II SA/Łd 1420/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę sąsiadów na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnych zmian w budowie garażu, uznając, że naruszenia zostały usunięte, a spory cywilne należą do innej drogi postępowania.
Sąsiedzi skarżyli decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego garażu, wskazując na naruszenie ich praw, w tym wejście na ich nieruchomość i zniszczenie ogrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że naruszenia zostały usunięte, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd podkreślił, że spory dotyczące zniszczenia mienia czy naruszenia granicy nieruchomości powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej.
Sprawa dotyczyła skargi V. B. i Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego garażu. Skarżący zarzucali inwestorowi E. C. m.in. wejście na ich nieruchomość, zniszczenie ogrodzenia i wykonanie otworów okiennych niezgodnych z projektem. Organ I instancji ustalił te nieprawidłowości, jednak inwestor zobowiązał się do ich usunięcia, co zostało potwierdzone w kolejnych wizjach lokalnych. W związku z usunięciem samowolnych zmian, organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne organu I instancji, ale jednocześnie podkreślając skuteczność jego działań w doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że naruszenia zostały usunięte, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd zaznaczył, że kwestie naruszenia granic nieruchomości i zniszczenia mienia należą do właściwości sądu cywilnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro inwestor usunął samowolnie wprowadzone zmiany w obiekcie budowlanym, postępowanie przed organem nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr. bud. art. 36 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 50
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 51
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 51 § ust. 1 a
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 47
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 55 § ust.1 pkt 2
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 59 § ust. 5
Ustawa - Prawo budowlane
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c.
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usunięcie przez inwestora samowolnie wprowadzonych zmian w obiekcie budowlanym sprawia, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Odrzucone argumenty
Naruszenie praw sąsiadów poprzez wejście na ich nieruchomość, zniszczenie ogrodzenia i zanieczyszczenie działki powinno być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Niezgodność wykonanych prac z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę uzasadnia uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania i nakazanie doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie przed organem nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe Argumenty odwołania dotyczące m. in. zniszczenia ogrodzenia, korzystania z działki odwołujących się bez ich zgody oraz przywłaszczenie części nieruchomości pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do ich rozpatrzenia. Właściwa w tej materii jest droga postępowania cywilnego.
Skład orzekający
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Jolanta Rosińska
sprawozdawca
Arkadiusz Blewązka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych po usunięciu naruszeń; rozgraniczenie kompetencji organów nadzoru budowlanego i sądów cywilnych w sprawach dotyczących naruszeń prawa własności i szkód sąsiedzkich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której naruszenia zostały usunięte przed wydaniem ostatecznej decyzji. Nie dotyczy przypadków, gdy naruszenia są trwałe lub nie zostały usunięte.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę rozgraniczenia kompetencji między nadzorem budowlanym a sądem cywilnym, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i budowlanego.
“Naruszyłeś prawo budowlane? Usunięcie błędu może zakończyć postępowanie administracyjne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1420/03 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-10-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Blewązka Jolanta Rosińska /sprawozdawca/ Małgorzata Stahl /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 6 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Sekretarz Sądowy Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi V. B., Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu w realizowanym przez E. C. budynku garażowo - gospodarczym na nieruchomości przy ul. A 45 w Ł. V. B. i Z. B., właściciele nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 43 b pismem z dnia 9 maja 2003 r. wnieśli o wstrzymanie prac budowlanych prowadzonych przy budowie obiektu na nieruchomości przy ul. A 45. W piśmie tym podali, iż z pisma Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. z dnia 14 listopada 2002r. wynika, że błędnie została wyznaczona granica między ich nieruchomością, a nieruchomością stanowiącą własność inwestorów. Brak wstrzymania robót jest jednoznaczny z naruszeniem praw osób trzecich, co wynika z unormowania art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, iż na działce E. C. prowadzone są roboty budowlane przy budowie obiektu garażowo - gospodarczego, na podstawie pozwolenia na budowę (decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...], znak: [...]). W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 19 maja 2003 r. stwierdzono, iż w ścianie zlokalizowanej w granicy z nieruchomością przy ul. A 43 b wykonano dwa otwory okienne o wymiarach 120 x 60 cm, które nie były przewidziane w projekcie. Ustalono również, że zmieniona została konstrukcja ściany zewnętrznej z jednowarstwowej na dwuwarstwową (obecnie ściana posiada szerokość 25 cm, w projekcie zastosowano ścianę jednowarstwową o grubości 38 cm). Stwierdzono także uszkodzenie ogrodzenia z działką sąsiednią. Z oświadczenia inwestora - E. C. złożonego w dniu 27 maja 2003r. wynika, iż otwory okienne zostały zamurowane. Natomiast z protokołu wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 28 maja 2003 r. wynika, iż część fundamentu o szerokości ok. 5 cm przechodzca na działkę V. B. i Z. B. zostanie usunięta do dnia 6 czerwca 2003 r. Usunięcie nieprawidłowości w postaci wykonania otworów okiennych, przekroczenia granicy działki przy wykonywaniu fundamentów oraz wejście na działkę sąsiednią przy wykonywaniu większego wykopu, potwierdza oświadczenie inwestora z dnia 29 maja 2003 r., protokół w wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 30 maja 2003 r. oraz zapis kierownika budowy w dzienniku budowy. Inwestor podczas wizji lokalnej zobowiązał się do naprawy ogrodzenia po zakończeniu budowy. Powyższe ustalenia były, w licznych pismach kontestowane przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości. V. B. i Z. B. w pismach datowanych na dzień 19 maja, 22 maja oraz 30 maja 2003 r. wskazywali na liczne nieprawidłowości w prowadzeniu budowy. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu w realizowanym budynku garażowo - gospodarczym na nieruchomości przy ul. A 45 w Ł. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, iż z racji dobrowolnego usunięcia wprowadzonych samowolnie zmian w realizowanym obiekcie, postępowanie przed organem nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu od powyższej decyzji V. B. i Z. B. wyrazili swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia, gdyż nie odpowiada ono stanowi faktycznemu. Podtrzymali również stanowisko przedstawione w pismach kierowanych do organu I instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie. W motywach swojego stanowiska wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania naruszone zostały przepisy proceduralne, a w szczególności treść art. 61 i 79 kpa. Organ I instancji zignorował również unormowanie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), ponieważ w razie stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego organ powinien wstrzymać roboty budowlane i nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dopiero po wykonaniu przez inwestora podanych czynności i uchyleniu pozwolenia na budowę w trybie art. 36 a prawa budowlanego przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, organ nadzoru budowlanego uzyskałby delegację do wydania w trybie art. 51 ust. 1 a prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Działania organu I instancji, choć nieformalne były jednak skuteczne, doprowadziły bowiem do likwidacji odstępstw i stanu zgodnego z prawem. Argumenty odwołania dotyczące m. in. zniszczenia ogrodzenia, korzystania z działki odwołujących się bez ich zgody oraz przywłaszczenie części nieruchomości pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do ich rozpatrzenia. Właściwa w tej materii jest droga postępowania cywilnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego V. B. i Z. B. wnieśli o uchylenie decyzji datowanej na dzień [...], zobowiązanie inwestora - E. C. do doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem i posiadanym pozwoleniem na budowę, obciążenie inwestora kosztami sądowymi oraz nadanie postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżących, inwestor w sposób rażący naruszył ich prawa, ponieważ wszedł na ich nieruchomość ok. 30 m2 wbrew ich woli niszcząc przy tym ogrodzenie stojące na nieruchomości, a nie w granicy. Organy orzekające w sprawie w żaden sposób nie ustosunkowały się do argumentów podnoszonych przez stronę w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w kwestionowanej decyzji i w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a podniesione przez skarżących argumenty w żadnym zakresie nie mogą podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji. Należy również wskazać, że Sąd rozpoznający niniejszą skargę zobligowany był oceniać stan rzeczy na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W takiej zaś sytuacji dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie miały znaczenia podnoszone przez skarżących okoliczności, które zaistniały po tej dacie, a zawarte m. innymi w piśmie z dnia 30 września 2003 r. Nie ulega wątpliwości, że w okresie objętym sporem do daty wydania zaskarżonej decyzji odstępstwa od projektu budowlanego sprowadzały się do wybicia otworów okiennych w ścianie budynku garażowo – gospodarczego oraz przesunięcia ławy fundamentowej w stosunku do granicy nieruchomości skarżących o ok. 5 cm. Odstępstwa te zostały jednak usunięte, co potwierdza protokół z wizji lokalnej na nieruchomości inwestorki przeprowadzonej w dniu 30.05.2004 r. Co prawda skarżący w protokole tym zamieścił adnotację, że zawarte w nim stwierdzenia nie odpowiadają prawdzie i jego oczekiwaniom, ale poza tym nie przedstawił żadnego obiektywnego dowodu, który mógłby podważyć obiektywizm zawartych w tymże protokole stwierdzeń, chociażby w postaci ekspertyzy sporządzonej przez specjalistę z zakresu prac budowlanych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na nieprawidłowości w postępowaniu organu I instancji związane z naruszeniem przepisów postępowania. Należy jednak podzielić pogląd organu II instancji, iż wobec usunięcia przez inwestorkę stwierdzonych odstępstw postępowanie stało się bezprzedmiotowe i jako takie winno ulec umorzeniu. W toku postępowania skarżący powoływali się ponadto na nieuwzględnienie okoliczności, które podnosili w pismach: z dnia 15.05.2003 r., 30.05.2003 r., a także wymienionych w piśmie z dnia 27.12.2002 r. To ostatnie pismo ma jednak wyłącznie charakter opinii wydanej przez Urząd Miasta Ł. Wydział Ochrony Środowiska na potrzeby prac projektowych, akceptującej proponowane rozwiązania projektowe i pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Podobnie należy ocenić pozostałe podnoszone przez skarżących okoliczności, takie jak zdewastowanie płotu rozdzielającego obie nieruchomości, zniszczenie trawnika, czy też zanieczyszczenie działki gliną. Roszczeń w tym zakresie skarżący mogą dochodzić wyłącznie na drodze postępowania cywilnoprawnego. Zgodnie z art. 47 Prawa budowlanego, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości inwestor zobowiązany jest przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości i uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i termin korzystania z niej. W razie nieuzgodnienia warunków w omawianym zakresie inwestor zobowiązany jest złożyć wniosek do organu, który w drodze decyzji rozstrzyga o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, a nadto określa granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z tej nieruchomości. Zaniechanie złożenia przez inwestora wymaganego wniosku i uzyskania decyzji rodzi po stronie inwestora wyłącznie odpowiedzialność odszkodowawczą w stosunku do właściciela sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. W sytuacji, gdy proces inwestycyjny został już zakończony – jak to ma miejsce w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, wszelkie odstępstwa od zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę winny być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego ( art. 55 ust.1 pkt 2 i art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego ). W przypadku bowiem stwierdzenia, że zgłoszony przez inwestora obiekt został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę organ dysponuje uprawnieniami przewidzianymi w art. 51 Prawa budowlanego i może nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ), skargę jako bezzasadną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI