II SA/Łd 169/04

II SA/Łd 169/04 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Łuczaj
Grzegorz Szkudlarek
Jolanta Rosińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy PPSA
Sentencja
Dnia 11 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. -
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H. J., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.
Prezydent Miasta Ł. decyzję z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu wniosku właścicieli nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. B. 198-200 a – małżonków A. i H. J. zatwierdził podział nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...] działka nr [...] na działki nr [...] i [...].
Prezydent Miasta Ł. mocą decyzji z dnia [...] ustalił jednorazową opłatę adiacencką w wysokości 15 267,50 zł dla H. J. - współwłaściciela w przypadającym równym udziale 50 % do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B. 200, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (przed podziałem) obr. W-45, o pow. całkowitej 3 ha 3157 m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...], z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego jej podziałem.
W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 2 grudnia 2002 roku zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości spowodowanego podziałem nieruchomości. Rada Miejska w Ł. uchwałą Nr LIV/1225/01 z dnia 28 lutego 2001 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 53, poz. 508), ustaliła na terenie miasta stawkę procentową opłaty adiacenckiej na poziomie 50% różnicy między wartością nieruchomości przed podziałem i wartością po podziale. Zgodnie z dokumentacją zebraną w sprawie, właścicielami przedmiotowej nieruchomości są H. J. w przypadającym mu udziale - 1/2 oraz spadkobiercy A. J. - małżonki H. J. - w pozostałym udziale 1/2. Na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość zlokalizowana jest na terenie działalności gospodarczej o niezakończonym procesie realizacji oraz na przyszłych terenach mieszkaniowych.
Stosownie do przepisu art. 98 ust. 4 i art. 146 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), została wykonana z urzędu wycena w odniesieniu do wartości przed i po podziale przedmiotowej nieruchomości. Podział działki nr [...] spowodował wzrost jej wartości, co potwierdza wycena rzeczoznawcy majątkowego. Zgodnie z jej treścią, różnica w wartości opisanej nieruchomości przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna (142 580 zł) i po podziale (203 650 zł), wg stanu i na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej zamyka się w kwocie 61 070 zł, z czego 50% - stosownie do uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia 28 lutego 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej, stanowi kwotę 30 535 zł. Ustalona opłata adiacencka nałożona jest na wszystkich współwłaścicieli zgodnie z odpowiadającymi im udziałami w prawie własności nieruchomości. W przedmiotowej sprawie udziały współwłaścicieli są równe i wynoszą po 50%, a zatem ustalona opłata adiacencka w wysokości 30 535 zł obciąża H. J. kwotą 15 267,50 zł. Z informacji uzyskanych od strony wynika, iż A. J. zmarła w dniu 26 grudnia 2001 r. A ponieważ nadal figuruje ona w dokumentach jako współwłaścicielka nieruchomości, z urzędu zawieszono postępowanie ustalające opłatę adiacencką do czasu przeprowadzenia postępowania spadkowego i ustalenia prawnych spadkobierców (postanowienie z dnia [...], Nr [...]).
W toku postępowania administracyjnego H. J. zapoznał się z całością akt sprawy, otrzymał kopię raportu z wyceny, został poinformowany o przepisach prawa w tym zakresie, metodzie dokonania wyceny nieruchomości. W piśmie z dnia 25 lipca 2003 r. strona podniosła zarzut, iż podział jest fragmentaryczny i nie spełnia wymagań zapisu w planie zagospodarowania przestrzennego i nie spowodował wydzielenia działek budowlanych. W odpowiedzi na zarzut, organ I instancji wyjaśnił, iż Prezydent Miasta Ł., w postanowieniu, na które nie wniesiono zażalenia, zaopiniował przedłożony projekt podziału jako zgodny z ustaleniami obowiązującego na terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym podział zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] spełnia wymagania zapisu w planie. W kolejnym piśmie z dnia 14 sierpnia 2003 r. strona złożyła zarzuty co do wyceny i metody jej sporządzenia. W odpowiedzi rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił wątpliwości strony oraz podtrzymał wyliczone w wycenie wartości.
