II SA/Łd 159/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-03-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzenneład przestrzennyzasada dobrego sąsiedztwawskaźnik powierzchni zabudowyanaliza urbanistycznazabudowa mieszkaniowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę mieszkańców na decyzję SKO uchylającą decyzję Prezydenta Miasta Łodzi w części dotyczącej ustalenia wskaźnika powierzchni zabudowy dla planowanej inwestycji mieszkaniowej.

Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która zmieniła decyzję Prezydenta Miasta Łodzi w zakresie ustalenia wskaźnika powierzchni zabudowy dla planowanej inwestycji mieszkaniowej. Mieszkańcy zarzucali naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego. Sąd administracyjny uznał jednak, że ustalenia SKO były prawidłowe, a planowana inwestycja spełnia warunki kontynuacji zabudowy sąsiedniej, w tym w zakresie wskaźnika powierzchni zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę mieszkańców na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Łodzi w części dotyczącej ustalenia wskaźnika powierzchni zabudowy dla planowanej inwestycji mieszkaniowej. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa, ładu przestrzennego oraz przepisów proceduralnych. SKO, zmieniając decyzję organu pierwszej instancji, ustaliło wskaźnik powierzchni zabudowy na poziomie od 0,14 do 0,25, uznając, że odpowiada to istniejącej zabudowie w sąsiedztwie. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że zarówno decyzja SKO, jak i organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania nowej zabudowy do istniejącej, a analiza urbanistyczna wykazała, że planowana inwestycja spełnia ten warunek. W szczególności, sąd uznał za uzasadnione ustalenie wskaźnika powierzchni zabudowy na poziomie do 0,25, biorąc pod uwagę istniejącą zabudowę szeregową i bliźniaczą w okolicy. Sąd oddalił skargę, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani proceduralnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie wskaźnika powierzchni zabudowy na poziomie do 0,25 jest uzasadnione, ponieważ odpowiada istniejącej zabudowie szeregowej i bliźniaczej w sąsiedztwie, a także uwzględnia średnie wartości wskaźnika dla zabudowy wzdłuż drogi wewnętrznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalony przez SKO wskaźnik powierzchni zabudowy (0,14-0,25) jest prawidłowy, ponieważ uwzględniał istniejącą zabudowę szeregową i bliźniaczą w obszarze analizowanym, która charakteryzuje się podobnymi wskaźnikami (od 0,09 do 0,29). Sąd odwołał się do poprzedniego wyroku w analogicznej sprawie dotyczącej tej samej inwestycji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek istnienia co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy (zasada dobrego sąsiedztwa).

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego wymaga ustalenia warunków zabudowy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2-5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Odsyła do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 1-2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5, 6, 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymagania ochrony zdrowia ludzi oraz prawo własności.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § ust. 1, 2

Wymóg sporządzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 5 § ust. 1, 2

Ustalanie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

ustawa covidowa art. 15 zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Ochrona przed immisjami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie wskaźnika powierzchni zabudowy na poziomie do 0,25 jest zgodne z zasadą dobrego sąsiedztwa i ładem przestrzennym, biorąc pod uwagę istniejącą zabudowę w obszarze analizowanym. Analiza urbanistyczna została przeprowadzona prawidłowo i stanowiła podstawę do ustalenia parametrów nowej zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy nie musi określać szczegółowej liczby miejsc parkingowych. Kwestie potencjalnych uciążliwości inwestycji nie są przedmiotem postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego poprzez ustalenie zbyt wysokiego wskaźnika powierzchni zabudowy. Niewłaściwe przeprowadzenie analizy urbanistycznej, w tym włączenie do obszaru analizy działek spoza wyznaczonego obszaru. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.). Naruszenie zasad planowania i zagospodarowania przestrzennego dotyczących wpływu inwestycji na środowisko i sąsiedztwo.

Godne uwagi sformułowania

zasada dobrego sąsiedztwa ład przestrzenny kontynuacja funkcji zabudowy wskaźnik powierzchni zabudowy analiza urbanistyczna ochrona interesu publicznego oraz słusznego interesu osób trzecich

Skład orzekający

Agata Sobieszek-Krzywicka

sędzia

Jarosław Czerw

przewodniczący

Marcin Olejniczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa i stosowanie przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy, w szczególności w kontekście wskaźnika powierzchni zabudowy i analizy urbanistycznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów w konkretnym stanie prawnym. Może być mniej przydatne w sprawach z odmiennym stanem faktycznym lub prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania warunków zabudowy i konfliktu między inwestorami a mieszkańcami w kwestii parametrów zabudowy. Pokazuje praktyczne zastosowanie zasady dobrego sąsiedztwa i analizy urbanistycznej.

Jak wskaźnik powierzchni zabudowy decyduje o kształcie osiedla? Sąd wyjaśnia zasady dobrego sąsiedztwa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 159/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Jarosław Czerw /przewodniczący/
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1752/23 - Wyrok NSA z 2025-09-10
II OZ 697/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 3, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 61 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. M. i P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2021 r. nr SKO.4150.411.2021 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 2 grudnia 2021 r., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. spółkę z o.o. sp.k. w Ł. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 20 października 2021 r., ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej/bliźniaczej wraz z układem komunikacji wewnętrznej i urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na działkach nr [...] i [...], obręb [...]: uchyliło zaskarżoną decyzję w części, tj.pkt II., w brzmieniu:
"Warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów odrębnych:
1. Warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego:
- Zgodnie z art. 1 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projektując inwestycje należy uwzględnić wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe.
- W oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588) oraz przeprowadzoną analizę urbanistyczną, ustalono następujące zasady zabudowy:
- linia zabudowy: nieprzekraczalna, zgodnie z załącznikiem graficznym
- wskaźnik, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji (działki: [...], [...]) o łącznej powierzchni 2785m2 - od 0.14 do 0.17
- szerokości elewacji frontowych (od strony działki nr [...] pełniącej funkcję
drogi dojazdowej) - od 10,0m do 15.0m
- wysokość górnych krawędzi elewacji frontowych, do gzymsu, attyki, okapu - od
6,0m do 7,5rn
- geometria dachu - dachy płaskie o kącie nachylenia głównych połaci w przedziale od 1°-5°, przy wysokości głównej kalenicy dachu od 6,0m do 7,5 m. Planowane budynki mogą być usytuowane równolegle lub prostopadle do wschodniej granicy terenu inwestycji;
i w tym zakresie orzekło co do istoty, ustalając pkt II decyzji następującej treści:
1. Warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego w brzmieniu:
- Zgodnie z art. 1 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projektując inwestycje należy uwzględnić wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe.
- W oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003r., Nr 164, poz. 1538) oraz przeprowadzoną analizę urbanistyczną, ustalono następujące zasady zabudowy:
- linia zabudowy: nieprzekraczalna, zgodnie z załącznikiem graficznym;
- wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji (działki: [...], [...]) o łącznej powierzchni 278 5m* - od 0,14 do 0.25;
- szerokości elewacji frontowych (od strony działki nr [...] pełniącej funkcję drogi dojazdowej) - od 10,0m do 15,0m;
- wysokość górnych krawędzi elewacji frontowych, do gzymsu, attyki, okapu – od 6.0 m do 7.5m;
- geometria dachu - dachy płaskie o kącie nachylenia głównych połaci w przedziale od 1° do 5°, przy wysokości głównej kalenicy dachu od 6,0m do 7,5 m.
Planowane budynki mogą być usytuowane równolegle lub prostopadle do wschodniej granicy terenu inwestycji.
W pozostałej części Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. decyzją z 20 października 2021 r. Prezydent Miasta Łodzi, po rozpatrzeniu wniosku A. sp. z o.o. sp.k. w Ł. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej/bliźniaczej wraz z układem komunikacji wewnętrznej i urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na działkach nr [...] i [...], obręb [...].
Odwołanie wniósł inwestor zarzucając naruszenie:
- art. 2 ust. 1 oraz 2 u.p.z.p., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji sprzecznej z ładem przestrzennym;
- § 3 ust 1 oraz 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez włącznie do obszaru analizy urbanistycznej działek, które nie leżą w wyznaczonym obszarze analizy oraz nienaniesienie w części graficznej obszaru analizy co jest wymogiem zawartym w § 3 ust 2 ww. rozporządzenia;
- § 5 ust 1 rozporządzenia i wydanie decyzji bez prawidłowego określenia wskaźnika zabudowy na działkach wziętych pod uwagę w ramach analizy urbanistycznej ograniczając się jedynie do wskazania wskaźnika minimalnego oraz maksymalnego.
Zdaniem strony przedmiotowa decyzja w części graficznej nie posiada naniesionych granic analizowanego obszaru, co skutkuje naruszeniem § 3 ust 2 ww. rozporządzenia i powoduje brak czytelnego przedstawienia uzasadnienia decyzji. Co więcej, analizie zostały poddane działki, które znajdują się poza obszarem wyznaczonym obszarem 171 m, co spowodowało zaniżenie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy. W ocenie strony, biorąc pod uwagę zapisy analizy oraz treść decyzji, organ "dobrał" do analizowanego obszaru działki, które w sposób wyraźny obniżyły średnią wskaźnika. W przedmiotowej analizie nie zostało w żaden sposób wytłumaczone dlaczego do określenia wskaźnika procentowego zabudowy zostały "dołączone" działki poza obszarem 171 m, co zdaniem strony jest niedopuszczalne. Kolejnym zarzutem strony jest brak szczegółowego określenia wskaźnika wielkości powierzchni działek wziętych pod uwagę w analizie urbanistycznej, stosownie do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia. Ustalenie jedynie maksymalnej i minimalnej wartości tego parametru bez wskazania sposobu takiego ustalenia i danych, na podstawie których ustalono wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy, stanowi naruszenie tego przepisu, ponieważ stwarza możliwość zrealizowania obiektu, posiadającego parametry znacznie różniące się od średniej wartości w obszarze analizowanym. Organ nie przedstawił jakichkolwiek danych dotyczących analizowanego obszaru co stanowi naruszenie § 5 ww. rozporządzenia, ponieważ strona jest w stanie odnieść się w jakikolwiek sposób do przedstawionych wartości. Ponadto wskazano, że w przedmiotowej sprawie planowana inwestycja jest kontynuacją sąsiadującej zabudowy zlokalizowanej przy tej samej wewnętrznej drodze dojazdowej (ul. [...]) a jej wskaźnik zabudowy wynosi 0,28. Nie sposób zatem zrozumieć w jaki sposób wyznaczenie wskaźnika zabudowy od 0,14 do 0,17 będzie zgody z wymaganiami ładu przestrzennego. Planowana zabudowa ma być prawie identyczna jak sąsiednia. Nie sposób wyobrazić sobie innej inwestycji, która odpowiadałaby w większym stopniu powyższej zasadzie dobrego sąsiedztwa. Odmienny wynik analizy organu administracyjnego dowodzi jedynie tego, że analiza ta została zrobiona wadliwie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w uzasadnieniu decyzji z 2 grudnia 2022 r. wyjaśniło, że jak potwierdza zarówno część opisowa jak i graficzna, przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie analizy urbanistycznej, wyznaczony obszar analizowany odpowiada wymaganiom § 3 rozporządzenia. Został on bowiem wytyczony w wielkości odpowiadającej trzykrotnej szerokości frontu terenu inwestycji (3x57m = 171m). W aktach sprawy znajdują się mapa w skali 1:1000, na której pokazane zostały granice terenu objętego analizą urbanistyczno-architektoniczną. Mapa ta stanowi część graficzną sporządzonej analizy. Przedmiotowa analiza składa się także z części opisowej. Nieuzasadnione są zatem, zdaniem Kolegium zarzuty odwołania, dotyczące braku naniesienia w sposób graficzny granic obszaru analizowanego czy nieprawidłowego jego wyznaczenia. W przedmiotowej sprawie, gdzie obszar analizowany został powiększony do granic ewidencyjnych działek wchodzących w jego skład. Analizę urbanistyczną w przedmiotowej sprawie przeprowadzono zgodnie z wymogiem ustawowym pod kątem cech zabudowy i zagospodarowania terenu istniejących w obszarze analizowanym, w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Wykazała ona, iż planowana inwestycja spełnia wszystkie z warunków określonych w powołanym przepisie, co stanowiło podstawę do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Analizą w przedmiotowej sprawie objęto wszystkie działki zabudowane, zlokalizowane w granicach obszaru analizowanego. Cechy istniejącej tam zabudowy stanowiły podstawę do ustalenia parametrów planowanego zamierzenia budowlanego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że parametrem spornym jest w przedmiotowej sprawie wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji. Z analizy urbanistycznej wynika, że wskaźnik powierzchni istniejącej w obszarze analizowanym zabudowy w stosunku do powierzchni działek wynosi od 0,02 do 0,30 średnio 0,138 (0,14).
Decyzją pierwszej instancji ustalono ten parametr dla nowej zabudowy w przedziale od 0,14 do 0,17, przy czym jak wynika z części opisowej analizy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, minimalna, ustalona wartość odpowiada średniej wartości wskaźnika zabudowy z obszaru analizy, maksymalna natomiast średniej wartości (0,165 - 0,17) tego parametru dla zabudowy położonej wzdłuż drogi wewnętrznej (zlokalizowanej głównej na działkach nr [...] i [...]). W ocenie organu pierwszej instancji, takie ustalenie (a szczególnie wielkości maksymalnej) najpełniej gwarantuje zachowanie ładu przestrzennego w otoczeniu inwestycji
Zdaniem Kolegium jednak, istniejący w sąsiedztwie planowanej inwestycji stan
zagospodarowania - opisany w analizie i zobrazowany na załącznikach graficznych – dawał podstawę do odmiennych wniosków w zakresie wskaźnika powierzchni zabudowy niż zaprezentowane przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż działki nr [...] i [...] położne są wzdłuż działek stanowiących drogę wewnętrzną, zapewniającą skomunikowanie terenu inwestycji z ul. [...]. Wzdłuż tej drogi wewnętrznej zrealizowanych zostało już szereg budynków mieszkalnych jednorodzinnych (wolnostojących i w zabudowie szeregowej). Wskaźnik zabudowy położonej wzdłuż tej drogi zawiera się w przedziale od 0,09 do 0,29. Przy czym bezpośrednie sąsiedztwo terenu inwestycji stanowią z jednej strony działki niezabudowane, z drugiej zaś noworealizowana zabudowa mieszkaniowa szeregowa/bliźniacza (taka jak planowana na działkach nr [...] i [...] o wskaźniku zabudowy 0,28 (zaaprobowanym ostatecznie w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z dnia 28 maja 2021 r. II SA/Łd 624/20) i dalej zabudowa mieszkaniowa szeregowa (na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) o wskaźniku o wskaźniku zabudowy 0,28 i 0,29.
Taki stan zagospodarowania dawał, zdaniem Kolegium podstawy do zadośćuczynienia wnioskowi inwestora w zakresie wskaźnika zabudowy, poprzez ustalenie tego parametru w wielkości maksymalnej na poziomie wnioskowanym czyli 0,25 (przy powierzchni terenu inwestycji wynoszącej 2785m2 i deklarowanej we wniosku powierzchni zabudowy 710 m2).
W konsekwencji, mając przy tym na uwadze zasadę równości stron wobec prawa, Kolegium korzystając ze swoich uprawnień merytoryczno-reformacyjnych, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego dla planowanej inwestycji i orzekło co do istoty, poprzez odmienne niż w zaskarżonej decyzji ustalenie dla tego zamierzenia wskaźnika powierzchni zabudowy.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli: A.M., P.M., M.N., P.N., D.H., W.K., S.R., A.R., M.P., J.P., J.R., K.Z., M.Z., J.Z., P.Z., A.G., Ł.G., J.T. i A.T., kwestionując ją w części, tj. w zakresie pkt I i II w których Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Łodzi i orzekło co do istoty, ustalając warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oraz zasady zabudowy terenu, dotyczące wskaźnika powierzchni zabudowy stosunku do terenu inwestycji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 u.p.z.p., poprzez błędne przyjęcie, iż planowana inwestycja nawiązuje do zabudowy już istniejącej i odpowiada zasadzie dobrego sąsiedztwa wyrażonej w w/w przepisie chociażby z uwagi funkcje i parametry nowej zabudowy;
- art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., poprzez błędne przyjęcie, iż planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z interesem publicznym oraz słusznym interesem osób trzecich i odpowiada zasadzie dobrego sąsiedztwa wyrażonej w w/w przepisie chociażby z uwagi funkcje i parametry nowej zabudowy;
- § 3 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588 ze zm.), poprzez ustalenie, że wielkość maksymalna wskaźnika tj. 0.25 (przy powierzchni terenu inwestycji wynoszącej 2785 m 2 i deklarowanej we wniosku powierzchni zabudowy 710 m2 najpełniej zagwarantuje zachowanie ładu przestrzennego w otoczeniu inwestycji oraz przeprowadzenie analizy urbanistycznej w sposób nieprawidłowy i naruszający zasady dobrego sąsiedztwa;
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na przeprowadzeniu postępowania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności brak poczynienia odpowiednich ustaleń w zakresie parametrów drogi wewnętrznej oraz intensywności planowanej zabudowy i jej wpływu na sąsiedztwo planowanej inwestycji;
- art. 1 ust. 2 pkt 1-2, 5, 6 i 7 u.p.z.p. tj. zasad planowania i zagospodarowania przestrzennego dotyczących wymagań ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymagań ochrony zdrowia ludzi oraz prawa własności, poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez odpowiedniej analizy potencjalnego oddziaływania inwestycji na środowisko i nieruchomości położone w sąsiedztwie tj. emisji hałasu, utrudnień związanych z budową i dalszą eksploatacją inwestycji.
Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Zdaniem skarżących organ nie ustalił w sposób prawidłowy okoliczności faktycznych sprawy i pominął całkowicie wpływ planowanej inwestycji na jej sąsiedztwo związany z intensywnością tejże zabudowy, parametrami drogi wewnętrznej czy też sposobem rozlokowania i ilości miejsc parkingowych. SKO pominęło także fakt, iż planowana inwestycja dotyczy zabudowy mieszkaniowej o innym charakterze tj. zabudowy szeregowej jednorodzinnej tj. jej specyfiki, ilości potencjalnych mieszkańców i związanego z tym wzmożonego ruchu czy też zapotrzebowania na miejsca parkingowe. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się do tych kwestii. Tym samym całkowicie zlekceważono fakt, że poza mieszkaniowym charakterem planowanej inwestycji, a pozornie tożsamym z dotychczasowymi inwestycjami w sąsiedztwie, pociąga ona za sobą szereg daleko idących zmian w okolicy, które to bezpośrednio wpływać będą nie tylko na sąsiedztwo, ale także środowisko naturalne. Należy więc uznać, że organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wybiórczy, uwzględniając jedynie te okoliczności, które przemawiają na korzyść inwestora, a ponadto które pozwalają na szybkie przeprowadzenie postępowania. Podkreślono, że jest to kolejna inwestycją, polegającą na budowie 8 domów na dwóch działkach. W pierwotnych założeniach dla tego osiedla miało zostać wybudowane 26 domów jednorodzinnych wolnostojących na 26 działkach powstałych po podziale w 2011 roku. Kontynuacja tak gęstej zabudowy (poprzez wydawanie kolejnych warunków zabudowy, o parametrach z tak dużą powierzchnią zabudowy) powoduje, że tylko na 4 działkach istnieje już 16 domów, a na pozostałych zabudowanych 13 działkach po stronie zachodniej drogi wewnętrznej - 14 domów. Powstające osiedle w niczym nie przypomina już analogicznego obszaru zlokalizowanego przy ulicy [...] i [...], do którego pierwotnie miało nawiązywać. Po stronie zachodniej osiedla są tereny aktywne przyrodniczo w tym użytkowane rolniczo, z którymi tak gęsta zabudowa w jeszcze większym stopniu kontrastuje. W ocenie skarżących zasada dobrego sąsiedztwa polegająca na zapewnieniu ładu architektonicznego dla przedmiotowego terenu w sposób rażący będzie naruszona, poprzez kontynuację tak gęstej zabudowy. Ponadto niezasadne jest powoływanie się przez organ na istniejącą zabudowę szeregową, co do której organ pierwszej instancji miał zastrzeżenia i uznał, że było błędem pozwolenie na taką zabudowę. Organ pierwszej instancji w swojej analizie podnosił, iż w przeważającej części wyznaczonego obszaru analizowanego, budynki jednorodzinne zlokalizowane na poszczególnych działkach to obiekty wolnostojące z dużym udziałem aktywnej przyrodniczo części rekreacyjnej. Istniejąca i aktualnie realizowana szeregowa zabudowa jednorodzinna (na początku wewnętrznej drogi dojazdowej od strony ul. [...]) odbiega od charakteru zabudowy w obszarze analizowanym. Przy jej projektowaniu nie uwzględniono wymagań wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2) by zachować ład przestrzenny w tym urbanistyki i architektury, a także zadbać o walory architektoniczne i krajobrazowe. Zrealizowana zabudowa szeregowa, głównie jej intensywność, odbiega od charakteru pozostałej zabudowy jednorodzinnej bowiem inny jest jej sposób korzystania z terenu. Stąd, nie może stanowić wyłącznego punktu odniesienia do powtarzania jej parametrów dla ewentualnych kolejnych inwestycji na pozostałych niezabudowanych działkach przy tej samej drodze dojazdowej. Z tych względów odstępstwo od parametrów średnich i przyjęcie wnioskowanego wskaźnika 0,26 byłoby nieuzasadnione. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ na potrzeby uzasadnienia wyższego wskaźnika odnosi się jedynie do zabudowy mieszkaniowej szeregowej o wysokim wskaźniku powierzchni zabudowy, a nic nie wspomina o działkach będących w bezpośrednim sąsiedztwie po przeciwnej stronie drogi wewnętrznej, dla których wskaźnik powierzchni zabudowy jest o połowę mniejszy, a występująca tam zabudowa to domy jednorodzinne wolnostojące. Nie można zatem, w ocenie skarżących zgodzić ze stanowiskiem SKO, iż wydana decyzja nie narusza zasady równości wobec prawa. Kolegium wydało decyzję korzystną dla jednej strony, a nie uwzględniło stanowiska i racji 24 osób będących również stronami postępowania. Kolejnym argumentem przemawiającym przeciwko tak gęstej zabudowie, w ocenie skarżących jest skarga mieszkańców ul. [...] do urzędu miasta dotycząca zalewania posesji wodami spływającymi z drogi wewnętrznej. Poprzez inwestycje powierzchnia biologicznie czynna pozostająca na zabudowanych nieruchomościach jest tak mała, że nie jest w stanie odebrać wód opadowych, które będą spływać w kierunku ul. [...], gdzie już obecnie tworzą się rozlewiska po każdym większym deszczu. Wbrew twierdzeniu SKO kontynuacja tak gęstej zabudowy tylko spotęguje ten problem i może nawet skutkować zablokowaniem przejezdności na ulicy [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Postanowieniem z 25 kwietnia 2022 r. przywrócono termin do wniesienia skargi przez A.M. i P.M.
Odrębnym postanowieniem z 25 kwietnia 2022 r. sąd odrzucił skargę M.N., P.N., D.H., W.K., S.R., A.R., M.P., J.P., J.R., K.Z., M.Z., J.Z., P.Z., A.G., Ł.G., J.T. i A.T.
Postanowieniem z 4 sierpnia 2022 r. odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 1 grudnia 2022 r. NSA oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
W piśmie z datowanym na 13 marca 2023 r. A.M. i P.M. podtrzymali dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 21 lutego 2023 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 - ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 18 stycznia 2023 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnicy postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 21 lutego 2023 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że do sprawy tej nie mają zastosowania przepisy znowelizowane ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1986), która weszła w życie w dniu 3 stycznia 2022 r. Zgodnie z jej art. 4 do spraw ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym. Wobec zatem wszczęcia w tej sprawie postępowania wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy z 6 sierpnia 2021r. i niezakończenia go decyzją ostateczną przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 2 kwietnia 2021 r., w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm. – u.p.z.p.), w brzmieniu sprzed powyższej nowelizacji.
W rozpatrywanej sprawie nie stanowi okoliczności spornej przyjęcie przez organy, że dla terenu, na którym znajduje się działka objęta planowaną inwestycją (wnioskiem inwestora), brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, co wynika z treści art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest stwierdzenie, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu jest dopuszczalna. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków, określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z kolei przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od istnienia co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego wspomnianą "zasadę dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego (zob. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2013, wyd. 7, komentarz do art. 61). Tym samym planowana inwestycja nie może odbiegać charakterem od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy, przy czym ratio legis art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego. Dopuszczenie nowej zabudowy zależy od stwierdzenia, że zabudowa taka wraz z zabudową już istniejącą w sąsiedztwie będzie kształtowała harmonijną przestrzeń z uwzględnieniem uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, a także kompozycyjno - estetycznych, zgodnych z założeniami ładu przestrzennego. Stwierdzenie, czy planowana inwestycja spełnia wymogi ładu przestrzennego musi zostać poprzedzone sporządzeniem analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, na którym planowana jest inwestycja. W powyższym zakresie art. 61 ust. 6 u.p.z.p. odsyła do wyżej przywołanego rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588).
W zakresie ustaleń wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu dokumentem podstawowym zgodnie z § 3 rozporządzenia jest sporządzana analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Analiza ta przedstawia istniejącą w obszarze analizowanym zabudowę i zagospodarowanie terenu pod kątem jego funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Osoba uprawniona do jej sporządzenia dokonuje opisu funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania rzeczywiście występujących w obszarze analizowanym. Na podstawie tego sporządzane są wyniki analizy, które organ bierze pod uwagę ustalając w decyzji wymagania dla nowej zabudowy lub odmawiając takiego ustalenia. O wadliwości ustaleń stanu faktycznego można zatem mówić kiedy przyjęte w analizie dane są nieprawidłowe, niezgodne z rzeczywistym stanem w obszarze analizowanym. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Analiza wskazuje w sposób szczegółowy i wyczerpujący funkcje i cechy zabudowy i zagospodarowania terenu na poszczególnych działkach wchodzących w obszar analizowany wyznaczony zgodnie z § 3 rozporządzenia. Przedstawia to tabela, w której przejrzyście przedstawiono ww. dane (k – 35 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Uczyniono to w sposób rzetelny. W części tekstowej analizy znalazł się syntetyczny opis funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu pod kątem spełnienia wymogów z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. a także odniesienia do wymogów z art. 61 ust. 2 – 5 tej ustawy. Z danych analizy przedstawionych w podsumowaniu tabeli wynika prawidłowe pod względem matematycznym wyliczenie średnich wartości danego parametru. Zatem zarzut odnośnie do ustaleń faktycznych organu przyjętych w analizie polegający na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego jest niezasadny, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem sądu, przyjęte w zaskarżonej decyzji parametry nowej zabudowy zostały wyznaczone prawidłowo.
Wyjaśnić należy, iż tutejszy sąd rozpoznawał już analogiczną sprawę, w której prawomocnym wyrokiem z 28 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 624/20 oddalił skargę J.T. i A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 7 lipca 2020 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej/bliźniaczej wraz z urządzeniami budowlanymi i układem komunikacji wewnętrznej, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...]. Stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wskazanego wyroku skład rozpoznający niniejszą sprawę podziela.
Wskazać zatem należy, iż przy analizie ustawowych przesłanek, wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., należy opowiedzieć się za funkcjonalną interpretacją pojęcia "działki sąsiedniej" przyjmując, że wszystkie działki znajdujące się w obszarze analizowanym są działkami sąsiednimi. Takie samo, szerokie rozumienie, należy zastosować w odniesieniu do pojęcia "działki dostępnej z tej samej drogi publicznej" uwzględniając definicję zawartą w art. 2 pkt 14 u.p.z.p, gdzie przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Wszystkie działki, znajdujące się w obszarze analizowanym należy uznać, w ujęciu funkcjonalnym, za działki sąsiednie w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (por. wyroki: NSA z 3 kwietnia 2009 r., II OSK 582/08; WSA w Warszawie z 18 listopada 2008 r., IV SA/Wa 1555/08). Opowiedzieć się należy również za szerokim rozumieniem pojęcia "kontynuacji funkcji" zabudowy i zagospodarowania terenu, która zgodnie z wykładnią systemową każe rozstrzygać wątpliwości na rzecz uprawnień właściciela, czy inwestora po to, by mogła być zachowana zasada wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy. Nie wolno kwestii kontynuacji funkcji interpretować zawężająco, np. jako możliwość powstania tylko budynków tego samego rodzaju, co już istniejące. Podstawą odmowy wydania decyzji musi być sprzeczność projektowanej inwestycji z funkcją obiektów już istniejących, którą organ potrafiłby racjonalnie wykazać w uzasadnieniu decyzji. Sąd podziela w tym względzie pogląd doktryny, zgodnie z którym celem ustawodawcy jest zachowanie ładu przestrzennego, a nie zablokowanie inwestycji w razie braku planu miejscowego ("Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz" pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 501) oraz ukształtowane w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych (por.: wyroki: WSA w Łodzi z 7 listopada 2017 r., II SA/Łd 96/17; z 18 października 2016 r., II SA/Łd 432/16; z 11 marca 2020 r., II SA/Łd 937/19; WSA w Szczecinie z 21 września 2017 r., II SA/Sz 770/17). Dla spełnienia warunku kontynuacji funkcji wystarczy, gdy planowana inwestycja powtarza jeden z istniejących w obszarze analizowanym sposobów zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA w Łodzi z 22 listopada 2018 r., II SA/Łd 870/18). Należy przy tym mieć na względzie, że celem zasady "dobrego sąsiedztwa" jest utrzymanie ładu przestrzennego określonego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., a jej istotą jest dostosowanie nowej, powstającej zabudowy do zabudowy już istniejącej w jej otoczeniu. W konsekwencji tego właśnie dla zachowania ładu przestrzennego konieczne jest uwzględnienie przy wprowadzaniu nowej zabudowy cech dotychczasowej zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z przeprowadzonej w niniejszej sprawie analizy tej wynika, że w obszarze analizowanym występuje zarówno zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, w przewadze wolnostojąca z budynkami gospodarczymi, w zabudowie bliźniaczej, jak i zespół budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, w tym także będący w realizacji. Planowana inwestycja spełnia zatem warunek kontynuacji funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
W niniejszej sprawie, parametrem spornym jest wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji. Z analizy urbanistycznej wynika, że wskaźnik powierzchni istniejącej w obszarze analizowanym zabudowy w stosunku do powierzchni działek wynosi od 0,02 do 0,30 średnio 0,138 (0,14). Zdaniem sądu w realiach niniejszej sprawy prawidłowe jest jednak stanowisko Kolegium, że istniejący w sąsiedztwie planowanej inwestycji stan zagospodarowania - opisany w analizie i zobrazowany na załącznikach graficznych – dawał podstawę do odmiennych wniosków w zakresie wskaźnika powierzchni zabudowy niż zaprezentowane przez organ pierwszej instancji. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy działki nr [...] i [...] położne są wzdłuż działek stanowiących drogę wewnętrzną, zapewniającą skomunikowanie terenu inwestycji z ul. [...]. Wzdłuż tej drogi wewnętrznej zrealizowanych zostało już szereg budynków mieszkalnych jednorodzinnych (wolnostojących i w zabudowie szeregowej). Wskaźnik zabudowy położonej wzdłuż tej drogi zawiera się w przedziale od 0,09 do 0,29. Przy czym bezpośrednie sąsiedztwo terenu inwestycji stanowią z jednej strony działki niezabudowane, z drugiej zaś ww. noworealizowana zabudowa mieszkaniowa szeregowa/bliźniacza (taka jak planowana na działkach nr [...] i [...] o wskaźniku zabudowy 0,28 i dalej zabudowa mieszkaniowa szeregowa (na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) o wskaźniku o wskaźniku zabudowy 0,28 i 0,29. Taki stan zagospodarowania dawał podstawy do zadośćuczynienia wnioskowi inwestora w zakresie wskaźnika zabudowy, poprzez ustalenie tego parametru w wielkości maksymalnej na poziomie wnioskowanym czyli 0,25. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r. wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Dopuszcza się wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 5 ust. 2 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r.). Ze względu na wskazane wyżej okoliczność, sąd uznał za uzasadnione ustalenie tego wskaźnika na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia z na poziomie od 0,14 do 0,25. Organ drugiej instancji dokonując w tym zakresie zmiany decyzji organu pierwszej instancji, zasadnie zatem stwierdził, że wartości zawierające się w tym przedziale są charakterystyczne dla zabudowy znajdującej się w obszarze analizowanym. Organ odwoławczy, wyjaśnił przy tym dlaczego wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy został wyznaczony we wskazanym przedziale.
