II SA/Łd 1713/01

II SA/Łd 1713/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Teresa Rutkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Dnia 19 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. N., A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadania i wybicia nowych numerów identyfikacyjnych pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Starosty Powiatu Z. z dnia [...] nr [...]
Uzasadnienie
3 II SA/Łd 1713/01
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M. i A. N., utrzymało w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy wydania decyzji – skierowania na nadanie nowych znaków numerowych na nadwoziu i silniku samochodu Volkswagen Passat nr rejestracyjny [...].
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71,72,73 i 81 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm. ) w związku z § 28 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 59, poz. 632 ze zm .).
Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] odmawiającą wydania decyzji - skierowania na nadania i wybicie nowych znaków numerów na nadwoziu i silniku, oraz wykonania tabliczki znamionowej w samochodzie VW Passat nr rej. [...] ustalił, że pojazd ten o oznaczeniu VIN: [...] został zwrócony Syndykowi Masy Upadłościowej Zakładu Ubezpieczeń A S.A. w Ł. w miejsce skradzionego takiego samego pojazdu o oznaczeniu WIN: [...]. Syndyk następnie sprzedał ten samochód przez Komornika Sądu Rejonowego w Ł. rewiru II S. M., który następnie zbył samochód J. O. . Kolejnym nabywcą samochodu był R. G. F., który sprzedał samochód M. i A. N. Organ I instancji uznał, że nie zachodzi żaden z przypadków określonych w § 28 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19.06.1999 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów . Wprawdzie ze zgromadzonych dokumentów wynika, że przedmiotowy pojazd A S.A. otrzymała w wyniku cesji, jako odzyskany po kradzieży, ale żadna z uprawnionych Stacji Kontroli Pojazdów nie stwierdziła, że numer VIN [...] jest numerem nieoryginalnym. Ponadto nawet gdyby obecnie wyszło na jaw , że znaki numerowe nadwozia [...] i numer silnika [...] są znakami przerobionymi, to nie można będzie uznać, że sfałszowanie lub przerobienie tych znaków nastąpiło w wyniku kradzieży przedmiotowego samochodu M. i A. N., bowiem oni takiej kradzieży nie zgłaszali.
Zaznaczono, że możliwość nadania i nabicia nowych znaków numerowych na zespołach pojazdu odzyskanego po kradzieży, wprowadzona została dopiero zarządzeniem MT i GM z 15.12.1995 r. ( MP Nr 63, poz. 695 ), które weszło w życie z dniem 12 stycznia 1996 r.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli M. i A. N., zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranych dokumentów, polegającą na przyjęciu, że znaki numerowe nadwozia i silnika samochodu były znakami oryginalnymi.
Organ odwoławczy rozpoznając sprawę ustalił, że w dniu 28 września 2000 r. M. i A. N. kupili samochód VW Passat nr rejestracyjny [...] od R. F. W umowie kupna – sprzedaży jako numer nadwozia podano VIN: [...], jako numer silnika Nr [...]. Umowa zawiera stwierdzenie, że kupujący sprawdził oznaczenia numerowe pojazdu i nie wnosi zastrzeżeń.
W dniu 12 października 2000 r samochód poddany był badaniu w Stacji Kontroli Pojazdów Nr [...] w R. k/Ł. i wydane wówczas zaświadczenie nie zawiera zastrzeżeń do oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu.
W dowodzie rejestracyjnym nr [...] wystawionym przez Urząd Gminy A. w [...] na nazwisko M. N. podany jest numer nadwozia :
[...], numer silnika [...] , nr rejestracyjny pojazdu [...]. Ponadto znajdują się adnotacje: “współwłaściciel N. A." oraz “ samochód odzyskany po kradzieży Nr nadwozia przed kradzieżą: [...], Nr silnika [...]".
W dniu 17 maja 2001 r M. N. i A. N. złożyli wniosek o wydanie skierowania na wykonanie zastępczej tabliczki znamionowej samochodu, a do wniosku załączyli zaświadczenie Nr [...] z badania technicznego pojazdu w dniu 15 maja 2001 r wystawione przez Stację Kontroli Pojazdów [...] w R. warunkowo dopuszczające badany pojazd do ruchu, ze względu na brak tabliczki znamionowej. W dniu 18 maja 2001 r wniosek został zmieniony poprzez rozszerzenie wystąpienia o nadanie i wybicie nowych znaków numerowych na nadwoziu i silniku. Treść wniosku uzupełniono o stwierdzenie, iż pojazd został odzyskany po kradzieży i został w nim sfałszowany numer nadwozia i silnika.
W dniu 6 czerwca 2001 r. samochód VW Passat nr rejestracyjny [...] został poddany kolejnemu badaniu technicznemu w Stacji Kontroli Pojazdów Nr [...] w Ł. . Wydane po tym badaniu zaświadczenie stwierdza, że numery nadwozia i silnika wpisane w dowodzie rejestracyjnym samochodu są numerami nieoryginalnymi. Prawdopodobnie oryginalny numer nadwozia brzmiał : [...] , a numer silnika [...]. Brak ponadto tabliczki znamionowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego ich wyposażenia ( Dz. U. Nr44, poz. 432), pojazd powinien być wyposażony w numer identyfikacyjny oraz tabliczkę znamionową. Przypadki, w których organ właściwy do rejestracji pojazdu wydaje skierowanie na nadanie i nabicie numerów określone zostały w § 28 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 59, poz. 632 ze zm. ).
W ocenie organu, żadna z wymienionych w tym przepisie sytuacji nie występuje w sprawie, w szczególności nie zachodzi przypadek pojazdu odzyskanego po kradzieży, w którym został zatarty albo sfałszowany numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika ( § 28 ust. 1 pkt 1d).
Kilkakrotne badania techniczne samochodu VW Passat z oznaczeniem indentyfikacyjnym [...] nie wykazały ingerencji. Podkreślono, że zastrzeżenia do autentyczności tego oznaczenia wniosła ta sama stacja kontroli pojazdów, a nawet ten sam diagnosta, który potwierdził w poszerzonym badaniu jego oryginalność ( badanie w dniu 28 sierpnia 1995r.)
Organ wskazał, że można wydać skierowanie na nadanie i nabicie numerów jedynie w przypadkach ściśle wymienionych w przepisie § 28 . Katalog tam zawarty jest katalogiem zamkniętym i nie jest dopuszczalne wydanie skierowania w innym przypadku.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik M. i A. N. wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Zarzucał naruszenie prawa procesowego – przez dowolną ocenę całokształtu materiału dowodowego i błędne przyjęcie o braku zastrzeżeń co do oznaczeń identyfikacyjnych w sytuacji , gdy materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowy pojazd został odzyskany po kradzieży ze sfałszowanymi numerami nadwozia i silnika, a także naruszenie prawa materialnego - § 28 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 59 poz. 632 ze zm.) przez nieprawidłowe przyjęcie, iż "organ może wydać skierowanie" podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisu nie umożliwia wydawania rozstrzygnięć w ramach uznania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w Ł. wnosiło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz.1269 ) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270).
W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../( Dz. U. z 2003 r Nr 72, poz. 652), jest właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../.
Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .
Zgodnie z art. 145 § 1 wymienionej ustawy ( p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny bada więc jedynie legalność zaskarżonej do niego decyzji (postanowienia), tj. czy nie narusza ona prawa materialnego oraz czy organy administracji publicznej w toku postępowania nie naruszyły prawa procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w zakresie wskazanym w cytowanym przepisie, Sąd może wydać jedno ze wskazanych tam rozstrzygnięć.
Zgodnie z art. 134 § 1, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skargę należało uwzględnić , choć z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji, zagadnienie nadawania i nabijania numerów identyfikacyjnych regulowało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 59, poz. 632 ze zm., ostatnia zmiana Dz. U. z 2001r Nr26, poz. 296 ) wydane na podstawie art. 72 ust. 3 i art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.).
§ 28 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia stanowił, że organ rejestrujący na wniosek właściciela pojazdu wydaje skierowanie na nadanie i nabicie numerów w przypadku:
a) pojazdu zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę określa się jako "SAM",
b) pojazdu, w którym dokonano wymiany nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika na nadwozie, podwozie (ramę) lub silnik bez numeracji fabrycznej,
c) pojazdu, w którym podczas naprawy uległ zniszczeniu albo wymianie element, na którym znajduje się numer nadwozia, podwozia (ramy), silnika,
d) pojazdu odzyskanego po kradzieży, w którym został zatarty albo sfałszowany numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika,
e) pojazdu określonego w § 2 ust. 3, w którym został zatarty albo sfałszowany numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika,
f) pojazdu, w którym został zatarty albo sfałszowany numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu,
g) pojazdu, w którym uległ skorodowaniu numer nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika, jeżeli zostanie to potwierdzone pisemną opinią biegłego lub rzeczoznawcy z zakresu oznakowań pojazdów, w której potwierdzone zostaną pierwotne numery nadwozia, podwozia (ramy) lub silnika, a w przypadku braku takiej możliwości jednoznacznie stwierdzony zostanie brak ingerencji w pole numerowe w celu umyślnego zniszczenia lub zafałszowania pierwotnego numeru.
Wykonując omawiane oznaczenia uprawniona stacja kontroli pojazdów wydaje zaświadczenie o wykonaniu tabliczki zastępczej, nadaniu i nabiciu numerów lub zaświadczenie potwierdzające brak możliwości nadania i nabicia numeru silnika, jeżeli nadanie i nabicie numeru w sposób określony w odrębnych przepisach mogłoby spowodować uszkodzenie silnika.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2000 r II SA 240/00 ( Pr. Gosp.2001/6/51), powołane przepisy art. 72 ust. 3 i art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym upoważniły Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej do określenia w drodze rozporządzenia dodatkowych dokumentów, na podstawie których rejestruje się pojazd, lub do zwolnienia z obowiązku przedstawienia niektórych dokumentów w tym zakresie oraz do określenia w porozumieniu z ministrami spraw wewnętrznych i administracji oraz obrony narodowej warunków i trybu rejestracji pojazdów oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także do ich opisu.
W jego ocenie, przytoczone unormowania nie mogą stanowić podstawy materialnoprawnej do uznania, iż skierowanie na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych ( lub odmowa) następuje w formie decyzji administracyjnej.
Pogląd ten Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.
Jak wskazano w uzasadnieniu powołanego wyroku, dla udzielenia odpowiedzi na pytanie o prawną formę skierowania na nadanie i nabicie numerów identyfikacyjnych, podstawowe znaczenie ma bowiem treść upoważnienia udzielonego Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawę do załatwienia sprawy administracyjnej w przedmiocie rejestracji pojazdu w formie decyzji administracyjnej stanowią przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym . Wykonanie zaś przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie rejestracji pojazdów wprowadziło szereg rozwiązań ( w tym technicznych) umożliwiających pozyskanie tych danych, które są niezbędne do zarejestrowania pojazdu, poprzez wydanie stosownej decyzji lub odmowy takiej rejestracji.
Omawiany akt wykonawczy normuje zagadnienie dokumentów, na podstawie których rejestruje się pojazd oraz określa warunki i tryb rejestracji pojazdów oraz wzory dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych itp. Są jednak takie sytuacje, w których pojazd nie mógłby być w ogóle zarejestrowany w świetle przepisów wskazanej ustawy. Do takich sytuacji należy np. brak numerów identyfikacyjnych lub ich nieczytelność.
W takim przypadku adresatem przepisów omawianego rozporządzenia o sposobie nadawania i nabijania numerów jest organ administracji prowadzący postępowanie nie o nadanie i nabicie numerów lecz o rejestrację pojazdu lub o zmianę decyzji w tym zakresie.
Nadanie i nabicie numerów jest sferą faktów ( czynności techniczne) składających się na treść postępowania sensu stricto rejestracyjnego i dopiero to postępowanie zostanie zakończone decyzją administracyjną.
W świetle powyższego skierowanie lub odmowa skierowania przez organ rejestracyjny na tzw. nadanie i nabicie numerów podzespołu pojazdu nie jest odrębną sprawą administracyjną, a ocena legalności działania organu w tym zakresie powinna następować poprzez badanie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu ( odmowie zarejestrowania) pojazdu lub decyzji w sprawie zmiany decyzji o zarejestrowaniu.
Natomiast przepis wskazanego wyżej § 28 rozporządzenia powinien być traktowany – jako przepis z istoty swej skierowany do organu administracji właściwego do prowadzenia postępowania administracyjnego o rejestrację danego pojazdu.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Z. (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. orzec jak w sentencji.
Sąd nie rozstrzygał o kosztach postępowania, bowiem strona reprezentowana przez adwokata nie zgłosiła takiego wniosku ( art. 210 p.s.a. ).
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji ( art. 152 p.s.a.) było bezprzedmiotowe .