Organ uznał, iż zostały wyjaśnione wszystkie zastrzeżenia H. J., a strona w piśmie z dnia 9 października 2003 r. nie przedstawiła nowych zarzutów ani dowodów przeciwnych do zebranych w sprawie. Wobec tego organ ocenił, iż są podstawy do wydania decyzji administracyjnej ustalającej opłatę adiacencką w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym wycenę nieruchomości. Wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie uwarunkowane jest bowiem podjęciem uchwały przez Radę Miejską w przedmiocie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej, wydaniem ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, wykazaniem wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanym jej podziałem.
W odwołaniu od powyższej decyzji H. J. wniósł o jej uchylenie wywodząc, że podział nieruchomości jest na dzień obliczenia opłaty adiacenckiej tylko i wyłącznie podziałem fragmentarycznym i spełnia tą samą funkcję przed podziałem, co i po podziale. W przypadku dalszego podziału na działki budowlane było by uzasadnione. Nieruchomość nie zmieniła wartości, gdyż zawsze grunty te były przeznaczone pod budownictwo i usługi i nie były gruntami rolnymi, gdyż nie nadawały się na produkcję rolną, obok istniała kopalnia piachu. Nie jest i nie może być obecnie znana wycena nieruchomości w chwili jej wykupu przez tzw. inwestora strategicznego czy też innego nabywcę. Sam grunt, który w obecnej chwili nie podlega żadnym decyzjom o jego nabyciu nie może stanowić źródła dochodu miasta, skoro właściciel na dzień dzisiejszy takiego dochodu nie osiągnął. Posiadanie gruntu samo w sobie nie może stanowić podstawy do płacenia niebotycznych podatków. Jest to zasada sprzeczna z naczelną zasadą wyrażoną w Konstytucji RP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. mocą decyzji z dnia [...] utrzymało w mocy kontestowane w odwołaniu rozstrzygnięcie. W motywach organ wywodził, iż zgodnie z art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Stosownie do przepisu art. 146 ust. 2 ustawy, wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed podziałem, a wartością, jaką ma po podziale, którą określają rzeczoznawcy majątkowi, według stanu i cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty.
Jak wynika z ustaleń stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził podział nieruchomości - działka nr [...]. Organ I instancji zaskarżoną decyzją ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, opierając rozstrzygnięcie na operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego z dnia 9 maja 2003 r. Stawkę procentową opłaty zastosowano stosownie do treści uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia 28 lutego 2001 r. W świetle ustaleń dokonanych w postępowaniu odwoławczym nie budzi wątpliwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy dowodzi wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Prawidłowość wyceny nie podlega kwestii, wartość nieruchomości określono bowiem w sposób przewidziany ustawą o gospodarce nieruchomościami, stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924) oraz zgodnie ze Standardami Zawodowymi Rzeczoznawców Majątkowych Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych. Tym samym brak jest powodów do kwestionowania prawidłowości przedstawionego szacunku, a zatem organ uznał za udowodnione, iż wartości gruntu przed i po podziale opiewają na kwoty ustalone w operacie. Zdaniem organu dla zakwestionowania wyceny biegłego nie wystarcza podniesione w odwołaniu stwierdzenie, że nieruchomość nie zmieniła wartości, "gdyż po podziale, jak i przed podziałem grunty te były przeznaczone pod budownictwo i usługi i nie były gruntami rolnymi". W celu udowodnienia swoich twierdzeń strona winna przedstawić inną wycenę sporządzoną przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Taka wycena stanowiłaby podstawę porównania ustalonych wartości i mogłaby spowodować odmienne rozstrzygnięcie w sprawie. Wobec jednak braku takowej, organ nie miał podstaw podważać operatu szacunkowego. Nie jest także trafny zarzut, że "sam grunt nie może stanowić źródła dochodu miasta, skoro właściciel takiego dochodu nie osiągnął". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyraziło pogląd, że wzrost wartości nieruchomości następuje mimo tego, iż właściciel nieruchomości nie sprzedał. Przy podziale nieruchomości na wniosek właściciela nowy stan prawny i zwiększenie wartości nieruchomości następuje równocześnie w dniu, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna bez względu na to, czy nowo powstałe działki wejdą do obrotu, czy też będą nadal stanowić własność dotychczasowego właściciela. Mając powyższe na względzie nie budzi wątpliwości organu prawidłowość ustalonej opłaty.
