II SA/Łd 1743/02

II SA/Łd 1743/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień
Ewa Markiewicz /przewodniczący/
Joanna Sekunda-Lenczewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie : NSA Anna Stępień, WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) wznawia postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi Wydział II z dnia [...] w sprawie sygn.akt [...] 2) uchyla postanowienie wymienione w punkcie 1 (pierwszym) niniejszego wyroku i skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił W. J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZboWiD w Łodzi decyzją z dnia [...] z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 21 czerwca 1948r. do 2 września 1948r., łącznie przez 3 miesiące.
W jej uzasadnieniu podał, że W. J. w okresie zaliczonym przez ZW ZBoWiD jako działalność kombatancka, pełnił służbę w Wojsku Polskim, lecz jak wynika z akt sprawy, nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W związku z czym, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż uzyskał on uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich. Ponadto, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 tejże ustawy.
Uznając powyższe rozstrzygnięcie za krzywdzące, W. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podał, że w okresie od sierpnia 1948r. brał czynny udział w akcjach ze starszym rocznikiem wojska.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 30 maja 2000r.
W jej uzasadnieniu ponownie podał, że W. J. uzyskał uprawnienia kombatanckie w b. ZW ZBoWiD wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał w tym czasie udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy, a zgodnie z jej art. 25 ust. 2 pkt 2 osoby takie tracą przywileje w niej przewidziane.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, W. J. w dniu 24 lipca 2001r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę podnosząc, że w okresie służby wojskowej, którą odbywał w okresie od 21.06.1948r. do 10.10.1950r. brał udział w wielu akcjach zwalczających tzw. bandy UPA, które działały dość intensywnie w 1948r. szczególnie we wschodnich dzielnicach kraju. Był uczestnikiem wielu akcji organizowanych pod dowództwem kapitana K. i innych a w chwili obecnej nie jest już w stanie inaczej udokumentować stanu faktycznego z uwagi na zgony wielu kolegów z tamtych czasów.
W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 11 grudnia 2001r. skarżący W. J. cofnął skargę wobec faktu, iż otrzymał od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 3 grudnia 2001r. pismo dotyczące przywrócenia mu uprawnień kombatanckich.
Wobec cofnięcia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi postanowieniem z dnia 28 grudnia 2001r. umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W dniu 18 listopada 2002r. W. J. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wniosek o wznowienie postępowania prowadzonego przed tym sądem za sygn. II SA/Łd 1531/01 a zakończonego postanowieniem z dnia 28 grudnia 2001r. umorzeniem postępowania.
W uzasadnieniu wskazał, że wobec otrzymania od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 3 grudnia 2001r. pisma zawiadamiającego o przywróceniu mu uprawnień kombatanckich, wycofał skargę złożoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Następnie został zawiadomiony przez Urząd pismem z dnia 16 września 2002r. o utracie uprawnień kombatanckich z uwagi na postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2001r. Ponownie powołał się również na argumenty wcześniej podniesione w skardze.
W odpowiedzi na wniosek wznowienie postępowania, strona przeciwna wniosła o uznanie za zasadny wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie II SA/Łd 1531/01.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pismo Kierownika Urzędu z dnia 3 grudnia 2001r., które W. J. uznał mylnie za decyzję o przywróceniu mu uprawnień kombatanckich i w konsekwencji wycofał skargę, było jedynie informacją dla ZUS, firmy telekomunikacyjnej i poczty o konieczności przywrócenia wypłaty świadczeń i ulg kombatanckich, a więc przywrócenia stanu prawnego sprzed wykonania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, co nie jest tożsame z potwierdzeniem przez Urząd uprawnień kombatanckich lub z uchyleniem decyzji Kierownika Urzędu, bowiem uprawnienia te zostały wznowione tylko do chwili rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem organu pismo z dnia 3 grudnia 2001r. mogło zasugerować stronie, że Kierownik Urzędu zmienił stanowisko, co nie było zgodne ze stanem faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Stosownie do treści art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
W ocenie sądu, żądanie skarżącego wznowienia postępowania znajduje oparcie w cytowanym przepisie. Nie budzi wątpliwości w przedmiotowej sprawie, że skarżący cofnął skargę po otrzymaniu od organu pisma z dnia 3 grudnia 2001r. Z treści pisma skarżący mógł, jak wywodzi to w skardze o wznowienie postępowania, wysnuć wniosek, że jego roszczenie o przywrócenie uprawnień kombatanckich przez Kierownika Urzędu zostało uwzględnione, co skutkowało cofnięciem skargi w tym przedmiocie. Jednakże, już po wydaniu postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżący został zawiadomiony przez Urząd, pismem z dnia 16 września 2002r. o utracie uprawnień kombatanckich z uwagi na postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2001r. Niewątpliwie więc wykryty został fakt, który miał wpływ na wynik sprawy. Skarżący pozostawał bowiem, jak to się okazało po wydaniu postanowienia przez sąd, w mylnym przekonaniu o uwzględnieniu przez Kierownika Urzędu jego żądania. To mylne przekonanie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem legło u podstaw cofnięcia wniosku, co z kolei skutkowało umorzeniem postępowania.
Badając przedmiotową skargę, sąd stwierdził, iż spełnione zostały przesłanki i wymogi art. 270, 273 § 2, 277 i 279 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniające skuteczne wniesienie skargi o wznowienie postępowania i orzekł o wznowieniu postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym postanowieniem o umorzeniu postępowania.
Stosownie do treści art. 281 cytowanej ustawy, sąd po rozważeniu stanu sprawy połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Rozstrzygając co do meritum sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit.c).
W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie wymienionym powyżej, a tym samym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia zgodności z prawem na czas wydania decyzji i na podstawie akt sprawy.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich stanowi przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynika, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż te, które są wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz 4 tej ustawy, natomiast uprawnienia kombatanckie zachowują osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący uprawnienia kombatanckie nabył na podstawie dotychczasowych przepisów z tytułu walk zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 21.06.1948r. do 2.09.1948r. pełniąc służbę w LWP. Powyższe wynika jednoznacznie z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, a w szczególności z orzeczenia ZBoWiD z dnia 29.05.1984r., zaświadczenia WKU z dnia 9.12.1983r. oraz własnoręcznie sporządzonych przez skarżącego: życiorysu i deklaracji członkowskiej. Brak jest natomiast jakichkolwiek informacji o udziale w walkach z oddziałami UPA lub Wehrwolfu. W świetle powyższego organ prawidłowo ocenił przesłanki art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uznając, że sama służba w LWP w okresie od 1948r. do 1950r. nie może być uznana za działalność kombatancką.
Podnoszona przez W. J. dopiero w skardze, okoliczność walk z oddziałami UPA, nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonych dowodach, a tym samym nie może podważać oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu.
Mając więc na uwadze, że powołane przez organ przepisy w zaskarżonej decyzji, stanowią samodzielną podstawę prawną do pozbawienia uprawnień kombatanckich, przeto należało uznać kwestionowaną decyzję za zgodną z obowiązującym prawem. Powyższa konkluzja skutkować winna, zdaniem sądu rozstrzygnięciem zamieszczonym w sentencji wyroku.
Zgodnie bowiem z art. 282 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Jednakże, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy a w szczególności fakt, że dopiero na skutek wznowienia postępowania doszło do rozpoznania przez sąd istoty sprawy, należało uchylić a nie zmienić, wcześniej wydane, prawomocne postanowienie z dnia 28 grudnia 2001r. umarzające postępowanie w sprawie na skutek cofnięcia skargi i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 282 §1 i 2 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1270).