II SA/Łd 190/23

II SA/Łd 190/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2008/23 - Wyrok NSA z 2023-10-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par.2 k.p.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1363
art. 12 ust. 4a, 4f i 5, art. 18 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 130 ust. 1 i 2, art. 132 ust.1a i 2, art. 134 ust. 1-4 i art. 154 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Dnia 4 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Czerw po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2023 roku sprawy ze sprzeciwu W. M. od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 20 stycznia 2023 roku znak GN-III.7581.371.2022.Łk w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala sprzeciw. ał
Uzasadnienie
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 20 stycznia 2023 r. znak:
GN-III.7581.371.2022.ŁK Wojewoda Łódzki (dalej także: Wojewoda, organ
II instancji) uchylił decyzję Starosty Zduńskowolskiego (dalej także: Starosta, organ
I instancji) w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia 10 lipca 2019 r.
nr DAR-UA-V.7.2019, znak: DAR-UA-V.6740.2.7.2019, Prezydent Miasta Łodzi zezwolił na realizację inwestycji drogowej, polegającej na: "Budowie ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...]". Część nieruchomości położona w Ł., obręb [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0215 ha stała się z mocy prawa własnością Gminy Miasta Łódź.
Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia 23 października 2019 r., znak:
GN-III.7581.482.2019.MZ, wyznaczył Starostę Zduńskowolskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do rozpatrzenia sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za część nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Decyzją z dnia 12 lipca 2021 r., znak GN.683.138.2019, Starosta Zduńskowolski, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł m.in. o ustaleniu odszkodowania w wysokości 21 130 zł z tytułu przejęcia z mocy prawa części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i przyznaniu go na rzecz W.M. (dalej także: skarżący).
W wyniku skutecznie wniesionego odwołania Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 25 stycznia 2022 r., znak: GN-III.7581.188.2021.ŁK, uchylił zaskarżoną decyzję
w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia 7 września 2022 r. znak: GN.683.138.2019 Starosta Zduńskowolski ponownie rozpatrując sprawę, na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f i 5,
art. 18 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.) (dalej także: specustawa drogowa) oraz art. 130 ust. 1 i 2, art. 132 ust.1a i 2, art. 134 ust. 1-4 i art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899) (dalej także: u.g.n.), orzekł o: 1. ustaleniu wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Prezydenta Miasta Łodzi w następstwie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi Nr DAR-UA-V.7.2019 z dnia 10 lipca 2019 r., nieruchomości położonej w Ł., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0215 ha, na rzecz: W.M. w wysokości
23 000,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące złotych, 2. zobowiązaniu Gminy Miasta Łódź do wypłacenia ustalonego w pkt 1 niniejszej decyzji odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Starosta wskazał, że właścicielem nieruchomości o nr [...] był W.M., którego prawo własności zostało ujawnione w KW Nr [...]. Starosta pismem z dnia 22 marca 2022 r. przesłał uwagi wskazane przez Wojewodę Łódzkiego
do rzeczoznawcy majątkowego – R.B. oraz zobowiązał go do odniesienia się do nich bądź wykonania nowego operatu z uwzględnieniem wytycznych zawartych
w decyzji Wojewody. Rzeczoznawca majątkowy pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r. podtrzymał ustalenia zawarte w operacie z dnia 20 października 2021 r., wskazując, że został on sporządzony w sposób spójny, logiczny, na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Od decyzji Starosty Zduńskowolskiego odwołanie złożył W.M., który wskazał na niezadowolenie z działań organu I instancji.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 20 stycznia 2023 r.,
znak GN-III.7581.371.2022.ŁK, Wojewoda Łódzki uchylił zaskarżoną decyzję
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że stosownie do art. 12 ust. 4a i 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
w zakresie dróg publicznych, za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne ustala się odszkodowanie na rzecz dotychczasowych właścicieli nieruchomości, użytkowników wieczystych oraz osób, którym przysługują do nieruchomości ograniczone prawa rzeczowe. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W myśl art. 12 ust. 5 specustawy drogowej do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Zasady i tryb ustalania odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jedn. Dz. U z 2021 r. poz. 555). Zgodnie z brzmieniem § 36 rozporządzenia Rady Ministrów, wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania,
a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Stosownie do art. 130 ust. 2 u.g.n., wysokość odszkodowania ustala się po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość rynkową nieruchomości. Organ II instancji podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego pismem z dnia 4 listopada 2022 r. wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego do wskazania czy z uwagi na upływ 12-miesięcznego okresu, o którym mowa w art. 156 ust. 3 u.g.n. istnieje możliwość zastosowania ust. 4 cytowanego artykułu i ewentualne potwierdzenie aktualności sporządzonego dla potrzeb niniejszego postępowania operatu z dnia 20 października 2021 r. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 24 listopada 2022 r., rzeczoznawca majątkowy wskazał, iż po przeanalizowaniu rynku nieruchomości gruntowych na terenie m. Łodzi w okresie od listopada 2021 r. do listopada 2022 r. stwierdzono, że od daty sporządzenia operatu szacunkowego wstąpiły istotne zmiany czynników, o których mowa
w art. 154 u.g.n. Wynika to ze wzrostu cen działek w tym okresie zarówno pod kątem wyceny dla aktualnego jak i alternatywnego sposobu użytkowania. W związku z powyższym, nie potwierdzono aktualności operatu szacunkowego. Zdaniem Wojewody Łódzkiego w przedmiotowej sprawie zachodzi zatem konieczność sporządzenia na nowo opinii z wartości nieruchomości, a następnie dokonanie jej oceny na podstawie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) (dalej: k.p.a.).
Z uwagi na to, iż opinia rzeczoznawcy majątkowego stanowi zasadniczy dowód w postępowaniu o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę, nie jest możliwe sporządzenie nowego operatu szacunkowego na etapie postępowania odwoławczego, prowadziłoby to bowiem do naruszenia wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Wojewoda Łódzki nie mógł zatem przeprowadzić tego dowodu w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 136 § 1 k.p.a. Wojewoda stwierdził, że nie zachodzi również przesłanka do zastosowania przepisów art. 136 § 2 i § 3 k.p.a. Dodał, że konieczność sporządzenia na nowo operatu szacunkowego oraz przeprowadzenie na jego podstawie dowodu co do wartości nieruchomości, obejmuje zasadniczy zakres postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości należnego odszkodowania. Uzasadnia to zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu
art. 138 § 2 k.p.a., bowiem operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania, które muszą mieć możliwość pełnego i wyczerpującego ustosunkowania się do takiego dowodu i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Ponadto, Wojewoda zarzucił, że organ I instancji zaniedbał swój obowiązek
i nie dokonał weryfikacji operatu szacunkowego, będącego podstawą ustalenia odszkodowania, bowiem bazował jedynie na odpowiedzi rzeczoznawcy. Wobec tego uznał, że Starosta Zduńskowolski wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej prowadząc postępowanie naruszył przepisy postępowania w tym art. 7, 77
i 80 k.p.a, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe, organ II instancji uznał, iż zasadnym jest na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Łodzi wniósł W.M. Zdaniem skarżącego działania Starosty charakteryzują się nepotyzmem, fraternizacją i przewlekłością. Ponadto nie zmierzają do wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych
ze sprawą. Skarżący zakwestionował także oszacowaną wartość nieruchomości.
W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Łódzki wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) (dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano przedmiotem wniesionego sprzeciwu jest decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 20 stycznia 2023 r., znak GN-III.7581.371.2022.ŁK, którą uchylono w całości decyzję z dnia 7 września 2022 r. znak: GN.683.138.2019, którą Starosta Zduńskowolski orzekł o: 1. ustaleniu wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Prezydenta Miasta Łodzi w następstwie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi Nr DAR-UA-V.7.2019 z dnia 10 lipca 2019 r., nieruchomości położonej w Ł., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,0215 ha, na rzecz: W.M. w wysokości 23 000,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące złotych, 2. zobowiązaniu Gminy Miasta Łódź do wypłacenia ustalonego w pkt 1 niniejszej decyzji odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Sprzeciw został wniesiony na podstawie art. 64a p.p.s.a., zgodnie z którym
od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Wskazać należy również, iż zgodnie z art. 64b p.p.s.a. w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 p.p.s.a.
nie stosuje się. Ponadto, co istotne, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym
w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1 p.p.s.a.).
Przechodząc do oceny zasadności przedmiotowego sprzeciwu wskazać na wstępie należy, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określone w powyżej powołanym przepisie uprawnienia kasatoryjne organu odwoławczego mają charakter wyjątkowy i stanowią odstępstwo od przyjętej ogólnej zasady, orzekania przez ten organ, co do istoty sprawy. Przy czym wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest uzasadnione jedynie w przypadku stwierdzenia, że doszło do wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania oraz że zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Co więcej, wydając decyzję kasatoryjną, organ odwoławczy jest zobligowany do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, co wprost wynika ze zdania drugiego wyżej przywołanego przepisu art. 138 § 2 k.p.a. (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. LEX/el 2021, art. 138). Inaczej mówiąc organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przy czym rozstrzygnięcie kasatoryjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego, co do stanu faktycznego sprawy, nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w kompetencjach organu odwoławczego mieści się uzupełnienie, w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, poprzez przeprowadzenie określonego dowodu, co również wyłącza dopuszczalność wydania decyzji kasatoryjnej. Organ odwoławczy ma bowiem nie tylko obowiązek dokonania kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2019 r., II OSK 1140/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA; wyrok WSA w Kielcach z 15 lutego 2018 r., II SA/Ke 26/18, CBOSA).
Natomiast obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasatoryjnej jest dokonanie oceny prawidłowości takiej decyzji pod kątem zasadnego skorzystania przez organ odwoławczy z uprawnienia wynikającego
z art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta nie może natomiast obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. Zasadniczo więc, rozpoznając sprzeciw, sąd administracyjny nie powinien dokonywać bezpośrednio wykładni prawa materialnego, tym niemniej, jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, to kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny całkowicie zignorowane (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2019 r., I OSK 1932/19, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd rozpoznający sprzeciw W.M. uznał, iż objęta nim decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 20 stycznia 2023 r., znak GN-III.7581.371.2022.ŁK, uchylająca
w całości decyzję z dnia 7 września 2022 r., znak: GN.683.138.2019, Starosty Zduńskowolskiego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy
z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 162) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.).
Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie prawidłowo został zastosowany art. 138 § 2 k.p.a., gdyż ziściły się w sprawie przesłanki wskazane w tym przepisie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy, że akta administracyjne potwierdzają prawidłowość zastosowania przez organ art. 138 § 2 k.p.a. w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji dopuścił się bowiem naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 K.p.a.), przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W przedmiotowej sprawie doszło do sytuacji, w której organ I instancji przeprowadził postępowanie w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przesądzające jest w niniejszej sprawie, że operat szacunkowy, na podstawie którego organ I instancji orzekł o ustaleniu odszkodowania, okazał się nieaktualny. Jak bowiem wynika z pisma rzeczoznawcy majątkowego z dnia 24 listopada 2022 r., od daty sporządzenia operatu szacunkowego dotyczącego wyceny części nieruchomości nr [...] w Ł. wystąpiły istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n., wobec czego rzeczoznawca nie przedłużył aktualności operatu szacunkowego, który stanowił podstawę do wydania decyzji przez organ I instancji (tj. operatu z października
2021 r.).
Zdaniem Sądu konieczność sporządzenia operatu szacunkowego uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż operat jest głównym dowodem, w oparciu o który następuje ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Przeprowadzenie tego dowodu oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części i uzasadnia wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Sporządzenie operatu szacunkowego na etapie postępowania odwoławczego prowadziłoby bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Operat szacunkowy wpływa bowiem bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Wobec tego, Wojewoda słusznie argumentuje, że brak jest możliwości przeprowadzenia tego dowodu w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 136 § 1 k.p.a.
Ponadto, zdaniem Sądu, słusznie organ II instancji zarzucił organowi
I instancji brak dokonania samodzielnej oceny operatu szacunkowego, co z kolei narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę praworządności.
Przekazując sprawę, organ II instancji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. wskazał ponadto, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zwrócił bowiem uwagę na konieczność sporządzenia na nowo operatu szacunkowego i przeprowadzenie na jego podstawie dowodu co do wartości nieruchomości.
Zważywszy powyższe, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały obie przesłanki do wydania przez organ II instancji decyzji na podstawie
art. 138 § 2 k.p.a. Zarówno zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz dowodowego, niezbędnego dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy, przekraczający wynikające z art. 136 k.p.a. uprawnienia organu odwoławczego, jak również wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uniemożliwiały merytoryczne rozpatrzenie sprawy, co obligowało Wojewodę Łódzkiego do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powtarzając za Naczelnym Sądem Administracyjnym pogląd wyrażony w wyroku z dnia 12 maja 2022 r. "Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy stwierdzi, że naruszył on przepisy procesowe nieprzeprowadzając postępowania wyjaśniającego, albo wprawdzie je przeprowadzając, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, np. niedokonując ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy wymagających przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Naruszenie takie nie może być usunięte przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego." (wyrok NSA z dnia 12 maja 2022 r., II OSK 402/22, LEX nr 3354228, CBOSA).
Końcowo Sąd zwraca uwagę, że wobec uchylenia decyzji organu I instancji postępowanie będzie prowadzone ponownie, co pozwoli na wyeliminowanie wszelkich nieprawidłowości.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw.
is