Jako właściciele przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej [...] ujawnieni są A. J. i H. J. we wspólności ustawowej. Z protokołu przesłuchania strony - H. J. wynika, że A. J. zmarła 26 grudnia 2001 r. W chwili śmierci ustała wspólność majątkowa małżeńska. Powyższe uzasadnia przyjęcie przez organ I instancji udziału 50% H. J. w przedmiotowej nieruchomości i udziału 50% spadkobierców A. J. Powstała jednak wątpliwość, w jaki sposób należy obciążyć opłatą adiacencką współwłaściciela. Z art. 207 kc wynika, że współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną proporcjonalnie do wielkości udziałów, co oznacza, że opłata adiacencka, jako ciężar związany z rzeczą wspólną, winna ostatecznie obciążyć współwłaścicieli proporcjonalnie do posiadanych udziałów. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie modyfikuje tej zasady, zatem w ocenie organu dopuszczalne jest w decyzji administracyjnej obciążenie współwłaściciela kwotą stanowiącą część opłaty adiacenckiej, proporcjonalną do jego udziału. W przypadku udziału 50% we własności przedmiotowej nieruchomości kwota ta wynosi 15.267,50 zł.
Istota opłaty adiacenckiej sprowadza się do tego, że ten, kto uzyskuje korzyść majątkową na skutek wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego określonymi zdarzeniami, przekazuje część tej korzyści gminie. Opłata adiacencką jest daniną publiczną na rzecz gminy, której wprowadzenie ma źródło właśnie w tym, że określony podmiot uzyskuje korzyść majątkową (przyrost wartości majątku) na skutek szczególnych zdarzeń, do których należy m.in. podział nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. J. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji wyjaśniając, iż nieruchomość położona jest między dwoma wysypiskami śmieci, w odległości 70 m i 300 m. Wysypiska są w rekultywacji, a wywóz śmieci zakończył się w 2001 r. Rzeczoznawca wyceniający tą nieruchomość na zlecenie Urzędu Miasta nie wziął pod uwagę wysypisk śmieci i zastosował wycenę gruntów metodą porównawczą terenu. Skarżący uważa, iż w stanie faktycznym sprawy nie można zastosować do wyceny metody porównawczej, gdyż działki położone dalej od wysypisk około 1000-2000 m, są trzy razy droższe od tych znajdujących się przy nim. Podział działki był fragmentaryczny. W treści skargi H. J. zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na trudną sytuację majątkową.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 21 maja 2004 r. wstrzymał wykonanie decyzji do czasu rozpatrzenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym H. J. cofnął skargę.
Skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi jest dla sądu wiążące, jednakże sąd może uznać je za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności (art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Cofnięcie skargi oznacza rezygnację strony z kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd ma obowiązek uznania cofnięcia skargi za dopuszczalne. Można odmówić uwzględnienia cofnięcia skargi dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności kwestionowanego aktu lub stanowiące przyczynę wznowienia postępowania przed organem administracji publicznej. Sąd nie jest również związany cofnięciem skargi, gdy dojdzie do przekonania, że zmierza ono do obejścia prawa. Wniosek taki daje się wyprowadzić z wykładni systemowej komentowanego przepisu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki niedopuszczalności cofnięcia skargi.
W tym stanie rzeczy, postępowanie sądowe na podstawie art. 60, art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegało umorzeniu.