II SA/Łd 1433/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uznając, że organ odwoławczy błędnie zastosował przepisy proceduralne i materialne, w szczególności dotyczące płatności zwierzęcej i zgody małżonka.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności obszarowej (zwierzęcej) rolniczce I. L. po śmierci męża, który wcześniej posiadał zwierzęta. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na błędy proceduralne i nieprawidłowe ustalenie powierzchni działek. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej poprzez uchylenie decyzji w całości, mimo że nie wszystkie jej części zostały zaskarżone. Ponadto, sąd uznał za błędne stanowisko organu odwoławczego co do braku możliwości zastosowania przepisu zwalniającego z obowiązku uzyskania zgody zmarłego małżonka na uwzględnienie inwentarza.
Rolniczka I. L. zaskarżyła decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spór dotyczył odmowy przyznania płatności zwierzęcej za rok 2009. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania tej płatności, wskazując na brak zarejestrowanych zwierząt w okresie referencyjnym oraz nieprawidłowe ustalenie powierzchni działek rolnych. Rolniczka odwołała się, podnosząc, że zwierzęta były zarejestrowane na jej zmarłego męża, a po jego śmierci przejęła gospodarstwo. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, wskazał na dwa główne problemy: po pierwsze, organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił powierzchnię działek rolnych, a po drugie, organ odwoławczy błędnie zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję w całości, mimo że nie wszystkie jej części zostały zaskarżone, co narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Dodatkowo, organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy przejściowe dotyczące nowelizacji rozporządzenia, która wprowadziła § 12a, zwalniający z obowiązku uzyskania zgody zmarłego małżonka. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może orzekać w częściach decyzji organu pierwszej instancji, które nie zostały zaskarżone. Ponadto, sąd stwierdził, że organ odwoławczy powinien zastosować nowsze brzmienie przepisów, w tym § 12a rozporządzenia, który wszedł w życie przed wydaniem decyzji odwoławczej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy może orzekać tylko w granicach sprawy objętej odwołaniem. Uchylenie decyzji w części niezaskarżonej narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości, naruszył zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz zasadę dwuinstancyjności, ponieważ nie wszystkie części decyzji organu pierwszej instancji zostały zaskarżone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a braki w materiale dowodowym są na tyle istotne, że ich usunięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego art. 12a
Zgoda współmałżonka nie jest wymagana, jeżeli osoba, która była małżonkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, nie żyje. Przepis wprowadzony rozporządzeniem z dnia 11 marca 2010 r.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Pomocnicze
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego art. 4 § 1
Dotyczy przepisów przejściowych związanych z nowelizacją ustawy.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego art. 12 § 1
Wymaga pisemnej zgody małżonka na uwzględnienie zwierząt wpisanych lub zgłoszonych przez niego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zasadę trwałości decyzji administracyjnej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości, mimo że strona zaskarżyła ją tylko w części dotyczącej płatności zwierzęcej. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy przejściowe i odmówił zastosowania § 12a rozporządzenia, który zwalnia z obowiązku uzyskania zgody zmarłego małżonka na uwzględnienie inwentarza.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy może orzekać tylko w granicach sprawy objętej odwołaniem uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji w całości, zatem również w części niezaskarżonej przez stronę, stanowi pogwałcenie zasady trwałości decyzji organ odwoławczy (drugoinstancyjny) orzeka bowiem w sposób apelacyjny (merytoryczny). Rozstrzygając sprawę merytorycznie obowiązany jest więc stosować przepisy aktualnie obowiązujące.
Skład orzekający
Renata Kubot-Szustowska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Stępień
sędzia
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących zakresu kognicji organu odwoławczego oraz stosowania przepisów przejściowych przy nowelizacji rozporządzeń wykonawczych w sprawach o płatności obszarowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami obszarowymi i dziedziczeniem gospodarstwa po zmarłym małżonku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzyjne procedury administracyjne i jak błędy w ich stosowaniu mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli pierwotne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji mogło wydawać się uzasadnione.
“Błąd proceduralny uchylił decyzję Agencji Rolniczej – co to oznacza dla rolników?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1433/10 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2011-02-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2010-11-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień Renata Kubot-Szustowska /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 833/11 - Wyrok NSA z 2012-06-29 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2009 nr 40 poz 326 par. 12 a Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie płatności obszarowych - uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania I. L. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temuż organowi. Jak wynika z dokumentów, załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] przyznał I. L. płatność na rok 2009 w wysokości 7.588,38 zł w tym jednolitą płatność obszarową (JPO) w kwocie 5.556,50 zł i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w kwocie 2.031,88 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż powierzchnia działek rolnych, stwierdzona w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej dla jednolitej płatności obszarowej wyniosła 10,96 ha, przy deklaracji 11,10 ha, natomiast dla uzupełniającej płatności obszarowej - 5,68 ha, przy deklaracji 5,70 ha. Powierzchnia została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19.stycznia 2009 roku, ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z dnia 31.stycznia 2009 roku, Nr L 030, str. 16-99). Odmowa przyznania płatności zwierzęcej uzasadniona była nieposiadaniem zarejestrowanych przez wnioskodawczynię, zwierząt w okresie referencyjnym od dnia 15.września 2006 roku do dnia 14.marca 2007 roku. Zgłoszenie siedziby stada nastąpiło w dniu 28.maja 2007 roku. Zatem współczynnik dużych jednostek przeliczeniowych wyniósł 0,00 DJP. W odwołaniu od powyższej decyzji I. L. wskazała, że nie zgadza się z odmową przyznania płatności zwierzęcej za 2009 rok. Mąż odwołującej się zmarł w kwietniu 2007 roku i w okresie referencyjnym zwierzęta były zarejestrowane na niego. Po śmierci męża gospodarstwo i stado zwierząt zostało przejęte przez odwołującą się. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż w sprawie nie zostały spełnione warunki określone w § 6 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9.marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326). Płatność zwierzęca przysługuje rolnikowi, jeżeli rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1.kwietnia 2005 roku do dnia 31.marca 2006 roku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie oraz na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, rolnikowi lub jego małżonkom przyznano płatność uzupełniająca do powierzchni trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, bądź mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 roku o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. W przypadku gdy rolnik nie spełnia wymogu odnoszącego się do posiadania zwierząt wpisanych lub zgłoszonych do rejestru, na mocy § 7 ust. 1 w/w rozporządzenia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje mu, jeżeli nie przyznano mu płatności zwierzęcej na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14.marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniająca oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 44, poz. 265 ze zm.) oraz rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1.kwietnia 2006 roku do dnia 14.marca 2007 roku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Jak wynika z danych zawartych w systemie informatycznym małżonkowi strony przyznano płatności w roku 2006. Jak wskazał organ odwoławczy, z systemu informatycznego wynika, że zgłoszenie siedziby stada nastąpiło w dniu 28.maja 2007 roku. Odwołująca się wskazała, że małżonek zmarł w roku 2007. W odniesieniu do tej kwestii organ wskazał, iż aby móc zaliczyć zwierzęta posiadane przez małżonka rolnika, który otrzymywał uprzednio płatność zwierzęcą, wymagana jest na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia, jego pisemna zgoda. Przepis ten bowiem stanowi, iż w przypadku gdy bydło lub owce, lub kozy, lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi z małżonków wyraził pisemną zgodę. W rozpatrywanej sprawie nie ma możliwości uzyskania pisemnej zgody współmałżonka. Na marginesie organ napisał, że od dnia 15.marca 2010 roku obowiązuje przepis § 12a rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że zgoda współmałżonka nie jest wymagana, jeżeli osoba, która była małżonkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, nie żyje. Przepis ten został wprowadzony do rozporządzenia z dnia 9.marca 2009 roku na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.marca 2010 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 39 poz. 217). Dodanie tegoż przepisu, zdaniem organu oznacza, iż dla postępowań wszczętych od dnia 15.marca 2010 roku zgoda nie jest wymagana dla uwzględnienia zwierząt posiadanych uprzednio przez małżonka, który zmarł. Z uwagi jednak na treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17.lutego 2010 roku o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 36 poz. 197), do postępowań wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, a co za tym idzie także przepisy wykonawcze w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 3.maja 2009 roku, a zatem przed wejściem w życie nowelizacji rozporządzenia i nie została zakończona decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie powyższych przepisów. Na tej podstawie organ uznał, że liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP, zatem płatność zwierzęca w roku 2009 roku odwołującej się nie przysługuje. Uzasadniając uchylenie decyzji odwoławczy wskazał wszakże, iż powierzchnia działek rolnych A, C, D, I, K, L ustalona została przez organ I instancji w sposób nieprawidłowy. Organ ten ustalił powierzchnię zadeklarowanych tych działek na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 73/2009. W treści decyzji wskazano, iż maksymalna powierzchnia działek rolnych (powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza – PEG) jest mniejsza niż powierzchnia działek rolnych deklarowanych we wniosku. Weryfikacja dokonana przez organ II instancji wykazała, iż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przy wyznaczaniu PEG organ nie wziął pod uwagę całości powierzchni uprawnionej do dopłat w granicach użytkowania. W ocenie organu II instancji, nieprawidłowości spowodowanie mogły być niezachowaniem odpowiedniej precyzji podczas pomiaru PEG. Działki rolne zgłoszone we wniosku położone są na działkach ewidencyjnych o wąskim i podłużnym kształcie, przez co pomiar PEG mógł być znacznie utrudniony. Ustalenie PEG ma tymczasem decydujący wpływ na wysokość przyznanej płatności. Zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji niedokładnie określił powierzchnię działek. Organ I instancji, ponownie rozpoznając wniosek o przyznanie płatności powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w przedmiocie ustalenia powierzchni faktycznie użytkowanej przez stronę. W tym celu niezbędne jest dokonanie nowego pomiaru na ortofotomapie wskazanych we wniosku działek, w szczególności przy wykorzystaniu dokonanej certyfikacji powierzchni PEG. W skardze na powyższą decyzję I. L. wskazała, iż kwestionuje odmowę przyznania płatności zwierzęcej. Mąż skarżącej zmarł w dniu 13.wietnia 2007 roku i w okresie referencyjnym zwierzęta były zarejestrowane na niego. Po śmierci męża to ona przejęła gospodarstwo rolne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Zaskarżoną decyzją, Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] w całości i przekazał sprawę temuż organowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazany przepis normuje zaś rozstrzygnięcie organu odwoławczego, określone mianem decyzji kasacyjnej, która podejmowana jest w sytuacji, gdy organ stwierdzi istotne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji. Braki te muszą być na tyle istotne, że ich usunięcie wymagałoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zgodnie z powołaną normą, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo co prawda postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (wyrok NSA z 10.kwietnia 1997 r. I SA/Po 1237/96, POP 1998, nr 3, poz. 92). Co oczywiste ingerencja organu odwoławczego możliwa jest tylko wówczas, gdy nieostateczne rozstrzygnięcie organu I instancji zostanie skutecznie zaskarżone przez stronę postępowania. Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń formalnych ani materialnych dotyczących prawa odwołania się od decyzji, co oznacza, że to strona decyduje, czy i w jakim zakresie odwołuje się od wydanej decyzji. Przyjęcie przeciwnego poglądu oznaczałoby, że to organ odwoławczy decydowałby o zakresie odwołania strony wbrew jej intencjom. Zgodnie zaś z zasadą dwuinstancyjności, weryfikacji w toku postępowania odwoławczego podlegają tylko decyzje nieostateczne. Poddanie kontroli decyzji ostatecznej jest sprzeczne zarówno z zasadą dwuinstancyjności, jak i zasadą trwałości decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie, decyzja organu pierwszej instancji zaskarżona została w części dotyczącej "nieprzyznania płatności zwierzęcej na rok 2009r." Wyrażone w odwołaniu stanowisko strony w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości. Oznacza to, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], w części, w której nie została zaskarżona stała się ostateczna, w związku z czym jej weryfikacja w toku postępowania odwoławczego stanowi pogwałcenie zasady trwałości decyzji. Organ odwoławczy bowiem może orzekać tylko w granicach sprawy objętej odwołaniem (zażaleniem), nie może natomiast orzekać w sprawie, która nie jest objęta zaskarżeniem. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.grudnia 2003 r., sygn. IVSA 1608-1609/02- niepubl., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pomijając przepisy szczególne i konieczność zachowania terminu, jedynym formalnym wymogiem odwołania jest przejaw niezadowolenia strony z wydanej decyzji organu pierwszej instancji. Ale nawet ten wymóg musi prowadzić do wniosku, iż odwołanie winno mieć związek z decyzją organu pierwszej instancji, niezadowolenie strony bowiem musi być skierowane przeciwko któremuś z elementów składających się na wydaną decyzję. Kodeks postępowania administracyjnego opiera konstrukcję odwołania wyłącznie na zasadzie skargowości, co zaś za tym idzie - nie można w żadnym razie przyjąć dopuszczalności wszczęcia postępowania odwoławczego z urzędu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.lipca 2007r., sygn.akt I OSK 1441/07, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 447367) Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż zaskarżona decyzja w sposób istotny narusza przepisy postępowania, albowiem uchyla rozstrzygnięcie organu I instancji w całości, zatem również w części niezaskarżonej przez stronę, dodatkowo uznając za prawidłowe (co do faktów i prawa) stanowisko organu I instancji w zakresie objętym zaskarżeniem. Już z tej przyczyny konieczne było więc wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W sposób wadliwy zastosowano bowiem przepis art. 138 § 2 k.p.a., czyniąc zeń podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Niezależnie od tego wskazać należy również, iż błędny jest pogląd organu I instancji co do braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu § 12 a rozporządzenia Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 9.marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, dodanego rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.marca 2010r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 39, poz. 217). Cytowany przepis, zwalniający od obowiązku uzyskania zgody współmałżonka na uwzględnienie inwentarza wpisanego lub zgłoszonego do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, jeżeli osoba, która była małżonkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, nie żyje, wszedł w życie z dniem 15.marca 2010r. Decyzja organu odwoławczego wydana została w dniu [...]. Rozporządzenie nowelizujące nie zawiera żadnych przepisów przejściowych, co oznacza konieczność bieżącego stosowania przepisów w aktualnym brzmieniu. Organ odwoławczy (tak samo zresztą jak organ ponownie rozpatrujący sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a.) ocenia sprawę według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dniu wydania decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy (drugoinstancyjny) orzeka bowiem w sposób apelacyjny (merytoryczny). Rozstrzygając sprawę merytorycznie obowiązany jest więc stosować przepisy aktualnie obowiązujące. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.grudnia 2002r., w sprawie o sygn.akt II SA 738/01, niepubl. dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 77127, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23.listopada 2010r., sygn.akt II SA/Łd 1004/10, niepubl. dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) Odwoływanie się przez organ odwoławczy do brzmienia przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17.lutego 2010r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 36, poz.197) dla uzasadnienia braku możliwości zastosowania przepisu § 12a powołanego wyżej rozporządzenia w niniejszej sprawie, uznać należy za nieprawidłowe. Po pierwsze bowiem nie budzi wątpliwości, iż wspomniany przepis przejściowy dotyczy regulacji w nim wskazanej (nowelizacji powołanych w niej ustaw), albowiem został powiązany z datą wejścia w życie tejże ustawy. Po wtóre przepis art. 6 ustawy z dnia 17.lutego 2010r. wprost przewiduje możliwość nowelizacji rozporządzeń wykonawczych, wydanych m.in. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit a (jak sporne w niniejszej sprawie rozporządzenie) bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych co do poszczególnych kampanii. Paradoksalnie zresztą, rozporządzenie nowelizujące z dnia 11.marca 2010r. weszło w życie z dniem 15.marca 2010r., tego samego dnia zatem co ustawa z dnia 17.lutego 2010r. Również w tym znaczeniu trudno więc wykluczyć je z kręgu "przepisów dotychczasowych", o których mowa w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi zaś na jej charakter (orzeczenie kasacyjne niepodlegające wykonaniu i niewymagające wykonania) za bezprzedmiotowe uznano rozstrzyganie w spawie jej wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku. Ponownie orzekając w sprawie organ odwoławczy rozpozna wniesione odwołanie, zgodnie z jego zakresem, określonym w treści wspomnianego środka zaskarżenia, uwzględniając wyżej wyrażone poglądy prawne w zakresie stosowania przepisu § 12 a rozporządzenia Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 9.marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. m.o.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI