II SA/Łd 1648/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-09-17
NSAnieruchomościWysokawsa
opłata adiacenckanieruchomościpodział nieruchomościwzrost wartościwycena nieruchomościpostępowanie administracyjne WSASKOgospodarka nieruchomościami

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o opłacie adiacenckiej z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów.

Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej naliczonej w związku z podziałem nieruchomości. Skarżący kwestionowali zasadność i wysokość opłaty, zarzucając błędy w wycenie i brak uwzględnienia specyfiki działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze częściowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, ustalając nową kwotę opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów, zwłaszcza opinii biegłego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę W. i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą opłaty adiacenckiej, naliczonej w związku z podziałem nieruchomości. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę w wysokości 713,60 zł, a Kolegium Odwoławcze obniżyło ją do 187,42 zł. Skarżący zarzucali, że podział nie spowodował wzrostu wartości nieruchomości, a wycena była krzywdząca. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę uchylenia wskazał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie uzasadnił, dlaczego uznał za adekwatną opinię ustną biegłego, która różniła się od opinii pisemnej, ani nie wyjaśnił rozbieżności. Ponadto, organ nieprawidłowo ocenił dowody, w tym opinię biegłego, nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący i nie rozważył przepisów prawa materialnego w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA wskazującego na konieczność pominięcia działek wydzielonych pod drogi przy ustalaniu opłaty adiacenckiej oraz na obowiązek organu administracji do wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego i nie oceniając prawidłowo dowodów, w tym opinii biegłego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie uzasadnił wyboru opinii biegłego, nie wyjaśnił rozbieżności między opiniami i nie ocenił dowodów w sposób należyty, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 98 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, zarząd gminy może ustalić opłatę adiacencką. Stawkę procentową ustala rada gminy w uchwale, nie wyższą niż 50% różnicy wartości nieruchomości.

p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.w.u.p. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji obowiązany jest do wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać ustalenia faktyczne i rozważenie prawne.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzenia operatu szacunkowego art. 30

Przy ustalaniu stopnia zmniejszenia albo zwiększenia wartości nieruchomości uwzględnia się wyłącznie te skutki zmian wartości, które zostały spowodowane działaniami dokonanymi bezpośrednio na tej nieruchomości.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzenia operatu szacunkowego art. 42 § ust. 1-3

Przy określaniu wartości nieruchomości dla opłaty adiacenckiej, stan przed podziałem przyjmuje się z pominięciem działek pod drogi, a stan po podziale z pominięciem wartości działek pod drogi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy, w szczególności brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów. Niewłaściwa ocena opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Konieczność pominięcia działek wydzielonych pod drogi przy ustalaniu opłaty adiacenckiej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art.7, art.77 § 1 , art. 107 kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji nie uzasadnił przyczyn, z powodu których uznał, że prawidłowa i adekwatna do stanu faktycznego zaistniałego w tej sprawie jest opinia ustna złożona przez biegłego na rozprawie jak i nie wyjaśnił dlaczego opinia pisemna i ustna biegłego tak bardzo odbiegają od siebie. Opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód. Nie każdy bowiem podział nieruchomości oznacza automatycznie wzrost wartości nieruchomości, o czym świadczy samo brzmienie art. 98 ust. 4 powołanej wyżej ustawy – "jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość".

Skład orzekający

Anna Łuczaj

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Zygmunt Zgierski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy administracji, w szczególności w zakresie oceny dowodów (opinii biegłych) i wyjaśniania stanu faktycznego przy ustalaniu opłat adiacenckich."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki ustalania opłaty adiacenckiej w kontekście podziału nieruchomości i przepisów obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocena dowodów przez organy administracji, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących opłat.

Błędy proceduralne uchylają opłatę adiacencką: Sąd podkreśla wagę dowodów w sprawach administracyjnych.

Dane finansowe

WPS: 713,6 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1648/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie : Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Ewa Cisowska-Sakrajda, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. D. i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Miasta S. z dnia [...] znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnie- nia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. solidarnie na rzecz W. D. i B. D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
II SA/Łd 1648/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543), uchwały Nr 165/XVIII/2000 Rady Miejskiej w S. z dnia 27 kwietnia 2000 roku w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty z tytułu podziału, Zarząd Miasta S. ustalił opłatę adiacencką w wysokości 713,60 zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości położonej w S., ul. A (obręb 12), oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki [...] o powierzchni 0,2186 ha w wyniku dokonanego jej podziału / pkt 1 decyzji / i zobowiązał W. i B. D.- właścicieli nieruchomości - do wniesienia na konto Urzędu Miasta S. powyższej opłaty w terminie 14 dni od dnia, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna / pkt 2 decyzji /.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność W. i B. małż. D., w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta S. uchwalonym uchwałą Nr IV/21/94 Rady Miejskiej w S. z dnia 14 września 1994 r. ( opublikowana w Dz. Urz. Woj. S. Nr 19, poz. 65 z dnia 20 października 1994 roku) posiada następujące przeznaczenie:
G.14.M/R - teren mieszkalnictwa rodzinnego
0.68.L/Z-ulica A szerokość w liniach rozgraniczających: zalecana 20m, dopuszczalna 15m.
Ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] zatwierdzony został podział powyższej nieruchomości, w wyniku którego wydzielone zostały działki nr [...] i [...] przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową oraz działka nr [...] przeznaczona pod obsługę komunikacyjną - poszerzenie drogi lokalnej.
Art. 98 ust. 4 powołanej na wstępie ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że jeżeli w wyniku podziału wzrośnie wartość nieruchomości powstałych po podziale, zarząd gminy może ustalić opłatę adiacencką z tego tytułu w kwocie nie większej niż 50 % różnicy wartości nieruchomości .
Zarząd Miasta S. postanowił naliczyć opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem - zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej Nr 165/XVIII/2000 z dnia 27 kwietnia 2000 roku w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu podziału – w wysokości 20 % różnicy. Podejmując decyzję Zarząd miał na względzie fakt, iż w wyniku podziału nieruchomości powstają nowe działki budowlane, które w miarę zabudowy oczekiwać będą od miasta budowy urządzeń infrastruktury technicznej (dróg, sieci wodno-kanalizacyjnej) wymagających znacznych nakładów finansowych.
Zatwierdzenie decyzją podziału nieruchomości spowodowało, że jej wartość wzrosła o kwotę 3.568,00zł (operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego B. S.).
W odwołaniu od powyższej decyzji W. i B. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Odwołujący się zarzucili, iż podział działki nie wpłynął na wzrost ceny działek powstałych po podziale. Położenie działki nr [...] w bardzo dobrym punkcie osiedla i jej powierzchnia powodowały, że cieszyła się dużym zainteresowaniem kupna. Nadto i tak zostali pokrzywdzeni, gdyż odszkodowanie za działkę pod ulicę zostało wyliczone według ceny 12,73 zł za m2 podczas, gdy działkę nr [...] sprzedali po 17 zł za m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543) oraz uchwały Nr 165/XVIII/2000 Rady Miejskiej w S. z dnia 27 kwietnia 2000 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości opłaty adiacenckiej / pkt 1 decyzji / i ustaliło opłatę adiacencką z tytułu podziału nieruchomości na kwotę 187,42 zł / pkt 2 decyzji /. W pozostałej części Kolegium utrzymało decyzję w mocy / pkt 3 decyzji /.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż z wnioskiem o podział nieruchomości o pow. 0,2186 ha oznaczonej nr [...] wystąpili W. i B. D. uzasadniając go potrzebą wydzielenia działki przeznaczonej na sprzedaż.
