II SA/Łd 19/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-11-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwygaśnięcie decyzjizawieszenie postępowanialegalność budowynadzór budowlanyroboty budowlaneprzerwa w budowiekpa WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie legalności budowy, uznając, że wygaśnięcie pozwolenia na budowę z mocy prawa nie jest zagadnieniem wstępnym dla oceny legalności robót budowlanych.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie oceny legalności budowy, argumentując, że wynik sprawy zależy od rozstrzygnięcia o wygaśnięciu pozwolenia na budowę. Organy administracyjne odmówiły zawieszenia, uznając, że ocena legalności robót nie jest uzależniona od wygaśnięcia pozwolenia. WSA w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do oceny legalności robót budowlanych, nawet jeśli pozwolenie na budowę wygasło z mocy prawa z powodu ponad dwuletniej przerwy w budowie.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie oceny legalności budowy budynku handlowo-usługowego. Spółdzielnia wniosła o zawieszenie postępowania, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ uważała, że wynik sprawy zależy od rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu ponad dwuletniej przerwy w robotach budowlanych. Organy administracyjne uznały, że wynik postępowania w sprawie oceny legalności robót nie jest uzależniony od wygaśnięcia pozwolenia, gdyż decyzja o pozwoleniu pozostaje w obrocie prawnym, a roboty są prowadzone zgodnie z jej warunkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest obligatoryjne, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od zagadnienia wstępnego. Jednak w tym przypadku, organ nadzoru budowlanego był właściwy do oceny legalności robót budowlanych, a wygaśnięcie pozwolenia na budowę z mocy prawa (art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego) z powodu ponad dwuletniej przerwy w budowie nie stanowiło zagadnienia wstępnego dla oceny legalności prowadzonych robót. Sąd wskazał, że organ nadzoru budowlanego, stwierdziwszy wygaśnięcie pozwolenia, zobowiązany jest do podjęcia działań przewidzianych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w tym do kontroli zgodności robót z prawem. Pozytywne rozstrzygnięcie organu architektoniczno-budowlanego w sprawie wygaśnięcia pozwolenia mogłoby prowadzić do wydania pozwolenia na wznowienie robót, ale nie uniemożliwiałoby organowi nadzoru budowlanego oceny legalności prowadzonych działań. Negatywne rozstrzygnięcie nie sanowałoby sprzecznych z prawem działań inwestora. Dlatego sąd uznał, że wynik postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nie miał znaczenia prejudycjalnego dla rozstrzygnięcia w sprawie oceny legalności robót budowlanych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie powinien zawieszać postępowania w takiej sytuacji, ponieważ ocena legalności robót budowlanych nie jest uzależniona od wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy o wygaśnięcie pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Wygaśnięcie pozwolenia na budowę z mocy prawa z powodu ponad dwuletniej przerwy w robotach budowlanych nie stanowi zagadnienia wstępnego dla oceny legalności prowadzonych robót. Organ nadzoru budowlanego jest właściwy do oceny zgodności robót z prawem i ma kompetencje do podjęcia działań przewidzianych w przepisach, niezależnie od toczącego się postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 37 § ust. 1 i 2

Ustawa - Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę wygasa z mocy prawa, gdy budowa nie została rozpoczęta lub została przerwana na okres dłuższy niż dwa lata.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

u.p.b. art. 84 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego.

u.p.b. art. 84a § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego bada zgodność wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę.

u.p.b. art. 51 § ust. 1a

Ustawa - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w przypadku przerwy w budowie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego jest właściwy do oceny legalności robót budowlanych, a wygaśnięcie pozwolenia na budowę z mocy prawa nie jest zagadnieniem wstępnym dla tej oceny.

Odrzucone argumenty

Wynik postępowania w sprawie oceny legalności budowy jest uzależniony od rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Godne uwagi sformułowania

zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ma charakter obligatoryjny określony organ administracji prowadzący postępowanie w konkretnej sprawie, nie ma kompetencji do oceny określonych faktów czy zdarzeń, jak również rozstrzygania o nich, a ocena taka, czy rozstrzygnięcie są warunkiem sine qua non do wydania orzeczenia kończącego postępowanie prowadzonego przez ten organ organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, który stosownie do treści art. 84 ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy zobligowany jest do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, jak wyżej powiedziano, uprawniony do kontroli zgodności z prawem robót budowlanych zobligowany byłby do podjęcia działań zmierzających do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego i doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem budowlanym

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Rymaszewska

członek

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego (art. 97 kpa) w kontekście wygaśnięcia pozwolenia na budowę z mocy prawa (art. 37 Prawa budowlanego) oraz właściwości organów nadzoru budowlanego do oceny legalności robót budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerwy w budowie trwającej ponad dwa lata i wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie oceny legalności robót.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście oceny legalności budowy i wygaśnięcia pozwolenia. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Wygaśnięcie pozwolenia na budowę nie zawsze oznacza koniec postępowania w sprawie legalności robót.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 19/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Barbara Rymaszewska
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 16 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę. -
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr[...], z dnia [...], którym odmówiono uwzględnienia wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w D. o zawieszenie postępowania w sprawie oceny legalności prowadzenia budowy budynku handlowo-usługowego na działce położonej w D. przy ul. A przez Panią J. G.
Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż J. G. uzyskała decyzją z dnia [...] Nr[...] , pozwolenie na budowę wymienionego wyżej budynku. Na skutek wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę, w dniu 18 maja 1998 r., roboty budowlane zostały wstrzymane.
Postępowanie wznowieniowe zakończyło się ostatecznie wydaniem wyroku z dnia 26 kwietnia 2002 r., syg.akt [...] przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, którym uchylono wszystkie akty administracyjne wydane w postępowaniu wznowieniowym. Sąd uznał, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Po tym orzeczeniu, inwestorka podjęła prowadzenie robót budowlanych. Skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa "A", złożyła wówczas wniosek o zbadanie legalności prowadzonych robót budowlanych. W przedmiocie tym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wszczął czynności wyjaśniające.
W dniu 23 sierpnia 2002 r., Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę, z uwagi na to, iż przerwa w prowadzeniu robót budowlanych trwała ponad 2 lata. Uzasadniając swój wniosek powołała się na przepis art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Inicjując to postępowanie, Spółdzielnia "A" złożyła równocześnie wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie oceny legalności budowy prowadzonej przez J. G., powołując się na przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Zdaniem wnioskodawcy od wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę uzależniony jest wynik postępowania w sprawie oceny legalności budowy, co uzasadnia zawieszenie pierwszego z nich.
Odmawiając zawieszenia postępowania organy administracyjne orzekające w sprawie stanęły na stanowisku, iż wynik postępowania w sprawie oceny legalności prowadzonych robót budowlanych nie jest uzależniony od wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę pozostaje bowiem w obrocie prawnym, a roboty budowlane prowadzone są zgodnie z warunkami w niej określonymi.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" zarzucając naruszenie przepisów art. 12 § 1 i art. 97 § pkt 4 kpa wnosiła o uchylenie powołanego na wstępie postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniosła, iż zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek t.j. postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Organ administracyjny powinien zatem ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie można było wydać rozstrzygnięcia, gdyż w kompetencji innego organu leżało merytoryczne rozpatrzenie sprawy polegające na dokonaniu weryfikacji czy funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła czy też nie, a postępowanie było w toku, to zgodnie z powołanym art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowanie należało zawiesić do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy. Fakt funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę pozostaje bez znaczenia dla istnienia zagadnienia wstępnego, jeżeli to właśnie ta decyzja jest przedmiotem postępowania przed innym organem administracyjnym w sprawie jej wygaśnięcia a postępowanie to nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone.
W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ma charakter obligatoryjny. Konieczność zastosowania tego przepisu zachodzi wówczas, gdy postępowanie w konkretnej sprawie administracyjnej, nie może być zakończone bez wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, iż określony organ administracji prowadzący postępowanie w konkretnej sprawie, nie ma kompetencji do oceny określonych faktów czy zdarzeń, jak również rozstrzygania o nich, a ocena taka, czy rozstrzygnięcie są warunkiem sine qua non do wydania orzeczenia kończącego postępowanie prowadzonego przez ten organ.
W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wszczął postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych prowadzonych przez J. G. W toku tegoż postępowania ustalono niespornie, iż wszczęte przez nią roboty budowlane zostały wstrzymane w 1998 r. Przerwa w prowadzeniu robót trwała do 2002 r., czyli ponad 2 lata.
Stosownie do treści art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.) udzielone pozwolenie na budowę z dnia
6 listopada 1997 r. wygasło z mocy prawa. Fakt ten niewątpliwie powinien być uwzględniony przez prowadzący postępowanie organ nadzoru budowlanego, który stosownie do treści art. 84 ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy zobligowany jest do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. W ramach tej kontroli organ nadzoru bada zgodność wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 84a ust. 1 ustawy).
Oznacza to, iż prowadzący postępowanie w sprawie oceny legalności prowadzonych robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego stwierdziwszy zaistnienie przesłanek skutkujących wygaśnięciem z mocy prawa udzielonego pozwolenia na budowę, nie może uchylić się od oceny tegoż zdarzenia prawnego i zaniechać działań przewidzianych w art. 50 i art. 51 prawa budowlanego.
Należy zauważyć, iż przepis art. 37 prawa budowlanego reguluje dwie różne sytuacje, w których z mocy prawa wygasa decyzja o pozwoleniu na budowę.
W pierwszej budowa nie została w ogóle rozpoczęta. Wygaśnięcie pozwolenia na budowę powoduje zatem konieczność wydania nowego pozwolenia na budowę do czego uprawniony jest organ architektoniczno-budowlany.
W drugiej zaś, budowa została przerwana na okres powyżej dwóch lat. Wygaśnięcie pozwolenia na budowę w tej sytuacji, wymaga wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Uprawnionym do podjęcia takiej decyzji jest organ nadzoru budowlanego - art. 51 ust. 1a prawa budowlanego (uchwała 7 sędziów NSA z 25.10.2001 r., OPS 9/01 - ONSA 2002/2/59 - uzasadnienie).
Powyższe prowadzi do wniosku, iż wynik postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, toczącego się przed organem architektoniczno-budowlanym, nie mógł mieć znaczenia prejudycjalnego na rozstrzygnięcie w sprawie oceny legalności prowadzonych robót budowlanych przez J. G. Uprawnionym do podjęcia decyzji w sprawie nakazu rozbiórki, nałożenia obowiązków zmierzających do doprowadzenia prowadzonych robót budowlanych do zgodności z prawem, jak i pozwolenia na wznowienie tych robót, które w istocie zastępuje pozwolenia na budowę był wyłącznie organ nadzoru budowlanego. Zawieszenie postępowania w sprawie legalności prowadzonej budowy i oczekiwanie na wynik postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę byłoby nieuzasadnione.
Odmowa stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wobec ziszczenia się przesłanek z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego byłaby bowiem sprzeczna z prawem, a organ nadzoru budowlanego zobligowany byłby do podjęcia działań zmierzających do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W tym czasie nie mógłby natomiast wstrzymać prowadzonych robót budowlanych, nałożyć na stronę jakichkolwiek obowiązków ani też zobligować do uzyskania decyzji innych organów, W rezultacie inwestor prowadziłby roboty budowlane niezgodnie z prawem budowlanym. Podkreślić zaś należy, iż do kontroli zgodności z prawem prowadzonych robót budowlanych uprawnionym jest wyłącznie organ nadzoru budowlanego, a nie organ architektoniczno-budowlany.
Tak więc pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ architektoniczno-budowlany, prowadziłoby do wydania ewentualnego pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Negatywne rozstrzygnięcie, w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, nie mogłoby zaś prowadzić do sanowania sprzecznych z prawem działań inwestora, bowiem organ nadzoru budowlanego, jak wyżej powiedziano, uprawniony do kontroli zgodności z prawem robót budowlanych zobligowany byłby do podjęcia działań zmierzających do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego i doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem budowlanym.
Tak więc orzeczenie organu architektoniczno budowlanego w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie mogło mieć znaczenia prejudycjalnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI