II SA/Łd 19/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-06-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie terenubudownictwo mieszkaniowekontynuacja funkcjiład przestrzennyanaliza urbanistycznapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjizasada dobrego sąsiedztwa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy, stwierdzając naruszenie przepisów procesowych przez organ odwoławczy, który pomylił stan faktyczny sprawy.

Skarżący P.Z. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 6, 7, 77, 80 i 107 K.p.a., poprzez pomylenie stanu faktycznego niniejszej sprawy ze sprawą dotyczącą innej inwestycji. Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, a jedynie badać legalność jego działań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę P.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zasada kontynuacji funkcji zabudowy). Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Kluczowym zarzutem, który doprowadził do uchylenia decyzji, było naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy. Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomyliło stan faktyczny rozpatrywanej sprawy ze stanem faktycznym innej, wcześniej prowadzonej sprawy dotyczącej innej inwestycji. Organ odwoławczy odnosił się w uzasadnieniu do niewłaściwego obszaru analizy i niewłaściwej zabudowy, co stanowiło istotne uchybienie procesowe. Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna ma na celu badanie legalności działań organów administracji, a nie zastępowanie ich w merytorycznym rozstrzyganiu sprawy. W związku z tym, sąd nie przesądził o spełnieniu przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., lecz nakazał organom ponowne, rzetelne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem właściwego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa, w tym wiążącej oceny prawnej sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 6, 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., poprzez pomylenie stanu faktycznego niniejszej sprawy ze sprawą dotyczącą innej inwestycji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ II instancji odnosił się w uzasadnieniu do niewłaściwego stanu faktycznego, co stanowiło naruszenie przepisów procesowych i skutkowało uchyleniem decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 61 § 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy pomylił stan faktyczny sprawy z inną inwestycją, co stanowi naruszenie przepisów procesowych.

Godne uwagi sformułowania

organ II instancji ewidentnie pomylił stan faktyczny niniejszej sprawy ze sprawą dotyczącą planowanej inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy

Skład orzekający

Piotr Mikołajczyk

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

sędzia

Beata Czyżewska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów procesowych przez organ odwoławczy, w szczególności pomylenie stanu faktycznego sprawy, oraz zasada związania organów oceną prawną sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędów proceduralnych organu odwoławczego w kontekście ustalania warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne nie zostały w pełni rozstrzygnięte. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Błąd organu administracji uchyla decyzję o warunkach zabudowy – jak pomylenie sprawy kosztowało inwestora czas i nerwy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 19/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Beata Czyżewska
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Dnia 17 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Beata Czyżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 listopada 2024 roku znak: SKO.4150.714.2024 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego P. Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzję z dnia 20 listopada 2024 r. znak: SKO.4150.714.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.
1. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 11 października 2024 r. znak: GPS.6730.56.2024.Asi Wójt Gminy B. orzekł w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną i drogą wewnętrzną na części działki nr ewid. [...] obręb B., gmina B. z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.z.p.
1. W uzasadnieniu organ wskazał, że planowana inwestycja niezwiązana z rolnictwem, poza pasmem zabudowy, na obszarze typowo rolniczym pól nie stanowi kontynuacji funkcji.
2. Ponadto, inwestor wnioskuje w szczególności o dostęp do sieci wodociągowej, a nie przewiduje w zakresie inwestycji rozbudowy tej sieci, o czym mowa w piśmie gestora sieci [...] z dnia [...] lipca 2024 r. Nie jest zatem możliwe zaopatrzenie w wodę z sieci, jak tego oczekuje wnioskodawca.
3. Wnioskowany jest również dostęp do energii elektrycznej poprzez przyłącze do sieci. Obecnie w zasięgu terenu wniosku nie ma jednak sieci gwarantującej możliwość budowy przyłączy. Według oświadczenia PGE zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2024 r. Rejonu Energetycznego Z.-P. - przyłączenie możliwe będzie po wybudowaniu linii zasilającej średniego napięcia, stacji transformatorowej SN/nN, linii zasilającej niskiego napięcia. Wnioskodawca nie przewidział jednak w zakresie inwestycji tych składowych zapewniających dostęp z sieci.
