II SA/Łd 1901/03

II SA/Łd 1901/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Furmanek
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Janusz Furmanek, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi D. R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczegow Ł. na rzecz D. R. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
3 II SA/Łd 1901-1903/03
UZASADNIENIE
W dniu 29 maja 2003r. D. R., prowadzący Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe A w L., złożył wniosek o wydanie mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych: piwo od 04.08.2003r., wino, wódka od 01.08.2003r., na okres 5 lat.
[...] Wójt Gminy L., działając na podstawie art. 18 i 11 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.) oraz uchwały nr XX/158/93 i nr XX/159/93 Rady Gminy w L. z dnia 22 czerwca 1993r., wydał D. R. trzy zezwolenia o numerach: [...], [...] i [...], na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających: piwa – na okres od 04.08.2003r. do 04.08.2005r., od 4,5% do 18% i powyżej 18 % alkoholu – na czas ograniczony od 1.08.2003r. do 1.08.2005r.
W odwołaniu od powyższych decyzji D. R. podniósł, iż otrzymał zezwolenia na okres 3 lat, a nie jak wnioskował na okres 5 lat.
Decyzjami z dnia [...] o numerach: [...], [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 107 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), uchyliło w całości zaskarżone decyzje Wójta Gminy L. z dnia [...] i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podano, iż zaskarżone decyzje w ogóle nie zawierają uzasadnienia prawnego ani faktycznego podjętych rozstrzygnięć. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie wskazał w zaskarżonych decyzjach dlaczego tylko częściowo uwzględnił wniosek strony i wydał zezwolenia na okres 3 lat, a nie jak wnioskowano na okres 5 lat.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniósł D. R. i podniósł, iż jego odwołanie od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] zaskarżało tylko części decyzji dotyczące okresu obowiązywania zezwoleń, gdyż składał wniosek o przyznanie zezwoleń na lat 5, a otrzymał zezwolenia ograniczające czas ich obowiązywania do okresu 3 lat. Wskazał, iż Kolegium uchylając w całości decyzje organu pierwszej instancji naruszyło art. 139 k.p.a., mówiący o tym, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Dodał, iż przedmiotem złożonych przez niego odwołań nie były przecież decyzje uwzględniające jego wniosek co do istoty, a jedynie ograniczenia związane z ich wydaniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o odrzucenie skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jeśli Sąd nie podzieli tego wniosku, o oddalenie skargi. Organ drugiej instancji wskazał, iż w jego ocenie skarga D. R. nie odpowiada wymogom art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tych względów powinna zostać odrzucona. W przypadku nie uwzględnienia tego wniosku, skarga powinna zostać oddalona, gdyż zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. nie jest trafny, z uwagi na, wykazaną w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości przez organ pierwszej instancji.
W piśmie procesowym z dnia 21 października 2004r. skarżący wniósł, aby Sąd dołączył do sprawy akta sprawy o sygn.: 3 II SAB/ łd 75/03 i odpowiedział na zawarte tam pytania oraz by w swoim orzeczeniu zawarł sentencję, iż decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem art. 35 § 2 oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Podniósł, iż decyzje Wójta Gminy L. traktuje jako decyzje częściowe w pełni zaspokajające wnioskowany okres dwu lat i nie wymagające wobec tego uzasadnienia. Wskazał, iż skoro SKO uznało, iż decyzja odmawiająca w części okresu ponad dwu lat jest niewystarczająco uzasadniona to powinno przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie wyjaśniające i wydać decyzje w tej kwestii lub, jeżeli uznałoby, że nie ma w ogóle decyzji częściowej dotyczącej okresu ponad 2 lata, to powinno utrzymać w mocy decyzje pierwszoinstancyjne, a co do pozostałej części odwołania – po pouczeniu strony o możliwości wystąpienia o wydanie decyzji uzupełniającej - sprawę umorzyć. Skarżący dodał, iż decyzją uchylającą w całości decyzje Wójta Gminy L., SKO pozbawiła go możliwości użytkowania wydanych zezwoleń i w sposób zgodny z prawem prowadzenia działalności gospodarczej.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, w dniu 26 października 2004r., skarżący wniósł o poinformowanie właściwego organu, w trybie art. 155 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchybieniach w pracy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z tym, że skarga D. R. wniesiona została w dniu 12 grudnia 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły w sposób istotny przepisy prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z porównania zakresu przedmiotowego sprawy, określonego we wniosku skarżącego z dnia 29 maja 2003r. - wszczynającego postępowanie, oraz zakresu rozstrzygnięcia ujętego w decyzjach Wójta Gminy L. z dnia [...], wynika, iż decyzje te nie zawierają rozstrzygnięcia, co do całości żądań i w tej części, w której złożono odwołanie, nie wydano decyzji. Powyższe uchybienie dostrzeżone zostało również przez organ drugiej instancji, który w uzasadnieniach decyzji z dnia [...] stwierdził, iż " organ I instancji nie wskazał w zaskarżonej decyzji dlaczego tylko częściowo uwzględnił wniosek strony wydając zezwolenie, gdyż przyznał je na okres 3 lat, a nie jak wnioskowano – 5 lat".
Nie ulega wątpliwości, iż podstawą oceny kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji powinien być zakres żądania strony. Z treści decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, że jest to decyzja częściowa, po wydaniu której skarżącemu nie przysługiwałoby żądanie jej uzupełnienia lecz wniosek o wydanie decyzji uzupełniającej, z uwagi na zawisłość sprawy przed organem administracyjnym. W takim przypadku, w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji, które dotyczy żądań strony nie rozstrzygniętych w pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien je potraktować jako żądanie uzupełnienia decyzji, na podstawie art. 111 § 1 k.p.a.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1988 w sprawie o sygnaturze: III AZP 10/88 (opubl.: OSNC 1990/9/116), iż w razie wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji organ pierwszej instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia ( art. 111 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy, któremu przedstawiono jednak takie odwołanie powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony; w razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność (art. 134 k.p.a.), w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji – umorzyć postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 i 2 w związku z art. 140 k.p.a.).
W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest dowodów, świadczących o tym, iż organy zwracały się do skarżącego z pytaniem, mającym na celu wyjaśnienie rzeczywistego charakteru pisma z dnia 9 września 2003r., nazwanego przez skarżącego "odwołaniem". Powyższe pismo potraktowane zostało jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...], mimo, iż wyraźnie wynika z jego treści, że skarżący kwestionuje jedynie 3-letni okres na jaki wydane zostały mu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, gdyż wnioskował o wydanie zezwoleń na okres lat pięciu, a więc podnosi zarzuty dotyczące żądań nie objętych decyzją organu pierwszej instancji. Takie działanie organów administracji publicznej należy uznać za wadliwe i niezgodne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza z art. 15 i 127 § 1 k.p.a., które nie zezwalają organowi odwoławczemu na orzekanie w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia.
Należy również zaznaczyć, iż organ odwoławczy w niniejszej sprawie przekroczył terminy do załatwienia sprawy, określone w art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a., na co zwracał uwagę skarżący w piśmie procesowym z dnia 20 października 2004r. oraz w wystąpieniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a w aktach sprawy brak jest potwierdzenia, że skarżący został poinformowany o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy, czego wymaga od organów art. 36 § 1 k.p.a. Jest to uchybienie procesowe, pozostające jednak bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż fakt przekroczenia terminu załatwienia danej sprawy nie może stanowić podstawy zarzutu wadliwości samej decyzji ani też prawa lub obowiązków, o których w niej rozstrzygnięto (B. Adamiak/J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 1996 str. 245).
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o dołączenie do niniejszej sprawy akt sprawy o sygn. 3 II SAB/Łd 75/03 i udzielenia odpowiedzi na zawarte tam pytania, gdyż sprawa o podanej wyżej sygnaturze została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Sąd nie przychylił się również do wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., wyrażonego w odpowiedzi na skargę, o odrzucenie skargi D. R. z uwagi na fakt, iż nie odpowiada ona wymogom art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu, wskazany przez Kolegium przepis, nie nakłada na skarżącego obowiązku dokładnego określenia w skardze jego żądań, co oznacza, iż nie musi on precyzować czy żąda uchylenia zaskarżonego aktu czy też stwierdzenia jego nieważności, czy jego żądanie dotyczy całej decyzji czy też tylko jej części. Omawiany przepis wymaga od wnoszącego skargę jedynie wskazania zaskarżonej decyzji lub innego aktu, co wyraźnie zostało przez D. R. spełnione przez podanie w nagłówku skargi z dnia 11 grudnia 2003r. numerów i dat zaskarżonych decyzji. Skarga zawiera także, oprócz wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, zarzuty dotyczące postępowania organu drugiej instancji, wobec czego należy uznać, iż skarga D. R. czyni zadość wymaganiom formalnym, określonym w powołanym wyżej przepisie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy, Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 300 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.