Działka jeszcze przed podziałem była uzbrojona, miała dostęp do drogi publicznej.
W wyniku podziału nastąpiło wydzielenie działek oznaczonych nr [...] o pow. 732 m2 i [...] o pow. 912 m2, które spełniły wymagania zawarte w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego-przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową .
Wydzielono również działkę oznaczoną nr [...] o pow. 0,0542 ha, przeznaczoną zgodnie z planem pod obsługę komunikacyjną – poszerzenie drogi lokalnej, która z mocy prawa przeszła na własność Gminy Miasta S. z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna.
Na skutek podziału powstały działki mniejsze, na które jest większe zapotrzebowanie i na rynku nieruchomości uzyskują większą wartość. Wpływ dokonanego podziału na wartość rynkową wydzielonych działek biegła określiła na 20 % / opinia biegłego B. S. w protokole rozprawy administracyjnej/.
Przed podziałem wartość działki nr [...] o pow. 0,2186 ha wynosiła 32.352,80 zł licząc po 14,80 zł za 1m2.
Po podziale wartość rynkowa działki nr [...] o pow. 0,0732 wynosi 12.919,80 zł (licząc po 17,65 zł za 1m2), a działki nr [...] o pow. 912 m2 –16.099 zł (licząc także po 17,65 zł).
Na wzrost wartości działki miały wpływ także inne czynniki np. ogólny trend wzrostu cen, stopa inflacji. Wyłącznie w związku z podziałem wartość działek wzrosła o 20 % , gdyż zmieniła się na korzyść tylko powierzchnia działek (uzbrojenie i dostęp do drogi publicznej były już przed podziałem).
Uwzględniając powyższe opłata adiacencka wynosi:
wartość 1m2 nieruchomości przed podziałem 14,80 zł,
wartość 1m2 nieruchomości po podziale 17,65 zł.
Zatem wzrost wartości 1m2 nieruchomości wynosi – 2,85zł.
Uwzględniając 20 % wpływ podziału nieruchomości na wysokość wzrostu wartości – cena 1m2 wynosi 2,85 x 0,20 = 0,57 zł.
Opłata adiacencka dotyczy działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1644 m2.
Wysokość wzrostu wartości nieruchomości po podziale:
W = 1644m2 x 0,57 zł = 937,08 zł.
Zgodnie z uchwałą Nr 165/XVIII/2000 Rady Miejskiej w S. z dnia 27 kwietnia 2000 r. wysokość stawki procentowej opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku dokonanego podziału wynosi 20 % .
Opłata adiacencka wynosi więc: 937,08 x 0,20 = 187,42zł.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w operacie szacunkowym błędnie uwzględniono w wyliczeniu wzrost wartości działki nr [...] przeznaczonej na poszerzenie drogi.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzenia operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 98, poz. 612) przy ustalaniu wzrostu wartości nieruchomości po podziale pomija się działki wydzielone pod drogi, które w dniu, kiedy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna z mocy prawa przeszły na własność gminy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. i B. D. podtrzymali zarzuty i argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu.
Nadto skarżący podnieśli, iż nie zgadzają się z wysokością naliczonej opłaty adiacenckiej. Zdaniem skarżących organy administracji niezasadnie przyjęły, iż powstałe w wyniku podziału nieruchomości nowe działki w miarę zabudowy potrzebować będą od Miasta budowy urządzeń infrastruktury technicznej (dróg, sieci wodno - kanalizacyjnej). Podkreślili, iż działka przed podziałem i działki po podziale znajdują się przy ulicy uzbrojonej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., aby utrzymać decyzję organu I instancji wzięło pod uwagę tylko opinię ustną biegłego, która stwierdziła, że działki mniejsze mają większy zbyt. To stwierdzenie jest sprzeczne z opinią pisemną biegłego.
Skarżący zakwestionowali ostateczną wycenę gruntu sporządzoną przez rzeczoznawcę B. S. uważając, iż jest ona dla nich krzywdząca w zakresie ceny 1m2 gruntu jak i wysokości naliczonej opłaty adiacenckiej. Zarzucili, iż powyższą opinię jedynie udostępniono im do wglądu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.
Kolegium stwierdziło, iż zarzuty skargi są bezzasadne. Podstawą prawną ustalenia opłaty adiacenckiej jest art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543).Zarzuty skarżących, że w wyniku podziału w ogóle nie wzrosła wartość nieruchomości nie potwierdziły się. Z opinii biegłego rzeczoznawcy, skorygowanej na rozprawie wynika, że wyłącznie w związku z podziałem wartość działek wzrosła o 20 %, bo zmieniła się na korzyść powierzchnia działek. Na działki budowlane o mniejszym areale jest większe zapotrzebowanie na rynku. Potwierdził ten wniosek biegłego fakt, że skarżący natychmiast po podziale sprzedali jedną z wydzielonych działek o pow. 912 m2 za kwotę 15.500 zł.( tj. 17 zł za m2).
Kolegium podzieliło opinię biegłego po jej korekcie, jako uwzględniającą wzrost wartości nieruchomości w związku przyczynowym z dokonanym podziałem. Mając na uwadze powyższe ustalono nową opłatę w kwocie 187,42 zł wg wyliczeń wskazanych w uzasadnieniu decyzji.
Nieporozumieniem jest zarzut skarżących, że Kolegium do podstawy wartości nieruchomości przyjęło wzrost wartości działki także wskutek ogólnego trendu wzrostu cen i stopy inflacji. Z uzasadnienia decyzji Kolegium jednoznacznie wynika, że czynniki te nie miały wpływu na wzrost wartości nieruchomości związanej z podziałem.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym W. i B. D. podkreślili, iż w wyniku podziału nie utworzono nowej drogi, lecz zabrano z dwóch stron część działki na poszerzenie już istniejącej ulicy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy .
Stosownie do § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.
Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art.7, art.77 § 1 , art. 107 kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera c) powołanej na wstępie ustawy.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.
Przedmiotem postępowania administracyjnego jest zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 kpa to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji.
Organ II instancji nie uzasadnił przyczyn, z powodu których uznał, że prawidłowa i adekwatna do stanu faktycznego zaistniałego w tej sprawie jest opinia ustna złożona przez biegłego na rozprawie jak i nie wyjaśnił dlaczego opinia pisemna i ustna biegłego tak bardzo odbiegają od siebie.
Tak różniące się stanowiska biegłego nasuwają uzasadnione wątpliwości co do zasadności ocen i wniosków w nich zawartych, zwłaszcza, że biegły – na co zwrócił uwagę organ odwoławczy – przy ustalaniu wzrostu wartości nieruchomości po podziale nie pominął działki wydzielonej pod drogę, która w dniu, kiedy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna z mocy prawa przeszły na własność gminy.
Stosownie do art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46,poz. 543) jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Przepisy art. 145, art. 146 ust. 2 i ust. 3, art. 147 oraz art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 5 sędziów z dnia 22 listopada 1999 roku OPK 21/99 wartość nieruchomości po podziale na potrzeby ustalenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741)ustala się z pominięciem działek gruntu wydzielonych pod drogi, które przechodzą z mocy prawa na własność gminy.
/ por. teza 2 uchwały, ONSA 2000/2/56 - glosa aprobująca: J. Szachułowicz - OSP 2000/6/85 /.
Przy ustalaniu stopnia zmniejszenia albo zwiększenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 140 ust. 4, uwzględnia się wyłącznie te skutki zmian wartości nieruchomości, które zostały spowodowane działaniami dokonanymi bezpośrednio na tej nieruchomości - § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzenia operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 98, poz. 612)- obowiązującego do dnia 8 stycznia 2003 roku.
Według § 42 ust. 1 – 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzenia operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 230, poz. 1924 ) - obowiązującego do dnia 22 września 2004 roku - przy określaniu wartości nieruchomości w celu ustalenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98 ust. 4 ustawy, określa się wartość według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale.
Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, z tym że jej powierzchnię pomniejsza się o powierzchnię gruntów wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie.
Stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości stała się ostateczna, z pominięciem wartości działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie, które to działki z mocy prawa przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
Zważywszy na zarzuty skarżących skierowane przeciwko opinii biegłego podkreślić należy, iż opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód / zwłaszcza w świetle zarzutów strony /, gdyż to organ - nie zaś biegły - rozstrzyga sprawę.
/ por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2002 r. ISA 1978/00 - LEX nr 81669 /.
Stan sprawy nie został wszechstronnie wyjaśniony, gdyż można prezentować odmienny pogląd odnośnie wzrostu wartości nieruchomości – na co wskazują skarżący – a nawet sam biegły różni się w swych opiniach w zakresie wartości, czy też % o jaki wzrosła wartości nieruchomości, jeżeli w tej sprawie zajął inne stanowisko w opinii pisemnej a inne w opinii ustnej.
Opinia wydana przez rzeczoznawcę majątkowego nie ma charakteru wiążącego; jest opinią, która podlega ocenie właściwego organu administracji publicznej (por.:J. Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska, Gospodarka nieruchomościami, Przepisy i komentarz, W-wa 1999, s. 378).
Ocena organu orzekającego o wysokości opłaty adiacenckiej nie może być dowolna. Jeśli w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie widział uzasadnionej potrzeby zmiany rzeczoznawcy, mógł zwrócić się do biegłego o uzupełnienie operatu z wyceny nieruchomości w związku z jej zakwestionowaniem przez stronę w zakresie opisanym w odwołaniu. Takie uzupełnienie operatu winno zawierać fachowe uzasadnienie, z jakich to okoliczności biegły wywodzi wzrost wartości nieruchomości. Opinia ustna biegłego jest lakoniczna i nie posiada stosownego uzasadnienia przedstawionych wniosków. Opinia zaś pisemna może budzić zastrzeżenia, gdyż dane w niej zawarte nie odzwierciedlają – zdaniem Sądu – tezy, iż podział nieruchomości spowodował utworzenie działek o powierzchni, która pozwala na osiągnięcie wyższej ceny przy ich sprzedaży. Biegły winien zatem wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji.
Nadto organ winien wnikliwie rozważyć, czy sam fakt poszerzenia drogi – a nie jej utworzenia – i położenie działki przed podziałem jak i działek po podziale przy uzbrojonej drodze skutkuje wzrostem wartości nieruchomości. Nie każdy bowiem podział nieruchomości oznacza automatycznie wzrost wartości nieruchomości, o czym świadczy samo brzmienie art. 98 ust. 4 powołanej wyżej ustawy – "jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość".
Wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy dokonuje się w postępowaniu wyjaśniającym, które obejmuje całokształt czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym dla wyjaśnienia sprawy. Jedną z tych form jest postępowanie dowodowe, które obejmuje między innymi opinie biegłych (art. 75 kpa).
Obowiązkiem rozstrzygających w sprawie organów było odwołanie się do opinii biegłego i na jej podstawie wykazanie, iż zastosowana metoda wyceny nieruchomości i przyjęte wnioski były prawidłowe.
Opinia biegłego, jak każdy inny dowód podlega ocenie organu. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona – art. 80 kpa.
Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, gdyż to organ administracji rozstrzyga sprawę. W sprawie niniejszej organy obu instancji nie dokonały żadnej oceny opracowanej opinii, ograniczając się jedynie do powtórzenia za biegłym jego stwierdzeń i wniosków.
Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.
Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w danej sprawie i bez rozważenia tych przepisów w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Sytuacja taka występuje w niniejszej sprawie. Organy administracji publicznej nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, co stanowi obrazę art. 7 i art. 77 § 1 kpa i nie rozważyły należycie sprawy w aspekcie przepisów prawa materialnego.
Podkreślić też należy, iż uzasadnienie decyzji organu II instancji, podobnie jak i organu I instancji, jest zbyt ogólnikowe i lakoniczne a nadto nie zawiera wyczerpujących ustaleń faktycznych i ich rozważenia w świetle stanu prawnego.
Ma to znamiona naruszenia przepisów procesowych, które mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – dalej w skrócie p. s. a. -w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) – dalej w skrócie p. w. u. p. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 p. w. u. p.
W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 p. w. u. p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI