II SA/Łd 173/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-05-17
NSAnieruchomościŚredniawsa
prawo wodnestosunki wodneszkody wodnezawilgocenie budynkunasyp ziemnynieruchomościgranica działkipostępowanie administracyjnedecyzja WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która nakazała usunięcie nasypu ziemnego zagrażającego zawilgoceniem budynku gospodarczego, uznając, że takie działanie jest właściwym sposobem zapobiegania szkodom wodnym.

Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nakazała firmie A Sp. z o.o. usunięcie nasypu ziemnego zagrażającego zawilgoceniem budynku gospodarczego skarżących. Skarżący domagali się przywrócenia stanu poprzedniego działki. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Kolegium, że nakazanie wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom wodnym było właściwym rozstrzygnięciem, a przywrócenie stanu poprzedniego byłoby zbyt daleko idące.

Sprawa dotyczyła skargi Z. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta T. i nakazała firmie A Sp. z o.o. wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom występującym w budynku gospodarczym skarżących. Szkoda polegała na zawilgoceniu budynku, spowodowanym nasypaniem gruntu antropogenicznego na działce sąsiedniej (nr 332/2) powyżej izolacji poziomej budynku gospodarczego skarżących (na działce nr 337). Organ pierwszej instancji odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uznając brak zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, uchyliło tę decyzję i nakazało firmie A Sp. z o.o. usunięcie gruntu antropogenicznego z powierzchni 40 m2 w pasie 2,0 m od ściany budynku, z zachowaniem nachylenia w kierunku północno-wschodnim i pozostawieniem powierzchni biologicznie czynnej. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 29 Prawa wodnego oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że Kolegium prawidłowo ustaliło naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla działki skarżących i istnienie związku przyczynowego między szkodą a naruszeniem tych stosunków. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że nakazanie wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom było właściwym rozstrzygnięciem, a przywrócenie stanu poprzedniego byłoby zbyt daleko idące i trudne do wykonania. Sąd podkreślił, że ustalenia planu miejscowego nie mają znaczenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 Prawa wodnego, którego przedmiotem jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego i zapobieganie szkodom.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nasypanie gruntu antropogenicznego na działce sąsiedniej, które spowodowało zawilgocenie budynku gospodarczego skarżących, stanowi naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy między nasypaniem gruntu a zawilgoceniem ściany budynku gospodarczego skarżących, co spełnia przesłanki z art. 29 Prawa wodnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Prawo wodne art. 29 § 1-3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie związku przyczynowo-skutkowego między nasypaniem gruntu a zawilgoceniem budynku gospodarczego. Nakazanie wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom jest właściwym rozstrzygnięciem, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest nieuzasadnione i trudne do wykonania. Ustalenia planu miejscowego nie mają znaczenia w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 84, 7, 77, 80, 10, 61 k.p.a.) Zarzuty dotyczące sprzeczności ustaleń organu z materiałem dowodowym. Żądanie przywrócenia stanu poprzedniego działki.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Najprostszym, skutecznym i możliwym do wykonania sposobem zapobieżenia szkodom będzie w niniejszym przypadku usunięcie gruntu antropogenicznego usypanego na północną ścianę budynku gospodarczego od strony działki nr 332/2.

Skład orzekający

Agnieszka Grosińska

przewodnicząca

Bogusław Klimowicz

sędzia

Magdalena Sieniuć

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 29 Prawa wodnego w kontekście szkód wodnych spowodowanych nasypem ziemnym oraz rozstrzyganie o sposobie zapobiegania szkodom (urządzenie zapobiegające vs. przywrócenie stanu poprzedniego)."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zastosowania przepisów Prawa wodnego. Znaczenie planu miejscowego w kontekście Prawa wodnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów Prawa wodnego w kontekście sąsiedzkich sporów dotyczących nieruchomości i wpływu zmian terenu na budynki. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają kwestie zapobiegania szkodom wodnym.

Sąsiad zasypał Ci budynek? Prawo wodne może pomóc, ale nie zawsze przywróci stan sprzed lat.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 173/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1900/21 - Wyrok NSA z 2023-02-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1121
art. 29 ust. 1- 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 545 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 17 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 roku sprawy ze skargi Z. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom - oddala skargę. ał
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", uchyliło decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...], znak [...] w całości (pkt 1) i nakazało firmie A Sp. z o.o. z siedzibą w T., właścicielowi działki o nr ewid. 332/2 obręb [...] w T., wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom występującym w budynku gospodarczym usytuowanym na działce nr 337, poprzez:
a) usunięcie z terenu działki nr 332/2 gruntu antropogenicznego usypanego na północną ścianę budynku gospodarczego usytuowanego w granicy działek nr 337 i 332/2 z powierzchni 40 m2, w przylegającym do ściany budynku gospodarczego pasie o szerokości 2,0 m; wskazując, że obszar z którego należy usunąć grunt antropogeniczny przedstawia załącznik graficzny nr 2 do decyzji,
b) powierzchnia terenu, z którego należy usunąć grunt antropogeniczny powinna znajdować się 0,25 m poniżej izolacji poziomej budynku gospodarczego i powinna być nachylona w kierunku północno-wschodnim; wskazując, że schemat zmiany ukształtowania powierzchni terenu przylegającego do ściany budynku posadowionego w granicach działki nr 337 określa załącznik nr 1 do tej decyzji,
c) powierzchnia między krawężnikiem okalającym utwardzony teren działki 332/2 a ścianą budynku gospodarczego posadowionego w granicy działek 337 i 332/2 powinna pozostać powierzchnią biologicznie czynną (pkt 2).
Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta T. ww. decyzją z dnia [...], podjętą w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Prawo wodne", odmówił nakazania firmie A Sp. z o.o., właścicielowi działki ozn. nr ewid. 332/2 w obrębie [...], położonej w T. przy ul. A 26/28, przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (w związku z niestwierdzeniem zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki o nr ewid. 337 w obrębie [...], stanowiącej własność Z. S. i S. S.).
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, w tym przebieg i czynności postępowania wszczętego wnioskiem Z. i S. małż. S. z dnia 28 lipca 2014 r. o "wszczęcie postępowania względem właściciela działki 332/2 (...) celem nakazania ww. właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego aby zapobiec szkodom", ponieważ podwyższenie terenu oraz przysypanie budynku wnioskodawców stojącego w granicy, powoduje jego zawilgocenie i niszczenie. Powstała szkoda jest następstwem wykonania prac bez stosownych zezwoleń i zgłoszeń.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją organu I instancji odwołanie złożyli Z. S. i S. S., wnosząc o jej uchylenie w całości i nakazanie właścicielowi działki o numerze ewidencyjnym 332/2, w obrębie [...] położonej w T. przy ulicy A 26/28, przywrócenia poprzedniego stanu, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jednocześnie decyzji tej zarzucili:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że na gruncie stanowiącym działkę o nr 332/2 nie doszło do zmiany stanu wód, która to zmiana ma szkodliwy wpływ na działki sąsiednie, w szczególności na działkę wnioskodawców, w sytuacji w której na podstawie dowodów z pierwszej ręki, takich jak zeznania zgłoszonych świadków oraz dokumentacja zdjęciowa, widać, że przez podwyższenie terenu spływ wód został zniekształcony;
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niepełnej i wewnętrznie sprzecznej opinii biegłego do spraw geologii, która została wydana bez przeprowadzenia prawidłowych badań oraz obserwacji terenowych, w tym badań stanu wód, przepuszczalności gruntu i nawierzchni, pomimo zgłaszania takich wniosków i zastrzeżeń oraz pomimo stwierdzenia w samej opinii podwyższenia terenu o co najmniej 45 cm przez nawiezienie w 1 etapie żużlu, a w 2 etapie gruzu betonowego, gruzu ceglanego i piasku;
2. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niepełnej i wewnętrznie sprzecznej opinii biegłego do spraw geodezji, w tym w szczególności w sytuacji, w której: a)roboty geodezyjne zostały zgłoszone w sposób nieprawidłowy i dotyczyły zlecenia podmiotu prywatnego - i nie tej konkretnej sprawy, b) użyto materiałów zakupionych w roku 2014 do pracy wykonanej w roku 2017 - w sposób sprzeczny ze znowelizowanym prawem geodezyjnym, c) opinia opiera się na oględzinach, w których odmówiono wnioskodawcom podawania wyników pomiarów wysokościowych, przez co strona bez własnej winy nie brała czynnego udziału w oględzinach, d) stwierdza ona brak zmiany poziomu terenu, podczas gdy opinia geologa oraz dokumentacja zdjęciowa przeczą takim wnioskom, e) całkowicie pominięto poprzez przemilczenie zarzutów i wniosków do ww. opinii składanych przez wnioskodawców w toku postępowania;
3. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym wydanej w sprawie opinii, w której biegły ds. geodezji stwierdza brak podniesienia powierzchni gruntu działki nr332/2, w sytuacji gdy biegły geolog stwierdza wprost tę okoliczność i wskazuje na podniesienie o co najmniej 45 cm;
4. art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez: a) brak uzyskania odpowiedzi na pytania z pism stanowiących odniesienie do opinii biegłych, b) brak odpowiedzi i jakiejkolwiek reakcji na pisma skarżących w zakresie przeprowadzanych innych dowodów, w szczególności w zakresie zarzutów do rozpraw administracyjnych i niebrania czynnego udziału strony bez własnej winy w oględzinach z udziałem geodety,
5. art. 8 i 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, o czym strona w toku postępowania administracyjnego nie została poinformowana przez organ administracyjny;
III. sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a to:
1. ustalenie, że nie doszło do zmiany stanu wód i naruszenia stosunków wodnych na gruncie działki nr 332/2 w sytuacji, w której z materiału dowodowego wynika fakt podwyższenia działki o co najmniej 45 centymetrów, a ponadto z opinii geologa wynika, że spływ wód opadowych i roztopowych zmienił kierunek; ponadto z całości materiału dowodowego, w tym z dokumentacji zdjęciowej, wynika, że teren został utwardzony m.in. gruzem pobudowlanym, którego przepuszczalności w ogóle nie zbadano;
2. brak odniesienia się organu do sprzeczności pomiędzy opinią geodety, z której wynika, że teren nie uległ zmianie, a opinią geologa, z której jasno wynika, iż został podwyższony o co najmniej 45 centymetrów;
3. brak badania wodochłonności gruntu na działce nr 332/2, pomimo ustalenia, iż doszło do jego podwyższenia i nasypania gruzu oraz pomimo wydanego przez organ takiego zalecenia w postanowieniu.
W uzasadnieniu odwołania skarżący, nie podzielając stanowiska organu I instancji, wskazali, że w ich ocenie doszło do zakłócenia stosunków wodnych. Podkreślili, że nie mieli szkody od 28 lat. Obecnie teren działek jest wyrównany, podwyższony i utwardzony i cała woda z działki 332/1 i 332/2 ze wzmożoną siłą płynie w kierunku ich działki nr 337, w związku z czym u nich powstaje szkoda. Organ nie miał więc podstaw do odmowy nakazania firmie przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, ponieważ doszło do zakłócenia stosunków wodnych.
W toku postępowania odwoławczego Kolegium wystąpiło do biegłego geologa – L. K. o:
- wyrażenie stanowiska, czy obniżenie gruntu przy budynku gospodarczym zapobiegnie szkodom związanym z zawilgotnieniem budynku, a jeżeli tak, to o szczegółowe określenie, w jakiej odległości od budynku, na jakiej długości, i na jakiej głębokości jego zdaniem, jako biegłego, powinno nastąpić usunięcie gruntu na terenie działki nr 332/2, aby zapobiec szkodom w budynku gospodarczym,
- graficzne wskazanie, na załączonej kserokopii mapy, lokalizacji przewidywanych prac związanych z usunięciem gruntu w celu zapobieżenia szkodom w budynku gospodarczym usytuowanym w granicy działek nr 332/2 i 337.
W odpowiedzi w piśmie z dnia 23 października 2018 r. biegły przedstawił stanowisko, zgodnie z którym:
1. zawilgocenie wewnętrznej ściany budynku gospodarczego posadowionego na działce 337 spowodowane jest wykonaniem nasypu w granicach działki 332/2.
2. nasyp uformowano tak, że aktualnie powierzchnia działki 332/2 znajduje się około 0,25 m powyżej izolacji poziomej budynku gospodarczego posadowionego w granicach działki 337.
Zdaniem biegłego, aby uniknąć zawilgocenia ściany budynku posadowionego w granicach działki nr 337 należy usunąć grunt antropogeniczny usypany na ścianę przedmiotowego obiektu. Grunt antropogeniczny należy usunąć z powierzchni 40 m2, w przylegającym do ściany budynku gospodarczego pasie o szerokości 2,0 m. Powierzchnia terenu, z którego zostanie usunięty grunt antropogeniczny, powinna znajdować się 0,25 m poniżej izolacji poziomej budynku gospodarczego i powinna być nachylona w kierunku północno-wschodnim. Powierzchnia miedzy krawężnikiem okalającym utwardzony teren działki 332/2 a ścianą budynku gospodarczego posadowionego w granicach działki 337 powinna pozostać powierzchnią biologicznie czynną. Obszar, z którego należy usunąć grunt antropogeniczny, biegły przedstawił na załączniku graficznym.
W piśmie z dnia 23 listopada 2018 r. Z. S. i S. S. odnieśli się do pisma geologa z dnia 23 października 2018 r., wskazując swoje uwagi. Jednocześnie skarżący zażądali odkopania budynku i całego terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem pod budownictwo jednorodzinne (MN). Nie zgodzili się przy tym na wykopanie rowu. Ich zdaniem, będzie to również zakłócenie stosunków wodnych, a spływająca woda od strony wschodniej, północnej i zachodniej zostanie wprowadzona do rowu i będzie wypływała pod płotem na ich działkę 337. Wobec powyższego wnieśli o nakazanie właścicielowi działki 332/2 przywrócenie stanu poprzedniego zgodnie z zapisami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jako załącznik dołączyli zdjęcie oraz protokół z oględzin z dnia 15 listopada 2016 r.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, uchyliło decyzję organu I instancji i nakazało firmie A Sp. z o.o. z siedzibą w T., właścicielowi działki o nr ewid. 332/2 obręb [...] w T., wykonanie opisanego na wstępie urządzenia zapobiegającego szkodom występującym w budynku gospodarczym usytuowanym na działce nr 337.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że przedmiotowa sprawa była już oceniana w postępowaniu odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ostatnio w decyzji z dnia [...], znak [...]. Kolegium, uchylając poprzednią decyzję organu I instancji z dnia [...] wskazało okoliczności, które organ ten powinien wziąć pod uwagę ponownie prowadząc postępowanie. Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji, w celu określenia aktualnych rzędnych terenu, zlecił biegłemu geodecie wykonanie kopii mapy zasadniczej z przedstawieniem aktualnych rzędnych terenu części działki o nr ewid. 332/2 oraz przekrojów z dokładnością do 1 cm. W wyniku wykonanych prac geodezyjnych geodeta przedłożył:
- dotychczasową mapę zasadniczą w postaci rastrowo-wektorowej do celów opiniodawczych wraz z potwierdzeniem przyjęcia jej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (znak: [...]),
- mapę zasadniczą w postaci rastrowo-wektorowej do celów opiniodawczych zawierającą aktualne rzędne terenu wraz z potwierdzeniem przyjęcia jej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (znak: [...]),
- przekroje:
- nr 1 w skali [pion/poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty nr 1, 2, 3a, 5a,
- nr 2 w skali [pion/poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty 6, 7, 8, 9, 10a,
- nr 3 w skali [pion poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty 11a, 12a, 13A, 14A, 15A,
- nr 4 w skali [pion/poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty 11b, 12b, 13b, 14b, 15b,
- nr 5 w skali [pion/poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty 16a, 17a, 18a,
- nr 6 w skali [pion/poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty 2, 61 11a, 11 b, 16a, 16b,
- nr 7 w skali [pion/poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty 3a, 7, 12a, 12b, 17a,
- nr 8 w skali [pion/poziom] 1:20/150 przedstawiający punkty 8, 13a, 13b, 18a.
Kolegium zauważyło przy tym, że organ zwrócił się do biegłego hydrogeologa o ponowne zajęcia stanowiska w sprawie. Dodało, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że biegły w uzupełnieniu do opinii jednoznacznie podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko, że podwyższenie powierzchni działki nr 332/2 nie doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki nr 337. Biegły podkreślił, iż w swojej wcześniejszej opinii stwierdził, że północna ściana budynku gospodarczego jest wewnątrz zawilgocona. Jest to bezsporny i niepodważalny fakt. Biegły w dotychczasowym postępowaniu ustalił budowę geologiczną, warunki hydrogeologiczne oraz kierunki spływu wód opadowych i roztopowych. Przeanalizował również wyniki pomiarów geodezyjnych wykonanych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Biegły ustalił, że na opiniowanym terenie na powierzchni występują grunty przepuszczalne (piaski), a zwierciadło wody podziemnej o charakterze swobodnym występuje na głębokości około 6,0 m. Takie wykształcenie litologiczne osadów przypowierzchniowych oraz głębokie zaleganie zwierciadła wody podziemnej o charakterze swobodnym umożliwia szybką infiltrację (wsiąkanie) wód opadowych i roztopowych. Biegły uwzględnił nowe pomiary wykonane przez geodetę oraz na podstawie przedłożonych map (nr kart sprawy 1026 i 1027) ustalił, że grunt antropogeniczny w granicach działki 332/2 ma największą miąższość (grubość) przy granicy z działką 337. W wyniku podwyższenia działki 332/2 zmieniony został kąt nachylenia powierzchni działki 332/2. Zmiana ta polega na zmniejszeniu kąta nachylenia powierzchni działki 332/2, co w konsekwencji powoduje zmniejszenie prędkości spływających wód opadowych i roztopowych z działki 332/2 w kierunku działki 337 i sprzyja infiltracji wód poprzez szczeliny w utwardzonej części działki 332/2.
Organ II instancji wskazał także, że hydrogeolog porównał również sytuację z przedmiotowego postępowania do sytuacji, która była przedmiotem analizy i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1053/15, w którym Sąd stwierdził, iż "zastosowanie art. 29 Prawa Wodnego możliwe jest także wówczas, gdy przy zachowaniu tego samego kierunku dokonano zwielokrotnienia masy wody spływającej na grunty sąsiednie bądź też spowodowano, że spływająca woda dodatkowo niesie ze sobą materiał w postaci piasku, gliny, gruzu. Zdaniem NSA, modyfikacja kierunku spływu wody opadowej jest bowiem jedną z postaci zmiany stanu wody na gruncie, tj. zmiany wskazanej w art.29 ust. 1 pkt 1 Prawa Wodnego". W niniejszym przypadku zmiana ukształtowania powierzchni terenu i zmiana spadku (kąta nachylenia) terenu nie spowodowała zwielokrotnienia lub zwiększenia ilości spływającej wody opadowej i roztopowej. Biegły z pełną odpowiedzialnością formułuje wniosek, że zmiana kąta nachylenia powierzchni terenu polegająca na jego zmniejszeniu doprowadza do zmniejszenia prędkości spływu wody opadowej i roztopowej. Wody te w swej masie nie niosą piasku, żwiru, gliny lub substancji szkodliwych. Spływające z powierzchni działki 332/2 wody "zatrzymywane" są dodatkowo przez krawężnik o wysokości 0,155 m. Biegły wniosek ten wyciągał na podstawie analizy mapy (str. 1026 akt sprawy). Wynika z niej, że powierzchnia działki 332/2 przy granicy z działką 337 nachylona jest w kierunku południowo-wschodnim. Rzędne terenu w południowo-zachodniej części działki 332/2 lokują się na wysokości 160,16 m n.p.m., a u zbiegu granic działek 338, 339 i 332/2 lokują się na wysokości 159,89 m n.p.m., przy czym wartość rzędnych terenu konsekwentnie maleje w kierunku południowo-wschodnim. Z powyższego wynika, że wody opadowe i roztopowe spływające z działki 332/2 nie dopływają do działki 337, lecz spływają w kierunku południowo-wschodnim. Fakt ten przedstawiono również w dotychczas przygotowanej Opinii... (zał. 2b Opinii z września 2016 r.).
Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, że hydrogeolog odniósł się również do zagadnienia "naturalnych wgłębień" poruszonego przez strony. Z analizy akt sprawy (mapa str. 1027 akt sprawy) wynika, że w granicach działki 332/2 nie istniały "wgłębienia" w powierzchni terenu. Można wyciągnąć wniosek, że "wgłębienia", czyli obniżenia powierzchni terenu, o ile istniały, mogły mieć charakter historyczny i zostały zlikwidowane przed datą wykonania mapy sytuacyjno-wysokościowej załączonej do akt sprawy. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że na analizowanym terenie do głębokości około 6,0 m występują suche osady przepuszczalne (zwierciadło wody podziemnej o charakterze swobodnym występuje na głębokości około 6,0 m) zagłębienia te nie mogły retencjonować wody (spływająca do nich woda opadowa i roztopowa natychmiast infiltrowałaby w głąb powierzchni ziemi).
Kolegium stwierdziło również, że na podstawie powyższych ustaleń według organu I instancji można bezsprzecznie uznać, iż nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie na działce o nr ewid. 332/2 ze szkodą dla działki nr ewid. 337 w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego. Organ nie odnalazł związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniami właściciela działki o nr ewid. 332/2 a szkodą na działce o nr ewid. 337. Szkoda w postaci zawilgocenia ściany budynku nie jest spowodowana naruszeniem stosunków wodnych rozumianych jako przede wszystkim zmiana kierunku spływu wód opadowych oraz nie jest spowodowana inną modyfikacją, czy ingerencją w naturalny stan wody na danym terenie związany z warunkami hydrologicznymi analizowanego obszaru, gdyż do takich zmian po prostu nie doszło.
W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zdaniem organu I instancji skala i rozmiar przeprowadzonych zmian w zagospodarowaniu terenu, niskie zaleganie lustra wody podziemnej, brak zmiany spływu kierunku i wód opadowych i roztopowych, zmniejszenie kąta nachylenia działki (a co za tym idzie zmniejszenie prędkości spływających wód opadowych i roztopowych), duża wodochłonność gruntu znajdującego się na odcinku pomiędzy krawężnikiem a budynkiem gospodarczym (co potwierdziły badania laboratoryjne), brak dowodów na podtapianie, zalewanie działki - stanowią faktyczne i potwierdzone materiałem dowodowym przesłanki do wydania decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie bez możliwości uwzględnienia wniosku Z. S. i S. S.
Biorąc pod uwagę powyższe i zarazem nie podzielając zaprezentowanego powyżej stanowiska, Kolegium stwierdziło, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji wykazało ponad wszelką wątpliwość, że na terenie działki oznaczonej nr ewid. 337 należącej do skarżących wystąpiła szkoda w postaci zawilgocenie budynku gospodarczego usytuowanego w granicy działek 337 i 332/2. Jako przyczynę zaistniałej szkody, zarówno organ I instancji, jak i biegły z zakresu hydrogeologii, wskazują nasypanie warstwy ziemi powyżej warstwy izolacyjnej budynku gospodarczego od strony działki nr 332/2 należącej do firmy A. Zdaniem organu II instancji, z akt sprawy wynika, że zachodzi związek przyczyno-skutkowy pomiędzy zasypaniem ziemią warstwy izolacyjnej budynku gospodarczego a zawilgoceniem tego budynku. Bezpośrednią zaś przyczyną zawilgocenia północnej ściany budynku gospodarczego należącego do skarżących są warstwy ziemi zalegające na zewnętrznej ścianie tego budynku od strony działki nr 332/2, powyżej warstwy izolacyjnej budynku. Powoduje to, że przez ściany budynku przenika wilgoć pochodząca z wody, którą nasiąknięta jest ziemia usypana od strony działki 332/2. Ponadto Kolegium dodało, że zachodzi także adekwatny związek przyczynowy pomiędzy nasypaniem ziemi na zewnętrzną ścianę budynku a szkodą w postaci zawilgocenia tej ściany. Spełnione zostały zatem przesłanki, o których mowa w art.29 Prawa wodnego, co z kolei powoduje konieczność zastosowania sankcji, o której mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy.
Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że nieuzasadnionym i zbyt daleko idącym byłoby w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nakazanie firmie A przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr 332/2 obręb [...] w T. do stanu sprzed roku 2011, tak jak tego żądają skarżący. Jak wynika z akt sprawy, powierzchnia całej działki nr 332/2 została wyrównana. Trudne byłyby do odtworzenia chociażby "naturalne wgłębienia" występujące ewentualnie na tej działce przed dokonaniem wyrównania. Z postępowania przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym, wynika jednoznacznie, że skarżących zadowoliłoby jedynie rozstrzygnięcie polegające na nakazaniu firmie A przywrócenia sposobu zagospodarowania działki do poprzedniego stanu sprzed roku 2011, zgodnie z ustaleniami planu miejscowego, przewidującego dla tych terenów zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Kolegium podkreśliło, że przedmiotem postępowania było wykazanie związku przyczyno-skutkowego pomiędzy podniesieniem gruntu na terenie działki nr 332/2 a szkodą powstałą w budynku gospodarczym usytuowanym na działce nr 337 oraz zapobieżenie dalszym szkodom spowodowanym zmianą stosunków wodnych. Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał, że taka możliwość zapobieżenia dalszym szkodom w budynku gospodarczym skarżących była rozważana w toku postępowania przed organem I instancji. Już w 2015 roku (8 i 22 kwietnia) odbyły się rozprawy administracyjne w celu zawarcia ugody pomiędzy skarżącymi a firmą A. Do takiej ugody nie doszło z uwagi na roszczenia skarżących.
Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium stwierdziło, że najprostszym, skutecznym i możliwym do wykonania sposobem zapobieżenia szkodom będzie w niniejszym przypadku usunięcie gruntu antropogenicznego usypanego na północną ścianę budynku gospodarczego od strony działki nr 332/2. Jak wskazał biegły L. K. w piśmie z dnia 23 października 2018 r., grunt ten należy usunąć z powierzchni 40 m2, w przylegającym do ściany budynku gospodarczego pasie o szerokości 2,0 m (zał. nr 2 do niniejszej decyzji). Powierzchnia terenu, z którego należy usunąć grunt antropogeniczny powinna znajdować się 0,25 m poniżej izolacji poziomej budynku gospodarczego i powinna być nachylona w kierunku północno-wschodnim (zał. nr 1 do niniejszej decyzji). Powierzchnia między krawężnikiem okalającym utwardzony teren działki 332/2 a ścianą budynku gospodarczego posadowionego w granicach działki nr 337 powinna pozostać powierzchnią biologicznie czynną.
W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących odnośnie stanowiska biegłego wyrażonego w piśmie z dnia 23 października 2018 r. Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Usunięcie ziemi w sposób wskazany przez biegłego nie spowoduje kolejnego naruszenia stanu wody na gruncie. Zdaniem Kolegium, obawy skarżących odnośnie zalewania ich budynku wodami spływającymi z terenu działek sąsiednich (od strony północnej, zachodniej i wschodniej) nie są uzasadnione. Z postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie wynika, że kąt nachylenia terenu w wyniku nawiezienia gruntu zmniejszył się w stosunku do stanu sprzed 2011 r., co powoduje zmniejszenie intensywności spływu wody. Woda ta wsiąka w grunt i nie zalewa działki należącej do skarżących. To warstwy ziemi zalegające na północnej ścianie budynku gospodarczego są przyczyną jego zawilgocenia. Ponadto organ II instancji dodał, że usunięcie gruntu nastąpi pomiędzy budynkiem gospodarczym a krawężnikiem, który dodatkowo blokuje ewentualny spływ wody. Grunt pomiędzy budynkiem a krawężnikiem ma być czynny biologiczne, co dodatkowo przyczyni się do wchłaniania wody opadowej. Ponadto usunięcie gruntu od strony działki nr 332/2 o około 0,5 m spowoduje odsłonięcie płyty betonowej płotu, która jak wskazywali skarżący, została przysypana przez właścicieli działki nr 332/2.
Nadto odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących prac geodezyjnych na działkach o nr ewid. 332/, 337 i 330 wykonywanych przez geodetę P. G. i sporządzonej przez niego dokumentacji, zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie wskazał, że w tym postępowaniu nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wykonania tych dokumentów. Organem właściwym, do którego kierować można ewentualne skargi odnośnie nieprawidłowości w operacie, jest Starosta [...] prowadzący Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezji i Kartografii. Ponadto, przedłożona przez geodetę mapa zawierająca aktualne rzędne terenu pochodzi z ww. ośrodka - dla organu jest to wystarczający i trudny do podważenia przez strony dowód na to, że należy traktować mapę jako realny i oficjalny dokument określający rzędne terenu na analizowanych nieruchomościach.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli Z. S. i S. S., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżając decyzję z dnia [...] w części, tj. w pkt 2.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego w zw. z § 2, § 9, § 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta T., przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej T. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż pomimo tego że na gruncie stanowiącym działkę o nr 337 doszło do zmiany stanu wód, która to zmiana ma szkodliwy wpływ na działki sąsiednie, w szczególności na działkę wnioskodawców o nr 332/2, w sytuacji w której na podstawie dowodów z pierwszej ręki, takich jak zeznania zgłoszonych świadków oraz dokumentacja zdjęciowa, widać, że przez podwyższenie terenu spływ wód został zniekształcony i co wynika z opinii biegłych w sprawie, nie orzeczono obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego, a jedynie obowiązek wykonania urządzenia opisanego w ww. decyzji zgodnie z załącznikiem, które to urządzenie w postaci rowu odwadniającego na granicy działek nr 332/2 i 337 jest niewystarczające dla uchylenia negatywnych skutków podwyższenia działki nr337 o nie mniej niż 45 cm i nie wystarczy do zabezpieczenia jej przed zalewaniem;
b) art. 156 k.p.a. w zw. z § 2, § 9, § 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta T., przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej T., poprzez brak orzeczenia o przywróceniu poprzedniego stanu na działce nr 332/2 poprzez usunięcie nasypów ziemi z gruzem o grubości co najmniej 45 cm, pomimo że ww. roboty ziemne są ewidentnie sprzeczne z miejscowym planem, wg. zapisów którego jest to obszar zabudowy wyłącznie mieszkaniowej bez możliwości faktycznego utwardzenia terenu całej nieruchomości - co stanowi rażące naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji administracyjnej wbrew przepisom powszechnie obowiązującym;
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez:
a) oparcie decyzji na niepełnej i wewnętrznie sprzecznej opinii biegłego do spraw geologii, która została wydana bez przeprowadzenia prawidłowych badań oraz obserwacji terenowych, w tym badań stanu wód, przepuszczalności gruntu i nawierzchni, pomimo zgłaszania takich wniosków i zastrzeżeń i pomimo stwierdzenia w samej opinii podwyższenia terenu o co najmniej 45 cm przez nawiezienie gruzu betonowego i kamieni;
b) oparcie decyzji na niepełnej i wewnętrznie sprzecznej opinii biegłego do spraw geodezji, w tym w szczególności w sytuacji w której: a) roboty geodezyjne zostały zgłoszone w sposób nieprawidłowy i dotyczyły zlecenia podmiotu prywatnego - a nie tej konkretnej sprawy, b) użyto rzędnych zakupionych w roku 2014 do stanu z roku 2017 - w sposób sprzeczny ze znowelizowanym prawem geodezyjnym, c) opinia opiera się na oględzinach, w których odmówiono wnioskodawcom wpisania do protokołu swoich zastrzeżeń, d) stwierdza ona brak zmiany poziomu terenu podczas gdy opinia geologa oraz dokumentacją zdjęciowa przeczą takim wnioskom, e) całkowicie pominięto poprzez przemilczenie zarzuty i wnioski do ww. opinii składane przez wnioskodawców w toku postępowania, f) odmówiono wnioskodawcom podania wyników wymiarów, które także nie zostały podane do protokołu;
c) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym wydanej w sprawie opinii, w której biegły ds. geodezji stwierdza brak podniesienia powierzchni gruntu działki nr 332/2, w sytuacji gdy biegły geolog stwierdza wprost tę okoliczność i wskazuje na podniesienie o co najmniej 45 cm;
d) art. 10 i 61 § 4 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez: a) brak uzyskania odpowiedzi na pytania z pism stanowiących odniesienie do opinii biegłych, b) poprzez brak odpowiedzi i jakiejkolwiek reakcji na pisma skarżących w zakresie przeprowadzanych innych dowodów w szczególności w zakresie zarzutów do rozpraw administracyjnych,
3) sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy, a to:
- brak odniesienia się organu do sprzeczności pomiędzy opinią geodety, z której wynika, że teren nie uległ zmianie a opinią geologa, z której jasno wynika, że został podwyższony o co najmniej 45 centymetrów, w sytuacji w której organ II instancji doszedł do przekonania, że zdjęcie gruntu antropogenicznego na powierzchni 40 m.kw. i szerokości 2,0 m powinno nastąpić tylko na głębokość 25 cm;
- brak badania wodochłonności gruntu na działce 332/2, pomimo ustalenia iż doszło do jego podwyższenia i nasypania gruzu.
Mając na uwadze powyższe, skarżący podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, zaprezentowane już na etapie postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części, ponieważ uprzednio zaskarżona decyzja organu I instancji wymaga zmiany poprzez nakazanie przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr 332/2 należącej do firmy A Sp. z o.o. z siedzibą w T. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz działań firmy A Sp. z o.o. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta T., przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miejskiej T. Z zapisów tego planu jasno wynika, że teren, na którym znajduje się działka 332/2, znajduje się na terenie budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego (§ 2, § 9, § 10) o niskiej uciążliwości niewychodzącej swoim oddziaływaniem poza obszar działki. Zdaniem pełnomocnika, z materiału sprawy wynika, że A Sp. z o.o. wykonała zamierzenie niezgodne z przepisami miejscowego planu, a w dodatku jej oddziaływanie wychodzi poza granice działki.
W odniesieniu do powyższego pełnomocnik podniósł, iż należy rozważyć, czy w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ decyzja mogła zostać wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nadto pełnomocnik podniósł, że uchwała oraz rysunek planu potwierdzają, że działka nr 332/2 położona jest na terenie objętym ww. planem oznaczonym symbolem "MN", co zgodnie z § 2 planu oznacza zabudowę mieszkalną jednorodzinną. Tym samym, nie było podstaw prawnych do wydawania w sprawie decyzji, która de facto akceptuje zagospodarowanie działki nr 332/2 niezgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja rażąco więc narusza postanowienia art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stwierdzenie nieważności tej decyzji zależy od wystąpienia w niej przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. lub przepisach szczególnych. Zdaniem pełnomocnika, w związku z powyższymi argumentami przyjąć należy, iż doszło do wydania zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia obowiązującego na analizowanych działkach stanu prawego i faktycznie wbrew postanowieniom obowiązującego prawa. Dopuszczono bowiem, aby na działce zaakceptowano roboty ziemne, które ją podniosły o co najmniej 45 cm i faktycznie utwardziły jej nawierzchnię w sytuacji, w której jest to niedopuszczalne z punktu widzenia przepisów planu. Tym bardziej, że prace te mają charakter samowolny. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby po obniżeniu terenu nadgranicznego w pasie 2 metrów szerokości teren działki 332/2 zrównał się z działką 337. Nie ma również miarodajnych i empirycznych danych, aby woda z zaproponowanego urządzenia, stanowiącego de facto rów, spłynęła w inne miejsce niż działka wnioskodawców, czyli działka 337. Nie ma bowiem żadnych fachowych i obiektywnych danych, aby woda ta miała zostać zatrzymania, np. przez płot czy budynek, ponieważ w sposób fachowy i praktyczny nie sprawdzono tego rozwiązania przed jego zaproponowaniem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium dodało, że ustalenia planu miejscowego nie mają znaczenia w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 29 Prawa wodnego. Przedmiotem tego postępowania jest wykazanie związku przyczyno-skutkowego, pomiędzy naruszeniem stanu wody na gruncie, a szkodliwym działaniem na grunty sąsiednie oraz zapobieżenie dalszym szkodom spowodowanym zmianą stosunków wodnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym zakresem kontroli sądu nie są objęte kwestie związane z pokrzywdzeniem strony decyzją, czy negatywnymi dla niej skutkami i podobnie kwestie naruszeń zasad współżycia społecznego, jedyne bowiem kryterium kontroli, jak wskazano powyżej, stanowi legalność działania organu administracji publicznej.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach, co tym samym uzasadnia oddalenie skargi w całości.
Materialnprawną podstawę zaskarżonej decyzji z uwagi na datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie (tj. dzień złożenia wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie z dnia 28 lipca 2014 r.) stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm. - powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "Prawo wodne") w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2268). Zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa wodnego, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmienić stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
Jednocześnie, stosownie do ust. 2 tego artykułu, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3 powołanego artykułu).
W niniejszej sprawie skarżący konsekwentnie domagali się wydania przez organy decyzji zawierającej orzeczenie w kwestii przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, o którym mowa w powołanym art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Kolegium zaś nie dostrzegajac możliwości wydania tej treści rozstrzygnięcia w sprawie, uchyliło odmowną decyzję organu I instancji i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekło jak w punkcie 2 zaskarżonej decyzji, tj. nakazało firmie A Sp. z o.o. z siedzibą w T., właścicielowi działki o nr ewid. 332/2 obręb [...] w T., wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom występującym w budynku gospodarczym usytuowanym na działce nr 337, poprzez:
a) usunięcie z terenu działki nr 332/2 gruntu antropogenicznego usypanego na północną ścianę budynku gospodarczego usytuowanego w granicy działek nr 337 i 332/2 z powierzchni 40 m2, w przylegającym do ściany budynku gospodarczego pasie o szerokości 2,0 m; wskazując, że obszar, z którego należy usunąć grunt antropogeniczny, przedstawia załącznik graficzny nr 2 do niniejszej decyzji,
b) powierzchnia terenu, z którego należy usunąć grunt antropogeniczny powinna znajdować się 0,25 m poniżej izolacji poziomej budynku gospodarczego i powinna być nachylona w kierunku północno-wschodnim; wskazując, że schemat zmiany ukształtowania powierzchni terenu przylegającego do ściany budynku posadowionego w granicach działki nr 337 określa załącznik nr 1 do niniejszej decyzji,
c) powierzchnia między krawężnikiem okalającym utwardzony teren działki 332/2 a ścianą budynku gospodarczego posadowionego w granicy działek 337 i 332/2 powinna pozostać powierzchnią biologicznie czynną.
Mając na uwadze tak kształtujący się w niniejszej sprawie spór prawny między stronami Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż niewątpliwie negatywna dla skarżących decyzja organu I instancji wymagała uchylenia i wydania decyzji reformatoryjnej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którą nałożono na firmę A obowiązek wykonana wskazanego powyżej urządzenia zapobiegającego szkodom.
W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo ustaliło przy tym, iż doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla działki skarżących nr 337 i w sprawie zastosowanie znajduje art. 29 Prawa wodnego. Prawidłowo również ustaliło istnienie związku przyczynowego między szkodą a naruszeniem tych stosunków.
W rozważanym kontekście Sąd pragnie podkreślić, że Kolegium trafnie wywiodło, opierając się o stosowne opinie biegłego z zakresu hydrogeologii, iż bezpośrednią przyczyną zawilgocenia północnej ściany budynku gospodarczego należącego do skarżących są warstwy ziemi zalegające na zewnętrznej ścianie tego budynku od strony działki nr 332/2, powyżej warstwy izolacyjnej budynku. Powoduje to, że przez ściany budynku przenika wilgoć pochodząca z wody, którą nasiąknięta jest ziemia usypana od strony działki 332/2. Zachodzi także adekwatny związek przyczynowy pomiędzy nasypaniem ziemi na zewnętrzną ścianę budynku a szkodą w postaci zawilgocenia tej ściany. W tym stanie rzeczy, za trafne uznać należy zatem zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 29 Prawa wodnego, co z kolei powodowało konieczność zastosowania wobec firmy A wspomnianej sankcji z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Sąd nie podziela jednak stanowiska skarżących prezentowanego w toku postępowania, w tym zaprezentowanego w skardze, w kwestii niezbędności wydania w tej sprawie decyzji o żądanej przez nich, wyżej wskazanej, treści.
W tej kwestii Sąd, uwzględniwszy całokształt okoliczności kontrolowanej sprawy, przeprowadzone w sposób prawidłowy postępowanie, z zachowaniem reguł nim rządzących, całokształtu podjętych czynności procesowych i przeprowadzonych dowodów, stoi na stanowisku, że Kolegium prawidłowo wskazało, iż nieuzasadnionym i zbyt daleko idącym byłoby w oparciu o art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nakazanie firmie A przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. do stanu sprzed roku 2011, tak jak tego żądają skarżący.
W powyższym względzie należy bowiem zauważyć, że analiza akt sprawy dowodzi, że powierzchnia całej działki nr 332/2 została wyrównana. Rację ma zatem Kolegium, że trudne byłyby do odtworzenia chociażby "naturalne wgłębienia" występujące ewentualnie na tej działce przed dokonaniem wyrównania. Podkreślić przy tym należy, że skarżący formułując swoje żądanie wydania przez organy rozstrzygnięcia polegającego na nakazaniu firmie A przywrócenia stanu poprzedniego przedmiotowej nieruchomości, tj. stanu sprzed 2011 r., opierają swoje stanowisko w tym względzie w istocie na przypuszczeniach i z tego powodu nie zgadzają się na urządzenie wskazane w decyzji. Godzi się jednak zauważyć, że prezentowane przez nich stanowisko nie zostało poparte żadnymi dowodami mogącymi podważyć ustalenia organu, przyjęte wszakże w oparciu o opinie biegłego legitymującego się wiadomościami specjalistycznymi w przedmiotowej dziedzinie. Okoliczność ta powoduje, że stwierdzenia te uznać należy za nieznajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Podkreślić przy tym należy, że regulacje kreujące zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego nie stały na przeszkodzie temu, aby skarżący przedstawili dowody na poparcie zasadności prezentowanego przez nich stanowiska, np. w postaci stosownej opinii biegłego dotyczącej przedmiotowych zagadnień.
Przyznać należy także rację Kolegium, że ustalenia planu miejscowego nie mają znaczenia w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 29 Prawa wodnego. Przedmiotem tego postępowania jest wykazanie związku przyczynoskutkowego pomiędzy naruszeniem stanu wody na gruncie a szkodliwym działaniem na grunty sąsiednie oraz zapobieżenie dalszym szkodom spowodowanym zmianą stosunków wodnych.
Reasumując, w ocenie Sądu, w przedstawionych okolicznościach sprawy Kolegium trafnie przyjęło, że najprostszym, skutecznym i możliwym do wykonania sposobem zapobieżenia szkodom na gruncie należącym do skarżących będzie wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom, o którym mowa w zaskarżonej decyzji. Kierując się zaś tymi ustaleniami wydało prawidłową decyzję reformatoryjną, przyjmując za jej podstawę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił zasadności zarzutów skargi, a ponadto wychodząc poza granice skargi z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
M.K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI