II SA/Łd 1740/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-04-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęzgłoszenie budowynadzór budowlanyinwentaryzacja obiektubłędy proceduralnezaufanie do organukontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą inwentaryzację zadaszenia, uznając, że mimo błędnego trybu postępowania organów, inwestor działał w zaufaniu do organu, a roboty można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą wykonanie inwentaryzacji zadaszenia nad schodami zewnętrznymi. Skarżący zarzucał, że zadaszenie zostało wykonane samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, i że zastosowano niewłaściwy tryb postępowania (art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48). Sąd uznał, że inwestycja wymagała pozwolenia, ale organ administracji błędnie potraktował zgłoszenie jako wniosek o pozwolenie, a następnie jako zgłoszenie robót. Sąd podkreślił, że błędy organu nie mogą obciążać inwestora, który działał w zaufaniu do organu, i że roboty można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Oddziałowi Regionalnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wykonanie inwentaryzacji zadaszenia nad schodami zewnętrznymi. Skarżący zarzucał, że zadaszenie zostało wykonane samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, i że zastosowano niewłaściwy tryb postępowania (art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48). Sąd stwierdził, że inwestycja niewątpliwie wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Jednakże, inwestor złożył pismo w Starostwie Powiatowym, które mogło być traktowane jako wniosek o pozwolenie na budowę. Starosta Powiatowy błędnie potraktował to pismo jako zgłoszenie robót budowlanych i poinformował inwestora o braku zastrzeżeń. W związku z tym, Sąd uznał, że inwestor działał w zaufaniu do organu administracji, a błędy popełnione przez organ w procedurze nie mogą skutkować uznaniem inwestycji za samowolę budowlaną. Sąd podkreślił, że naprawienie błędów powinno nastąpić w sposób jak najmniej kosztowny dla inwestora, co uzasadnia zastosowanie procedury z art. 51 Prawa budowlanego, pozwalającej na doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli inwestor działał w zaufaniu do organu, a błędy proceduralne leżały po stronie organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że inwestor, który złożył pismo w Starostwie, a organ błędnie potraktował je jako zgłoszenie robót budowlanych, nie może być obciążony skutkami samowoli budowlanej. Działanie w zaufaniu do organu i błędy proceduralne organu wykluczają uznanie inwestycji za samowolę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.b. art. 51 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

Organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

u.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

P.b. art. 48 § 1

Prawo budowlane

Dotyczy samowoli budowlanej.

P.b. art. 30

Prawo budowlane

Dotyczy zgłoszenia robót budowlanych.

P.b. art. 33

Prawo budowlane

Dotyczy wniosku o pozwolenie na budowę.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uzupełniania braków wniosku lub zgłoszenia.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności uwzględnienia skargi.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor działał w zaufaniu do organu, który błędnie zastosował procedurę. Błędy organu nie mogą obciążać inwestora. Roboty budowlane można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Zadaszenie zostało wykonane samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest niedopuszczalne, gdy sprawa dotyczy samowoli budowlanej (art. 48).

Godne uwagi sformułowania

Wdrożenie niewłaściwego trybu postępowania przez organ administracji publicznej nie może powodować ujemnych skutków dla inwestora, zwłaszcza tak daleko idących jak uznanie inwestycji za samowolę budowlaną. Inwestor działał w zaufaniu do prawidłowości działań podejmowanych przez organ administracji. Naprawienie popełnionych w toku postępowania administracyjnego błędów winno nastąpić w sposób jak najmniej kosztowny dla zainteresowanego (inwestora).

Skład orzekający

Barbara Rymaszewska

sprawozdawca

Ewa Alberciak

członek

Jolanta Rosińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla stosowania art. 51 Prawa budowlanego w przypadku błędów proceduralnych organów, nawet gdy inwestycja wymagała pozwolenia na budowę i została wykonana bez niego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji sam zainicjował błędny tryb postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy organów administracji mogą wpływać na sytuację prawną obywateli i jak sądy podchodzą do ochrony ich zaufania do państwa.

Błąd urzędnika uratował inwestora przed zarzutem samowoli budowlanej – jak to możliwe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1740/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska /sprawozdawca/
Ewa Alberciak
Jolanta Rosińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 1030/05 - Wyrok NSA z 2006-08-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 19 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant: asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania inwentaryzacji obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
IISA/Łd l740/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 i ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nałożył na Oddział Regionalnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w T. obowiązek wykonania inwentaryzacji zadaszenia nad schodami zewnętrznymi do budynku położonego w O. ul. A 18b w terminie do dnia 15 października 2003 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 19 listopada 2002 r. A. P. zwrócił się o przeprowadzenie wizji lokalnej na budowie Placówki Terenowej oddziału
Regionalnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w T. z siedzibą w O., ponieważ "w trybie nagłym wykonane zostało zadaszenie nad schodami wejściowymi do w/w budynku, powodując zasłonięcie tablic informacyjnych kancelarii notarialnej, budynku od strony ul. A oraz ograniczenie dostępu naturalnego światła". W dniu 21 listopada 2002 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie budowy zadaszenia, powiadamiając zainteresowane strony. W dniu 13 grudnia 2002 r. przeprowadzono wizję lokalną na miejscu i stwierdzono, iż zadaszenie wykonano zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym w Starostwie Powiatowym w O. w dniu [...] za Nr [...]
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. pierwotnie poinformował pełnomocnika strony, że nie stwierdza samowoli budowlanej. Następnie po wyznaczeniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. dodatkowego terminu na załatwienie sprawy i wskazaniu przez organ II instancji, iż do wykonanego do zadaszenia należało zastosować przepis art. 3 pkt l i 2 Prawa budowlanego, organ I instancji podjął procedurę przewidzianą w art. 51. Prawa budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu odwołania A. P. stwierdził, że w sprawie bezsporny jest fakt, iż inwestor wybudował obiekt budowlany - zadaszenie z poliwęglanu - bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym, w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 48 ust. l
oraz art. 90 prawa budowlanego, co wprost wynika z treści tych przepisów oraz z dyspozycji art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast przepis art. 51 prawa budowlanego nie może stanowić podstawy orzekania w sprawie, gdyż zgodnie z jednoznaczną treścią ustępu pierwszego art. 50 Prawa budowlanego norma art. 50 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie w przypadkach innych niż określone w art. 48.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie nie jest zasadne, bowiem wbrew stanowisku strony decyzja organu I instancji nie narusza przepisów ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie inwestor wybudował zadaszenie nad schodami do budynku zlokalizowanego przy ul. A 18b w O. bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednakże faktem jest, że inwestor dokonał w dniu 10 czerwca 2002 r. (uzupełnionego w
dniu 11 lipca 2002 r.) zgłoszenia w przedmiocie tej inwestycji w Starostwie Powiatowym w O. i Starosta, działając jako organ administracji architektoniczne - budowlanej, pismem z dnia 12 lipca 2002 r. poinformował go, iż nie wnosi zastrzeżeń w sprawie planowanych robót. W takim stanie faktyczne - prawnym nie można uznać, że KRUS wybudował zadaszenie samowolnie, gdyż posiadał, aczkolwiek mylnie udzielone, przyzwolenie organu administracji budowlanej, w formie przyjęcia zgłoszenia.
Brak sprzeciwu ze strony Starosty Powiatowego w O., po przyjęciu w/w zgłoszenia, nie może jednak prowadzić do usankcjonowania w ten sposób wykonania obiektu budowlanego, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem w zaistniałej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, słusznie powiatowy organ nadzoru budowlanego, w celu doprowadzenia wybudowanego zadaszenia do stanu zgodnego z prawem, podjął działanie zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 51 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej niezgodność z prawem, a w szczególności naruszenie art. 48 oraz art. 51 ust. l pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie jest trafny leżący u podstaw wydania zaskarżonej decyzji pogląd, że choć przedmiotowe zadaszenie zostało wybudowane bez koniecznego pozwolenia na budowę, to nie stanowi samowoli budowlanej. W sprawie zostało ustalone, iż wzniesienie zadaszenia wymagało pozwolenia na budowę i nielegalności tej inwestycji nie znosi
zgłoszenie właściwemu organowi, gdyż przepisy Prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie może ich zmienić organ administracji. W przeciwnym razie wadliwe działania inwestora czy też organów administracji nie mogłyby być w żaden sposób wzruszone. Skarżący powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2003 r. sygn. III Rw 101/02.
Zdaniem skarżącego, w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 51 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż odnosi się on do sytuacji wskazanych w art. 50, a więc do innych stanów faktycznych niż określone w art. 48 ust. l lub w art. 49 b ust. l.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu odwoławczego argumenty skargi nie wnoszą nic nowego do sprawy i nie mogą mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z przepisami art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Działając w ramach tak zakreślonej kognicji sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Zarzut skarżącego sprowadza się do stwierdzenia, ze sporna inwestycja jest samowolą budowlaną, zrealizowaną bez pozwolenia na budowę
Bezspornie inwestycja KRUS, polegająca na budowie zadaszenia jest inwestycją wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę, którego KRUS nie posiada. Inwestor dokonał jednak prawidłowych działań, wymaganych dla rozpoczęcia inwestycji. Złożył bowiem pismo, w którym domagał się pozwolenia na budowę. Pismo to, aczkolwiek nie odpowiadało wszystkim wymogom formalnym wniosku o pozwolenie na budowę (art. 33 prawa budowlanego), mogło zostać uzupełnione w trybie art. 64§2 k.p.a. Tymczasem Starosta Powiatowy w T. potraktował pismo jako zgłoszenie w trybie art. 30 prawa budowlanego i wezwał inwestora, także w trybie art. 64§2 k.p.a., ale " do uzupełnienia wniosku dotyczącego przyjęcia zgłoszenia" poprzez złożenie wskazanych w piśmie dokumentów. Następnie pismem z dnia 12 lipca 2002r. Starosta Powiatowy poinformował KRUS, że nie wnosi zastrzeżeń do przedłożonego zgłoszenia. Tak więc to z inicjatywy organu, a nie inwestora postępowanie toczyło się jak dla robót, dla których wymagane jest dokonanie zgłoszenia. Inwestycja została wykonana w listopadzie 2002 r.
W tej sytuacji wdrożenie niewłaściwego trybu postępowania przez organ administracji publicznej nie może powodować ujemnych skutków dla inwestora, zwłaszcza tak daleko idących jak uznanie inwestycji za samowolę budowlaną. Inwestor działał w zaufaniu do prawidłowości działań podejmowanych przez organ administracji. Sytuacja jest analogiczna do sytuacji, w których prace budowlane zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, następnie uchylonej. W takim przypadku, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie można skutecznie podnieść zarzutu samowoli budowlanej.
Organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, iż naprawienie popełnionych w toku postępowania administracyjnego błędów winno nastąpić w sposób jak najmniej kosztowny dla zainteresowanego (inwestora), Służy temu wszczęcie postępowania w trybie art. 51 ustawy prawo budowlane, pozwalającym na doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skoro ustawodawca przewiduje możliwość doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy do uchybień doszło z przyczyn leżących po stronie inwestora, to rozwiązanie takie jest tym bardziej uzasadnione w takich sytuacjach jak niniejsza, gdy to organy administracji wybrały niewłaściwy tryb postępowania.
Mając powyższe na uwadze, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa , sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy o p.s.a.