4. Tym samym zdaniem organu nie ma możliwości zapewnienia dostępu dla wnioskowanych przyłączy elektrycznych.
2. Od powyższej decyzji odwołał się inwestor - P.Z.. Wskazał, że sąsiednie działki są już zabudowane, co stanowi o spełnieniu zasady dobrego sąsiedztwa i kontynuacji funkcji. Ponadto, wnioskodawca załączył wydruki z RWDZ mające wskazać na powstałe budynki mieszkalne w sąsiedztwie terenu inwestycji.
3. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 20 listopada 2024 r. znak: SKO.4150.714.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
1. Organ wyjaśnił, że teren inwestycji określony we wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i nast. u.p.z.p. Wskazał, że celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia. Organ właściwy do wydania takiej decyzji zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom, wynikającym z przepisów prawa, a ma obowiązek odmówić ustalenia warunków zabudowy tylko wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej z ustawowych przesłanek, wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
2. Instrumentem służącym stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki ustalenia warunków zabudowy opisane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zwana analizą architektoniczno-urbanistyczną. Organ dalej wskazał, że w sprawie przeprowadzono analizę architektoniczno-tekstową, wykonaną przez uprawnioną osobę w zakresie cech i funkcji terenu oraz sporządzono załącznik graficzny przedstawiający obszar analizowany, wokół działki, na której ma być zlokalizowana inwestycja. Analizą objęto obszar okalający teren szerokością 192 m poszerzając do granic działek zabudowanych, których budynki weszły w ten wyliczony zasięg. Poza rysunkiem (zakresem dostarczonej mapy) znalazły się niezabudowane części działek bez wpływu na ustalenia decyzji.
3. Ustalono, że w obszarze analizy jest zabudowa zagrodowa, jednorodzinna. Planowana zabudowa jednorodzinna - pasmo [...] budynków jednorodzinnych nie stanowi zdaniem organu I instancji, kontynuacji funkcji rolniczej, a wręcz przeciwnie - zabudowa jednorodzinna jest kolizyjna wobec rolniczego wykorzystywania gruntów.
4. Działka zabudowy jednorodzinnej nr [...] jest ograniczona do zasięgu 26 m od drogi i tym samym nie jest aż tak kolizyjna wobec rolnictwa, jak planowana inwestycja wcinająca się w głąb przestrzeni rolniczej na 223 m.
5. Ponadto teren ma dostęp do drogi publicznej.
6. W ocenie organu obecnie w zasięgu terenu wniosku nie ma sieci gwarantującej możliwość budowy przyłączy elektrycznych. W kwestii wymagań technicznych o przyłączeniu do sieci wodociągowej konieczna jest ponadto rozbudowa sieci na koszt inwestora za zgodą Wójta Gminy.
7. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego terenu. Stwierdziło jednak, że zasadniczą kwestią odmowy ustalenia warunków zabudowy nie jest jednak brak kontynuacji funkcji (bo takowa ewidentnie jest), ale ukształtowany ład przestrzenny i faktyczne warunki panujące na tym konkretnym obszarze. W obszarze analizy wprawdzie jest zabudowa jednorodzinna, ale nie występuje w głębi terenu, tak jak planowana wcinająca się w głąb przestrzeni rolniczej na 300 m. Wokół nie istnieje zabudowa w głębi terenu, znacznie odsunięta od dróg. połączona wąskimi drogami wewnętrznymi. Kolegium stwierdziło, że podstawową przesłanką dopuszczalności wydania decyzji o warunkach zabudowy jest wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasada kontynuacji funkcji zabudowy. Zasada ta oznacza, że nowa zabudowa powinna mieścić się w granicach zastanego w danym obszarze legalnego sposobu zagospodarowania terenu. Bezsprzecznie istniejąca zabudowa ma charakter "luźnej" zabudowy nie tworzącej zwartych kompleksów zabudowy, ale z widoczną tendencją usytuowania budynków i zagospodarowania działek w sąsiedztwie drogi publicznej. Obecne zagospodarowanie terenu pozwala sądzić obecnym oraz przyszłym mieszkańcom, iż zabudowa nie będzie odbiegać od istniejącego charakteru miejsca, tzn. terenów rolnych z nową pojedynczą zabudową mieszkaniową jednorodzinną oraz ew. zagrodową (są to głównie tereny rolne - obecnie odłogowane).
8. Ponadto planowana inwestycja rodziłaby również problemy przestrzenne związane z kształtowaniem przejrzystej struktury funkcjonalnej - wprowadzenie terenów zabudowy mieszkaniowej w obszar peryferyjny - o charakterze ekstensywnej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, przeplatanej dużymi areałami terenów rolnych (obecnie odłogowanych) wiąże się z negatywnym oddziaływaniem gruntów ornych - w przypadku rozpoczęcia ich użytkowania rolnego, na planowaną inwestycję.
9. Powyższe można również rozpatrywać w sposób odwrotny – potencjalni mieszkańcy mogą zgłaszać sprzeciw wobec rozpoczęcia gospodarki rolnej, ze względu na uciążliwości w postaci ew. odorów (związany np. z nawożeniem gruntów ornych), hałasu (prace ciężkiego sprzętu rolniczego).
10. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania, Kolegium uznało, że organ I instancji słusznie wydał decyzję odmowną wobec stwierdzenia niespełnienia przez planowaną inwestycję warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. tzw. zasady dobrego sąsiedztwa. Planowanej zabudowy w postaci wprowadzenia małego osiedla jednorodzinnego nie można pogodzić z otoczeniem. Wniosek przewiduje powstanie zespołu zabudowy jednorodzinnej w postaci ciągu "rozbijającego" tereny upraw rolniczych, co naruszałoby cechy ładu przestrzennego polegające na skupieniu zabudowy w pasie od drogi. Istniejąca zabudowa zagrodowa, lokalizowana w oddalonych od drogi enklawach, nie może stać się wzorcem dla planowanego ciągu zabudowy jednorodzinnej. Enklawy, tej gniazdowo zlokalizowanej zabudowy zagrodowej w otoczeniu pól uprawnych, były uzasadnione prowadzeniem gospodarki rolniczej. Zabudowie tej "nie przeszkadzały" prace polowe, tzw. uciążliwości rolnicze. Złamanie tej zasady i pozwolenie na zabudowę jednorodzinną wcinającą się w grunty rolne będzie dysharmonizowało przestrzeń obcym (wnioskowanym) liniowym układem zabudowy.
2. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł P.Z.
1. Zaskarżonej decyzji zarzucono błędne rozpatrzenie odwołania inwestora poprzez ewidentne pomylenie tematu sprawy z inną inwestycją.
2. Wskazano ponadto na naruszenie art. 7 i 8 k.p.a.
3. Skarżący stwierdził, że mimo iż na pierwszej stronie decyzji znak SKO.4150.714.2024 istnieje prawidłowa nazwa inwestycji: "[...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną", to już kolejne strony odnoszą się do zupełnie innej inwestycji. Ponadto w decyzji znak SKO.4150.714.2024 błędnie potwierdzono prawidłowość wykonania analizy urbanistycznej do decyzji o warunkach zabudowy z dnia 11 października 2024 r. Zdaniem skarżącego analiza została sporządzona błędnie, bowiem błędnie wyznaczono obszar analizy. Mimo, iż obszar nieruchomości łączy się z pasem drogowym jedynie na odcinku 9 m to, zdaniem skarżącego, główna szerokość obszaru nieruchomości wynosi ok 64 m, tak więc obszar analizy należałoby ustalić jako pas szerokości minimum 192 m od granic inwestycji.
4. Zdaniem skarżącego błędnie przyjęły organ, że w sprawie nie zachodzi kontynuacja funkcji zabudowy, bowiem w zakresie nawet minimalnego obszaru analizy znajdują się 2 budynki mieszkalne jednorodzinne (na działce [...] i [...]).
5. W opinii skarżącego wszystkie rozważania dotyczące wpływu rolnictwa i działek rolnych na projektowaną inwestycje, w tym m.in. oddziaływanie budynków mieszkalnych na grunty orne, uciążliwość odorów i hałasu gospodarstw na budynki mieszkalne są całkowicie bezpodstawne i nie należą do zakresu analizy wykonywanej do decyzji o warunkach zabudowy oraz nie zawierają się w kompetencjach wydających tą decyzję organów.
6. W wyniku błędnie wyznaczonego obszaru analizy nie wzięto pod uwagę wszystkich układów urbanistycznych zabudowy otaczających inwestycje Ponadto, zgodnie z oświadczeniem PGE "istnieje możliwość dostawy energii elektrycznej dla przedmiotowego obiektu". Oświadczenie to całkowicie spełnia wymagany warunek art 61 ust 1 pkt 3 u.p.z.p. w zakresie energii. Skoro oświadczenie dotyczy [...] budynków, z pewnością zapewni energię dla [...] budynków.
2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje:
3. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.",, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych, przewidzianych do realizacji na działce [...], obręb B., gmina B..
3. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), dalej "u.p.z.p." oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588).
1. Wniosek wszczynający prowadzone postępowanie został złożony w dniu 27 lutego 2024 r. Co prawda na mocy art. 1 pkt 55 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688), która weszła w życie z dniem 24 września 2023 r., przepis art. 61 u.p.z.p. został znowelizowany, jednakże zgodnie z art. 59 ust. 2 cyt. wyżej ustawy zmieniającej do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1. Z akt sprawy nie wynika, aby ww. studium utraciło moc.
2. Jedocześnie należy zauważyć, że od dnia 26 lipca 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 1116). Jednakże stosownie do § 12 cyt. wyżej rozporządzenia z 2024 r. do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Powyższe oznacza, że zastosowanie w sprawie mają przepisy rozporządzenia w sprawie nowej zabudowy z 2003 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 stycznia 2022 r.
4. Kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało po ustaleniu, iż działka, na której potencjalnie ma zostać zrealizowane zamierzenie budowlane znajduje się na terenie, dla którego nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która to okoliczność, wobec brzmienia przepisu art. 59 ust. 1 u.p.z.p., determinowała konieczność uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Z kolei wydanie takiej decyzji jest uzależnione od łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a warunki jakie winna spełniać inwestycja określa szczegółowo przywołane wyżej rozporządzenie. Wskazując te warunki organ obowiązany jest mieć na uwadze wymagania istniejącego ładu przestrzennego, a więc takiego ukształtowania przestrzeni, która tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe i kompozycyjno-estetyczne, tak jak regulują to przepisy art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 2 ust. 1 u.p.z.p.
5. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
1a) teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
6. Zgodnie z art. 61 ust. 5a powoływanej ustawy w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę.
7. Podstawową przesłanką dopuszczalności wydania decyzji o warunkach zabudowy jest wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasada kontynuacji funkcji zabudowy. Zasada ta oznacza, że nowa zabudowa powinna mieścić się w granicach zastanego w danym obszarze legalnego sposobu zagospodarowania terenu. Innymi słowy art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. powinien być rozumiany w ten sposób, że brak na określonym obszarze obiektu o podobnych parametrach skutkuje odmową wydania decyzji o warunkach zabudowy i w konsekwencji bezprzedmiotowe jest badanie kolejnych przesłanek wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 2 do 5 u.p.z.p. Nieruchomość (teren) może bowiem potencjalnie spełniać warunek dostępu do drogi publicznej jak i posiadać wystarczające uzbrojenie, a mimo to brak spełnienia kluczowej przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wykluczać będzie wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., II OSK 2013/19; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
8. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania, organ wydał zaskarżoną decyzję wobec stwierdzenia niespełnienia przez planowaną inwestycję warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. tzw. zasady dobrego sąsiedztwa.
9. Analiza wydanych sprawie decyzji oraz akt postępowania administracyjnego wskazuje w ocenie Sądu, że organ II instancji – co ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd - dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, co musi skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Należy przede wszystkim zauważyć, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a. organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.
1. Co w sprawie istotne, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ oceniał stan faktyczny, który nie był przedmiotem sprawy. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że skarżący wystąpił z dwoma wnioskami o ustalenie warunków zabudowy. Jeden dotyczył inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych planowanej do realizacji w północnej części działki nr [...] z dostępem do drogi publicznej tj. dz. [...] (ul. [...]), a drugi dotyczył inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych planowanej do realizacji w południowej części działki nr [...] z dostępem do drogi publicznej tj. dz. [...] (ul. [...]).
2. Nie można nie zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji wyznaczył obszar analizowany o szerokości 50 m, gdyż przyjął, że szerokość frontu terenu objętego wnioskiem, która przylegają bezpośrednio do drogi, z której odbywać się będzie wjazd ma szerokość 9 m, zatem trzykrotność stanowi obszar o promieniu 27 m. Jednocześnie, obszar analizowany wyznaczono wokół działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, czyli we wszystkich kierunkach (koncentrycznie) w równej odległości (równomiernie). Frontem terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy jest ta część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę (art. 61 ust. 5a w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 1a u.p.z.p.). Zacytowany przepis stanowi o części terenu, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd na działkę. O zakwalifikowaniu danej części terenu jako frontu przesądził wybór inwestora w zakresie szlaku komunikacyjnego, którym ma odbywać się dojazd do drogi publicznej przy uwzględnieniu, że inwestycja ma być realizowana na części działki.
3. Tymczasem organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odnosi się do obszaru analizowanego o szerokości 192 m tj. obszaru analizowanego, o którym mowa w decyzji organu I instancji z dnia 11 października 2024 r. znak GPS.6730.55.2024.ASi dotyczącej inwestycji obejmującej [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
4. Organ I instancji rzeczywiście, tak jak zarzuca skarżący, błędnie wskazuje, że brak jest kontynuacji funkcji w obszarze analizowanym. Skoro bowiem stwierdził, że w obszarze analizowanym występuje zabudowa zagrodowa, to kontynuacja funkcji mieszkaniowej w obszarze analizowanym wydaje się być zapewniona. Jednakże organ II instancji znów błędnie wskazuje na istnienie w obszarze analizowanym dz. ewid. nr [...] z zabudową zagrodową, podczas gdy w obszarze analizowanym występuje zabudowa zagrodowa, ale na dz. ewid. nr [...] .
10. Wobec powyższego nie mogło ujść uwadze Sądu, że organ II instancji ewidentnie pomylił stan faktyczny niniejszej sprawy ze sprawą dotyczącą planowanej inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o której mowa w decyzji organu I instancji z dnia 11 października 2024 r. znak GPS.6730.55.2024.Asi.
11. Zważywszy powyższe, zdaniem Sądu odniesienie się przez organ II instancji do niewłaściwego stanu faktycznego uznać należy za naruszenie prawa procesowego tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., a tym samym zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ winien mieć bowiem na względzie, że rozpoznaje odwołanie od decyzji znak: GPS.6730.56.2024.ASi dotyczącej planowanej budowy [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a nie decyzji znak: GPS.6730.55.2024.Asi dotyczącej planowanej budowy [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
12. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi wydana została z naruszeniem ww. przepisów prawa procesowego, które to uchybienia rzutowały w istotnym stopniu na wynik sprawy, co obligowało Sąd do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
13. Jednocześnie Sąd zauważa, że mając na względzie zakres kognicji sądu administracyjnego, dokonanie pełnej oceny wydanej w sprawie decyzji w kontekście spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. jest na tym etapie co najmniej przedwczesne. Kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie badanie legalności działań bądź zaniechań organu (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., II OSK 1419/17; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22.12.2022 r., II SA/Go 544/22).
14. W tym miejscu Sąd wskazuje również, że nie przesądza rozstrzygnięcia sprawy po ponownym rozpatrzeniu przez organ administracji. W ramach ponownego rozpoznania sprawy organy winny dokonać rzetelnej oceny spełnienia przez planowaną inwestycję przesłanek wynikających przede wszystkim z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. z poszanowaniem przepisów prawa procesowego uwzględniając właściwy stan faktyczny. Organy winny mieć również na uwadze, że zgodnie zaś z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
15. O kosztach postępowania orzeczono (pkt 2 sentencji wyroku) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
16. Końcowo należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek w tym przedmiocie został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, o czym Sąd zawiadomił skarżącego oraz uczestnika postępowania, którzy nie zajęli w tej kwestii stanowiska.
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI