II SA/Łd 175/04

II SA/Łd 175/04 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Ewa Markiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Skarżony organ
Inne
Sentencja
Dnia 14 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Ewa Markiewicz (spr.), Sędzia NSA : Wojciech Chróścielewski, p.o. Sędziego WSA : Arkadiusz Blewązka, Protokolant : ref. staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. W. na decyzję Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 9 lutego 2004 roku, E. W. złożył do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. pismo, zatytułowane "Wniosek" o "udzielenie pisemnej informacji dotyczącej powiększenia wartości budynku Nr 60/61 przy ulicy A 9 w Ł. w wyniku dokonanej w 2003 roku termoizolacji tego budynku".
W piśmie tym wniósł o podanie mu:
- wysokości całego kosztu, o który została w 2003 roku powiększona wartość budynku Nr 60/61 na skutek docieplenia (termoizolacji) jego ścian zewnętrznych,
- wysokości części wyżej wymienionego kosztu przypadającego na jego mieszkanie własnościowe o powierzchni 42,42 m2, znajdującego się w budynku.
W uzasadnieniu wymienionego wniosku, E. W. podał, że powyższe informacje są mu niezbędne w celu uregulowania wobec Spółdzielni Mieszkaniowej "A" jego zobowiązania, wynikającego z art. 173 ust. 5 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (D.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 z późn. zmianami). Ponadto, jako współwłaściciel majątku Spółdzielni uznał, że ma prawo wiedzieć, o ile wzrosła wartość budynku i jego mieszkania. Zdaniem wnioskodawcy dane o udzielenie których występuje, są w posiadaniu Spółdzielni, co potwierdza:
- Komisja Rewizyjna Rady Nadzorczej podając w swoim sprawozdaniu za 2000 rok, że "w Spółdzielni przeanalizowano wydatki z funduszu remontowego, które przeznaczone były na modernizacje budynków i ustalono ich wartość na poszczególne obiekty za okres pięciu lat",
- Zarząd SM "A" podając w piśmie z dnia 23.04.2002 r. L.dz. 934/02, że Spółdzielnia "wyodrębniła koszty ponoszone na pojedyncze budynki oraz dokonała analizy wydatków na remonty i modernizacje poszczególnych obiektów od 1995 r. Specyfikacja ta prowadzona jest na bieżąco".
Skarżący wskazał, że o udzielenie potrzebnych mu danych, występuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 sierpnia 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198). Dlatego też uważa, że zarząd SM "A" dotrzyma terminu zawartego w art. 13 ust. 1, ponieważ – jak wykazał wyżej – dane te są w posiadaniu Spółdzielni, a więc nie zachodzą okoliczności, przewidziane w art. 13 ust. 2 oraz w art. 14 ustawy. Wyraził również nadzieję, że w przypadku decyzji odmownej (przewidzianej w art. 16 ustawy), nie znajdą się uzasadnienia, potwierdzające niezgodne z prawem postępowanie Zarządu i Rady Nadzorczej w zakresie kosztów modernizacji budynku, jak na przykład:
- że "w spółdzielni nie ma wyodrębnionej pozycji w opłatach eksploatacyjnych nazywanej modernizacją", albo, że "prace budowlane dotyczące budynku, w którym mieszkam, zostały wykonane w ramach funduszu remontowego". Takie uzasadnienia nie mogą być podstawą odmowy udzielenia mu informacji, które bezpośrednio jego dotyczą, i których dostęp gwarantuje mu obowiązujące prawo.
W odpowiedzi na wymienione wystąpienie E. W., Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. ("pismo" z dnia 20 lutego 2004 roku, dołączone do akt sądowych sprawy), wyjaśnił, że nakłady poniesione na docieplenie i remont dachu, są finansowane ze środków Funduszu Remontowego Spółdzielni i nie powiększają wartości księgowej budynku, a zatem nie podwyższają również wartości księgowej wniesionego wkładu budowlanego i nie ma potrzeby uzupełniania tego wkładu. W celu uzyskania informacji, o ile wzrosła wartość rynkowa posiadanego mieszkania, wnioskodawca (zdaniem Zarządu Spółdzielni), powinien zlecić biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie operatu szacunkowego w zakresie wartości tego lokalu mieszkalnego.
W dniu 1 marca 2004 roku, E. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo procesowe, zatytułowane "odwołanie", wskazując, że jest to odwołanie od "decyzji" Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. z dnia [..] E. W. zażądał zobowiązania powołanego Zarządu do udzielenia mu pisemnej informacji, o którą wystąpił we wniosku z dnia 9 lutego 2004 roku. Uzasadniając wniesione "odwołanie", E.W. wyjaśnił, że w dniu 9 lutego 2004 r. jako członek Spółdzielni i współwłaściciel jej majątku, złożył wniosek do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" o podanie mu wysokości kosztu, o który w 2003 roku została powiększona wartość budynku Nr 60/61 (środka trwałego) na skutek jego modernizacji, a tym samym również wartość jego mieszkania nr 73.
Na w/w wniosek otrzymał pismo z dnia 20.02.2004 r. Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" podpisane przez: Prezesa M. S. – S. i Z–cę Prezesa B. M., które to pismo traktuje jako decyzję odmowy udostępnienia informacji, zaś zawarte w nim wyjaśnienia – jako uzasadnienie tej odmowy. W ocenie skarżącego wyjaśnienia podane w piśmie Zarządu z dnia 20.02.2004 r. są nie tylko wykrętne ale również nieprawdziwe, gdyż:
1) remont dachu – jak sama nazwa wskazuje – nie ma nic wspólnego z wielkością kosztów modernizacji budynku nr 60/61, o co występuje we wniosku,
2) nie występuje o ustalenie wartości rynkowej jego mieszkania, ani też o doradztwo w tej sprawie,
3) nieprawdą jest, że nakłady poniesione na docieplenie (modernizację) budynku nie powiększają ich wartości księgowej oraz nieprawdą jest, że te nakłady nie powiększają wniesionych przez członków Spółdzielni wkładów budowlanych.
Zdaniem skarżącego, o tym, że Zarząd SM "A" dopuszcza się "kłamstw", świadczą znajdujące się w Spółdzielni dokumenty z badania sprawozdań finansowych. Na przykład: w 2000 roku – jak podaje biegły rewident w punkcie 13 swojego raportu – fundusz wkładów budowlanych z tytułu modernizacji budynków został powiększony o kwotę 583.612,18 zł oraz fundusz wkładów mieszkaniowych z tego samego tytułu powiększono o 214.612,18 zł.
Również takie zwiększenia funduszy wkładów budowlanych i mieszkaniowych z tytułu modernizacji budynku wykazuje biegły rewident w raporcie za 2001 rok, a mianowicie: wkłady budowlane powiększono o 1.189.728,02 zł oraz wkłady mieszkaniowe o 395.684,25 zł.
Modernizacje budynków, jak wyjaśnia Zarząd SM "A", są finansowane z funduszu remontowego, na który to fundusz co miesiąc dokonują wpłat wszyscy członkowie Spółdzielni, a więc z ich pieniędzy były (od 1995 roku) i są nadal powiększane wkłady budowlane i mieszkaniowe wykazywane w bilansach rocznych. Jednak te fakty są przez Zarząd skrzętnie ukrywane, a szczególnie wielkość kwot, o które z tytułu modernizacji powiększono w 2000 roku wartość księgową poszczególnych budynków za okres pięciu lat wstecz. Jest to, zdaniem skarżącego, działanie celowe, aby ukryć przed członkami, że postępowanie Zarządu w zakresie modernizacji obiektów było niezgodne z przepisami art. 209 § 4 Prawa spółdzielczego i art. 31 ust 1 ustawy o rachunkowości oraz, że na skutek tego wszyscy członkowie Spółdzielni byli każdego roku pozbawiani prawa do ulgi podatkowej (określonej w art. 27 a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) od wydatków jakie do końca 2000 roku ponosili na modernizację budynków.
Również obecnie do końca 2004 r. z tego rodzaju ulgi podatkowej (według w/w art. 27a ust 1) mogliby członkowie korzystać, gdyby Zarząd Spółdzielni przestrzegał wyżej wymienionych przepisów prawa przed wejściem w życie ustawy z dnia 21.11.2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 4 ust. 2)
Nie bez znaczenia jest także, że na skutek "bezprawnych działań Zarządu oraz także na skutek niedopełnienia przez Radę Nadzorczą obowiązku (zgodnie z § 15.1 i § 36 pkt. 11 Statutu) ustanowienia regulaminu podziału kosztów modernizacji", wszyscy członkowie Spółdzielni ponosili znaczne straty finansowe. Na przykład, jak wynika z rocznych sprawozdań Zarządu, za okres czterech lat 1997 – 2000 z funduszu remontowego wydano na modernizację obiektów łącznie ok. 4,9 miliona zł, a więc wszyscy członkowie zostali pozbawieni 19 procent tej kwoty – czyli łącznie ok. 930 tysięcy zł.
W świetle powyższych faktów, skarżący uznał, że wyjaśnienia Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" nie mogą być uzasadnieniem odmowy udzielenia informacji , o które wystąpił we wniosku z dnia 9 lutego 2004 r.
W odpowiedzi na skargę, Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Ł., wniosła o oddalenie skargi. Uzasadniając to stanowisko, Spółdzielnia wskazała, że skarżący E. W. zarzuca Spółdzielni Mieszkaniowej "A", iż odmówiła udzielenia mu informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) i wnosi o zobowiązanie Spółdzielni przez Sąd do jej udzielenia. Przedmiotem żądanej przez Skarżącego informacji ma być wysokość kwoty o jaką powiększyła się wartość budynku, w którym mieszka Skarżący, jak też jego mieszkania Nr 73, na skutek wykonania prac docieplenia ścian zewnętrznych. W ocenie Spółdzielni skarga nie znajduje uzasadnienia z następujących przyczyn:
W odpowiedzi na wniosek Skarżącego Spółdzielnia udzieliła mu informacji, że koszty prac, o których mowa wyżej finansowane są z środków funduszu remontowego. Wobec powyższego nie podwyższają wartości księgowej budynku, a w konsekwencji nie powstaje wartość o podanie której wnosi Skarżący, nie ma również potrzeby uzupełniania przez niego wkładu budowlanego. Jak z powyższego wynika, nie można powiedzieć, że Spółdzielnia odmówiła Skarżącemu udzielenia informacji, a jedynie że udzielona informacja nie spełniła oczekiwań Skarżącego, który ma inne zdanie w przedmiocie księgowania kosztów robót budowlanych wykonywanych przez Spółdzielnię.
Skoro poniesione koszty remontów nie przełożyły się na podwyższenie wartości księgowej budynku to oczywistym jest, że nie można udzielić informacji o ile ta wartość wzrosła. Wniosek Skarżącego był na tyle nieprecyzyjny, że można było również domniemywać, iż żąda on informacji na temat podwyższenia wartości rynkowej budynku i swojego lokalu mieszkalnego. Spółdzielnia nie posiada jednak takich informacji. Wartość rynkową oceniają biegli rzeczoznawcy i Skarżący, jak każdy inny zainteresowany może zlecić opracowanie takiej ekspertyzy. Trudno bowiem uznać, aby taka informacja była informacją publiczną w świetle cytowanej na wstępie ustawy.
Zwrócić należy również uwagę, że Skarżący nie jest, wbrew temu co pisze, członkiem Spółdzielni, bowiem został z niej wykluczony na skutek zalegania z opłatami eksploatacyjnymi.
Podczas rozprawy przez Sądem administracyjnym w dniu 27 maja 2004 roku, pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że zaskarżone "pismo" z dnia 20 lutego 2004 roku, było decyzją o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W pierwszej kolejności należało wskazać, że Sąd administracyjny w składzie, który rozpatrywał skargę w sprawie niniejszej, podziela podgląd, wyrażony już poprzednio w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 20 czerwca 2002 r., II SAB 113/02; niepublik.), że przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), mają również zastosowanie do spółdzielni mieszkaniowych.
Stosownie bowiem do art. 4 ust. 1 pkt. 5 tej ustawy, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej, są także (poza "władzami publicznymi"), inne podmioty, wykonujące zadania publiczne, a wśród nich "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym".
Spółdzielnie mieszkaniowe bezspornie należą do tej grupy podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z kolei zgodnie z art. 17 tej ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji (oraz o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie), stosuje się odpowiednio art. 16 tej samej ustawy. Oznacza to nakazanie stosowania przez te podmioty, przepisów proceduralnych, obowiązujących organy władzy publicznej w zakresie udostępniania informacji, które wydają w tym zakresie decyzję, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak wynika z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy, wnioskodawca jest uprawniony do wystąpienia do podmiotu (o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy) o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do tego wniosku "stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania".
W świetle regulacji zawartej w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę do Sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie .
W sprawie niniejszej, skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 17 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 16 tej ustawy. Tego zaś środka zaskarżenia, skarżący nie wyczerpał przed wniesieniem skargi do Sądu administracyjnego.
Jeśli nawet obowiązujące przepisy nie przewidują w sprawie, będącej przedmiotem skargi, środków zaskarżenia, skargę do Sądu administracyjnego można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 i 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z tych względów skarga była niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała odrzuceniu.