Nie są także zasadne zarzuty dotyczące określenia wymagań w zakresie miejsc parkingowych/garażowych oraz obsługi komunikacyjnej terenu inwestycji. W decyzji organu pierwszej instancji w zakresie warunków obsługi infrastruktury komunikacyjnej wskazano, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej – ulicy [...] poprzez działki drogowe nr [...] i [...] oraz działki gruntu nr [...], [...], [...] pełniące funkcję drogi dojazdowej do terenu planowanej inwestycji. Dla obsługi planowanej inwestycji należy zapewnić miejsca parkingowe/garażowe dla samochodów osobowych na działce inwestycji w liczbie min. 1 mp/garażowe na jeden lokal mieszkalny budynku jednorodzinnego. Przepisy rozporządzenia nie wskazują, aby liczba miejsc parkingowych była obligatoryjnym elementem decyzji ustalającej warunki zabudowy i nie określają, w jaki sposób liczba ta ma być ustalana. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że w decyzji ustalającej warunki zabudowy nie ma podstaw prawnych do określania takich miejsc (por. wyroki NSA: z 1 października 2019 r., II OSK 2580/17; z 11 września 2019 r., II OSK 2275/18). Określenie konkretnej ilości miejsc parkingowych należy do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej podobnie jak ocena, czy dana inwestycja zabezpiecza wymaganą ilość miejsc parkingowych (tak NSA w wyroku z 16 kwietnia 2019 r., II OSK 1434/17). W związku z tym to na etapie sporządzania projektu budowlanego i jego oceny w procesie udzielania pozwolenia na budowę inwestor będzie musiał określić taką liczbę miejsc parkingowych, która będzie niezbędna do prawidłowego korzystania lub funkcjonowania danej inwestycji.
Odnosząc się do zarzutu uciążliwości planowanej inwestycji sąd wyjaśnia, iż decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga jedynie o zgodności zamierzonego przedsięwzięcia z warunkami wymienionymi w powołanych przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Z powyższej zasady wynika jednoznacznie, iż prawo właściciela do dysponowania działką i dokonywania zabudowy nie jest nieograniczone i nie może pozostawać w konflikcie z innymi zasadami rządzącymi zagospodarowaniem terenu i chronionym prawem interesem publicznym. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy może być jednak jedynie spełnienie kryteriów "dobrego sąsiedztwa", o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.. Przedmiotu takiego nie stanowią natomiast zagadnienia związane z wpływem planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości sąsiadujących, a tym bardziej subiektywnie odczuwana uciążliwość inwestycji, czy przykładowo spadek atrakcyjności lub wartości działki. Tego rodzaju okoliczności te mogą co najwyżej wskazywać na interes faktyczny, polegający na próbie zapewnienia sobie dotychczasowego komfortu korzystania z danej przestrzeni. Ochrona przewidziana w art. 144 k.c., dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości, dotyczy wyłącznie zjawisk już występujących, a nie przyszłych i hipotetycznych, co sprawia, że zasadnie można się na nią powoływać najwcześniej na etapie budowy obiektów. Decyzja o warunkach zabudowy określa natomiast jedynie, czy dana inwestycja jest w danym miejscu możliwa i jeśli tak - jakie warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy są dopuszczalne (por. m.in. wyrok NSA z 5 marca 2014 r., II OSK 1809/12; wyrok WSA w Warszawie z 5 lutego 2020 r., IV SA/Wa 2319/19; wyrok WSA w Krakowie z 21 października 2021 r., sygn. II SA/Kr 789/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 września 2021 r., sygn. II SA/Go 437/21 – orzeczenia.nsa,gov.pl).
Sąd uznał w konsekwencji, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób pełny i ocenione w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego bez naruszenia norm tego prawa. W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności warunki i wskaźniki zabudowy ustalone zostały w sposób prawidłowy, oparty o przepisy ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Decyzja zawiera wskazanie niezbędnych wymaganych parametrów i wskaźników dotyczących budynków położonych w obszarze analizowanym, odnoszących się do linii zabudowy, powierzchni zabudowy, szerokości i wysokości elewacji frontowej oraz geometrii dachu. W ocenie sądu wielkości przyjętych dla planowanej inwestycji wskaźników znajdują uzasadnienie w sporządzonej analizie urbanistycznej, gdyż poszczególne wskaźniki odwołują się do konkretnych nieruchomości stanowiących punkty odniesienia. Również uzasadnienia decyzji organów obu instancji są w tym zakresie wystarczające, zatem nie ma potrzeby ponownego przytaczania i omawiania wszystkich ustalonych parametrów i wskaźników dla planowanej inwestycji. Uzasadniono także stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.
Planowana inwestycja zachowuje funkcję i cechy zabudowy sąsiedniej, spełniając warunek tzw. dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.), a także pozostałe warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy.
Z tych wszystkich względów sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
is

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI