II SA/Łd 1776/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-02-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowysamorządowe kolegium odwoławczemiejski ośrodek pomocy społecznejkryterium dochodoweuznaniowośćograniczone środkibudżet gminyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego, uznając, że organ miał prawo odmówić z uwagi na ograniczone środki finansowe.

Skarżący M. N. domagał się przyznania zasiłku celowego w kwocie 1000 zł na pokrycie kosztów czynszu. Organy pomocy społecznej odmówiły, wskazując na ograniczone środki finansowe gminy i priorytetowe traktowanie osób bez żadnego dochodu. Mimo spełnienia kryterium dochodowego, sąd administracyjny uznał decyzje za zgodne z prawem, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku i obowiązek organów uwzględniania własnych możliwości finansowych.

Sprawa dotyczyła skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku celowego w kwocie 1000 zł. Skarżący, osoba samotnie gospodarująca, otrzymująca rentę i zasiłek stały wyrównawczy, ubiegał się o dofinansowanie czynszu. Organy administracji uznały, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, jednak odmówiły przyznania zasiłku ze względu na ograniczone środki finansowe MOPS. Podkreślono, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, a środki są w pierwszej kolejności przeznaczane dla osób nieposiadających żadnego źródła utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że choć pomoc społeczna ma na celu zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych, przyznawanie zasiłków celowych pozostawione jest uznaniu organów administracji. W sytuacji ograniczonej puli środków, organy miały prawo odmówić przyznania pomocy, kierując ją do osób w najtrudniejszej sytuacji materialnej, nawet jeśli skarżący wykazywał trudności finansowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ma prawo odmówić przyznania zasiłku celowego, nawet jeśli skarżący spełnia kryterium dochodowe, jeśli jego możliwości finansowe na to nie pozwalają, a pomoc musi być kierowana priorytetowo do osób w najtrudniejszej sytuacji.

Uzasadnienie

Zasiłek celowy ma charakter uznaniowy, a organy administracji muszą uwzględniać swoje możliwości finansowe przy rozdysponowywaniu środków, kierując je w pierwszej kolejności do osób nieposiadających żadnego dochodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.s. art. 2 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 4 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 10

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 32 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 32 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 32 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 2 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji jest obowiązany załatwić sprawę zgodnie z słusznym interesem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu środków.

Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Konstytucja RP art. 67 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczone środki finansowe organu pomocy społecznej. Uznaniowy charakter zasiłku celowego. Priorytetowe traktowanie osób bez żadnego dochodu.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji nie przeprowadził wnikliwego postępowania co do zasadności udzielenia pomocy.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji działając w rozpatrywanej sprawie w swoich decyzjach wydanych w oparciu o materiał dowodowy w postaci wywiadu środowiskowego oraz posiadane przez nie informacje dotyczące środków finansowych przyznanych na zadania z zakresu pomocy społecznej, wykazały, że co prawda skarżący znajduje się w relatywnie trudnej sytuacji finansowej, ale środki będące w dyspozycji organów pomocy społecznej [...] są coraz mniejsze i wystarczające jedynie na zaspokojenie minimalnych potrzeb osób nieposiadających żadnego dochodu. Wszystko to razem powoduje, że nawet biorąc pod uwagę trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącego nie można zarzucić decyzjom organów administracji naruszenia prawa. Wykazały, bowiem one, że nie dysponowały środkami, które umożliwiłyby skarżącemu dysponującemu niewielkim, co prawda dochodem, udzielenia pomocy, którą muszą być objęte przede wszystkim osoby nieuzyskujące żadnego dochodu.

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący

Wojciech Chróścielewski

sprawozdawca

Ewa Markiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznaniowego charakteru zasiłków celowych i możliwości odmowy ich przyznania z powodu ograniczeń budżetowych organów pomocy społecznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ograniczeń finansowych gmin i priorytetów w udzielaniu pomocy społecznej. Może być mniej relewantne w okresach dobrej koniunktury budżetowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudny balans między prawem obywatela do pomocy społecznej a realnymi możliwościami finansowymi samorządów, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy można odmówić zasiłku celowego, gdy brakuje pieniędzy w budżecie gminy?

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1776/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz
Wojciech Chróścielewski /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Dnia 6 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Z. Zgierski, del. Sędziowie NSA : W. Chróścielewski (spr.), E. Markiewicz, Protokolant L. Turoboś, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Łd 1776/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. N. od decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej z upoważnienia Rady Miejskiej w Ł. przez Zastępcę Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. - G. w Ł. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego bezzwrotnego w kwocie 1.000,00 zł w miesiącu sierpniu 2002 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r nr 79 poz. 856) art. 2 ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 10, art.32 ust.1 - 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W toku postępowania ustalono, że M. N. jest osobą samotnie gospodarującą. W sierpniu 2002 r. otrzymał lokal mieszkalny, w którym jest zameldowany i na który uzyskał decyzję. Od 1988 roku nie miał stałego miejsca zameldowania. M. N. otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 354,65 zł oraz zasiłek stały wyrównawczy w wysokości 106,35 zł. Ponadto płaci alimenty na córkę w kwocie 120,16 zł. Skarżący ubiega się o dofinansowanie do czynszu. Uzasadniając decyzją wydaną w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na brzmienie art. 2 ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 10, art. 32 ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie organu orzekającego wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego. Bezpośrednią przyczyną odmowy jej udzielenia są ograniczone możliwości finansowe. Organ opieki społecznej przy rozdysponowywaniu środków kieruje się zarówno potrzebami osób uprawnionych jak i "własnymi" możliwościami finansowymi. Zasiłek celowy bezzwrotny ma charakter uznaniowy, wypłacany w ramach zadań własnych gminy i jest finansowany z budżetu Miasta Ł. . SKO w uzasadnieniu podkreśliło, iż MOPS w pierwszej kolejności pomoc w formie zasiłków celowych kieruje obecnie do osób i rodzin nieposiadających żadnego źródła utrzymania z przeznaczeniem na zakup żywności. Średnia wysokość przyznanego zasiłku wynosiła w okresie od stycznia do lipca 2002 r. 50 zł. Organy I i II instancji odmawiając przyznania pomocy w formie zasiłku celowego bezzwrotnego powołały się na trudności finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, które nie pozwalają na zaspokojenie potrzeb wszystkich spełniających ustawowe kryteria do otrzymania takiej pomocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. N. wniósł o uchylenie przedmiotowych decyzji. Zarzucił, iż organ I instancji nie przeprowadził wnikliwego postępowania co do zasadności udzielenia pomocy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Uznało przedmiotowe decyzje za zgodne z obowiązującym prawem i podkreśliło, że nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Celem pomocy społecznej jest stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. nr 64, poz. 414 z późn. zm.) zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dochód skarżącego w chwili orzekania przez organy administracji był równy obowiązującemu kryterium dochodowemu uzasadniającemu udzielenie pomocy, które wynosiło 461 zł na osobę samotnie gospodarującą. Przyznawanie zasiłków celowych, jak wynika z konstrukcji art. 32 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi: "W celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej", pozostawione jest przez ustawodawcę uznaniu organów administracji. W myśl utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska, organ administracji działając na podstawie przepisów prawa przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia jest obowiązany stosownie do art. 7 k.p.a. załatwić sprawę zgodnie z słusznym interesem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu środków (wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r. SA 820/81, ONSA 1981, z. 1, poz. 57). Organy administracji działające w rozpatrywanej sprawie w swoich decyzjach wydanych w oparciu o materiał dowodowy w postaci wywiadu środowiskowego oraz posiadane przez nie informacje dotyczące środków finansowych przyznanych na zadania z zakresu pomocy społecznej, wykazały, że co prawda skarżący znajduje się w relatywnie trudnej sytuacji finansowej, ale środki będące w dyspozycji organów pomocy społecznej, co było także przedmiotem szeregu publikacji w środkach masowego przekazu, są coraz mniejsze i wystarczające jedynie na zaspokojenie minimalnych potrzeb osób nieposiadających żadnego dochodu. Wszystko to razem powoduje, że nawet biorąc pod uwagę trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącego nie można zarzucić decyzjom organów administracji naruszenia prawa. Wykazały, bowiem one, że nie dysponowały środkami, które umożliwiłyby skarżącemu dysponującemu niewielkim, co prawda dochodem, udzielenia pomocy, którą muszą być objęte przede wszystkim osoby nieuzyskujące żadnego dochodu.
Mimo, iż Konstytucja w art. 67 ust. 2 stanowi o tym, iż obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i niemający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, to odsyła, co do zakresu i form tego zabezpieczenia do ustawy, którą jest właśnie ustawa o pomocy społecznej.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI