II SA/Łd 15/24

II SA/Łd 15/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 89 par. 1 i par. 2, art. 106 par. 3, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 pkt 3, art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 13 ust. 1, par. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 24 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2024 roku sprawy ze skargi K.Z., J.S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 27 października 2023 roku nr 270/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektów zagospodarowania terenu oraz architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 października 2023 r. nr 270/2023, znak: GPB-III.7721.166.2023 ES Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej w skrócie jako: "k.p.a") w związku z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej również jako: "Prawo budowlane") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 16 czerwca 2023 roku, nr DPRG-UA-V.1074.2023, znak: DPRG-UA-V.674O.194.2023 263928.DAK zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą M. M. i E. P. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami i częścią handlowo-usługową wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, siecią wodociągową oraz układem komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi na nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...], działka nr ewid. [...] i fragment działki drogowej nr ewid [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
W dniu 28 kwietnia 2023 r. M. M. i E. P., reprezentowane przez pełnomocnika - arch. R. L., wystąpiły z wnioskiem o pozwolenie na budowę ww. zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych na nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...], działka nr ewid. [...] i fragment działki drogowej nr ewid. [...]. Do wniosku załączono m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-VII.563.2021 z dnia 30 marca 2021 r. o warunkach zabudowy, przeniesioną na rzecz obecnych inwestorów decyzją Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-VII.1388.2022 z dnia 7 listopada 2022 r., wraz z 3 egz. projektu zagospodarowania terenu i 3 egz. projektu architektoniczno-budowlanego.
Organ I instancji pismem z dnia 19 maja 2023 r. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego, możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości zgłaszania uwag i żądań do przedmiotowej inwestycji.
W dniu 30 maja 2023 r., z aktami sprawy zapoznali się pełnomocnicy [...], nie wnosząc uwag do zgromadzonej dokumentacji projektowej.
Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 16 czerwca 2023 r. nr DPRG-UA-V.1074.2023 zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił M. M. i E. P. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami i częścią handlowo-usługową wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, siecią wodociągową oraz układem komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] i fragment działki drogowej nr ewid. [...].
W dniu 12 lipca 2023 r., odwołanie od ww. rozstrzygnięcia organu I instancji oraz wniosek o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze strony wnieśli K. Z. i J. S. . Skarżący w uzasadnieniu odwołania wskazali, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a zamierzona inwestycja będzie oddziaływała na ich lokal i ingerowała w wykonywane przez nich prawo własności, w związku z czym wnieśli o uchylenie ww. rozstrzygnięcia organu I instancji w całości.
Organ odwoławczy pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. wezwał odwołujących się do wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego w niniejszej sprawie, a następnie pismem z dnia 14 sierpnia 2023 r. przedłużył termin na rozpoznanie sprawy do dnia 20 września 2023 r., ze względu na trwające postępowanie wyjaśniające.
Skarżący pismem z dnia 17 sierpnia 2023 r. wyjaśnili, że są właścicielami lokalu mieszkalnego usytuowanego na pierwszym piętrze budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w Ł. oraz wskazali, że mieszkanie posiada wystawę południowo-wschodnią. Na wschód wychodzą okna sypialni, kuchni oraz salonu, zaś balkon usytuowany jest w linii wschód-zachód. W zakresie wskazania konkretnej normy prawnej, zgodnie z którą możliwe jest uznanie, że należący do skarżących lokal znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji budowlanej powołano m.in. § 12, § 13 ust. 2 oraz § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej również jako: "rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.", lub "warunki techniczne"), a także art. 234 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.). W konkluzji odwołujący się wskazali, że realizacja projektowanej inwestycji oddziałuje bezpośrednio na ich lokal mieszkalny, w szczególności w kwestii przesłaniania, spływu wód opadowych, zaburzenia retencji, zmniejszenia ekspozycji na słońce oraz zwiększenia wilgotności nieruchomości.
Organ II instancji ustalił, że odwołujący się są właścicielami lokalu nr [...], znajdującego się na drugiej kondygnacji (I piętrze) budynku [...] przy ul. [...] w Ł., którego okna sypialni, kuchni oraz salonu i część balkonu wychodzą na stronę wschodnią, gdzie obecnie projektowany jest obiekt budowlany mogący stwarzać ograniczenia.
Pełnomocnik inwestora, po powzięciu informacji o wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji, pismem z dnia 7 sierpnia 2023 r. złożył w siedzibie Wojewody Łódzkiego dodatkowe materiały w sprawie tj. szczegółową analizę nasłonecznienia budynku przy ul. [...] w Ł., ze szczególnym uwzględnieniem okien lokalu nr [...] znajdującego się na działce o nr ewid. [...] w Ł. .
Mając na uwadze dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja może oddziaływać na lokal mieszkalny o nr [...] przy ul. [...], którego właścicielami są skarżący, w związku z czym dopuścił K. Z. i J. S. do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, a następnie pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. wezwał pełnomocnika inwestora do złożenia wyjaśnień w zakresie zgodności planowanego zamierzenia budowlanego:
- z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie:
• zgodności z § 19 pkt 1 ww. rozporządzenia - na załączonym rysunku projektu zagospodarowania terenu, jak i w części opisowej, brak jest wykazania zachowania odległości projektowanych stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi jak i granicy działki budowlanej;
• zgodności z § 23 pkt 1 ww. rozporządzenia - na załączonym rysunku projektu zagospodarowania terenu, jak i w części opisowej, brak jest wskazanych odległości poszczególnych miejsc gromadzenia odpadów stałych od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz odległości od granicy działki budowlanej;
• wykazania zgodności z § 40 ust 3 ww. rozporządzenia - na załączonym rysunku projektu zagospodarowania terenu, brak jest określenia odległości projektowanego placu zabaw od linii rozgraniczających ul. [...], jak i odległości od okien budynków przeznaczonych na pobyt ludzi;
• wykazania zgodności przedłożonej dokumentacji projektowej z § 56 ww. rozporządzenia - w przedłożonym projekcie budowlanym, brak jest osób opracowujących wewnętrzną instalację teletechniczną, posiadających uprawnienia telekomunikacyjne, które zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa budowlanego - winny posiadać uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych w związku z art. 34 ust. 2b ustawy Prawo budowlane;
• wykazania zgodności planowanej inwestycji z § 271 pkt 8 ww. rozporządzenia - projektowany budynek [...], będzie graniczył z działką leśną, z załączonego projektu zagospodarowania terenu nie wynika, czy ww. przepis został spełniony;
- z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1679, dalej również jako: "rozporządzenie ZiFPB"), w zakresie zgodności z § 15 ust. 2 pkt 8, w związku z okolicznością, że podczas realizacji przedmiotowej inwestycji nastąpi zmiana ukształtowania terenu, należy przedłożyć zgodnie z ww. przepisem, przekroje pionowe terenu z uwzględnieniem kierunku odprowadzania wód opadowych i wykazania nienaruszalności w tym względzie interesu osób trzecich; zapis § 17 ust. 2 dopuszcza, w przypadku konieczności uczytelnienia układu sieci, przyłączy i instalacji zewnętrznych, przedstawienie na oddzielnych rysunkach - infrastruktury technicznej obsługującej przedmiotową inwestycję, tj. na tzw. zbiorczym rysunku koordynacyjnym uzbrojenia działki lub terenu, który załącza się do projektu zagospodarowania działki lub terenu;
- z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 10 września 2019 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) w zakresie wykazania zgodności z § 3 pkt 1 ppkt 58, który stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 52, 54-57 i 59, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż:
a) 0,2 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a.
Organ odwoławczy wezwał również inwestora do wykazania zgodności z decyzją Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-VII.563.2021 z dnia 30 marca 2021 r. o warunkach zabudowy, w zakresie zachowania pasa ochronnego w stosunku do linii wysokiego napięcia, przebiegającej w północnej części działki inwestycyjnej oraz zachowanie pasa ochronnego w stosunku do zlokalizowanych na terenie działki sieci wodociągowej oraz kanału sanitarnego oraz doprecyzowania i ujednolicenia danych dotyczących działki o nr ewid. [...], bowiem z załączonego projektu zagospodarowania terenu wynika, że ww. działka jest zabudowana, natomiast z części opisowej projektu, że jest działką niezabudowaną. W przypadku wskazania, że działka nr [...] jest działką zabudowaną, należy wykazać zachowanie wzajemnych odległości między istniejącym budynkiem, a projektowanym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym oznaczonym literą "[...]", spełniających wymagania zawarte w § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W dniu 4 września 2023 r. pełnomocnik inwestora złożył w siedzibie organu II instancji dodatkowe wyjaśnienia i uzupełnienia, wykazując zgodność planowanej inwestycji z przepisami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie spełnienia wymogów § 13, § 19, § 23, § 39, § 40, § 56, § 60 i § 271 oraz zgodności z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego - załączono przekroje pionowe terenu z uwzględnieniem kierunku odprowadzania wód opadowych, wykazano również zgodność z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 10 września 2019 r. z § 3 pkt 1 ppkt 58, jak i decyzją o warunkach zabudowy.
Pełnomocnik inwestora wyjaśnił również, że zakres opracowania projektu instalacji elektrycznych obejmuje: wewnętrzne linie zasilające, kanalizację kablową - w postaci pustych rur - dla potrzeb infrastruktury technicznej związanej z działaniem systemów ładowania pojazdów elektrycznych oraz kanalizację kablową - w postaci pustych rur - dla potrzeb doprowadzenia sieci telewizji kablowej, sieci telefonicznej oraz sieci domofonowej. Szczegółowe rozwiązania projektowe w zakresie instalacji telekomunikacyjnych będą stanowiły odrębną dokumentację projektową, która będzie realizowana na etapie projektu technicznego oraz wykonawczego. Dokumentacja ta zostanie opracowana przez projektanta oraz sprawdzającego posiadających wymagane uprawnienia w zakresie projektowania instalacji telekomunikacyjnych.
Z kolei w ramach doprecyzowania i ujednolicenia danych dotyczących sąsiedniej działki o nr ewid. [...], pełnomocnik wyjaśnił, że znajdują się na niej budynki w trakcie budowy, więc dopóki budowa nie jest ukończona, ww. działka traktowana była jako niezabudowana. Ponadto wyjaśniono, że ściana projektowanego budynku [...], od strony wschodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości 18,02 m od powstających budynków na działce o nr ewid. [...], tj.: większej niż wymagane 8 m (na ww. działce powstają budynki jednorodzinne w zabudowie szeregowej). Projektant wskazał, że nie stwierdzono zmniejszenia czasu nasłonecznienia nowopowstającego budynku na działce o nr ewid. [...] poniżej dopuszczalnego - tj. 3 godzin, w dniach równonocy dla mieszkania (z dopuszczeniem przynajmniej jednego pokoju w mieszkaniach wielopokojowych), na potwierdzenie czego załączono rysunek [...] z pokazaniem promieni światła w godzinach między 13-16, w dniu 20 marca i w godzinach między 14-17 w dniu 23 września. Z załączonego rysunku jednoznacznie wynika, że projektowany budynek nie spowoduje zacieniania, również nowopowstających budynków na działce sąsiedniej.
Wyjaśniono również, że z uwagi na odległość między budynkami (18,02 m) przy wysokości budynku [...], równej 14,5 m, zgodnie z § 13 warunków technicznych, nie stwierdzono przesłaniania okien w budynku na działce o nr ewid. [...], na potwierdzenie czego załączono rysunek [...].
Ponadto pełnomocnik inwestora odniósł się do zarzutów skarżących zawartych w piśmie z dnia 16 sierpnia 2023 r., wyjaśniając, że powierzchnia biologicznie czynna projektowana to 59,25% - tj. znacznie powyżej wymaganego rozporządzeniem 25% - (§ 39 warunków technicznych).
Dodatkowo wskazano, że od strony mieszkania skarżących projektowane są ogródki przynależące do mieszkań na parterze budynku [...], a ukształtowanie terenu ogródków w projekcie nie jest zmienione w stosunku do istniejącego ukształtowania terenu, gdyż długość ogródków lokatorskich to ponad 20,98 m i nie było potrzeby ingerowania w ukształtowanie terenu, więc ww. sąsiadowanie nie może mieć wpływu na wzrost wilgotności ani odczuwalnej temperatury w mieszkaniu skarżących. Odległość wschodniej ściany budynku przy ul. [...], w którym skarżący posiadają lokal mieszkalny, do ściany projektowanego budynku [...] wynosi 26,56 m do ściany z otworami okiennymi.
W dalszej części pisma projektant, odnosząc się do zarzutów skarżących, wyjaśnił, że w zakresie retencji i spływu wód opadowych oraz roztopowych, projektowana inwestycja posiada kanalizację deszczową z dachów i terenów utwardzonych odprowadzanych do kanału deszczowego o średnicy 800 mm w ul. [...], a od strony działek o nr ewid. [...] znajdują się wyłącznie tereny zielone posiadające naturalną retencję wody. Tereny zielone są obecnie przy granicy z działką skarżących i stan ten nie ulega zmianie.
W zakresie wątpliwości skarżących co do zachowania odległości od drogi dojazdowej do placów postojowych i garaży, wyjaśniono, że droga ta znajduje się we wschodniej części działki o nr ewid. [...], w odległości około 58,46 m od budynku przy ul. [...] i dodatkowo jest ona zasłonięta przez projektowane budynki, więc jej oddziaływanie akustyczne na budynek przy ul. [...] będzie minimalne.
Biorąc pod uwagę złożenie obszernych wyjaśnień przez pełnomocnika inwestora, organ odwoławczy zakończył prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie i pismem z dnia 6 września 2023 r., zgodnie z art. 10 k.p.a., powiadomił uczestników postępowania o możliwości wypowiedzenia się i zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W dniu 13 września 2023 r. z aktami sprawy zapoznał się J. S., a w dniu 20 września 2023 r. B. J. - pełnomocnik JR.
J. S. i K. Z. pismem z dnia 20 września 2023 r. wnieśli zastrzeżenia co do przedłożonej dokumentacji projektowej i złożonych wyjaśnień, zarzucając m.in. niezgodność pierwotnego planu zagospodarowania działki z dokumentacją zawartą w wyjaśnieniach złożonych przed Urzędem Wojewódzkim (różnice w oznaczeniu i usytuowaniu budynków, brak informacji, które plany są aktualne i obowiązujące oraz w razie zmian, w jaki sposób zostały usunięte kolizje, plac zabaw pierwotnie miał być usytuowany na północnym-wschodzie, a wg aktualnie złożonych dokumentów został przeniesiony wraz z dojściami chodnikowymi w pobliże granicy nieruchomości należącej do skarżących). W dalszej części pisma skarżący zarzucili przedłożonej dokumentacji braki w zakresie instalacji deszczowej, bowiem zgodnie z projektem przepływ wód opadowych ma być kierowany do kanalizacji deszczowej ul. [...], która to obecnie nie posiada żadnej instalacji burzowej. W projekcie brak jest obliczeń związanych z możliwością odbioru ponadnormatywnej ilości wody, brak jest również uzgodnień w tym zakresie ze stosownymi organami. W ocenie skarżących obecnie na nieruchomości objętej projektowaną inwestycją, a także na nieruchomości sąsiedniej, na której skarżący posiadają mieszkanie, występują po opadach wyraźne problemy z odprowadzaniem wody opadowej - zalewane są garaże i ogródki. Skarżący wskazują również, że inwestor nie wypowiedział się w zakresie ochrony bytujących i gniazdujących na terenie inwestycji ptaków objętych ochroną oraz żab, tj.: w zakresie zagadnień związanych z ochroną przyrody.
W dniu 27 września 2023 r. w siedzibie Wojewody Łódzkiego stawił się pełnomocnik inwestora, zapoznał się z zastrzeżeniami wniesionymi przez skarżących, a następnie złożył dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, jednocześnie przedkładając pismo Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z dnia 10 września 2021 r., dotyczące wymagań technicznych na budowę wodociągu na terenie drogi wewnętrznej wydzielonej z działki nr [...], zlokalizowanej pomiędzy ul. [...] oraz warunków przyłączenia do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej budynków wielorodzinnych projektowanych na terenie działki nr [...] przy ul [...] w Ł. . Z wyjaśnień złożonych przez projektanta wynika, że nie ma różnic w oznaczeniu budynków, usytuowaniu budynków, lokalizacji placu zabaw, projekt nie zawiera likwidacji kolizji w stosunku do zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu zagospodarowania terenu. Rysunek opisany [...], stanowi uzgodnienie z PGE Dystrybucja S.A. dotyczące odległości budynków projektowanych przy ul. [...] od linii napowietrznej WN i określa jedynie minimalną odległość od linii napowietrznej, które zostały zachowane. Rysunek pochodzi z etapu wstępnych uzgodnień, które dotyczyły odległości budynku od strony północnej, w stosunku do linii napowietrznej (15 m - odległość została zachowana w projekcie zagospodarowania terenu).
Wojewoda Łódzki nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymał je w mocy.
Organ podkreślił, iż każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Zabudowa nieruchomości może nastąpić zgodnie z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku, zgodnie z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy.
Organ przypomniał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest realizacja zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych ([...]) z garażami i częścią handlowo-usługową wraz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, siecią wodociągową oraz układem komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi na nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...] i fragment działki drogowej nr ewid. [...]. Od północy teren inwestycji graniczy z działką drogową - ul. [...] (działka nr ewid. [...]), gdzie po drugiej stronie ulicy znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne. Od południa działka graniczy z działką drogową - ul. [...] (działka nr [...]), za którą znajdują się działki leśne oraz zabudowa mieszkaniowa jedno- i wielorodzinna. Od wschodu znajdują się niezabudowane działki nr [...], za którymi znajduje się [...] Od zachodu teren inwestycji graniczy z działkami Osiedla [...].
Z załączonego projektu budowlanego wynika, że zaprojektowano budynki 4-kondygnacyjne, wolnostojące, jednobryłowe. Projektowane budynki [...], będą spełniały funkcje mieszkaniowe usytuowane na czterech kondygnacjach, budynek [...] będzie spełniał funkcje mieszkaniowe usytuowane na trzech kondygnacjach. Ogółem zaprojektowano 141 mieszkań. Poziom -1 budynków [...] i większość parteru budynku [...] przeznaczono na garaże wielostanowiskowe oraz pomieszczenia techniczne i gospodarcze. W południowej części parteru budynku [...] zaprojektowano lokal usługowy i pomieszczenia rowerowni. Rzuty budynków [...] mają kształt prostokąta, budynki [...] mają kształt zbliżony do litery [...], budynek [...], składa się z dwóch prostopadłych do siebie prostokątów, każde z mieszkań zostało wyposażone w balkon lub taras. Obecnie do działki nie są doprowadzone żadne przyłącza - będą one realizowane na podstawie odrębnych opracowań. W północnej części działki znajdują się pozostałości (fundamenty) po starej zabudowie, które przeznaczone są do rozbiórki. Na terenie działki, w jej środkowej i północnej części, znajduje się fragment instalacji wodociągowej zakończony studniami kopanymi oraz fragment kanalizacji lokalnej. Instalacje lokalne na terenie działki przeznaczone są do likwidacji. W północnej części działki wzdłuż granicy z ul. [...] przebiega napowietrzna instalacja elektroenergetyczna niskiego napięcia oraz napowietrzna instalacja elektroenergetyczna wysokiego napięcia. W południowej części działki, wzdłuż granicy z działką drogową - ul. [...], przebiegają: sieć wodociągowa śr. 200 mm, instalacja telekomunikacyjna oraz fragment instalacji elektroenergetycznej niskiego napięcia.
Obszar przedmiotowej inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 30 marca 2021 r. nr DPRG-UA-VII.563.2021 ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Ww. decyzja uzyskała walor ostateczności z dniem 5 maja 2021 r. W dniu 7 listopada 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi decyzją nr DPRG-UA-VII. 1388.2022 przeniósł ostateczną decyzję własną nr DPRG-UA-VII.563.2021 z dnia 30 marca 2021 r. o warunkach zabudowy na rzecz obecnego inwestora M. M. i E. P..
Organ II instancji rozpoznając niniejszą sprawę, zbadał zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy, w której treści określono rodzaj inwestycji jako zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z usługami, na którą składać się będą następujące elementy:
– zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami i częścią handlowo-usługową o powierzchni sprzedaży do 800 m2 - warunek spełniony - projekt przewiduje budowę 5 budynków, 4-kondygnacyjnych, wolnostojących z garażami i częścią usługową w budynku [...] o powierzchni 32,08 m2;
– zjazd z ul. [...] - warunek spełniony - zjazd będzie realizowany poprzez zjazd indywidualny na fragmencie działki drogowej o nr ewid. [...] , na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi ZDIT-UA.40122.3.11.2023 z dnia 30 marca 2023 r.;
– drogi wewnętrzne wraz z przepustami nad rowem melioracyjnym - warunek spełniony - dojazd do budynków przewidziano z wewnętrznej drogi na terenie działki własnej, inwestor uzyskał postanowienie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nr PO.5.5.4200.32.2023ŁS z dnia 24 marca 2023 r. o braku sprzeciwu dotyczącego przebudowy rowu melioracyjnego R-J37, polegającej na wykonaniu przejazdu/przepustu o średnicy 500 mm i długości 8,5 m na działce o nr ewid. nr [...], m. Ł., na podstawie art. 394 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne;
– stanowiska postojowe dla samochodów osobowych (łączna powierzchnia użytkowa garaży i parkingów nie przekraczająca 0,5 ha) - warunek spełniony - projektowana powierzchnia garaży, parkingów i zjazdów do garaży ma wynosić 4986,17 m; łącznie zaprojektowano 142 miejsca postojowe (108 stanowisk postojowych w garażach wielostanowiskowych i 34 miejsca na terenie działki, w tym jedno dla lokalu usługowego);
– niezbędne urządzenia budowlane, stacja transformatorowa SN/nN, sieci wodociągowe - warunek spełniony - budynki będą wyposażone w zewnętrzną (w granicach własnej działki) instalację kanalizacji deszczowej, sanitarnej i wodociągowej realizowanych wg odrębnego opracowania; zewnętrzną w granicach własnej działki instalację centralnego ogrzewania z sieci miejskiej - realizacja przyłącza Zakład V. SA, zgodnie z warunkami przyłączenia; zewnętrzną (w granicach własnej działki) instalację elektroenergetyczną, oświetlenia zewnętrznego - projekt i realizacja przyłącza PGE zgodnie z warunkami przyłączenia; zewnętrzną (w granicach działki) instalację telekomunikacyjną.
W decyzji o warunkach zabudowy określono warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów odrębnych, w tym zakresie ustalono:
– nieprzekraczalną linię nowej zabudowy od ul. [...]. w odległości 18,00 m od granicy pasa drogowego - zgodnie z załącznikiem graficznym; od ul. [...] w odległości 13,00 m od granicy działki drogowej - zgodnie z załącznikiem graficznym - warunek spełniony - wszystkie budynki zostały zaprojektowane poza nieprzekraczalnymi liniami zabudowy;
– wskaźnik powierzchni nowej zabudowy, w stosunku do powierzchni działki o nr ewid. [...] ustalono od 0,20 do 0,25 - warunek spełniony - całkowita powierzchnia działki wynosi 16.925 m2; powierzchnia zabudowy mierzona na poziomie parteru wynosi 3.834,56 m2, co stanowi 22,66%, zaś powierzchnia zabudowy mierzona razem z nadwieszeniami wynosi 3.880,38 m2, co stanowi 22,93 %, zatem wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu wyniesie 0,23;
– szerokość elewacji frontowej od 22,5 m do 37,00 m - warunek spełniony - szerokość elewacji frontowej budynku [...] wynosi 36,99 m, szerokość elewacji frontowej budynku [...] wynosi 22,79 m, a budynku [...] wynosi 36,7 m;
– wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki/okapu w przedziale od 9,4 m do 11 m (nie dotyczy parterowych części handlowo-usługowych i garażowych) - warunek spełniony - wysokość elewacji frontowej do jej gzymsu lub attyki dla budynków [...] wynosi: 10,40 m (liczona od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku), a dla budynku [...] wynosi 9,94 m;
– geometria dachu:
• kąt nachylenia głównych połaci dachowych od 30° - 40° - warunek spełniony, w budynkach zaprojektowano dachy wielospadowe o kącie nachylenia połaci dachowych 30°;
• wysokość górnej kalenicy od 12,00 m do 15,00 m - warunek spełniony, wysokość głównej kalenicy w budynkach od [...] to 14,95 m, w budynku [...] - 14,50 m;
• układ połaci dachowych - dach wielospadowy- warunek spełniony - w każdym budynku zaprojektowano dachy wielospadowe;
• kierunek głównej kalenicy - równoległy, lub prostopadły w stosunku do wschodniej granicy działki - warunek spełniony - w budynkach [...] - główne kalenice są równoległe i prostopadłe do wschodniej granicy działki, w budynkach [...] - główne kalenice są prostopadłe do wschodniej granicy działki.
W zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji wskazano, że zaopatrzenie w wodę, energię elektryczną i ciepło będzie zapewnione z sieci miejskich, odprowadzanie ścieków sanitarnych i wód opadowych do kanalizacji miejskiej, na warunkach określonych przez gestorów sieci. Projektowane budynki będą wyposażone w zewnętrzną (w granicach własnej działki) instalację kanalizacji deszczowej, sanitarnej i wodociągowej realizowanych wg odrębnego opracowania; zewnętrzną w granicach własnej działki instalację centralnego ogrzewania z sieci miejskiej- realizacja przyłącza Zakład V. SA zgodnie z warunkami przyłączenia; zewnętrzną (w granicach własnej działki) instalację elektroenergetyczną, oświetlenia zewnętrznego - projekt i realizacja przyłącza PGE zgodnie z warunkami przyłączenia; zewnętrzną (w granicach działki) instalację telekomunikacyjną.
Ścieki sanitarne będą odprowadzane do kanalizacji sanitarnej w ul. [...], zgodnie z wymaganiami technicznymi określonymi przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Łodzi w piśmie z dnia 10 września 2021 r. o nr WTT.423.518.2021/T/Aka. Wody opadowe i roztopowe będą w ilości do 11 dm3/s odprowadzane do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej w ul. [...], a pozostała ilość wód opadowych będzie retencjonowana na terenie działki. W tym zakresie, podczas uzupełniania dokumentacji projektowej przed organem II instancji, pełnomocnik inwestora załączył przekroje pionowe terenu z uwzględnieniem kierunku odprowadzania wód opadowych na własny teren, tym samym wykazując brak naruszenia interesu osób trzecich. Ukształtowanie terenu działki nr ewid. [...], w zakresie terenu sąsiadującego z działką nr ewid. [...], nie zostanie zmienione - przy ww. granicy, projektowane są ogródki lokatorskie i tereny zielone, które nie wymagają zmiany ukształtowania terenu.
Odpady stałe mają być zbierane selektywnie i gromadzone czasowo na zewnątrz budynków, w trzech miejscach wyznaczonych do gromadzenia odpadów, w formie utwardzonego placu do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi, bądź wiaty śmietnikowej.
Obsługa komunikacyjna ma być realizowana od strony ul. [...], poprzez zjazd indywidualny na fragmencie działki drogowej o nr ewid. [...], realizowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr ZDIT-UA.40122.3.11.2023 z dnia 30 marca 2023 r. Dojścia i dojazd do budynków przewidziano z wewnętrznej drogi na terenie działki własnej - inwestor uzyskał postanowienie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nr PO.5.5.4200.32.2023ŁS z dnia 24 marca 2023 r. o braku sprzeciwu dotyczącego przebudowy rowu melioracyjnego R-J37, polegającej na wykonaniu przejazdu/przepustu o 500 mm i długości 8,5 m na działce o nr ewid. nr [...] Ł., na podstawie art. 394 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wjazd do garaży podziemnych, będzie odbywać się za pomocą ramp zjazdowych od wschodniej granicy działki z poziomu terenu.
Mając na uwadze charakter planowanej inwestycji, decyzją o warunkach zabudowy nałożono obowiązek zapewnienia stanowisk postojowych dla samochodów poza pasami dróg publicznych w liczbie minimum 1 miejsce parkingowe na każde mieszkanie, lecz nie mniej niż jedno stanowisko na 60 m2 powierzchni mieszkań oraz od 30 do 60 stanowisk na 1000 m2 powierzchni użytkowej usług. Ponadto łączna powierzchnia użytkowa garaży i parkingów nie przekracza 0,5 ha. Projektowana powierzchnia garaży, parkingów i zjazdów do garaży ma wynosić 4986,17 m, a zatem nie przekracza 0,5 ha. Łącznie zaprojektowano 142 miejsca postojowe (108 stanowisk postojowych w garażach wielostanowiskowych i 34 miejsca na terenie działki, w tym jedno dla lokalu usługowego). W każdym z garaży wielostanowiskowych w budynkach [...] zlokalizowane zostało miejsce postojowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych, dostęp do miejsca został zapewniony za pomocą dźwigu osobowego dostępnego z klatki schodowej na poziomie piwnicy. Ponadto, na terenie inwestycji zlokalizowano 2 miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych.
Projektowana inwestycja nie pozbawia osób trzecich dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, dostępu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie będzie powodować uciążliwości przez hałas, wibracje zakłócenia elektryczne i promieniowanie, zanieczyszczać powietrza, wody i gleby.
Ponadto w decyzji o warunkach zabudowy wskazano, że przez teren planowanej inwestycji przebiega linia elektroenergetyczna, od której obowiązują pasy ochronne oraz wskazano, że zgodnie z pismem Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o., z dnia 10 grudnia 2020 r., znak: WTT.424.3236.2020/W/AS, dla sieci wodociągowej o średnicy 200 mm zlokalizowanej na terenie działki nr ewid. [...], wodociągu w ul. [...] oraz kanału sanitarnego D= 0,20 m w ul. [...], należy zachować pasy ochronne.
Z wyjaśnień projektanta udzielonych na etapie postępowania odwoławczego w dniu 4 września 2023 r. wynika, że projektowane budynki są zlokalizowane w odległości 15,95 m od linii wysokiego napięcia, a zatem zgodnie z uzgodnieniem z PGE Dystrybucja S.A. z dnia 17 listopada 2022 r. nr [...] oraz zgodnie z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy - wymiarowanie na rysunku [...]. Z ww. uzgodnienia wynika, że minimalna odległość dla linii o napięciu znamionowym powyżej 30 kV, lecz nie przekraczającym 110 kV, ma wynosić 15,00 m i została zachowana. Ponadto projektant wyjaśnił, że plac zabaw jest zlokalizowany w odległości 15,23 m od linii wysokiego napięcia - wymiarowanie na rysunku [...].
Z kolei w zakresie zachowania pasów ochronnych dla istniejącej sieci wodociągowej projektant wyjaśnił, że zgodnie z wytycznymi dotyczącymi pasów ochronnych ZWiK wynoszących dla sieci wodociągowej o średnicy 200 mm i średnicy 150 mm po 3 m od osi, po obu stronach przewodu - w pasie tym inwestor nie planuje lokalizować budynków oraz innych obiektów trwale związanych z gruntem, jak i dokonywać zmian ukształtowania terenu, które mogą spowodować zmniejszenie przykrycia rurociągów i ich wypłycenie poniżej normatywnej strefy przemarzania, lokalizować drzew i innych nasadzeń w odległości mniejszej niż 1,5 m od zewnętrznej krawędzi przewodu. Pasy ochronne pokazano na rysunku [...].
W oparciu o załączoną dokumentację projektową Wojewoda Łódzki stwierdził, że planowana inwestycja spełnia warunki i wymagania określone w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-VII.563.2021 z dnia 30 marca 2021 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
W następnej kolejności organ odwoławczy poddał analizie zgodność przedstawionej inwestycji z przepisami: rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Planowane usytuowanie budynku na działce spełnia wymagania wskazane w § 12 i § 13 warunków technicznych. Z akt sprawy wynika, że od strony północnej budynek [...] został usytuowany w odległości ponad 10 m od granicy działki (ul. [...]), od południa budynek [...] zaprojektowano w odległości ponad 10 m od granicy działki (ul. [...]) - przy czym, zgodnie z § 12 ust. 10 ww. rozporządzenia, zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1-9, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową. Najmniejsza odległość projektowanych budynków od granicy działki od strony wschodniej, wynosi 11,66 m (budynek [...]), z kolei najmniejsza odległość projektowanych budynków od granicy działki od strony zachodniej wynosi 7,37 m (budynek [...]).
Odnosząc się do wymogu określonego w § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a warunków technicznych, organ odwoławczy wskazał, iż z załączonego rysunku projektu zagospodarowania terenu oraz przedłożonej w dniu 7 sierpnia 2023 r. szczegółowej analizy nasłonecznienia elewacji wschodniej projektowanego budynku ze szczególnym uwzględnieniem okien lokalu skarżących znajdującego się w budynku przy ul. [...], wynika, że projektowane budynki nie będą powodować zacieniania ani przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, w innych budynkach mieszkalnych, w tym lokalu mieszkalnym należącym do skarżących. W ramach doprecyzowania i ujednolicenia danych dotyczących działki [...], pełnomocnik inwestora, w piśmie z dnia 4 września 2023 r., wyjaśnił, że na ww. działce znajdują się budynki w trakcie budowy, więc dopóki budowa nie jest ukończona działka traktowana jest jako niezabudowana. W tym względzie wskazano, że ściana budynku [...] od strony wschodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości 18,02 m od powstających budynków - na działce nr [...], a zatem większej niż wymagane 8,00 m - na działce powstają budynki jednorodzinne w zabudowie szeregowej. Nie stwierdzono zmniejszenia czasu nasłonecznienia budynku nowo powstającego na działce [...] poniżej dopuszczalnego - tj. 3 godzin w dniach równonocy dla mieszkania (z dopuszczeniem przynajmniej jednego pokoju w mieszkaniach wielopokojowych). Zatem wymagania § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. zostały spełnione, na potwierdzenie czego załączono rysunek R08, obrazujący kąt padania promieni słonecznych w godzinach między 13-16 w dniu 20 marca i w godzinach między 14-17 w dniu 23 września, z którego wynika, że nie spowodują zacieniania. Wyjaśniono również, że z uwagi na odległość między budynkami 18,02 m przy wysokości budynku [...] równej 14,5 m, zgodnie z § 13 ww. rozporządzenia, nie stwierdzono przesłaniania okien w budynku na działce [...] - w tym zakresie załączono rysunek [...].
Z załączonego projektu budowlanego wynika, że prawidłowo usytuowane zostały także miejsca postojowe, jak również miejsce do gromadzenia odpadów stałych, stosownie do § 19 i § 23 ww. rozporządzenia. Z wyjaśnień złożonych przez projektanta w dniu 4 września 2023 r. w tym zakresie wynika, że w ramach inwestycji projektowane są dwa parkingi jeden na 12, drugi na 22 pojazdy. Projektowane miejsca postojowe zostały usytuowane w odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi większej niż 10 m (odpowiednio 10,46 m i 13,04 m) - załączono rysunek [...] z wymiarowaniem od okien na parterze i 1 piętrze budynku [...] do miejsc postojowych. Odległość projektowanych miejsc postojowych od granicy działki budowlanej nr ewid. [...], jest większa niż 6 m (odpowiednio 7,68 m i 7,68 m) oraz większa niż 10 m (odległość 11,86 m) od będącego w trakcie budowy budynku na działce nr ewid. [...]. Ponadto, zgodnie z § 19 ust. 7 ww. rozporządzenia, zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową.
Projektant wyjaśnił również, że zgodnie z § 23 pkt 1 ww. rozporządzenia, w ramach inwestycji projektowane są 3 miejsca gromadzenia odpadów stałych: pomiędzy budynkami [...] w odległości większej niż 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (odpowiednio 13,41 mi 10,08 m) - załączono [...] z wymiarami. Pomiędzy budynkami [...] w odległości większej niż 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi (odpowiednio 10,01 m i 10,01 m) - załączono rysunek [...] z wymiarami oraz przy budynku [...]w odległości 10,50 m - załączono rysunek [...] z wymiarami.
Przedłożony projekt jest również zgodny z § 40 ust. 3 ww. rozporządzenia, stanowiącym o odległości od placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów, która to odległość, powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust 1 ww. rozporządzenia. Projektowany w ramach inwestycji plac zabaw znajduje się, w odległości co najmniej 10 m od linii rozgraniczającej - ul. [...] - w odległości 10,06 m i w odległości większej niż 10 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - w odległości 31,30 m - w tym zakresie na etapie postępowania odwoławczego załączono rysunek [...].
Przedłożony projekt budowlany jest zgodny również z wymogami § 56 ww. rozporządzenia w zakresie zastosowanych rozwiązań telekomunikacyjnych. Na etapie prowadzonego postępowania odwoławczego inwestor złożył dodatkowe wyjaśnienia w tym zakresie, wskazując, że zakres opracowania projektu instalacji elektrycznych obejmuje: wewnętrzne linie zasilające, kanalizacje kablową (w postaci pustych rur) dla potrzeb infrastruktury technicznej związanej z działaniem systemów ładowania pojazdów elektrycznych, kanalizację kablową (w postaci pustych rur) dla potrzeb doprowadzenia sieci telewizji kablowej, sieci telefonicznej oraz sieci domofonowej. Projektant wyjaśnił, że szczegółowe rozwiązania dotyczące wyposażenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego w instalację telekomunikacyjną, a w miarę potrzeby również w inne instalacje, takie jak: telewizji przemysłowej, sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, w sposób umożliwiający zapewnienie ochrony instalacji przed dostępem osób nieuprawnionych zostaną opracowane na etapie projektu technicznego jako odrębnego opracowania – dokumentacja zostanie opracowana przez projektanta i sprawdzającego posiadających wymagane uprawnienia w zakresie instalacji telekomunikacyjnych.
Przedłożony projekt budowlany spełnia również wymagania ww. rozporządzenia, w zakresie zastosowania wymogów ochrony przeciwpożarowej. Wszystkie projektowane budynki mieszkalne są budynkami niskimi, 4- kondygnacyjnymi, a zatem w stosunku do nich, nie jest wymagana droga przeciwpożarowa. Planowana inwestycja została zaprojektowana zgodnie z § 271-273 ww. rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Ściana budynku [...], od strony wschodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 11,66 m od granicy z niezabudowaną działka nr [...] (więcej niż 4 m), ściana od strony zachodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 16,10 m od budynku na działce nr [...] (więcej niż 8 m), ściana południowa posiada na powierzchni nie większej niż 65%, lecz nie mniejszej niż 30% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 13,32 m od budynku [...] (więcej niż 12 m), ściana północna posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości ponad 33 m od granicy z działką drogową -ul. [...].
Ściana budynku [...], od strony wschodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 13,29 m od granicy z niezabudowaną działka nr [...] (więcej niż 4 m), ściana od strony zachodniej posiada na powierzchni nie większej niż 65%, lecz nie mniejszej niż 30% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 26,56 m od budynku na działce nr [...] (więcej niż 12 m), ściana południowa posiada na powierzchni nie większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 14,68 m od budynku [...] (więcej niż 8 m), ściana północna posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości 13,32 m od budynku [...] (więcej niż 8 m).
Ściana budynku [...], od strony wschodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 11,66 m od granicy z niezabudowaną działka nr [...] (więcej niż 4 m), ściana od strony zachodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 27,94 m od budynku na działce nr [...] (więcej niż 8 m), ściana południowa posiada na powierzchni nie większej niż 65%, lecz nie mniejszej niż 30% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 13,29 m od budynku [...] (więcej niż 12 m), ściana północna posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości 14,68 m od budynku [...] (więcej niż 8 m).
Ściana budynku [...], od strony wschodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 13,29 m od granicy z niezabudowaną działka nr [...] (więcej niż 12 m - działka leśna), ściana od strony zachodniej posiada na powierzchni nie większej niż 65%, lecz nie mniejszej niż 30% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 26,85 m od budynku na działce nr [...] (więcej niż 12 m), ściana południowa posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 20,77 m od budynku [...] (więcej niż 8 m), ściana północna posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości 13,32 m od budynku [...] (więcej niż 8 m).
Ściana budynku [...], od strony wschodniej posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 12,99 m od granicy z niezabudowaną działka nr [...] (więcej niż 4 m), ściana od strony zachodniej posiada na powierzchni nie większej niż 65%, lecz nie mniejszej niż 30% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 16,29 m od budynku na działce nr [...] (więcej niż 12 m), ściana południowa posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości około 18,00 m od granicy z działką drogową -ul. [...], ściana północna posiada na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej co najmniej EI30 i znajduje się w odległości 20,77 m od budynku [...] (więcej niż 8 m).
Ponadto projektant w wyjaśnieniach złożonych w dniu 4 września 2023 r. doprecyzował, że zgodnie z § 271 ust. 2 pkt. 8 ww. rozporządzenia, najmniejszą odległość budynków [...] od granicy (konturu) lasu, rozumianego jako grunt leśny (Ls) określony na mapie ewidencyjnej lub teren przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako leśny, przyjmuje się jako odległość ścian tych budynków od ściany budynku [...] z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień, czyli zgodnie z ust. 2 - jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 (w tym przypadku 8 m z uwagi na powierzchnię wschodniej ściany zewnętrznej większej niż 65% o klasie odporności pożarowej EI30 - budynek niski klasa C) należy zwiększyć o 50%, czyli minimalna odległość od granicy (konturu) lasu, rozumianego jako grunt leśny (Ls) to 12 m. Projektowany budynek [...] znajduje się w odległości 13.29 m od granicy (konturu) lasu, więc spełnia warunek odległości od ściany budynku [...] z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień. W tym zakresie załączono rysunek [...].
Planowana inwestycja została zatem zaprojektowana zgodnie z przepisami w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.
Analizując kwestie formalne, organ stwierdził, iż do dokumentacji załączone zostało wymagane oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zastosowane rozwiązania zostały zaprojektowane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania, oraz które złożyły oświadczenia, o których mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego dotyczące sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewoda Łódzki uznał, że spełnione zostały wymogi art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, co oznacza, że stosownie do art. 35 ust. 4 ww. ustawy, organ administracji architektoniczno - budowlanej powinien wydać decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę.
Jednocześnie organ odwoławczy uznał zarzuty skarżących za bezzasadne. Projektant w wyjaśnieniach składanych na etapie postępowania odwoławczego odniósł się do składanych zastrzeżeń, wykazując zgodność planowanej inwestycji z przepisami prawa. Planowana inwestycja nie narusza interesu osób trzecich, nie powoduje przesłaniania jak i zacieniania lokalu skarżących, nie narusza przepisów o ochronie przyrody, jak i nie zmienia spływu wód opadowych i roztopowych, które w części będą odprowadzane do kanału deszczowego w ul. R. . Projektant wyjaśnił również, że planowana inwestycja posiada znacznie większą niż wymagana przepisami powierzchnię biologicznie czynną, jak i nie będzie oddziaływać negatywnie pod względem akustycznym na lokal skarżących, gdyż droga dojazdowa do placów postojowych i garaży znajduje się we wschodniej części działki inwestycyjnej, w odległości około 58,46 m od budynku przy ul. [...] i dodatkowo jest ona zasłonięta przez projektowane budynki.
Z uwagi na powyższe okoliczności organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. Z. oraz J. S., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że istnieje zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, a ponadto złożona przez inwestora dokumentacja jest kompletna w sytuacji gdy, budowa zespołu budynków mieszkalnych o wskazanej wysokości i rozmieszczeniu spowoduje:
– degradację powierzchni biologicznie czynnej nieruchomości wbrew przepisom o ochronie przyrody,
– zacienienie sąsiadującej nieruchomości, a w szczególności lokalu skarżących wbrew normom wskazanym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
– zmianę spływu wód opadowych i roztopowych na nieruchomość sąsiednią, co może doprowadzić do zalewania jej ogródków i garaży, w tym garażu skarżącej,
II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego w sprawie prowadzonej przez organ II instancji, w szczególności brak przesłuchania K. Z., dopuszczenia i przeprowadzenia opinii biegłego z zakresu ornitologii i botaniki celem wykazania skutków oddziaływania planowanej budowy nieruchomości na środowisko, zagrożenia środowiska naturalnego podczas przeprowadzania prac budowlanych,
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewszechstronne rozważenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym skutków oddziaływania planowanej budowy nieruchomości na środowisko, zacienienia sąsiadującej nieruchomości, a w szczególności lokalu skarżących, przez planowany zespół budynków mieszkalnych, skutków wybudowania zespołu budynków na podmokłym terenie dla sąsiadującej nieruchomości,
c) art. 89 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sytuacji, gdy była ona niezbędna do uzgodnienia stanowisk stron,
d) art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu II instancji oraz zaniechanie przedstawienia stanowiska organu II instancji w przedmiocie potencjalnych skutków oddziaływania planowanej budowy nieruchomości na środowisko, zacienienia sąsiadującej nieruchomości, w szczególności lokalu skarżących, potencjalnych skutków wybudowania zespołu budynków na podmokłym terenie dla nieruchomości sąsiadującej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji oraz o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów w postaci dokumentacji fotograficznej na fakt wstępowania wielu gatunków ptaków na terenie nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę, w tym gatunków chronionych, częstego zalewania nieruchomości sąsiadującej w wyniku intensywnych deszczów, charakterystyki terenu, na którym ma zostać wybudowany zespół budynków mieszkalnych, a także raportu na fakt charakterystyki terenu, na którym jest planowana budowa zespołu budynków mieszkalnych.
W uzasadnieniu skargi K. Z. oraz J. S. wskazali, iż w swoim odwołaniu wnieśli o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego - przesłuchania skarżącej K. Z., dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ornitologii i botaniki celem wykazania negatywnych skutków oddziaływania planowanej budowy nieruchomości na środowisko, zagrożenia środowiska naturalnego podczas przeprowadzenia prac budowlanych. Ponadto skarżący przedłożyli dokumentację fotograficzną obrazującą występujące gatunki ptaków i roślin na sąsiadującej nieruchomości. W toku postępowania organ II instancji nie przeprowadził wnioskowanych przez skarżących dowodów, a ponadto nie przeprowadził żadnych badań terenowych sprawdzających stopień przysłonienia światła słonecznego oraz możliwość zalania terenu sąsiadującego, na którym znajduje się budynek mieszkalny, w którym mieszkają skarżący. Postępowanie przed organem II instancji ograniczyło się do złożonych wyjaśnień przez inwestora.
Skarżący w toku postępowania przed organem II instancji podnieśli, iż projekt architektoniczno-budowlany jest niezgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami techniczno-budowlanymi, a ponadto dokumentacja jest niekompletna i sprzeczna w zakresie zacienienia pomieszczeń budynku sąsiadującego przeznaczonego na pobyt ludzi, w tym lokalu mieszkalnego należącego do skarżących, zapewnienia odpowiedniej ochrony ptaków gatunków chronionych mających siedziska i ostoję oraz zapewnienia prawidłowej gospodarki wodnej oraz spływu wód opadowych i roztopowych.
W części opisowej projektu zagospodarowania terenu inwestor dokonał analizy zacienienia od promieni słonecznych sąsiadującej nieruchomości bez wskazania branych pod uwagę parametrów budynków. W odwołaniu skarżący wskazali, iż gabaryty zaprojektowanego obiektu ograniczą dostęp do światła słonecznego na nieruchomości, gdzie położony jest lokal skarżących, w szczególności w miesiącach zimowych oraz widok z okien. W odpowiedzi organ II instancji wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień w zakresie zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi. W odpowiedzi inwestor przedłożył między innymi analizę nasłonecznienia elewacji wschodniej budynku przy ulicy [...] (dla lokalu nr [...]), która miała wykazać zgodność planowanej inwestycji z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z wiedzy skarżących wynika, że w tym celu zostało wykonanych kilka zdjęć nieruchomości w godzinach późnopopołudniowych. W ocenie skarżących dokumentacja fotograficzna powinna zostać wykonana w różnych porach dnia tak, aby symulacja odzwierciedlała rzeczywiste naświetlenie nieruchomości w danym okresie.
Ponadto osoba wykonująca zdjęcia budynków na [...] nie wykonywała zdjęć do rzeczywistej analizy zacienienia/nasłonecznienia, a wyłącznie zdjęcia usytuowania budynków, mające służyć stworzeniu symulacji komputerowej, nie opartej na rzetelnych podstawach źródłowych - na rzeczywistym położeniu słońca we wszystkich czterech porach roku, a jedynie w okresie równonocy wiosennej i jesiennej, kiedy to cień jest typowy wyłącznie dla tego okresu. Inwestor powinien wykonać odpowiednie pomiary w celu dokonania dokładnej symulacji, czego zgodnie z wiedzą skarżących nie wykonał. Inwestor nie podał użytych danych współrzędnych do wykonania przedłożonych do akt analiz zacienienia, więc skarżący ani organ II instancji nie mogli zweryfikować ich poprawności.
Organ II instancji, pomimo licznych wątpliwości [...]. oraz skarżących, bez dogłębnej analizy uznał, iż planowana inwestycja spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych. W ocenie skarżących nie można uznać, żeby projekt architektoniczno-budowlany był zgodny z ww. rozporządzeniem z uwagi na zbyt bliskie usytuowanie budynków względem siebie. Ponadto nieruchomość skarżących znajduje się od strony wschodniej, co oznacza, że naświetlenie lokalu występuje średnio do godziny około 12:00. Budynek, który będzie się znajdował na linii naświetlenia w odległości około 10 metrów względem lokalu skarżących, spowoduje całkowite jego zacienienie.
Ponadto w ocenie skarżących projekt architektoniczno-budowlany nie wypełnia wymagań z zakresu ochrony środowiska, gdyż na terenie nieruchomości znajdują się siedliska chronionych gatunków ptaków takich jak np. dzięcioł, mazurek, pustułka. Skarżący do odwołania od decyzji organu I instancji załączyli dokumentację fotograficzną gatunków ptaków występujących na terenie nieruchomości, na której ma zostać wybudowana inwestycja. Zdjęcia zostały wykonane przez mieszkańców nieruchomości sąsiedniej podczas spacerów, z balkonów oraz ogródków. W celu ustalenia, jakie dokładnie gatunki ptaków występują oraz w jakiej ilości oraz jakie czynności należy podjąć w sytuacji zniszczenia gniazd, lęgów oraz siedlisk ptasich skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ornitologii. Powyższa opinia jest niezbędna inwestorowi oraz wykonawcy inwestycji do odpowiedniego zaplanowania prac na placu budowy, aby nie zaszkodzić populacji chronionego ptactwa. W myśl załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, większość ptaków zamieszkujących tereny miejskie objętych jest ochroną gatunkową, w stosunku do których obowiązuje, m.in. zakaz niszczenia ich gniazd, siedlisk i ostoi, umyślnego zabijania, okaleczania lub chwytania, a także płoszenia i niepokojenia zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. Zgodnie z art. 5 pkt. 18 ustawy o ochronie przyrody, przez siedlisko roślin, zwierząt lub grzybów należy rozumieć obszar występowania roślin, zwierząt lub grzybów w ciągu całego życia lub dowolnego stadium ich rozwoju. W świetle przedłożonej dokumentacji fotograficznej organ II instancji powinien wezwać inwestora do przedłożenia takowej opinii ornitologicznej lub dopuścić dowód z opinii biegłego w zakresu ornitologii celem ustalenia czy planowana inwestycja nie spowoduje zagrożenia środowiska. Ponadto, organ II instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się w żaden sposób do podnoszonych przez Skarżących zastrzeżeń w zakresie zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, iż opinia ornitologiczna nie została załączona do dokumentacji należy uznać, iż projekt architektoniczno-budowlany nie jest zupełny w świetle art. 35 ustawy - Prawo budowlane.
Z wiedzy skarżących wynika, że teren przy ulicy [...] jest terenem podmokłym. O podmokłości terenu świadczy m.in. rów odwadniający usytuowany na starym cieku wodnym, przecinający działki [...] oraz teren osiedla [...]. Rów nawet w suchych okresach roku wypełniony jest wodą. Całość gruntu w odległości 100 - 200 m od rowu odwadniającego położona jest w obrębie terasy zalewowej. Również roślinność (wśród roślinności typowej dla terenów podmokłych zaobserwowano m.in. olszę czarną - alnus glutinosa, knieć błotną - caltha palustris, czyściec błotny - stachys palustris i turzyca pospolita - carex nigra) występująca na działce [...] świadczy o wysokim poziomie wód gruntowych, co potwierdza załączony raport. Wzmiankowany teren opada w kierunku południowym od ulicy [...]. Zaznaczyć należy, że wszystkie stare budynki (również fundamenty dawnych budynków na działce [...]) usytuowane są w najwyższym punkcie terenu, bezpośrednio przy ul. [...]. Zalewanie terenu m.in. osiedla [...] po naruszeniu stosunków wodnych przez planowaną budowę pogłębi się i ulegną one kolejnej degradacji. Obecnie na terenie [...] występuje problem związany z retencją i spływem wód opadowych, co zostało udokumentowane na zdjęciach załączonych do skargi. Mieszkańcy ww. osiedla wielokrotnie borykali się z zalanymi garażami oraz ogródkami w szczególności w okresie letnim.
Realizacja planowanej inwestycji najprawdopodobniej doprowadzi do pogłębienia problemu z uwagi na strukturę i ukształtowanie terenu. Z załączonego przez skarżących raportu wynika, iż działka, na terenie której ma zostać zrealizowana inwestycja, jest położona wyżej względem działki, na której znajduje się budynek, w którym mieszkają skarżący. Ukształtowanie terenu spowoduje spływ wód opadowych w kierunku budynków mieszkalnych znajdujących się na [...]. Ponadto, nacisk związany z budową inwestycji może spowodować zalanie Osiedla, na którym mieszkają skarżący. W piśmie z dnia 4 września 2023 roku inwestor przedłożył przekroje pionowe terenu z uwzględnieniem kierunku odprowadzania wód opadowych oraz roztopowych oraz wyjaśnił, że projektowana inwestycja posiada kanalizację deszczową z dachów i terenów utwardzonych odprowadzanych do kanału deszczowego (przekrój 800 mm) w ul. [...], a od strony działek o nr ewid. [...] znajdują się wyłącznie tereny zielone posiadające naturalną retencję wody. Skarżący w odpowiedzi na powyższe pismo wskazali, że zgodnie z projektem przepływ wód opadowych ma być kierowany do kanalizacji deszczowej ulicy [...]. Aktualnie ulica [...] na ww. odcinku nie posiada żadnej instalacji burzowej, zaś odwodnienie ogranicza się do niezbyt wydajnych rowów przy ulicy. Inwestor nie przedstawił żadnych obliczeń związanych z możliwością odbioru ponadnormatywnej ilości wody, która zgodnie z zamiarem projektanta ma zostać skierowana w całości z całej inwestycji do instalacji burzowej. Wobec braku przedstawienia odpowiednich obliczeń przez inwestora nie można ocenić czy przekroje rur sieci kanalizacji burzowej będą w stanie odebrać spływ powierzchniowy wód opadowych z działek, które mają podlegać inwestycji. Ostatecznie inwestor przedłożył do akt sprawy pismo z Zakładów Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. potwierdzenie istnienia technicznej możliwości przyłączenia budynków wielorodzinnych do kanalizacji sanitarnej oraz kanalizacji deszczowej oraz budowy wodociągu. W ocenie skarżących ww. dokument nie potwierdza, że rury sieci kanalizacyjnej będą w stanie odebrać cały spływ powierzchni wód opadowych i uchronią nieruchomość sąsiednią, na której znajduje się [...] przed zalewaniem ogródków i garaży.
Organ II instancji uznał, że planowana inwestycja nie zmienia spływu wód opadowych i roztopowych, które będą odprowadzane do kanału deszczowego przy ul. [...], nie weryfikując dokumentów przedstawionych przez inwestora. Organ w szczególności nie przeprowadził z urzędu postępowania dowodowego w celu ustalenia potencjalnych skutków wybudowania zespołu budynków na podmokłym terenie dla nieruchomości sąsiadującej.
Zdaniem skarżących organ II instancji nie zebrał całego materiału dowodowego w sprawie. Skarżący w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno - budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji złożyli wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego o przesłuchanie K. Z., przeprowadzenie dowodu z dokumentów - dokumentacji fotograficznej oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu opinii ornitologa oraz botanika celem wykazania skutków oddziaływania planowanej budowy nieruchomości na środowisko. Skarżący zarzucili, że organ odwoławczy uznał za wiarygodne wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika inwestora bez dokonania jakiejkolwiek ich weryfikacji. Jednocześnie, organ II instancji całkowicie pominął złożone wnioski dowodowe przez skarżących, podczas gdy organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowody. Podnieśli także, iż organ II instancji odniósł się w sposób lakoniczny w uzasadnieniu decyzji do zastrzeżeń złożonych przez skarżących do przedłożonej przez inwestora dokumentacji; zaniechał przedstawienia stanowiska w zakresie podnoszonych przez skarżących potencjalnych skutków oddziaływania planowanej budowy nieruchomości na środowisko oraz skutków wybudowania zespołu budynków na podmokłym terenie dla sąsiadującej nieruchomości. Organ II instancji powinien również przeprowadzić z urzędu dowód z opinii biegłego z zakresu hydrologii oraz na wniosek skarżących dowód z opinii biegłego z zakresu botaniki oraz ornitologii. Zdaniem skarżących postępowanie dowodowe przed organem II instancji zostało ograniczone do złożenia wyjaśnień przez inwestora w sytuacji, gdy zgodnie z art. 77 k.p.a. organ administracji publicznej powinien zgodnie z art. 77 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w konsekwencji wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 15/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 26 marca 2024 r. uczestniczki postępowania K. Z. i E. P., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wniosły o oddalenie skargi i pominięcie powołanych w niej dowodów.
W uzasadnieniu pisma inwestorki wskazały, iż przedmiotowa inwestycja zaprojektowana została w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy terenu, która określa w ogólnym zakresie to, jaka inwestycja na danym terenie może zostać zrealizowana. Nie przesądza konkretnych rozwiązań projektowych przyszłego obiektu. Przyjmuje się, że decyzja taka stanowi sui generis promesę wydania decyzji - pozwolenia na budowę w przypadku, jeżeli zamierzenie inwestycyjne będzie zgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Podniosły, że wniesiona skarga przez swoją ogólnikowość w znacznym zakresie skupia się na zwalczaniu samej inwestycji, nie zaś na poszczególnych jej rozwiązaniach. Skarżący zarzucają decyzji organu II instancji naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie precyzując dokładniej jednostki redakcyjnej tego przepisu, poprzez nieuwzględnienie sprzeczności projektu z "wymogami ochrony środowiska, przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi". Ma to doprowadzić ich zdaniem do degradacji środowiska, niedozwolonego zacieniania oraz zalewania wodami opadowymi. W ocenie uczestniczek postępowania tak skonstruowany zarzut w rzeczywistości stanowi próbę przerzucenia na Sąd Administracyjny ciężaru poszukiwania przepisu, który ewentualnie mógłby zostać naruszony. Skoro skarżący dopatrują się naruszenia przepisów, to winni je sprecyzować, gdyż to niezastosowanie konkretnych przepisów musi stanowić element zarzutu stawianego decyzji administracyjnej. Organ administracyjny nie może naruszyć art. 35 ust. 1 ppkt. 1 lit. b) lub ppkt 2 Prawa budowlanego, nie naruszając innej konkretnej normy znajdującej zastosowanie w fazie przygotowywania inwestycji budowlanej, a to nie nastąpiło. Inwestorki podkreśliły, iż wbrew twierdzeniom skarżących, przedmiotowe postępowanie nie wymagało przeprowadzenia czynności dowodowych z zakresu ornitologii. Pozwolenie na budowę dla wielorodzinnego budynku mieszkalnego nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Teren ten nie jest objęty jakąkolwiek formą ochrony przyrody, a zabudowie ma zostać poddana działka o przeznaczeniu rolnym. Nieruchomość, na której mieszkają skarżący, położona jest nieopodal terenów porośniętych zielenią nieurządzoną – tj. Parku im. [...] - co wpływa na obecność wszelkiego rodzaju zwierząt, również na obszarach okalających Park. Wykonanie (być może) w tamtym Parku fotografii zwierząt nie jest trudne i niczego nie dowodzi poza tym, że (gdzieś) zdjęcie takie (kiedyś) zrobiono. Inwestorki podnoszą, że w kontekście podnoszonego przez skarżących argumentu, iż obecnie okoliczne tereny zieleni nieurządzonej zasiedlają różnorakie gatunki zwierząt, nie sposób nie zauważyć, że skarżący sami zamieszkują w budynku nie tak dawno powstałym na tym obszarze. Zdaniem uczestniczek postępowania przesłuchanie K. Z., którego domagała się strona skarżąca na etapach postępowania administracyjnego, nie miało dla sprawy żadnego znaczenia. K. Z. nie jest - przynajmniej z prawnego punktu widzenia - osobą mającą wiedzę szczególną, a tym bardziej taką, która wymagana byłaby dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie zacienienia nieruchomości wskazują, że wywód skarżących na ten temat zdaje się wskazywać na niezrozumienie tego, jakie dane są potrzebne do przeprowadzenia analizy nasłonecznienia i na czym ona polega. Uczestniczki postępowania oceniły jako nieskuteczne również zarzuty dotyczące zaburzenia gospodarki wodnej w sposób zagrażający nieruchomościom sąsiednim - w tym skarżących. Sam fakt, iż na nieruchomości skarżących istnieją problemy z retencją wody nie oznacza, że ten sam błąd projektowy został popełniony przez inwestora w niniejszej sprawie. Hipotezy stawiane przez skarżących przedstawiają ich obawy, które nie mogą podlegać ocenie w toku postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Autor projektu odpowiada za merytoryczną prawidłowość zastosowanych rozwiązań, których organ administracyjny nie bada. Ponadto pismem z dnia 4 września 2023 r. autorzy projektu wyjaśnili wątpliwości skarżących. Reasumując, inwestorki podkreśliły, że zarzuty oparte na samych twierdzeniach lub wręcz hipotezach skarżących, a niemające jakiegokolwiek pokrycia w materiale dowodowym (lub z nim wprost sprzeczne), pozostają zwykłą polemiką, nie zaś argumentacją mogącą w jakikolwiek sposób wykazać wadliwość orzeczenia organu II instancji. Również dla uczestniczki wchodzenie w polemikę z wieloma wywodami skarżących jest niewykonalne, gdyż w istocie odnoszą się one bardziej do kwestii widoku z mieszkania niż do kwestii normatywnych. Możliwość wybudowania w tym miejscu budynku została przesądzona decyzją o warunkach zabudowy, a kwestia oczekiwań co do widoku na inną nieruchomość nie może skutecznie konkurować z prawami właściciela tejże nieruchomości
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy ani też prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), dalej taże jako p.b.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przepis ten ustanawia zasadę wolności budowlanej, a warunkiem realizacji tej wolności jest zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Wyrazem tej zasady jest również art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma zatem charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody bądź sprzeciwu sąsiada, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Stosownie do art. 35 ust. 1 rolą organu architektoniczno-budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, jest sprawdzenie:
- zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
- zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
- kompletności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
- dołączenia:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
- posiadania przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych,
- przynależności projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego.
Analiza akt postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie wskazuje, że organ, w oparciu o wszechstronną analizę zgromadzonych dowodów, prawidłowo ustalił, że złożona przez inwestora dokumentacja projektowa jest kompletna, zgodna z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 30 marca 2021 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przeniesionej na rzecz M. M. i E. P. decyzją tego samego organu z dnia 7 listopada 2022 r. Prawidłowo także organ ustalił, że inwestor złożył wszelkie opinie, uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia i oświadczenia wymagane w kontrolowanej sprawie. Organ dokonał także sprawdzenia uprawnień budowlanych i przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego projektanta i projektanta sprawdzającego, w wyniku której ustalił, że także w tym zakresie, złożona prze inwestora dokumentacja czyni zadość wymogom określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe ustalenia organu nie są kwestionowane.
W świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy za prawidłowe należało uznać także ustalenia organu odnośnie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ odwoławczy ustosunkował się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących odległości budynków i elementów zagospodarowania terenu do granicy działki, położenia miejsc postojowych oraz placów zabaw dla dzieci i miejsc rekreacyjnych a także wyjaśnił kwestię spełnienia wymogu odnośnie procentowego udziału powierzchni biologicznie czynnej. Ustalenia organu w powyższym zakresie nie budzą wątpliwości Sądu.
Istotą zarzutów podnoszonych przez skarżących pozostaje natomiast zgodność planowanej inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska, z przepisami techniczno - budowlanymi w zakresie zapewnienia nasłonecznienia budynku, w którym znajduje się mieszkanie skarżących, braku zabezpieczenia prawidłowej gospodarki wodnej oraz spływu wód opadowych i roztopowych a także kwestia przestrzegania przepisów postępowania.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przepis ten stanowi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wykaz przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalne znacząco oddziaływać na środowisko określają przepisy § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do § 3 pkt 1 ppkt 58 rozporządzenia należą do nich garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 – 5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy (lit.a), oraz o powierzchni nie mniejszej niż 1,0 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. Jak wynika z akt postępowania, wyjaśnień z dnia 4 września 2023 r złożonych w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 23 sierpnia 2023 r., powierzchnia projektowanych garaży i parkingów wraz z dojazdami i rampami zjazdowymi wynosi 4986,17 m2, a więc mniej niż 0,5 hektara. Zatem w świetle przepisów § 2 i § 3 przywołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów, przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zważywszy, że zarzuty podnoszone w skardze koncentrują się na problemie zapewnienia odpowiedniej ochrony ptaków gatunków chronionych mających siedzisko i ostoję na terenie planowanej inwestycji, należy zwrócić uwagę, że (jak wskazano w decyzji o warunkach zabudowy) inwestycja powinna być zgodna z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219), w tym m.in. w trakcie przygotowywania i realizacji inwestycji należy zapewnić oszczędne korzystanie z terenu, w trakcie prac budowlanych inwestor realizujący przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych, zaś przy prowadzeniu prac budowlanych dopuszcza się wykorzystywanie i przekształcenie elementów przyrodniczych wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne w związku z realizacją konkretnej inwestycji. Ponadto inwestycja powinna być zgodna z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r" poz. 1439); ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283); ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310) w tym w szczególności z art. 389 w powiązaniu z art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz z art. 394 ust. 1 pkt 10. Wreszcie wskazano, iż inwestycja powinna być zgodna z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161) oraz ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55). Powyższe wskazuje w szczególności, że inwestor jest zobowiązany w trakcie realizacji inwestycji do przestrzegania zakazów w stosunku do roślin, zwierząt lub grzybów objętych ochroną gatunkową, wprowadzonych zgodnie z art. 52 ustawy o ochronie przyrody. Nie jest natomiast kwestionowane, że planowana inwestycja nie znajduje się w granicach obszarów Natura 2000 jak również w granicach żadnej z form ochrony przyrody. Uwzględniając powyższe, niezasadne okazały się zarzuty nieprzeprowadzenia przez organy administracji dowodu z zeznań świadka oraz z opinii biegłego z zakresu botaniki i ornitologii w celu ustalenia, jakie gatunki i ilości ptaków występują na danym terenie oraz jakie należy podjąć czynności, w sytuacji zagrożenia zniszczeniem gniazd, lęgów oraz siedlisk ptasich. Odnosząc się do zarzutów dotyczących sprawdzenia zgodności planowanej inwestycji z wymogami ochrony środowiska należy natomiast wskazać na trafny zarzut skarżących, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji dotyczące tych zarzutów jest zbyt lakoniczne. Wojewoda Łódzki ograniczył się do stwierdzenia, iż planowana inwestycja nie narusza przepisów o ochronie przyrody. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogowi, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu nie miało to i nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 35 Prawa budowlanego skutkującego zacienieniem sąsiadującej nieruchomości, a w szczególności lokalu skarżących, należy stwierdzić, iż nie znajdują one uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Stosownie do § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225) odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m., oraz w odległości 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Zgodnie z § 60 rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700. W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Z akt postępowania w kontrolowanej sprawie wynika, że zarówno do projektu architektoniczno – budowlanego, jak i do pisma pełnomocnika inwestora z dnia 7 sierpnia 2023 r. załączona została analiza czasu nasłonecznienia nieruchomości położonych na zachód od projektowanej inwestycji, przy czym w analizie przedłożonej przy piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r. szczególnemu naciskowi poddano kwestię ewentualnego przesłaniania nieruchomości należącej do skarżących. Z przedstawionych analiz wynika, że planowane zamierzenie inwestycyjne znajduje się w takiej odległości od sąsiednich nieruchomości (w tym budynku, w którym znajduje się mieszkanie skarżących), że umożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń w rozumieniu § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności, dla mieszkania należącego do skarżących analiza wskazuje, że nasłonecznienie będzie zapewnione w wymiarze przynajmniej 3 godzin w dniach równonocy. W powyższych analizach podkreślono, że od strony zachodniej planowanej inwestycji co prawda znajdują się budynki mieszkalne wielorodzinne z oknami zwróconymi w stronę projektowanych budynków, lecz są one położone w odległości od 16,02 m do 27,86 m. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek [...] przedmiotowej inwestycji, znajdujący się najbliżej budynku, w którym położone jest mieszkanie skarżących, jest usytuowany w odległości ok 21 m. Natomiast maksymalna wysokość górnej kalenicy dla projektowanych budynków wynosi 14,95 m. Należy także uwzględnić, że w opracowaniach dotyczących czasu nasłonecznienia wskazano, iż zostały one wykonane metodą symulacji rzeczywistego oświetlenia słonecznego na modelu komputerowym w dniach równonocy dla roku 2022, czyli 20 marca i 23 września, dla miasta Łodzi, przy pomocy programu [...] w oparciu o pomiary geodezyjne i mapę do celów projektowych. Wbrew twierdzeniom skarżących do spełnienia wymagań § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie jest konieczne zbadanie położenia słońca we wszystkich czterech porach roku, bowiem przepis ten wspomina jedynie o dniach równonocy, w godzinach 7.00-17.00 w przypadku pokoi mieszkalnych. W związku z powyższym oraz wobec wyjaśnień i dokumentacji złożonych przez inwestora bezpodstawny okazał się podnoszony przez skarżący zarzut nieprzeprowadzenia przez organ II instancji badań terenowych sprawdzających stopień przysłonienia światła słonecznego. Wskazywana przez skarżących dokumentacja fotograficzna nie stanowi kontrdowodu mogącego wykazać odmienny wynik symulacji czasu nasłonecznienia. Skarżący nie przedstawili opinii sporządzonej przez podmiot posiadający wiedzę specjalistyczną, z której wynikałyby wnioski przeciwne do tych, jakie zawarto w analizach przedłożonych przez inwestora. Biorąc powyższe pod uwagę - zarzuty skargi odnośnie niespełnienia warunku zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia budynków zlokalizowanych na sąsiedniej nieruchomości, a w szczególności lokalu skarżących, należało uznać za nieuzasadnione.
Za bezpodstawne Sąd uznał także zarzuty dotyczące braku zabezpieczenia prawidłowej gospodarki wodnej oraz spływu wód opadowych i roztopowych. Zarówno w projekcie, jak i w piśmie z dnia 4 września 2023 r., pełnomocnik inwestora wyjaśnił, iż z posesji będą odprowadzane wody deszczowe z powierzchni dachu, balkonów i tarasów oraz z odwodnienia liniowego powierzchni zewnętrznych utwardzonych i wjazdów do garaży podziemnych. Wody deszczowe będą odprowadzane przez projektowaną instalację kanalizacji deszczowej oraz projektowane przyłącza do kanału deszczowego w ulicy [...] w ilości 11 dm3/s, zgodnie z wymaganiami technicznymi przedstawionymi przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Łodzi w piśmie z dnia 10 września 2021 r., znak: WTT.423.518.2021/T/AKa. Skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na to, iż realizacja przedmiotowej inwestycji może pogorszyć problem zalewania, z którym mierzą się mieszkańcy [...], a zarzuty oparte są wyłącznie na ich własnych przekonaniach. W tej sytuacji nie sposób zakwestionować projektu sporządzonego przez osobę uprawnioną do projektowania sieci wod-kan, zgodnego z warunkami technicznymi wydanymi przez specjalistyczny organ. Ponadto inwestor przedłożył przekroje pionowe terenu z uwzględnieniem kierunku odprowadzania wód opadowych, zaś prace projektowe zostały poprzedzone analizą geologiczną terenu działki inwestycyjnej. Zgromadzona przez organ dokumentacja wskazuje, że ukształtowanie terenu sąsiadującego z działką nr ewid [...] nie zostanie zmienione, a przy granicy z ww. działkami projektowane są ogródki lokatorskie oraz tereny zielone, które nie wymagają zmiany ukształtowania terenu. W ocenie Sądu skarżący nie zakwestionowali skutecznie przedłożonej dokumentacji, w szczególności że swoje obawy opierają na przypuszczeniu, wskazując iż realizacja inwestycji "najprawdopodobniej doprowadzi do pogłębienia ww. problemu z uwagi na strukturę i ukształtowanie terenu". Skarżący podnoszą, że przyłączenie planowanej inwestycji do kanalizacji deszczowej o średnicy 800 mm może spowodować jej przeciążenie. Natomiast ze złożonego przez inwestora pisma Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w Łodzi z dnia 10 września 2021 r. wynika, że odnośnie odprowadzania wód opadowych istnieje techniczna możliwość przyłączenia budynków wielorodzinnych projektowanych na terenie działki Nr [...] przy ul. [...] do kanalizacji deszczowej poprzez wspólne przyłącze kanalizacyjne w oparciu o kanał deszczowy o przekroju 800 mm zlokalizowany w ul. [...]. Wobec powyższego należało stwierdzić, że zarzut zmiany spływu wód opadowych i roztopowych na nieruchomość sąsiednią, mogącej prowadzić do zalewania ogródków i garaży, okazał się nieuzasadniony.
Nieuzasadnione okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie przez organ rozprawy administracyjnej. Stosownie do art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. W przypadku postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę przepisy Prawa budowlanego nie przewidują obowiązku przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Z kolei odnośnie przesłanki w postaci zapewnienia przyspieszenia lub uproszczenia postępowania należy wskazać, że ocena w tym zakresie należy do organu. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę analizie podlega projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu, a na mocy art. 20 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań należy do obowiązków projektanta. Organ w niniejszej sprawie zasadnie zatem w dniu 23 sierpnia 2023 r. wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień. Wyjaśnienia zostały złożone w dniu 4 września 2023 r. Skarżący po wniesieniu odwołania przedstawili swoje stanowisko w piśmie z 16 sierpnia 2023 r., zapoznali się z aktami sprawy w dniu 13 września 2023 r., następnie w dniu 18 września złożyli pismo z zastrzeżeniami do dokumentacji inwestora, w odpowiedzi na które pełnomocnik inwestorek złożył kolejne wyjaśnienia w dniu 27 września 2023 r. Natomiast rozprawa administracyjna stanowi "szereg przesłuchań spojonych jednym celem, krzyżujących się ze sobą i łączących się w jedną całość dzięki nieprzerwanej obecności konfrontujących się ze sobą organu i stron (cecha kontradyktoryjności)." (E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1970, s. 181). Cechą rozprawy jest umożliwienie stronom postępowania, zebranym w jednym miejscu i czasie, ustnego przedstawienia swoich stanowisk oraz argumentów na ich poparcie. W realiach kontrolowanej sprawy, której przedmiotem jest ocena projektu oraz pozwolenie na budowę, nie wystąpiła sytuacja, w której ustna konfrontacja znanych już stanowisk stron mogłaby przyczynić się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania. Z kolei w myśl art. 89 § 2 k.p.a. organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Należy zatem podnieść, że rozprawę przed organem administracji publicznej przeprowadza się w sytuacji, gdy w postępowaniu występują co najmniej dwie strony a ich interesy nawzajem się wykluczają w części lub w całości. Celem rozprawy, w przypadku konieczności uzgodnienia interesów stron, jest więc doprowadzenie do ich konfrontacji, która umożliwi organowi wyważenie słusznych interesów stron w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r. II SK 977/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). W przypadku niniejszego postępowania celem nie jest uzgodnienie interesów inwestora i stron, lecz udzielenie lub odmowa udzielenia pozwolenia na budowę inwestorowi. Wobec pozostałych stron zachodzi konieczność poszanowania ich interesów, co przewiduje przepis art. 5 Prawa budowlanego i co winno być zapewnione przez dotrzymanie przepisów Prawa budowlanego oraz techniczno-budowlanych.
Wypada w tym miejscu przywołać pogląd judykatury, zgodnie z którym z reguły każda inwestycja powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości (ogranicza światło, widok, emituje hałas, powoduje zwiększony ruch drogowy). Ale jeśli nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa (w tym norm warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prawa o ochronie środowiska), to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych a nie interesów faktycznych innych osób. Ochrona te nie obejmuje zatem takich niedogodności wskazywanych przez skarżących jak widok z okna czy oczekiwane sąsiedztwo niezabudowanych terenów zielonych. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 ustawy. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia (zob. wyrok NSA z 21 grudnia 2022 r., sygn. II OSK 2290/21, CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w kompetencjach organu odwoławczego mieści się uzupełnienie postępowania dowodowego. Organ odwoławczy ma bowiem nie tylko obowiązek dokonania kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 7 maja 2019 r., II OSK 1140/19; wyrok WSA w Kielcach z 15 lutego 2018 r., II SA/Ke 26/18; CBOSA). W niniejszej sprawie organ drugiej instancji dokonał wszechstronnej oceny materiału zgromadzonego przez organ I instancji oraz uzupełnił go wzywając inwestora do złożenia wyjaśnień, w szczególności w zakresie zarzutów podniesionych w odwołaniu. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie nie było potrzeby przeprowadzania wnioskowanych przez skarżących oględzin terenu inwestycyjnego oraz dokonania przez organ pomiarów w terenie, bowiem wszelkie konieczne dla rozstrzygnięcia dane zawarte są w samym projekcie oraz wyjaśnieniach pełnomocnika inwestora i zgromadzonych w sprawie dokumentach. Należy przy tym wziąć pod uwagę, iż organy administracji architektoniczno – budowlanej to organy specjalistyczne, zdolne do samodzielnej interpretacji dokumentacji technicznej. Wojewoda Łódzki zbadał projekt budowlany pod kątem spełnienia każdej z przesłanek, wskazanych w art. 35 Prawa budowlanego, w tym zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skoro zaś nie stwierdził niezgodności projektu z przepisami prawa, w tym normami techniczno - budowlanymi i ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, nie mógł wydać rozstrzygnięcia negatywnego dla inwestorek.
Sąd postanowił o oddaleniu wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze. Skarżący wnosili o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi raportów na fakt charakterystyki terenu, na którym jest planowana inwestycja oraz dokumentacji fotograficznej, na fakt występowania wielu gatunków ptaków na terenie inwestycji w tym gatunków chronionych oraz częstego zalewania nieruchomości sąsiedniej i charakterystyki terenu. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Na podkreślenie zasługuje, że rolą sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego a jego zadaniem jest jedynie kontrola prawidłowości takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Skutecznie złożony wniosek dowodowy nie może zatem prowadzić do dokonania przez Sąd nowych ustaleń faktycznych i merytorycznego rozpoznania sprawy. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie okoliczności faktycznych poprzez dopuszczenie nowych dowodów, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyrok WSA w Szczecinie z 18 kwietnia 2024 r., II SA/Sz 10/24, CBOSA). Z powyższych względów Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżących, uznając, że zmierza on do ustaleń faktycznych w zakresie merytorycznego rozpoznania sprawy i nie jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Podsumowując: Sąd ustalił, że nieprzeprowadzenie przez organ dowodów wnioskowanych przez stronę tj. dowodu z opinii biegłego z zakresu ornitologii i botaniki oraz z zeznań świadka K. Z., podobnie jak nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, nie stanowią naruszenia przepisów postępowania. Organ uzupełnił postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie, dysponował pełnym materiałem dowodowym, który poddał wszechstronnej ocenie i analizie, z tym zastrzeżeniem, że (jak to zostało już powyżej wskazane) uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Jednakże wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz przeprowadzone postępowanie wyjaśniające Sąd nie dopatrzył się mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia innych przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. tj. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ani też innego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
dj