II SA/Łd 183/24

II SA/Łd 183/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 1, pkt 5, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 7, art. 30 ust. 1b, ust. 2, ust. 5, art. 30 ust. 6 pkt 3, art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 5, art. 48a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 113 par. 1, art. 122a pat. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 14 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2024 roku sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 18 stycznia 2024 r. nr 10/2024, znak: WOP.7722.191.2023.DB w przedmiocie nałożenia obowiązku wstrzymania robót budowlanych związanych z budową hali namiotowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. nr 10/2024, znak: WOP.7722.191.2023.DB Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia J.G., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poddębicach (powinno być w Wieluniu - dopisek Sądu) z 31 października 2023 r., nr 53/2023, znak: PINBW.5160.34.2023.AC w przedmiocie nałożenia obowiązku wstrzymania robót budowlanych związanych z budową hali namiotowej.
Jak wynika z akt sprawy 18 kwietnia 2023 r. do organu szczebla powiatowego wpłynął wniosek G.W. o niezwłoczne przeprowadzenie kontroli nieruchomości położonej na działce nr [...] w miejscowości R., gm. B. w celu ustalenia sposobu użytkowania nieruchomości, a w szczególności w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektów i terenu nieruchomości, zachowania norm bezpieczeństwa przeciwpożarowego, związanych z hałasem oraz pyleniem w związku z realizowaną na nieruchomości działalnością, legalności istniejących na terenie nieruchomości obiektów oraz powierzchni utwardzonych.
W trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych 10 maja 2023 r. ustalono, że na działce nr [...] istnieje hala namiotowa o wymiarach 15,0m x 30m i wysokości 4,55m - 6,70m. Obiekt usytuowany jest w odległości 56,50m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką nr ew. [...] oraz 76m od krawędzi drogi krajowej nr [...]. Obiekt o konstrukcji stalowej ze ścianami z blachy stalowej i pokryciu z tworzywa, bez stwierdzonych widocznych instalacji. W dniu kontroli w hali namiotowej przechowywane były palety, maszyny i urządzenia rolnicze.
Pismem z 5 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy hali namiotowej zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości R., gm. B..
Z nadesłanego do PINB 12 czerwca 2023 r. pisma Wójta Gminy B. wynika, że zgodnie z uchwałą Nr XV/80/03 Rady Gminy B. z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. działka ewidencyjna nr [...] obręb R. położona jest na terenach: MN/U - tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z usługami, RP - tereny użytków rolnych, łąk i łęgów, S, GP, L, D, KW - drogi ekspresowe, głównie ruchu przyspieszonego lokalne, dojazdowe, komunikacji wewnętrznej. Zgodnie zaś z uchwałą Nr XVIII/117/16 Rady Gminy B. z dnia 14 września 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. (Dz. Urz. Wojew. Łódzkiego z 5 października 2016 r., poz. 4181) działka położona jest terenach: 101 MN (RM) - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami nieuciążliwymi (w tym istniejącej przed wejściem planu w życie zabudowy zagrodowej), 88R - tereny rolnicze, 18 KD-D - tereny dróg publicznych klasy drogi dojazdowej.
W trakcie kolejnych oględzin nieruchomości przeprowadzonych 17 sierpnia 2023 r. stwierdzono, istnienie hali namiotowej, usytuowanej w odległości 57m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką nr ew. [...] i w odległości 66m od linii drogi - pasa drogowego. Obiekt posiada wymiary 15,00m x 30,00m i wysokość 6,70m. Obiekt jednokondygnacyjny, nie wyposażony w żadne instalacje, wykonany z tworzywa, rozciągniętego na konstrukcji stalowej osadzonej na gruncie za pomocą kotew. W dniu kontroli w hali namiotowej przechowywane są palety, drewno i traktor. Po porównaniu zgłoszenia z [...] marca 2023 r., znak: [...] ze stanem faktycznym stwierdzono, że jest ono zgodne w zakresie usytuowania oraz w zakresie długości i szerokości obiektu, natomiast nie jest zgodne w zakresie wysokości, tj. projektowana wysokość obiektu 9,00m, a faktycznie wykonana 6,70m. Ponadto stwierdzono, że wykonane zostały dodatkowe drzwi do hali namiotowej w obrębie bramy wjazdowej od strony elewacji frontowej. J. G. oświadczyła, że inwestorem budowy hali namiotowej była ona wraz z mężem J.G.. Wyjaśniła, że hala namiotowa powstała po uzyskaniu zgłoszenia, tj. po [...] kwietnia 2023 r. Oświadczyła, że nie wie dlaczego wysokość obiektu jest inna niż w zgłoszeniu, prawdopodobnie wynikała z omyłki pisarskiej. Wskazała, że 10 maja 2023 r. złożyła do Starostwa Powiatowego w Wieluniu wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki w przedmiotowym zgłoszeniu w zakresie wysokości. Hala namiotowa powstała z przeznaczeniem na przechowywanie palet, skrzyniopalet i sprzętu rolniczego w związku z prowadzonym gospodarstwem rolniczym. G.W. poinformowała, że nie zgadza się z przeznaczeniem wskazanym przez J.G., ponieważ hala namiotowa służy do prowadzenia działalności gospodarczej przez firmę "P. i C..
Pismem z 15 września 2023 r. Starosta Powiatowy w Wieluniu poinformował organ pierwszej instancji, że J. i J. G. zwrócili się do Starostwa pismem z 9 maja 2023 r. (data wpływu do organu - 10 maja 2023 r.) o zmianę wysokości obiektu tymczasowego (sprostowanie oczywistej omyłki) z wysokości 9m na 6,7m. Według organu, nie ma możliwości zmiany parametrów obiektu w zgłoszeniu, co do którego organ nie wniósł sprzeciwu, a sprostowanie oczywistej omyłki, zgodnie art. 113 § 1 k.p.a., ma zastosowanie tylko i wyłącznie w wydanych przez ten organ decyzjach w zakresie błędów pisarskich i rachunkowych. W związku z tym inwestor powinien złożyć nowe zgłoszenie robot budowlanych. Na tej podstawie pismo 11 maja 2023 r. zostało przekazane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu, bowiem stanowiło podstawę do stwierdzenia niezgodności wykonania obiektu tymczasowego z przedmiotowym zgłoszeniem. Ponadto poinformowano, iż nie przeprowadzono kontroli rozbiórki hal namiotowych wskazanych kolejno w zgłoszeniach [...], [...], [...].
27 października 2023 r. do PINB wpłynęło pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Wieluniu informujące, że 30 maja 2023 r. funkcjonariusze Komendy przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze dotyczące przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w budynku gospodarczym, budynku gospodarczym (obiekt namiotowy) oraz na placu składowym. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej, tj. braku przedłożenia protokołów z okresowej kontroli instalacji użytkowych, wobec czego wszczęto postępowanie administracyjne z urzędu. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego J.G. i J.G. przedłożyli aktualne protokoły z okresowej kontroli instalacji użytkowych, wobec czego dokonali usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Z uwagi na powyższe Komendant Powiatowy PSP w Wieluniu decyzją z 25 sierpnia 2023 r. umorzył w całości postępowanie administracyjne, w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych 30 maja 2023 r.
Wobec poczynionych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieluniu postanowieniem z 31 października 2023 r., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 682 z późn.zm. - dalej w skrócie "Pr. bud."), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a.") nałożył na J. i J. G. obowiązek wstrzymania robot budowlanych związanych z budową hali namiotowej o wymiarach 15,00m x 30,00m i wysokości 6,70m, na działce nr [...] obręb R., gm. B.. W związku z powyższym poinformował, że zgodnie z art. 48a Pr. bud., pkt 1 - w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację, pkt 2 - wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji.
Na powyższe postanowienie zażalenie wywiedli J.G. i J.G.. Ich zdaniem, obiekt tymczasowy został wybudowany zgodnie ze zgłoszeniem z 20 marca 2023 r., zarejestrowanym w Starostwie Powiatowym w Wieluniu znak: [...] dotyczącym budowy obiektu tymczasowego - hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m, wysokości 9m, usytuowanej na działce nr ew. [...], obręb R., gm. B.. Dokonując zgłoszenia we wniosku popełniono oczywistą omyłkę pisarską w zakresie wskazania wysokości obiektu, tj.: wpisano wartość 9,0m zamiast zgodnie z dokumentacją dołączoną przez producenta hali wysokość 6,7m. 10 maja 2023 r. strona zwróciła się do Starostwa Powiatowego w Wieluniu z wnioskiem o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w tym zakresie.
Postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. organ drugiej instancji stwierdził, że zażalenie J.G. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a.
Powołanym na wstępie postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia J.G., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1. tj. ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 z późn.zm.), wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przywołana ustawa weszła w życie 19 września 2020 r. W sprawie niniejszej pismem z 5 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy hali namiotowej zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości R., gm. B., wobec czego w sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane po nowelizacji.
Następnie organ odwoławczy przytoczył art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5 Pr. bud. i wyjaśnił, że postanowienie o wstrzymaniu budowy ma charakter formalny, a jego istota sprowadza się jedynie do formalnego wstrzymania budowy. Postanowienie o wstrzymaniu budowy jest typowym postanowieniem wpadkowym podejmowanym na wstępnym etapie postępowania i nie rozstrzyga ono w żaden sposób o zasadności składanego w dalszej kolejności wniosku o legalizację. W sytuacji samowoli budowlanej najistotniejszą kwestią jest jej kwalifikacja prawnobudowlana i ocena z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Sankcjonowanie samowoli budowlanej musi być adekwatne do jej charakteru i czasu jej powstania. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie jej dokonania, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu. Sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według przepisów z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej.
Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, określonej w art. 28 ust. 1 Pr. bud., zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Te przepisy z kolei określają, jakie roboty budowlane nie wymagają pozwolenia, jakie wymagają zgłoszenia właściwemu organowi, a także jakie nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia.
Z akt sprawy wynika, że do Starostwa Powiatowego w Wieluniu wpłynęły następujące zgłoszenia:
1. W dniu 11stycznia 2022 r. zgłoszenie J.G. i J.G. z 3 stycznia 2022 r. na budowę tymczasowego obiektu budowlanego - hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m i wysokości 9m, z tworzywa, posadowiona na stopach stalowych, z przeznaczeniem do czasowego składowania palet drewnianych związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym, na działce nr ew. [...], obręb R., gmina B.. Termin rozbiórki wskazano na dzień 20 października 2022 r.;
2. W dniu 15 września 2022 r. zgłoszenie J.G. i J.G. z 15 wrzenia 2022 r. na budowę tymczasowego obiektu budowlanego - hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m i wysokości 9m, na działce nr ew. [...], obręb R., gmina B.. Termin rozbiórki wskazano na dzień 15 kwietnia 2023 r.;
3. W dniu 20 marca 2023 r. zgłoszenie J.G. i J.G. z 15 marca 2023 r. na budowę tymczasowego obiektu budowlanego - hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m i wysokości 9m, na działce nr ew. [...], obręb R., gmina B.. Termin rozbiórki wskazano na dzień 10 października 2023 r.
Organ drugiej instancji stwierdził również, że prowadząc postępowanie wyjaśniające organ I instancji ustalił, iż na działce nr [...] w miejscowości R., gm. B. zlokalizowana jest hala namiotowa, usytuowana w odległości 57m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką nr ew. [...] i w odległości 66m od linii drogi - pasa drogowego. Obiekt ma wymiary 15,00m x 30,00m i wysokość 6,70m. Obiekt jednokondygnacyjny, nie wyposażony w żadne instalacje, wykonany z tworzywa, rozciągniętego na konstrukcji stalowej osadzonej na gruncie za pomocą kotew. W hali namiotowej przechowywane są palety, maszyny i urządzenia rolnicze. Po porównaniu zgłoszenia z 20 marca 2023 r., znak: [...] ze stanem faktycznym organ szczebla powiatowego stwierdził, że hala namiotowa została wykonana zgodnie z dokonanym zgłoszeniem w zakresie usytuowania oraz w zakresie długości i szerokości obiektu, natomiast nie jest zgodne w zakresie wysokości, tj. projektowana wysokość obiektu 9,00m, a faktycznie wykonana 6,70m. Tymczasowy obiekt budowlany posadowiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud., jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Trwałość zrealizowanego obiektu, jakim jest hala, wyklucza, że jest to obiekt tymczasowy. Hala namiotowa powstała w oparciu o trzy zgłoszenia złożone w Starostwie Powiatowym w Wieluniu. Jak wynika z pisma Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa z 15 września 2023 r. nie przeprowadzono kontroli rozbiórki hal namiotowych wskazanych kolejno w zgłoszeniach [...], [...], [...]. Ostatnim zgłoszeniem dokonanym przez J.G. i J.G. było zgłoszenie z 15 marca 2023 r., w którym wskazano termin rozbiórki na dzień 10 października 2023 r. Hala nie została rozebrana w wyznaczonym terminie. Bezsporne zatem jest, że czasokres funkcjonowania hali przekracza 180 dni.
Zdaniem ŁWINB, sporna hala namiotowa nie może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany z uwagi na rozwiązania konstrukcyjne. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud. tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Według art. 3 pkt 5 Pr. bud. przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Biorąc powyższe pod uwagę ŁWINB stwierdził, że ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę mogą korzystać jedynie obiekty wyliczone w definicji art. 3 pkt 5 Pr. bud., pod warunkiem, że okres ich użytkowania nie przekracza 180 dni. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. To, że dany obiekt przystosowany jest do wielokrotnego montażu w różnych miejscach nie oznacza jeszcze, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia obiektu w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Wskazując na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a Pr. bud. ŁWINB stwierdził, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego przedmiotowa hala namiotowa to obiekt wykonany z tworzywa rozciągniętego na konstrukcji z profili stalowych osadzonych na gruncie, zabezpieczonych przed wyciągnięciem kotwami z drutu zbrojeniowego wbitymi w grunt, które mają zabezpieczać przed wiatrem. Zatem, jest to obiekt o znacznych rozmiarach, trwale związany z gruntem w sposób zapewniający mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącymi go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy swobodne przemieszczenie w inne miejsce. Wielkość konstrukcji i jej parametry techniczne determinujące trwałość obiektu budowlanego przesądzają o tym, że obiekt ten należy traktować jako trwale związany z gruntem. Hala namiotowa jest trwale związana z gruntem, gdyż jej posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Powyższe rozwiązania konstrukcyjne wykluczają zgłoszony obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany. Na zrealizowanie hali na okres ponad 180 dni inwestor winien wobec tego uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.
Biorąc powyższe pod uwagę, ŁWINB stwierdził, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie samowolnej budowy obiektu budowlanego, w tym do wydania zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.
Uzasadnienie postanowienia organu I instancji jest jednak błędne. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia inwestor wprawdzie zgłosił w organie administracji architektoniczno-budowlanej zamiar wykonania obiektu tymczasowego - hali namiotowej, ale rzeczywiście wykonał obiekt w sposób zasadniczo odbiegający od zgłoszenia, co stanowi przesłankę do zastosowania art. 48 Pr. bud. W ocenie organu I instancji, nie ma znaczenia w sprawie czy obiekt powstał w kwietniu 2023 r. po dokonaniu zgłoszenia jak oświadczyła współwłaścicielka działki, czy powstał w 2022 r. jak oświadczyła i potwierdziła zdjęciami G.W., właścicielka działki sąsiedniej, a nawet gdyby powstał już w czasie przeprowadzenia oględzin przez przedstawicieli WIOŚ w Łodzi 20 listopada 2020 r. dlatego, że powstał po 19 września 2020 r., w którym dokonano dużej nowelizacji Prawa budowlanego. Jak ustalił organ I instancji, inwestor wykonał halę namiotową niezgodnie ze zgłoszeniem, gdyż wykonano inną jej wysokość, tj. zamiast 9,00m wykonano 6,70m.
Według organu drugiej instancji, nie ma podstaw do tego, aby przyjąć, że nieprawidłowe zgłoszenie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. tj. takie, którego istotnych wad nie dostrzegł organ administracji architektoniczno-budowlanej i nie zgłosił sprzeciwu, uniemożliwia w każdym przypadku organom nadzoru budowlanego podjęcie działań kontrolnych. Także prawidłowo dokonane zgłoszenie przez inwestora nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania, jeżeli prowadzone roboty budowlane są niezgodne z zakresem robót budowlanych objętych dokonanym zgłoszeniem, a w konsekwencji są prowadzone z naruszeniem art. 30 ust. 1 Pr. bud. Jedynie wybudowanie zupełnie innego obiektu budowlanego niż objęty zgłoszeniem uprawnia w tej sytuacji do zastosowania trybu z art. 48 Pr. bud. Tryb z art. 50 i art. 51 jest możliwy do zastosowania w przypadku dokonania niewielkich odstępstw od zgłoszenia, mających taki zakres, aby w dalszym ciągu budowa wymagała dokonania zgłoszenia. Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 Pr. bud. przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 ust. 1 Pr. bud.
Jak wynika z dokumentacji fotograficznej i zdjęć znajdujących się w aktach sprawy sporny budynek w takiej lokalizacji istnieje co najmniej od 15 sierpnia 2022 r. Według ŁWINB, po dokonanym 11 stycznia 2022 r. zgłoszeniu do Starostwa Powiatowego w Wieluniu zamiaru budowy obiektu tymczasowego, obiekt ten nie został rozebrany, a inwestor dokonywał kolejnych fikcyjnych zgłoszeń przedmiotowej hali przed upływem terminu wskazanego w zgłoszeniach jego rozbiórki. Biorąc powyższe pod uwagę organ pierwszej instancji miał podstawy do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Pr. bud. ponieważ mamy do czynienia z samowolą budowlaną.
ŁWINB podkreślił również, że z treści art. 48 ust. 3 Pr. bud. wynika, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Informacja o tym nie może sprowadzać się do ogólnego pouczenia w tym zakresie. Organ nadzoru budowlanego powinien przedstawić konkretne wymagania, jakie inwestor musi spełnić, aby realnie było możliwe skuteczne wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Ponieważ przeprowadzenie tego postępowania jest jego uprawnieniem a nie obowiązkiem, wymagania te w równym stopniu dotyczą opłaty legalizacyjnej, gdyż już na etapie decydowania o złożeniu wniosku o legalizację inwestor powinien mieć pełną świadomość co do wysokości opłaty, którą w związku z tym obowiązany będzie ponieść i sposobu jej obliczenia (w praktyce jest ona bowiem z reguły po jego stronie czynnikiem decydującym o przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego lub rezygnacji z jego inicjowania). W uzasadnieniu badanego postanowienia PINB w Wieluniu zawarł wymagane informacje. Tym samym zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji uznać należy za prawidłowe i odpowiadające obecnie obowiązującemu prawu.
Odnosząc się do kwestii sprostowania omyłki w zgłoszeniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że w świetle art. 113 k.p.a., wniosek nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, ponieważ w sprawie Starostwo Powiatowe nie wydało decyzji, a błąd został popełniony w zgłoszeniu. Nadto, we wszystkich dokonanych przez J.G. i J.G. zgłoszeniach na budowę tymczasowego obiektu budowlanego - hali namiotowej o wymiarach 15m x 30m wskazano wysokość obiektu 9m.
Powyższe rozstrzygnięcie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi J.G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez arbitralną, niewszechstronną i dowolną ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu zostało wydane w sposób prawidłowy i jako takie należało je utrzymać w obrocie prawnym, brak rozważenia i wzięcia pod uwagę słusznego interesu strony przy wydawaniu decyzji; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, które legły u podstaw wydanej decyzji, a w szczególności niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz brak rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego.
W motywach skargi jej autor stwierdził, że uwadze organu uszło, iż przy dokonaniu zgłoszenia obiektu tymczasowego jakim była hala namiotowa doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie wskazania na szkicu stanowiącym załącznik graficzny do zgłoszenia złożonego w Wydziale Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w Wieluniu błędnej wysokości obiektu. Po stwierdzeniu błędu w ślad za zgłoszeniem, złożony został do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Wieluniu wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. Wniosek ten został przyjęty, brak było wezwań co do jego ewentualnego uzupełnienia lub wydania postanowienia/decyzji przez organ w zakresie przedmiotowego wniosku. Wobec czego w sprawie ma zastosowanie art. 122a § 1 i 2 k.p.a. o milczącym załatwieniu sprawy.
Odpowiadając na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o wytrzymaniu budowy, które należy do kategorii rozstrzygnięć przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący.
W kontrolowanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organ prawidłowo nałożył na J. i J. małżonków G. obowiązek wstrzymania robót budowlanych związanych z budową hali namiotowej o wymiarach 15,00m x 30,00m i wysokości 6,70m na działce nr [...] obręb R., gm. B. i poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej w sytuacji, gdy inwestorzy 10 maja 2023 r. sprostowali oczywistą omyłkę pisarską dokonaną w zgłoszeniu budowy, opatrzonym datą 15 marca 2023 r., które wpłynęło do organu 20 marca 2023 r., w zakresie wysokości zrealizowanego już tymczasowego obiektu budowlanego - hali namiotowej z 9,0 m na 6,70m.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 682), wedle którego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: pkt 1 - bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo pkt 2 - bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: pkt 1 - zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz pkt 2 - usunięcie stanu zagrożenia (ust. 2). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5).
Zgodnie z art. 48a Pr. bud. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację (ust. 1). Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji (ust. 2). Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne (ust. 3).
Wyjaśnić w związku z tym trzeba, że na gruncie przepisów Prawa budowlanego zasadą jest możliwość rozpoczęcia robót budowlanych jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 1b i ust. 2 Pr. bud.). Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5 Pr. bud.). Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (art. 30 ust. 6 pkt 3 Pr. bud.).
Tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr. bud. jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Ustawodawca definiując "tymczasowy obiekt budowlany" posłużył się pojęciem "obiektu budowlanego", które zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 1 Pr. bud. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Definicja tymczasowego obiektu budowlanego określa dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwsza kategoria, to tymczasowe obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Natomiast druga, to tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Zaliczenie obiektu budowlanego, jako tymczasowego, do pierwszej kategorii obiektów zależy od zamiaru inwestora, który zakłada, że okres jego użytkowania w danym miejscu będzie krótszy niż trwałość techniczna, i przewiduje jego przeniesienie w inne miejsce lub rozbiórkę. Ta cecha obiektu budowlanego musi zaś wynikać z projektu budynku, jego konstrukcji, zastosowanych materiałów i technologii (vide: wyroki NSA z: 27 maja 2008 r., II OSK 566/07 - Lex nr 495008, 14 października 2008 r., II OSK 299/08 - Lex nr 516798). Cechą wyróżniającą drugą grupę tymczasowych obiektów budowlanych stanowi okoliczność, że nie są one trwale połączone z gruntem i są to obiekty mieszczące się w zakresie wyznaczonym przez znaczenie obiektów przykładowo wymienionych w rozważanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych cecha "trwałego połączenia z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przemieszczenie lub przesunięcie w inne miejsce (vide: wyroki NSA z 21 grudnia 2021 r., II OSK 125/19 i z 19 grudnia 2018 r., II OSK 697/18 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje nie tylko metoda i sposób związania go z gruntem, lecz także sama wielkość takiego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagające zapewnienia jego stabilizacji (vide: wyroki NSA z: 27 października 2021 r., II OSK 3707/18; 27 maja 2021 r., II OSK 2549/18; 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1630/18 - dostępne j.w.). Ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez możność łatwego przeniesienia obiektu, będącą pochodną jego szybkiego montażu/demontażu, ale poprzez powyższe cechy, co powoduje, że jeżeli przyjęte przy projektowaniu i wykonywaniu obiektu jego techniczne właściwości zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania, to obiekt ten pozostaje obiektem budowlanym charakteryzującym się trwałym związaniem z gruntem. Powyżej sformułowane wnioski, co wymaga podkreślenia, są aprobowane w piśmiennictwie dotyczącym zasad realizacji tymczasowych obiektów budowlanych, w szczególności hal namiotowych (por. A. Rawska-Skotniczny, A. Marynowicz, M. Nalepka, Błędy przy projektowaniu stałych i tymczasowych hal namiotowych, XXVIII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna Awarie budowlane, Międzyzdroje 2017, s. 458-459), gdzie trafnie wskazuje się, że sens fizyczny trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem należy rozumieć w kontekście mechaniki budowli i sprowadza się on do oceny, czy możliwe jest odłączenie obiektu budowlanego od podłoża w sposób nie powodujący zmiany jego schematu statycznego, a co za tym idzie - nośności. Analizując zagadnienie przez pryzmat zapewnienia stateczności obiektu, nie sposób przyjąć, aby hala namiotowa mogła być nietrwale związana z gruntem. Brak trwałego związania z gruntem prowadziłby bowiem do ryzyka przewrócenia, poderwania lub przesunięcia hali magazynowej pod wpływem działania wiatru, co przy uwzględnieniu jej rozmiarów i masy stanowiłoby niewątpliwie poważne zagrożenie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1264/21 (dostępny j.w.) trwałe połączenie z gruntem hal namiotowych uniemożliwia przypisanie im cech właściwych tymczasowym obiektom budowlanym wymienionym w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud., co tym samym nie pozwala wyłączyć ich z zakresu przedmiotowego obiektów, których realizacja, jakkolwiek podlega zgłoszeniu, to jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 Pr. bud.).
Przenosząc poczynione dotychczas uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że katalog tymczasowych obiektów budowlanych nie jest zamknięty i w każdej sprawie należy dokonać, mając na uwadze cechy danego obiektu, indywidualnej oceny, czy może on być zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany.
W rozpatrywanej sprawie niespornym jest, że J.G. i J.G. dokonali w Starostwie Powiatowym w Wieluniu trzech zgłoszeń na budowę tymczasowego obiektu budowlanego. Pierwsze zgłoszenie (nr [...]) z 11 stycznia 2022 r., opatrzone datą 3 stycznia 2022 r., dotyczyło budowy tymczasowego obiektu budowlanego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud., który inwestorzy określili, jako budynek - hali namiotowej o wymiarach: dł. 30m x szer. 15m x wys. 9m, wykonanej z tworzywa, posadowionej na stopach stalowych, przeznaczonej do czasowego składowania palet drewnianych związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym, termin rozpoczęcia robót budowlanych określono na 1 lutego 2022 r., choć w załączniku wskazano - 1 maja 2022 r., zaś termin rozbiórki na 20 października 2022 r. Drugie zgłoszenie (nr [...]) z 15 września 2022 r. dotyczyło budowy tymczasowego obiektu budowlanego - hali namiotowej o wymiarach: dł. 30m x szer. 15m x wys. 9m, wykonanej z tworzywa rozciągniętego na konstrukcji z profili stalowych osadzonych na gruncie-zabezpieczonych przed przesunięciem obiektu na skutek silnego wiatru, wyciągane kotwy z drutu zbrojeniowego wbite w grunt, w budynku będą składowane palety oraz maszyny rolnicze, termin rozpoczęcia robót budowlanych określono na 21 października 2022 r., natomiast termin rozbiórki na 15 kwietnia 2023 r. Trzecie zgłoszenie (nr [...]) z 20 marca 2023 r., opatrzone datą 15 marca 2023 r., dotyczyło budowy obiektu tymczasowego - hali namiotowej o wymiarach: dł. 30m x szer. 15m x wys. 9m, wykonanej z tworzywa rozciągniętego na konstrukcji z profili stalowych osadzonych na gruncie, zabezpieczonych przed wyciągnięciem kotwami i z drutu zbrojeniowego wbitymi w grunt - zabezpieczenie przed wiatrem, w obiekcie będą składowana palety oraz maszyny rolnicze, termin rozpoczęcia robót budowlanych określono na 15 kwietnia 2023 r., natomiast termin rozbiórki na 10 października 2023 r. Do każdego ze zgłoszeń załączono rysunek z opisem obiektu i jego wymiarami dł. 30m x szer. 15m x wys. 9m. Wszystkie zgłoszenia zostały przyjęte przez Starostwo Powiatowe w Wieluniu bez wniesienia sprzeciwu. Nadto, co dobitnie potwierdza pismo Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa z 15 września 2023 r. Starosta nie przeprowadził kontroli rozbiórki hal namiotowych wskazanych w kolejnych zgłoszeniach.
Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że działka nr [...] położona jest na terenach objętych postanowieniami uchwały Nr XVIII/117/16 Rady Gminy B. z dnia 14 września 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. (Dz. Urz. Wojew. Łódzkiego z 5 października 2016 r., poz. 4181) o symbolu - 101 MN (RM) - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami nieuciążliwymi (w tym istniejącej przed wejściem planu w życie zabudowy zagrodowej), 88R - tereny rolnicze, 18 KD-D - tereny dróg publicznych klasy drogi dojazdowej.
Z materiału dowodowego (protokoły oględzin z 10 maja 2023 r. i 17 sierpnia 2024 r.), którego inwestorzy nie zdołali skutecznie podważyć wynika, że na działce nr ew. [...] w miejscowości R., gmina B. istnieje obiekt hali namiotowej usytuowanej w odległości 57m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką nr [...] i w odległości 66m - od linii drogi. Obiekt jest jednokondygnacyjny, nie został wyposażony w instalacje, posiada wymiary 15,0m x 30,0m, wysokość 6,70m. Hala wykonana została z tworzywa rozciągniętego na konstrukcji stalowej osadzonej na gruncie za pomocą kotew. W trakcie kontroli nieruchomości, w obiekcie przechowywano palety, drewno i traktor. Prosta konfrontacja dokonanego 20 marca 2023 r. zgłoszenia ze stanem faktycznym dowodzi, że inwestorzy zrealizowali obiekt o wymiarach zgodnych ze zgłoszeniem w zakresie szerokości - 15,0m i długości - 30,0m, lecz o zupełnie innej wysokości aniżeli wskazano w zgłoszeniu (9,0m), bo o wysokości 6,70m, nadto wykonane zostały dodatkowe drzwi do hali namiotowej, w obrębie bramy wjazdowej od strony elewacji frontowej. Usytuowanie hali jest zgodne ze zgłoszeniem. Co prawda, według twierdzeń inwestorki J.G. hala namiotowa powstała po dokonaniu zgłoszenia, czyli po dniu 15 kwietnia 2023 r., to jednak ferowane przezeń stanowisko w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego jest niewiarygodne i gołosłowne. Z dokumentacji fotograficznej i zdjęć załączonych przez G. W. wynika bowiem, sporna hala namiotowa w takiej lokalizacji, jak obecnie, istnieje co najmniej od 15 sierpnia 2022 r. Trafnie wobec tego przyjął Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, że po dokonanym 11 stycznia 2022 r. zgłoszeniu do Starostwa Powiatowego w Wieluniu zamiaru budowy obiektu tymczasowego, obiekt ten w rzeczywistości nie został rozebrany, a inwestorzy dokonywali kolejnych fikcyjnych zgłoszeń budowy hali namiotowej przed upływem terminu rozbiórki wskazanego w zgłoszeniach. Także w przypadku ostatniego ze zgłoszeń z 20 marca 2023 r. termin rozbiórki określono na 10 października 2023 r, jednakże hala nie została rozebrana. W toku postępowania wyjaśniającego inwestorzy nie zdołali skutecznie podważyć stanowiska organu w tym zakresie przedkładając dowody przeciwne. Powyższe ustalenia dobitnie przeczą tymczasowemu charakterowi wzniesionego obiektu budowlanego.
Postawienie tymczasowego obiektu budowalnego wyłącznie w oparciu o zgłoszenie jest możliwe w sytuacji, w której obiekt zostanie przeniesiony lub rozebrany przed upływem 180 dni od momentu jego postawienia. Tymczasowy obiekt postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr. bud., jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Tożsame stanowisko w tym zakresie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1462/20 (Lex nr 3559759).
Dodatkowo analiza parametrów technicznych przedmiotowego obiektu, jego wymiarów, konstrukcji oraz sposobu posadowienia na gruncie uzasadnia stwierdzenie, że jest to obiekt o znacznych rozmiarach, trwale związany z gruntem, w sposób zapewniający mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącymi go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy swobodne przemieszczenie w inne miejsce. Powyższa konkluzja dodatkowo wyklucza możliwość uznania spornej hali namiotowej za tymczasowy obiekt budowlany.
A zatem wobec faktu, że inwestorzy zrealizowali halę namiotową, trwale związaną z gruntem, nadto o innej wysokości niż deklarowana w zgłoszeniu, która pomimo upływu 180 dni, nie została przeniesiona w inne miejsce lub rozebrana, organ prawidłowo przyjął, że sporny obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, ponieważ przed jego budową inwestorzy nie legitymowali się decyzją o pozwoleniu na budowę, dokonując fikcyjnych zgłoszeń budowy. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy organ prawidłowo uruchomił procedurę uregulowaną w art. 48 Pr. bud., rozdział 5b Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy, informując sprawców samowoli budowlanej zgodnie z art. 48 ust. 3 i art. 48a Pr. bud. o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, w przypadku próby obejścia, a nawet nadużycia prawa, powinien zostać zastosowany art. 48 Pr. bud. (wyrok NSA z 30 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2412/17 – Lex nr 2743065). Należy zatem uznać, że zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady przyjęcie, że obiekt budowlany został wybudowany w sposób uzasadniający zastosowanie przepisu art. 48 Pr. bud. chyba, że wprawdzie inwestor zgłasza wykonanie określonych robót budowlanych, ale jego rzeczywistym zamiarem jest ich wykonywanie w zasadniczo odbiegający od zgłoszenia, a z okoliczności sprawy wynika, że celem takiego działania było obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę (vide: wyrok NSA z 6 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 104/17, Lex nr 2611462). Legalizacja samowoli budowlanej, z którą ponad wszelką wątpliwość mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, zależy w dużej mierze od woli inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, ponieważ wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest jego obowiązkiem a uprawnieniem. Zatem, po wydaniu spornego postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor powinien rozważyć, czy jest zainteresowany uruchomieniem procedury legalizacyjnej i podjąć w tym zakresie stosowne kroki.
Dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia bez znaczenia pozostaje fakt sprostowania 10 maja 2023 r. przez J.G. i J.G. oczywistej omyłki w zakresie wysokości hali namiotowej w zgłoszeniu dokonanym 20 marca 2023 r. Przede wszystkim zauważyć należy, że niedopuszczalne jest, jak określają to inwestorzy sprostowanie zgłoszenia dokonane już po wybudowaniu hali namiotowej, tym bardziej, że sprostowanie oczywistej omyłki miało miejsce tuż po oględzinach nieruchomości, które odbyły się w tym samym dniu - 10 maja 2023 r. Zresztą trudno uznać za oczywistą omyłkę zmianę jednego z istotnych parametrów obiektu, jakim jest jego wysokość. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że błędnie określona wysokość obiektu nie dotyczy, jak podniesiono w skardze, tylko załącznika graficznego, ale również samego zgłoszenia. Nadto, co wyraźnie umknęło skarżącemu tak sprecyzowana wysokość obiektu została określona we wszystkich trzech kolejno dokonywanych zgłoszeniach i ich załącznikach graficznych. Jednocześnie godzi się wyjaśnić, że ustawodawca w art. 113 § 1 k.p.a. przewidział prawną możliwość sprostowania w drodze postanowienia błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez ten organ decyzjach. Na gruncie rozpatrywanej sprawy Starosta przyjął zgłoszenie bez sprzeciwu, nie wydając decyzji. Zatem, sprostowanie w zgłoszeniu jednego z istotnych parametrów obiektu już po jego zrealizowaniu należy uznać za niedopuszczalną próbę obejścia przepisów obowiązującego prawa, do której nie mają zastosowania przepisy art. 122a § 1 i 2 k.p.a. jak i art. 113 § 1 k.p.a.
Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi odpowiada prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. W toku postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie organy orzekające podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zebrany został kompletny materiał dowodowy, który organy poddały wnikliwej, wszechstronnej i wyczerpującej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. Wyniki tych ustaleń organ przedstawił rzetelnie w uzasadnieniu postanowienia sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. należało ocenić jako chybione. Ubocznie wskazać trzeba, że wydanie rozstrzygnięcia, które nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, nie oznacza automatycznie jego wadliwości.
Z tych wszystkich względów Sąd, nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.