczasie orzeczony został rozwód zaś obecnie toczy się postępowanie sądowe o podział majątku wspólnego. Pomiędzy byłymi małżonkami istnieje konflikt i trudno sobie wyobrazić aby skarżąca ponownie zamieszkała ze swoim byłym mężem we wspólnym mieszkaniu. Dla oceny czy doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. istotne znaczenie ma zamiar stałego zamieszkiwania konkretnej osoby. Przy ustalania tego zamiaru nie można oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu woli zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego deklarowała chęć powrotu do spornego lokalu lecz jej oświadczenia w tej kwestii mają charakter bardzo ogólny. H. W. do chwili obecnej nie powróciła do spornego mieszkania ani nawet nie podała orientacyjnej daty takiego powrotu. Skoro od kilkunastu lat przebywa ona w Stanach Zjednoczonych i, jak twierdzi ma zamiar powrotu do spornego lokalu, to winna wyjaśnić dlaczego do chwili obecnej nie wróciła i ewentualnie kiedy nastąpi jej powrót. H. W. żadnych z tych kwestii nie wyjaśniła. W związku z czym wiarygodność jej oświadczenia, że zamierza powrócić do spornego mieszkania, jest wątpliwa. W ocenie sądu deklaracja skarżącej o chęci powrotu do spornego lokalu została złożona jedynie na potrzeby sprawy o wymeldowanie a nie odzwierciedla rzeczywistego zamiaru H. W. . Faktem jest, iż siostra skarżącej partycypuje w utrzymaniu mieszkania. Uczestniczenie H. W. w uiszczaniu opłat za lokal nie oznacza automatycznie, iż zamierza ona wrócić do tego lokalu. Skarżącej przysługuje tytuł prawny do mieszkania i wraz z byłym mężem jest zobowiązana do ponoszenia kosztów jego utrzymania. W przekonaniu sądu całokształt okoliczności sprawy wskazuje, iż skarżąca opuściła sporny lokal w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Świadczy o tym kilkunastoletni pobyt w Stanach Zjednoczonych, skoncentrowanie tam swoich spraw rodzinnych, osobistych i zawodowych, konflikt z byłym mężem oraz brak określenia daty powrotu do Polski. Wymienione okoliczności wskazują na trwały charakter pobytu skarżącej w Stanach Zjednoczonych. W ocenie sądu brak jest podstaw do przyjęcia, iż pobyt ten ma charakter czasowy zaś H. W. powróci do spornego lokalu aby zamieszkać wspólnie z byłym mężem. Organy administracji słusznie doszły do przekonania, iż skarżąca opuściła sporne mieszkanie w znaczeniu o którym mowa w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Zarzuty H. W. podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca podnosi, iż jej pobyt w Stanach Zjednoczonych jest jedynie czasowy i ma ona zamiar powrócić do mieszkania nr 44 na A. 111. Samo oświadczenie woli zainteresowanej osoby nie jest wystarczające dla ustalenia charakteru pobytu konkretnej osoby. Mimo, że skarżąca deklaruje zamiar powrotu do spornego lokalu to całokształt okoliczności sprawy wskazuje na trwały charakter jej pobytu w USA. Świadczy o tym długotrwałość jej pobytu, osiedlenie się w USA na stałe jej córki i siostry wraz z rodzinami, skoncentrowanie tam przez skarżącą swoich spraw zawodowych, osobistych i rodzinnych, konflikt z byłym mężem oraz brak wskazania orientacyjnej daty powrotu do Polski. Wszystkie to okoliczności wskazują, że H. W. nie ma zamiaru powrócić do spornego lokalu aby zamieszkać z byłym mężem zaś jej pobyt w Stanach Zjednoczonych ma charakter trwały. Nieprawdziwy jest zarzut skarżącej, iż wypełniła ona obowiązek zgłoszenia wyjazdu za granicę organowi meldunkowemu określony w art.15 ust.3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Okoliczność tą po raz pierwszy podniesiono w skardze i nie odpowiada ona prawdzie. Zgodnie treścią art.15 ust.3 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wyjazdu skarżącej z Polski, osoba która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 2 miesiące jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi wymienionemu w ust.1. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu a zgłoszenia powrotu najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu. Skarżąca nie dokonała zgłoszenia o którym mowa w tym przepisie. Okoliczność, iż wyjechała ona do Stanów Zjednoczonych skarżąca podniosła po raz pierwszy w sprawie o wymeldowanie zaś zgłoszenie winno być dokonane najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca pobytu. Dodać należy, iż zgłoszenie winno zostać dokonane na specjalnym formularzu w sposób określony w obowiązującym wówczas przepisie § 21 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności /Dz. U. nr 32v poz.176/. H. W. nie dokonała zgłoszenia o którym mowa w tym przepisie. Organ administracji w odpowiedzi na skargę słusznie zaznaczył, iż pełnomocnik skarżącej podnosi w skardze nieprawdziwą okoliczność. Reasumując sąd uznał, iż H. W. nadal posiada uprawnienia do przebywania w spornym lokalu lecz opuściła mieszkanie i nie ma zamiaru do niego powrócić. Mimo, że organy administracji pominęły kwestię posiadania przez skarżącą uprawnień do spornego mieszkania to nie zachodziła konieczność uchylania zaskarżonej decyzji. W związku ze zmianą treści przepisu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.od dnia 1 maja 2004r. kwestia posiadania uprawnień do lokalu nie ma znaczenia w sprawie o wymeldowanie W przypadku zatem ewentualnego ponownego rozpoznania sprawy przez organ administracji ocenie podlegałaby jednie przesłanka opuszczenia lokalu przez skarżącego. Organy administracji w sposób dostateczny wyjaśniły tę przesłankę i w razie ponownego rozpoznania sprawy doszłoby do wydania takiego samego rozstrzygnięcia. W związku z czym sąd uznał, iż nie ma potrzeby uchylania zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę H. W. . W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nie istniała podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa. Jedną z przesłanek tożsamości sprawy poprzednio rozpoznanej i obecnie rozpoznawanej jest istnienie tego samego stanu faktycznego. Po wydaniu ostatecznej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] doszło do orzeczenia rozwodu pomiędzy H. i W. W. oraz zostało wszczęte postępowanie o podział majątku wspólnego. Nastąpiła zatem zmiana stanu faktycznego w stosunku do sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] a tym samym nie było tożsamości sprawy poprzednio rozpoznanej oraz obecnie rozpoznawanej. W związku z czym brak było podstaw do uznania, iż miała miejsce przyczyna stwierdzenia nieważności w rozumieniu art.156 § 1 pkt.3 kpa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI