II SA/Łd 161/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na zarządzenie pokontrolne nakazujące zaprzestanie przyjmowania transportów odpadów z zagranicy, uznając, że spółka nie może być traktowana jako 'odbiorca' odpadów w rozumieniu przepisów UE, jeśli nie dokonuje ich odzysku lub unieszkodliwienia.
Spółka z o.o. zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakazywało jej zaprzestanie przyjmowania transportów odpadów z zagranicy w ramach działalności zbierania odpadów. Spółka argumentowała, że jest 'odbiorcą' odpadów w rozumieniu przepisów UE, nawet jeśli sama ich nie przetwarza, a jedynie magazynuje i odsprzedaje. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że definicja 'odbiorcy' w przepisach UE wymaga, aby odpady były przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia przez tego odbiorcę, a sama dalsza odsprzedaż bez przetwarzania nie spełnia tego warunku.
Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi, Delegatura w P. Zarządzenie to, wydane po kontroli działalności spółki, nakazywało m.in. zaprzestanie przyjmowania transportów odpadów pochodzących z zagranicy w ramach działalności polegającej na zbieraniu odpadów. Spółka kwestionowała ten punkt, twierdząc, że jest 'odbiorcą' odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, nawet jeśli sama nie posiada instalacji do odzysku lub unieszkodliwienia, a jedynie magazynuje i odsprzedaje odpady podmiotom, które je przetwarzają. Spółka powoływała się na rozróżnienie w przepisach między 'odbiorcą' a 'prowadzącym instalację'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd podkreślił, że celem rozporządzenia nr 1013/2006 jest ustanowienie kompleksowego systemu kontrolowania przesyłania odpadów wyłącznie w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Sąd uznał, że warunkiem uznania podmiotu za 'odbiorcę' odpadów jest dokonywanie przez niego przemieszczenia odpadów w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Sama dalsza odsprzedaż odpadów bez ich przetwarzania przez spółkę nie spełnia tego wymogu. Sąd zaznaczył, że zarządzenie pokontrolne nie zakazuje spółce działalności polegającej na skupowaniu, magazynowaniu i odsprzedaży odpadów, która mieści się w definicji zbierania odpadów, lecz nakazuje zaprzestanie przyjmowania odpadów z zagranicy w celu ich odzyskania lub unieszkodliwienia, jeśli spółka sama tego nie dokonuje. Sąd wskazał również, że przywóz odpadów na teren kraju w ramach transgranicznego przemieszczania wymaga odrębnego zezwolenia, którym spółka nie dysponowała.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie może być uznany za 'odbiorcę' odpadów w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, jeśli sam nie dokonuje ich odzysku lub unieszkodliwienia. Celem rozporządzenia jest kontrola przemieszczania odpadów w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia przez odbiorcę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja 'odbiorcy' w rozporządzeniu nr 1013/2006 wymaga, aby odpady były przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia przez tego odbiorcę. Sama dalsza odsprzedaż odpadów bez ich przetwarzania nie spełnia tego warunku i jest sprzeczna z celem regulacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.i.o.ś. art. 12 § ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Ustawa z dnia 27 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów art. 4 § ust. 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
u.i.o.ś. art. 31a § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 34
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Celem rozporządzenia nr 1013/2006 jest kontrola przemieszczania odpadów w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Definicja 'odbiorcy' w rozporządzeniu nr 1013/2006 wymaga, aby odpady były przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia przez tego odbiorcę. Dalsza odsprzedaż odpadów bez ich przetwarzania przez spółkę nie spełnia wymogu 'odbiorcy' w rozumieniu rozporządzenia. Przywóz odpadów na teren kraju w ramach transgranicznego przemieszczania wymaga odrębnego zezwolenia.
Odrzucone argumenty
Spółka, jako podmiot zbierający odpady, magazynujący je i odsprzedający, jest 'odbiorcą' odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006, nawet jeśli sama nie dokonuje ich odzysku lub unieszkodliwienia. Przepisy rozporządzenia nr 1013/2006 dopuszczają sytuację, w której odbiorca nie musi być jednocześnie prowadzącym instalację odzysku.
Godne uwagi sformułowania
Celem rozporządzenia nr 1013/2006 było ustanowienie kompleksowego systemu kontrolowania przesyłania odpadów, wyłącznie w celu ich odzysku lub unieszkodliwiania. Warunkiem uznania danego podmiotu za odbiorcę odpadów w rozumieniu rozporządzenia jest dokonywanie przez dany podmiot przemieszczenia odpadów właśnie w tym celu. Dokonywanie transgranicznego przemieszczenia towaru w innym celu, jak np. dalsza sprzedaż takiego towaru w celu jego wykorzystania w dotychczasowej postaci bez dokonywania jego odzysku czy unieszkodliwiania, nie może być poddana rygorom rozporządzenia.
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Robert Adamczewski
członek
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji 'odbiorcy odpadów' w kontekście transgranicznego przemieszczania odpadów, zwłaszcza dla podmiotów pośredniczących w obrocie odpadami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów UE w zakresie przemieszczania odpadów. Może być mniej istotne dla spraw krajowych nieobjętych tym rozporządzeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i międzynarodowego obrotu odpadami, z praktycznym znaczeniem dla firm zajmujących się handlem odpadami. Interpretacja kluczowego pojęcia 'odbiorcy' jest istotna dla branży.
“Czy pośrednik w handlu odpadami może być 'odbiorcą' bez własnej instalacji przetwarzania?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 161/21 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2021-08-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/ Robert Adamczewski Tomasz Porczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane III OSK 7504/21 - Wyrok NSA z 2023-04-21 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 995 art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Dz.U. 2020 poz 797 art. 3 ust. 1 pkt 34 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Rober Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w P. z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie zbierania odpadów na skutek prowadzonej działalności oddala skargę. dc Uzasadnienie Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] r., znak [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 995 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w P., w następstwie przeprowadzonej w dniach 4 sierpnia 2020 r. – 22 grudnia 2020 r. kontroli w A Sp. z o.o. z siedzibą w B. nakazał spółce: 1. wypełniać w sposób prawidłowy dokumenty określone w załączniku nr VII do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (DZ.U. L z 2006 r.190.1); 2. zaprzestać prowadzenia transgranicznego przemieszczania odpadów z podmiotami, z którymi spółka nie zawarła umów, o których mowa w art. 18 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (DZ.U. L z 2006 r.190.1)l; 3. zaprzestać przyjmowania transportów pochodzących z zagranicy, w ramach działalności polegającej na zbieraniu odpadów; w terminie realizacji: bezzwłocznie od dnia otrzymania zarządzenia. Uzasadniając wydane zarządzenie organ wskazał, iż przeprowadzona w siedzibie skarżącej spółki kontrola, której przebieg i wyniki udokumentowane zostały protokołem kontroli z dnia 22 grudnia 2020 r., nr [...] wykazała nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących wymagań ochrony środowiska. Odnośnie pkt 1 zarządzenia wskazano, iż przeprowadzona weryfikacja dokumentacji stosowanej przy międzynarodowym obrocie odpadami za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 lipca 2020 r. wykazała przypadki nieprawidłowego wypełniania przez skarżącą załącznika nr VII towarzyszącego wywozowi odpadów z kraju. Stwierdzone uchybienia dotyczyły: niewskazania masy odpadów; braku oświadczenia organizującego przysyłkę; czy też sporządzenia dokumentu na niewłaściwym wzorze. Powyższe stanowiło naruszenie art. 2 pkt 35g) iii) oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006. Odnośnie pkt 2 wydanego zarządzenia organ administracji wskazał, iż w wyniku weryfikacji dokumentacji stosowanej w międzynarodowym obrocie odpadami za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 lipca 2020 r. stwierdzono, że spółka nie przedstawiła umów dotyczących transgranicznego przemieszczania odpadów z 15 podmiotami, którzy w przedłożonych do kontroli załącznikach nr VII wskazani byli jako podmioty organizujące przesyłkę lub odbiorcy odpadów. Powyższe zdaniem organu, stanowiło naruszenie 18 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006. Natomiast, co do pkt 3 przedmiotowego zarządzenia organ wskazał, że przeprowadzone czynności kontrolne wykazały, iż w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 lipca 2020 r. skarżąca spółka, w ramach prowadzonej działalności zbierania odpadów, przyjmowała do swojego zakładu, zlokalizowanego w B. przy ul. C 12b odpady pochodzące z zagranicy. Wobec faktu, iż na terenie zakładu skarżącej brak jest instalacji do przetwarzania odpadów, tym samym w ocenie organu doszło do naruszenia art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006, zgodnie z którym odbiorcą odpadów może być osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Kwestionując wydanie zarządzenie pokontrolne w zakresie jego pkt 3 A Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzuciła naruszenie art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 poprzez niesłuszną odmowę przyznania spółce statusu "odbiorcy" odpadów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wydania nakazu zaprzestania przyjmowania transportów odpadów pochodzących z zagranicy w ramach prowadzonej przez spółkę działalności zbierania odpadów. Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w kwestionowanej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skarżąca spółka podniosła, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 rozporządzenia z 1013/2016 r. odbiorca odpadów to osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji kraju przeznaczenia, do którego odpady są wysyłane w celu odzysku lub unieszkodliwienia. Z brzmienia przywołanego przepisu nie wynika, wbrew twierdzeniu organu, że odbiorcą odpadu ma być wyłącznie podmiot, który posiada instalację przeznaczoną do odzysku lub unieszkodliwienia odpadów. W ocenie skarżącej organ winien się skupić się na celu powyższego przepisu, zgodnego z intencjami spółki, która dąży aby wszystkie odpady nabywane przez spółkę zostały poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu. Skarżąca podniosła, że całość odpadów, które dotychczas nabyła zostały lub też zostaną poddane odzyskowi w czasie nieprzekraczającym maksymalnego okresu magazynowania. Dodatkowo, na zasadność przedstawionej argumentacji, co do możliwości uznania jej za odbiorcę odpadów spółka odwołała się do art. 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006, które zawierają w swojej treści zarówno termin "odbiorca", jak i "prowadzący instalacje". Podkreśliła także, że załącznik nr VII, niezbędny w procesie transgranicznego transportu odpadów, jest podpisywany przed dokonaniem przemieszczenia, zarówno przez odbiorcę odpadów, jak i przez zakład prowadzący instalację odzysku lub laboratorium. Z powyższego zdaniem skarżącej jasno wynika, że odbiorca odpadów nie musi być jednocześnie podmiotem posiadającym instalacje do ich odzysku. Reasumując skarżąca wskazała, że jako podmiot posiadający aktualne zezwolenie na zbieranie odpadów, zajmujący się zakupem odpadów i ich dalszą odsprzedażą celem ich odzysku lub unieszkodliwienia, w pełni wpisuje się w definicje legalną "odbiorcy" z art. 2 pkt 14 rozporządzenia 1013/2006. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w P. wnosił o jej oddalenie. Uzasadniając organ podtrzymał prezentowane stanowisko, iż odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 może być podmiot posiadający instalację przeznaczoną do ich odzysku lub unieszkodliwienia, gdyż wyłącznie w tym celu mogą być przemieszczane odpady w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów. Tymczasem spółka, jak wykazały przeprowadzone czynności kontrolne, w przedstawionych kontrolującym załącznikach nr VII była wskazana jako podmiot dokonujący odzysku (pole nr 7), pomimo, że takiej instalacji nie posiada. Natomiast odnośnie przedstawionej argumentacji, co do zakresu działania spółki, organ wskazał, że działalność spółki polegająca na skupowaniu odpadów z zagranicy, magazynowaniu ich na terenie zakładu i dalszej odsprzedaży mieści się w definicji zbierania odpadów, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W piśmie procesowym z dnia 25 marca 2021 r. skarżąca podtrzymując dotychczasowe stanowisko, co do możliwości uznania jej za odbiorcę odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia 1013/2006 wskazała, iż gdyby intencją ustawodawcy był zakaz dalszej odsprzedaży przez odbiorcę, odpadów przemieszczanych w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów, to wyraziłby to jasno w treści tego przepisu. Brak tego rodzaju zastrzeżenia, zgodnie z zasadą nullum crimen sine lege oznacza, że spółka może zostać uznana za odbiorcę, pomimo, że sama faktycznie nie dokonuje odzysku lub unieszkodliwienia odpadów. Odnośnie stawianego jej zarzutu wadliwego wpisywania własnych danych w polu 7 załącznika nr VII, przeznaczonego dla podmiotu prowadzącego instalację odzysku, spółka uznając go za zasadny, zobowiązała się do wpisywania swoich danych w polu właściwym formularza. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie obie strony postępowania zgodnie wnosiły o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty z zakresu administracji publicznej. Z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 995) – dalej: u.i.o.ś., wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydawanemu przez tego inspektora zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia, lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 u.i.o.ś.). Skoro przepisy u.i.o.ś. uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanej osoby fizycznej określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 107/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie zaś do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio W kontekście zatem powołanego art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd kontrolując zgodność z prawem rozważanego zarządzenia powinien ocenić, czy ustalenia zawarte w jego uzasadnieniu oraz w protokole kontroli wskazują na zaistnienie naruszeń prawa wymienionych w zarządzeniu pokontrolnym, a kwestionowanych przez skarżącego. Dodać przy tym należy, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, które Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., skarżący może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną. Konsekwencją niestosowania przepisów k.p.a. jest to, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 914/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.o.i.ś. jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, w związku z czym obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, iż nałożony na skarżącą spółkę kwestionowanym skargą pkt 3 zarządzenia pokontrolnego z dnia 30 grudnia 2020 r. obowiązek zaprzestania przyjmowania transportów odpadów pochodzących z zagranicy, w ramach działalności polegającej na zbieraniu odpadów, odpowiada prawu. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, udokumentowanych protokołem kontroli z dnia 22 grudnia 2020 r., nr [...] wynika bezspornie, że skarżąca spółka prowadzi działalność polegającą na zbieraniu odpadów w zakładzie zlokalizowanym w B. przy ul. C 12b., w oparciu o aktualną decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 , znak [...] (zmienioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...]). Bezsporne pozostaje także, iż w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 lipca 2020 r., w ramach prowadzonej działalności spółka dokonała transgranicznego przemieszczenia na teren kraju odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, oznaczając siebie w dokumentacji przemieszczenia – "Załącznik VII Informacja dołączona do przemieszczanych odpadów zgodnie z art. 3 ust. 2 i ust. 4" (rozporządzenia nr 1013/2006) jako odbiorcę odpadów. Dodatkowo stwierdzono, że w przypadku niektórych przemieszczeń spółka występowała zarówno jako odbiorca odpadów, jak i podmiot posiadający instalację odzysku odpadów. Pomimo tego, co nie jest kwestionowane przez skarżącą, że spółka nie jest w posiadaniu tego rodzaju instalacji. Zgodnie z oświadczeniem spółki nabywa ona przedmiotowe odpady, które przechowuje na terenie swojego przedsiębiorstwa, a następnie odsprzedaje podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia na ich odzysk lub unieszkodliwianie. Zgodność z prawem tego rodzaju działalności spółka wywodzi z treści art. 2 pkt 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (DZ.U. L z 2006 r.190.1) – dalej: rozporządzenie nr 1013/2006, zgodnie z którym odbiorcą jest każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. W ocenie skarżącej treść powyżej powołanego przepisu w żaden sposób nie ogranicza możliwości uznania za odbiorcę odpadów podmiotu odbierającego odpady w ramach ich transgranicznego przemieszczania, który następnie przekazuje je innemu podmiotowi, posiadającemu odpowiednią instalację, który finalnie dokonuje ich odzysku lub unieszkodliwienia. Zasadność powyższego zdaniem spółki potwierdza treść art. 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006, który odnośnie odpadów wymienionych w art. 3 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia, wprost posługuje się odrębnymi pojęciami "odbiorcy" i "prowadzącego instalację. Wskazać na wstępie należy, że powołane wyżej rozporządzenie nr 1013/2006, co wynika z treści art. 1 ust. 1, określa procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Zgodnie z art. 2 i 3 rozporządzenia nr 1013/2006 przemieszczanie odpadów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, na terytorium Wspólnoty lub przez państwa trzecie, przywożonych na terytorium Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich i przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich może odbywać się tylko na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. W zależności od rodzaju przemieszczanych odpadów ich przewóz może być wykonywany na podstawie załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli znajdują się one na tzw. zielonej liście, albo dopiero po uzyskaniu odpowiednich dokumentów niezbędnych do dokonania przewozu danych odpadów. Przemieszczanie odpadów, które nie mogą zostać zaliczone do odpadów z zielonej listy możliwe jest dopiero po uzyskaniu dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów i dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, a także zezwolenia na międzynarodowe przemieszczenie odpadów. Wykonaniem powyższego rozporządzenia na gruncie prawa krajowego jest ustawa z dnia 27 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1792). Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawa określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Ustawa to jest w istocie aktem prawnym o charakterze wykonawczym w stosunku do bezpośrednio stosowanych przepisów europejskich - rozporządzenia nr 1013/2006 oraz przepisów, do których się ono odwołuje. Skutkiem powyższego jest obowiązek każdorazowej interpretacji przepisów krajowych z uwzględnieniem treści normatywnej przepisów wspólnotowych, w tym również z uwzględnieniem celów regulacji zawartych w rozporządzeniu, odnoszących się do ustanowienie kompleksowego systemu kontrolowania przesyłania odpadów, zarówno w celu ich odzysku, jak i unieszkodliwiania. System ten obejmuje zarówno przesyłanie w obrębie UE, jak i pomiędzy państwami UE a państwami do niej nienależącymi. Przy wydawaniu zgody na przemieszczanie wykorzystuje się rozbudowany system wcześniejszych powiadomień i pozwoleń, którym towarzyszy dokumentacja umożliwiająca organom administracji kontrolowanie całego procesu przemieszczania - od przesyłania do ostatecznego odzysku lub unieszkodliwienia. (por. Jerzmański J., Radecki W., Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Komentarz; Lex 2014 r.). Treść wyżej wymienionych aktów prawnych jednoznacznie potwierdza, że zarówno rozporządzenie nr 1013/2006 1013/2006, jak i wydana w wykonaniu tego rozporządzenia ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, dotyczą dokonywania transgranicznego przemieszczania odpadów dokonywanego wyłącznie w celu odzysku lub unieszkodliwiania odpadów będących przedmiotem przemieszczenia. Dalej odnosząc się do stanowiska spółki, co do możliwości uznania jej za "odbiorcę odpadów" w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia 1013/2006, zgodzić się należy ze skarżącą, że termin ten nie jest jednoznaczny. W przypadku działań legalnych jest nim zawsze każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Tym samym, co do zasady odbiorcą odpadów będzie podmiot prowadzący ich odzysk lub unieszkodliwienie. Wskazać jednak należy, co również podkreśla skarżąca, iż z treści przepisów rozporządzenia 1013/2006 wynika, że ustawodawca unijny dopuszcza sytuację, w której w proces dokonania przetworzenia przemieszczonych odpadów mogą być zaangażowane dwa odrębne typy podmiotów, to jest "odbiorcę" i "prowadzącego instalację przetwarzania". Rozróżnienie takie występuje również na gruncie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Niemniej jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę przewidziane w powyższym zakresie rozwiązania nie mogą, wbrew stanowisku skarżącej spółki, uzasadniać działania sprzecznego z celem regulacji rozporządzenia nr 1013/2006, którym jak już wcześniej wskazano było ustanowienie kompleksowego systemu kontrolowania przesyłania odpadów, wyłącznie w celu ich odzysku lub unieszkodliwiania. Skoro zatem, zgodnie z zawartą w art. 2 pkt 14 rozporządzenia definicją odbiorcy odpadów, odbiorcą takim jest każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia, to warunkiem uznania danego podmiotu za odbiorcę odpadów w rozumieniu rozporządzenia, a tym samym wydanej w jego wykonaniu ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest dokonywanie przez dany podmiot przemieszczenia odpadów właśnie w tym celu. Dokonywanie transgranicznego przemieszczenia towaru w innym celu, jak np. dalsza sprzedaż takiego towaru w celu jego wykorzystania w dotychczasowej postaci bez dokonywania jego odzysku czy unieszkodliwiania, nie może być poddana rygorom rozporządzenia, jak i ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przedmiotowe akty prawne mają bowiem na celu wyłącznie dokonywanie kontroli przemieszczania odpadów w celu ich odzysku lub unieszkodliwiania. Podkreślić również należy, iż kwestionowanym przez skarżącą pkt 3 zarządzenia pokontrolnego nie zakazano skarżącej prowadzenia, w oparciu o aktualne zezwolenie na zbieranie odpadów, działalności opierającej się na skupowaniu odpadów z zagranicy, magazynowaniu ich na terenie zakładu a następnie dalszej odsprzedaży, która to działalność mieści się w definicji zbierania odpadów, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 797). Spółce nakazano natomiast zaprzestania w ramach działalności polegającej na zbieraniu odpadów przyjmowania odpadów z zagranicy celem ich odzyskania lub unieszkodliwienia. Jak już bowiem wcześniej wskazano, z przedłożonych do kontroli dokumentów wynikało między innymi, iż skarżąca w ramach prowadzonej przez siebie działalności zbierania odpadów, była jednocześnie odbiorcą odpadów przywiezionych na teren kraju w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia, jak również podmiotem wykonującym powyższy proces. Pomimo, że skarżąca spółka nie dysponuje na terenie swojego zakładu tego rodzaju instalacją. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przywoź odpadów na teren kraju w ramach transgranicznego przemieszczania odpadów, wymaga odrębnego zezwolenia wydawanego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, którym to zezwoleniem skarżąca nie dysponuje. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżone w zakresie pkt 3 zarządzenie pokontrolne z dnia 30 grudnia 2020 r. wydane zostało w wyniku ustaleń przeprowadzonej kontroli, oparte zostało na jej wynikach i właściwej podstawie prawnej oraz nadano mu treść, która pozwoliła stronie skarżącej jasno odczytać, jakie naruszenia są jej zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Uwzględniając powyższe należało przyjąć, że zaskarżone zarządzenie odpowiada kryterium legalności, a zarzuty skargi nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. dc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI