II SA/Łd 1594/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi uchylił decyzję o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji, uznając, że wartość gruntu została ustalona nieprawidłowo i z naruszeniem przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji na cele budowlane. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo ustaliły wartość gruntu, opierając się jedynie na oświadczeniu strony i nie stosując cen rynkowych z dnia faktycznego wyłączenia, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. o wyłączeniu z produkcji rolnej 743,85 m2 gruntów rolnych klasy BRIIIb pod rozbudowę budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz zakład ciastkarski. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Głównym zarzutem sądu było nieprawidłowe ustalenie przez organy administracji publicznej wartości gruntu, która stanowiła podstawę do pomniejszenia należności za wyłączenie z produkcji rolnej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wartość gruntu powinna być ustalona według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji. Organy oparły się jedynie na oświadczeniu inwestora i cenie wskazanej w akcie notarialnym darowizny z 2001 roku, podczas gdy wyłączenie nastąpiło w 2003 roku. Sąd podkreślił, że organ nie mógł poprzestać na oświadczeniu strony, lecz był zobowiązany do samodzielnego ustalenia wartości rynkowej gruntu przy użyciu dostępnych środków dowodowych. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na fakt, że cena wskazana w akcie notarialnym dotyczyła gruntu przeznaczonego pod drogę, a nie terenu w pasie zabudowy, który ma znacznie większą wartość. W konsekwencji, sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, i uchylił zaskarżone decyzje.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ustalił wartość gruntu. Zgodnie z przepisami, wartość gruntu powinna być ustalona według cen rynkowych z dnia faktycznego wyłączenia, a organ był zobowiązany do samodzielnego ustalenia tej wartości przy użyciu dostępnych środków dowodowych, a nie opierać się wyłącznie na oświadczeniu strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie zastosował się do art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który nakazuje ustalenie wartości gruntu według cen rynkowych z dnia faktycznego wyłączenia. Opieranie się na oświadczeniu strony i akcie notarialnym sprzed dwóch lat, bez weryfikacji cen rynkowych, stanowi naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.o.g.r.l. art. 11 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § 6
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wartość gruntu należy ustalić według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji rolnej. Organ nie może poprzestać na oświadczeniu strony, lecz jest zobowiązany do samodzielnego ustalenia tej wartości przy użyciu dostępnych środków dowodowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. art. 55 § 1
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie wartości gruntu przez organy administracji. Naruszenie art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez oparcie się na cenie gruntu sprzed dwóch lat i niezweryfikowanie cen rynkowych. Organ nie podjął wystarczających działań dowodowych w celu ustalenia rynkowej wartości gruntu.
Godne uwagi sformułowania
organ nie mógł poprzestać na oświadczeniu strony, gdyż zobligowany był do ustalenia wartości tego gruntu według cen rynkowych Sposób ustalenia ceny musi odpowiadać średniej wartości gruntu według cen wolnorynkowych na danym terenie o podobnych walorach użytkowanych.
Skład orzekający
Grzegorz Szkudlarek
przewodniczący sprawozdawca
Zygmunt Zgierski
sędzia
Arkadiusz Blewązka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości gruntu przy wyłączaniu go z produkcji rolnej, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, stosowanie cen rynkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączania gruntów rolnych z produkcji na cele budowlane i związane z tym opłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem w postępowaniach administracyjnych dotyczących wyłączania gruntów rolnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie wartości gruntu i stosowanie przepisów prawa materialnego.
“Jak prawidłowo wycenić grunt rolny przy jego wyłączeniu z produkcji? Sąd wskazuje na błędy organów.”
Dane finansowe
WPS: 1006,12 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1594/03 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-10-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Blewązka Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/ Zygmunt Zgierski Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 26 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (Spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wyłączenia na trwałe z produkcji rolnej gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...], nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Z. K. kwotę złotych 30 (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...]., Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolniczej pod rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz zakład ciastkarski wraz z dojazdem (utwardzeniem terenu) - 743,85 m2 gruntów rolnych klasy BRIIIb (część powierzchni) położonych na działce nr 1816/2 w miejscowości K., ul. A 36. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku K. K. i Z. K., mocą decyzji z dnia [...] orzekł o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej pod rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego na cele mieszkalne oraz zakład ciastkarski. Mocą powyższej decyzji organ określił również warunki wyłączenia stanowiąc, iż jednorazowa opłata z tytułu trwałego wyłączenia 247,9 m2 gruntów z produkcji, stanowi równowartość 450 t/ha ziarna żyta dla gruntów klasy BRIIIb pochodzenia mineralnego, czyli: 450 t/ha x 0,02479 ha = 11,16 ton ziarna żyta. Obowiązująca cena 1 tony żyta wynosi 334,50 zł. Należność ogółem wynosi: 11,161 x 334,50 zł/t = 3733,02 zł. Sumę tę pomniejsza się o wartość gruntów ustaloną na podstawie oświadczenia inwestora o cenie l m2 gruntu z dnia 8 lipca 2003 r. Wartość gruntu wyniesie zatem: 247,9 m2 x 11 zł/m2 = 2726,90 zł. Należność do zapłaty wyniesie: 3733,02 zł - 2726,90 zł = 1006,12 zł. W uzasadnieniu organ podał, iż zgodnie z miejscowym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi K. zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy P. Nr XXXVII/231/94 z dnia 27 kwietnia 1994 r., uznanego Uchwałą Nr K/43/97 Rady Gminy K. z dnia 5 sierpnia 1997 r. za obowiązujący na terenie gminy K., teren objęty wyłączeniem przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z usługami handlu. Ponadto plan zagospodarowania przestrzennego ustala, że na wszystkich działkach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową dopuszcza się nieuciążliwe rzemiosło. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. K. podał, iż obliczeń kwoty do zapłaty dokonano na podstawie jego oświadczenia o wartości gruntu, które oparł on o wycenę dokonaną w akcie notarialnym darowizny na cele parafialne. Cena ta dotyczyła pasa ziemi przylegającego do cmentarza, a nie terenu w pasie zabudowy, która ma znacznie większą wartość. Według późniejszego rozeznania ustalił on, iż ceny gruntu na tym obszarze klasyfikują się od 20 – 25 zł nawet do 35 zł za 1 m2. Wobec tego wycena dokonana przez organ jest niekorzystna dla odwołującego się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i mocą decyzji z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Rozpatrując sprawę organ zważył, że decyzja I instancji wydana została na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, które określały zarówno zasady wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej, jak i odpłatność, jaką z tego tytułu zobowiązane są ponosić strony. W sprawie bezspornym jest, że opłata za wyłączenie na trwałe z produkcji rolniczej części działki nr 1816/2 o pow. 247,9 m2 została wyliczona prawidłowo w oparciu m.in. o oświadczenie strony z dnia 8 lipca 2003 r., który zaproponował oparcie się na cenie gruntu podanej w akcie notarialnym z dnia [...] (11 zł za m2 gruntu). Taką też cenę l m2 gruntu organ I instancji przyjął przy wyliczaniu należności. Odnosząc się do wyjaśnień strony organ dowodził, iż podania innej ceny gruntu nie można uznać za podstawę do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ odwołujący nie poparł swoich twierdzeń żadnymi dowodami, jakimi byłyby w sprawie np. pismo geodety gminnego bądź wykaz cen 1 m2 tej klasy gruntu z biura obrotu nieruchomościami. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Z. K. wywodził, iż organ I instancji nie udzielił mu rzetelnej informacji co do sposobu wyceny wartości gruntu. Natomiast organ II instancji nie wezwał strony do udowodnienia twierdzeń zawartych w odwołaniu, poprzez przedstawienie konkretnej wyceny biegłego rzeczoznawcy. Wobec tego decyzja zapadła niezgodnie z prawem, a sprawa winna być rozpatrzona ponownie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanej decyzji, wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, iż po myśli przepisu art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.). Zgodnie z unormowaniem art. 11 ust. 1 ustawy, wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne (art. 12 ust. 2). Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji (art. 12 ust. 6). W stanie faktycznym sprawy, organ określił należność do zapłaty z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na kwotę 1006,12 zł. Obliczenie tej sumy nastąpiło z uwzględnieniem ceny tony żyta i wartości gruntu ustalonej na podstawie oświadczenia inwestora o cenie 1 m2 gruntu z dnia 8 lipca 2003 r. W tym miejscu podkreślić należy, iż przepis art. 12 ust. 6 ustawy stanowi, iż "należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji rolnej". Organ ustalając miernik określony w treści przepisu art. 12 ust. 6 ustawy oparł się jedynie na oświadczeniu strony złożonym w dniu 8 lipca 2003 r. Strona wyraziła wolę, aby organ uwzględnił kwotę podaną w akcie notarialnym umowy darowizny w dnia 6 listopada 2001 r. Zdaniem składu orzekającego organ nie mógł poprzestać na oświadczeniu strony o wartości gruntu, gdyż zobligowany był do ustalenia wartości tego gruntu według cen rynkowych (art. 12 ust. 6 ustawy). Sposób ustalenia ceny musi odpowiadać średniej wartości gruntu według cen wolnorynkowych na danym terenie o podobnych walorach użytkowanych. Złożony przez skarżącego akt notarialny ustalający wartość gruntu przeznaczonego pod drogę nie może stanowić podstawy uznania przez organ wskazanej ceny 1 m2 gruntu jako ceny rynkowej. Przepis ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wymaga szczególnej formy ustalenia ceny rynkowej, zatem ustalenia tego należy dokonać przy pomocy dostępnych organowi środków dowodowych. Na podkreślenie zasługuje jeszcze jeden fragment unormowania przepisu art. 12 ust. 6 ustawy. Końcowa część tego przepisu nakazuje ustalić cenę rynkową na dzień faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Z prostego zestawienia dat wynika, iż organy za miarodajną przyjęły cenę sprzed 2 lat, bowiem akt notarialny, na który powoływał się skarżący został zawarty w dniu 6 listopada 2001 r., a wyłączenie następowało z dniem 10 lipca 2003 r. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji jako wydane z mającym wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa materialnego. Sąd w oparciu o unormowanie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że kontestowana w skardze decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), przy zastosowaniu art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI