II SA/Łd 156/20

II SA/Łd 156/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 4333/21 - Wyrok NSA z 2024-06-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 113 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1800
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji dotyczącej określenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z [...], znak: [...]; 2. zasadzą od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w J. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 113 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w J., utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] r. znak: [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji Starosty [...] z [...] r. znak: [...] w sprawie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu A w B.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że decyzją z [...] r. Starosta [...] określił dopuszczalny poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu A w B przy ul. B 95, na tereny zabudowy mieszkaniowej niskiej jednorodzinnej, usług nieuciążliwych wraz z zielenią towarzyszącą i izolacyjną oraz niezbędnymi dojściami, dojazdami i czasowymi miejscami postojowymi towarzyszącymi usługom (MNu).
Postanowieniem z [...] r. Starosta [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji z [...] r. Sprostowanie dotyczyło powołanego w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji adresu sklepu, tj. ul. B 95 zamiast ul. B 1.
W zażaleniu na postanowienie Starosty [...] z [...] r. spółka A zarzuciła naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że błędne oznaczenie adresata decyzji w jej rozstrzygnięciu i uzasadnieniu, tj. wskazanie jedynie formy prawnej spółki bez wskazania nazwy spółki identyfikującej ją w obrocie prawnym, jest oczywistą omyłką, o której jest mowa w art. 113 § 1 k.p.a., podczas gdy brak oznaczenia nazwy spółki jest błędem istotnym i błąd ten wymaga wyeliminowania wskazanej decyzji w całości z obrotu prawnego, jak również wskazanie adresu zakładu generującego hałas nienależącego do spółki A jest oczywistą omyłką, o której jest mowa w art. 113 § 1 k.p.a., podczas gdy błędne oznaczenie adresu zakładu generującego hałas jest błędem istotnym, do którego art. 113 § 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania.
Organ drugiej instancji utrzymując w mocy postanowienie z [...] r. stwierdził, że oczywistość omyłki polegającej na wadliwym wskazaniu numeru policyjnego w adresie sklepu wynika bezspornie z porównania rozstrzygnięcia z okolicznościami sprawy. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji z [...] r. dotyczyło poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu A w B. Porównanie zatem rozstrzygnięcia decyzji sprowadzającego się do określenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu A w B. z okolicznościami sprawy musi prowadzić do wniosku, że błędne oznaczenie adresu sklepu (numeru policyjnego posesji) stanowiło w tej sprawie oczywistą omyłkę. Postępowanie zostało wszczęte na skutek zgłoszenia uciążliwości w postaci nadmiernego hałasu jaki wytwarzają wentylatory sklepu A. Zgłoszenie pochodziło od osoby zamieszkałej w sąsiedztwie tego sklepu. Zestawienie zatem adresu osoby zgłaszającej z adresem sklepu A w B nie pozostawia wątpliwości, że zastrzeżenia muszą dotyczyć sklepu przy ul. B 1. Przy ul. B 95 nie funkcjonuje sklep A, a co może w tej sprawie najistotniejsze, oprócz sklepu przy B 1, w B nie ma innego sklepu tej sieci. Nie można zatem zakładać, że postępowanie dotyczące hałasu generowanego przez sklep A w B, może dotyczyć jakiegokolwiek innego sklepu A w tej miejscowości. Adresatem decyzji był prawidłowo oznaczony podmiot, tj. A Sp. z o.o. Sp. k. Zdaniem organu drugiej instancji, błąd w opisie adresu spółki, będącej adresatem decyzji, ul. C 48, [...] J. zamiast ul. C 48 J., [...] T. stanowi oczywistą omyłkę pisarską tym bardziej, że ten niepełny adres nie stanowił żadnej przeszkody do skutecznego doręczenia korespondencji kierowanej do strony, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji w sprawie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Adresatem decyzji jest konkretny podmiot, nie zaś oznaczenie tego podmiotu, którego jak należy domniemywać na podstawie zarzutów zażalenia, częścią miałby być adres jego siedziby. Według organu drugiej instancji, dopuszczalnym jest sprostowanie decyzji Starosty [...] w trybie art. 113 § 1 k.p.a. w opisanym wyżej zakresie. Zaskarżone postanowienie nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Sprostowana tym postanowieniem oczywista omyłka nie jest omyłką istotną, której dopuszczono się w stosowaniu prawa.
W skardze na powyższe postanowienie A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w J. wniosła o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania drugiej i pierwszej instancji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 113 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nieoznaczenie adresata decyzji w jej rozstrzygnięciu i uzasadnieniu, tj. niewskazanie nazwy spółki identyfikującej ją w obrocie prawnym, jest oczywistą omyłką, o której jest mowa w art. 113 § 1 k.p.a., podczas gdy brak oznaczenia nazwy spółki jest błędem istotnym i błąd ten wymaga wyeliminowania decyzji w całości z obrotu prawnego, jak również wskazanie adresu zakładu generującego hałas nienależącego do skarżącej jest oczywistą omyłką, o której jest mowa w art. 113 § 1 k.p.a., podczas gdy błędne oznaczenie adresu zakładu generującego hałas jest błędem istotnym, do którego art. 113 § 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej). Jednakże zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna aczkolwiek z innych względów niż w niej wskazane.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie sprostowania decyzji Starosty [...] z [...] r., znak: [...] w sprawie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu sklepu skarżącej.
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z [...] r. Starosta [...] sprostował wskazaną decyzję własną w tej sposób, że użyte w jej rozstrzygnięciu i uzasadnieniu sformułowanie "z terenu sklepu A położonego w B przy ul. B 95, prowadzonego przez Sp. z o.o. Sp. k. ul. C 48, [...] J." zastąpił sformułowaniem "z terenu sklepu A położonego w B. przy ul. B 1, prowadzonego przez A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w J. ul. C 48, J., [...] T.".
Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
W orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest pogląd, że zawisłość sprawy w postępowaniu odwoławczym i związana z tym dewolucja kompetencji stanowi czasową przeszkodę do skorzystania z trybu rektyfikacji. Po zakończeniu postępowania odwoławczego, jeżeli nie uchylono decyzji organu pierwszej instancji (co powoduje bezprzedmiotowość trybu rektyfikacji), organ ten jest wyłącznie właściwy do podjęcia postanowienia o sprostowaniu tej decyzji administracyjnej (por. B. Adamiak w glosie do wyroku z 27 sierpnia 2002 r., III SA 2557/00, opubl. OSP 2005/2/15, wyrok NSA z 3 lipca 2018 r., I GSK 2126/18).
W rozpatrywanej sprawie sprostowania dokonano, gdy już wniesione zostało przez skarżącą odwołanie od decyzji z [...] r. (odwołanie to wpłynęło do organu pierwszej instancji 8 października 2019 r.), a jeden z zarzutów w nim podniesionych dotyczył błędnego oznaczenia strony postępowania – adresata decyzji.
Wniesienie przez skarżącą odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie uprawniało Starosty [...] do wydania postanowienia o sprostowaniu tej decyzji. Wręcz przeciwnie, stanowiło to czasową przeszkodę do skorzystania z trybu rektyfikacji tej decyzji. Jak zaś wynika z okoliczności sprawy asumptem do podjęcia zaskarżonych postanowień był fakt wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] r.
Co więcej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. [...] r. wydało decyzję nr [...] uchylającą w całości decyzję z [...] r. i jednocześnie postanowieniem z tej samej daty ([...] r.) utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] r. o sprostowaniu decyzji z [...] r.
Na podstawie art. 113 k.p.a. nie jest jednakże możliwe sprostowanie nieistniejącego rozstrzygnięcia. Postanowienie o sprostowaniu nie ma samodzielnego bytu, lecz jest integralną częścią decyzji administracyjnej. Z tego względu sprostowanie decyzji jest dopuszczalne, dopóki decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Innymi słowy postanowienie traci swój byt prawny wraz z "wyjściem" decyzji z obrotu prawnego (por. wyrok NSA O/Z w Katowicach z 6 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1809/00).
W tej sytuacji, skoro wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia o sprostowaniu po wniesieniu odwołania od prostowanej decyzji było dotknięte wskazaną wyżej wadą, a nadto organ drugiej instancji stwierdził istnienie podstaw do uchylenia w całości decyzji z [...] r., to organ drugiej instancji nie powinien był w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej utrzymywać w mocy wskazanego postanowienia.
Postanowienia organów obu instancji naruszają zatem art. 113 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ocena czy Starosta [...] sprostował postanowieniem z [...] r. oczywistą omyłkę w decyzji z [...] r. w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest w tej sytuacji zbędna.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że wyrokiem z 28 października 2020 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 155/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] r.
W tym stanie rzeczy również z tego względu nie jest możliwe pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Starosty [...] z [...] r. o sprostowaniu uchylonej decyzji z [...] r.
Z tych względów sąd za konieczne uznał uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z [...] r. i dlatego na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji wyroku stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Zasądzona od organu administracji na rzecz skarżącej kwota 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmuje uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, będącego adwokatem, w wysokości 480 zł oraz zwrot kwoty 17 zł stanowiącej opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wobec spełnienia warunków wynikających z treści art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na podstawie zarządzenia nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem miasta Łodzi i niektórych powiatów województwa łódzkiego obszarem czerwonym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 20 października 2020 r. odwołano termin rozprawy wyznaczonej w niniejszej sprawie na 28 października 2020 r. i na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na ten sam dzień, tj. 28 października 2020 r., o czym zawiadomiono skarżącą, organ administracji i uczestniczkę postępowania.
dc