II SA/Łd 14/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-04-17
NSAinneŚredniawsa
fundusz alimentacyjnyalimentyświadczenieprawo rodzinneegzekucjabezskuteczność egzekucjiwiekstudiadecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, uznając, że skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek podmiotowych.

Skarżąca domagała się przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres do ukończenia 25 roku życia, wskazując na bezskuteczną egzekucję alimentów od zmarłego ojca. Sądy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca w dacie złożenia wniosku ukończyła już 25 rok życia i nie kontynuowała nauki. WSA w Łodzi oddalił skargę, potwierdzając, że skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek podmiotowych.

Sprawa dotyczyła skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca domagała się wypłaty kwoty 52.250 zł tytułem należnych jej alimentów od ojca, wskazując na bezskuteczność egzekucji i jego zgon. Argumentowała, że wniosek obejmuje okres do ukończenia 25 roku życia, kiedy kontynuowała naukę i nie była zamężna. Sądy administracyjne uznały jednak, że skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek podmiotowych do otrzymania świadczenia, ponieważ w dacie złożenia wniosku ukończyła już 25 rok życia i zakończyła naukę. WSA w Łodzi podkreślił, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem okresowym, wypłacanym na przyszłość od daty złożenia wniosku, a nie rekompensatą za zaległe alimenty. Oddalono również wniosek dowodowy z przesłuchania skarżącej, uznając, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje do ukończenia 25 roku życia lub do zakończenia ostatniego roku studiów, jeśli następuje to przed ukończeniem 25 roku życia. W tym przypadku skarżąca ukończyła 25 rok życia przed zakończeniem studiów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek podmiotowych, ponieważ w dacie złożenia wniosku ukończyła już 25 rok życia i nie kontynuowała nauki w sposób uprawniający do świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.u.d.a. art. 9 § ust. 1-1 a

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia. W przypadku ukończenia przez osobę uprawnioną szkoły wyższej w trakcie ostatniego roku studiów prawo do świadczeń przysługuje do zakończenia tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia.

u.p.u.d.a. art. 10 § ust. 1-2 pkt 3

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Świadczenia wypłaca się w wysokości zasądzonych alimentów, nie wyższej niż 500 zł miesięcznie. Świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba uprawniona zawarła związek małżeński.

u.p.u.d.a. art. 15 § ust. 1-2

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego, składany w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.

Pomocnicze

u.p.u.d.a. art. 2 § pkt 2 i pkt 11

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Definicje 'osoby uprawnionej' (do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, gdy egzekucja okazała się bezskuteczna) oraz 'bezskuteczności egzekucji'.

u.p.u.d.a. art. 12 § ust. 1

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela.

u.p.u.d.a. art. 2 § pkt 9

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Definicja 'organu właściwego wierzyciela' (wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej).

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek alimentacyjny rodzica względem dziecka.

k.r.o. art. 139

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek alimentacyjny wygasa z dniem śmierci zobowiązanego.

k.c. art. 53 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja pożytków cywilnych (nie dotyczy alimentów).

k.c. art. 1030

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za długi spadkowe.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość prowadzenia postępowania dowodowego jako uzupełniającego (tylko z dokumentów).

p.p.s.a. art. 133

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 2 pkt 2 i 11 u.p.u.d.a. poprzez wadliwe uznanie braku spełnienia przesłanek definicji 'osoby uprawnionej' i 'bezskuteczności egzekucji'. Naruszenie art. 9 ust. 1 i 1a u.p.u.d.a. poprzez wadliwe uznanie, że skarżącej nie przysługuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego z uwagi na wiek i brak kontynuacji nauki. Naruszenie art. 10 u.p.u.d.a. poprzez wadliwe uznanie, że skarżącej nie przysługuje świadczenie. Naruszenie art. 12 i 15 ust. 1-2 u.p.u.d.a. poprzez wadliwe uznanie, że skarżącej nie przysługuje świadczenie. Argument, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego stanowi pochodną prawa do alimentów i jest należnym pożytkiem cywilnym, który można dochodzić wstecznie.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem okresowym, o określonej ustawowo maksymalnej wysokości, wypłacanym na wniosek osoby uprawnionej, spełniającej przewidziane prawem warunki, na przyszłość od daty złożenia wniosku w tym zakresie. sam fakt posiadania przez stronę niezaspokojonej wierzytelności względem ojca, z tytułu należnych jej zaległych alimentów, których egzekucja okazała się nieskuteczna, nie stanowi podstawy roszczenia do wypłaty tych środków z funduszu alimentacyjnego. alimenty nie stanowią pożytków cywilnych w rozumieniu art. 53 § 2 k.c., gdyż źródłem tego rodzaju pożytków jest rzecz.

Skład orzekający

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

przewodniczący

Jarosław Czerw

członek

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego po ukończeniu 25 roku życia, zwłaszcza w kontekście kontynuacji nauki oraz możliwości dochodzenia świadczeń wstecznie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej, która ukończyła 25 lat przed zakończeniem studiów i złożyła wniosek po terminie. Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń okresowych i ich charakteru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w szczególności kryteria wiekowe i czasowe, co jest istotne dla osób w podobnej sytuacji życiowej.

Czy można dostać świadczenie z funduszu alimentacyjnego po 25. urodzinach? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 14/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Jarosław Czerw
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zaliczka alimentacyjna
Sygn. powiązane
I OSK 1574/24 - Wyrok NSA z 2025-07-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 581
art.9, art.10, art.15
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j.)
Sentencja
Dnia 17 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 27 listopada 2023 r. znak: SKO.4142.13.23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. , nr sKO.4142.13.23 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a.; art. 9 ust. 1-1 a, art. 10, art. 15 ust. 1-2, art. 27 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 581 ze zm) – dalej: u.p.u.d.a.; art. 139 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.) – dalej: k.r.o.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta Z. z dnia 9 października 2023 r., znak [...] o odmowie przyznania L.S. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku od 18 lat do ukończenia 25 roku życia.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż wnioskiem z dnia 27 czerwca 2023 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła o wypłatę kwoty 52.250 zł tytułem należnych jej alimentów od ojca P.C., wskazując na bezskuteczność ich egzekucji. Do wniosku strona załączyła: kserokopię wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi-[...] w Łodzi [...] Wydział Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...] uznającego P.C. winnym zarzucanego mu czynu z art. 209 § 1 i § 1a k.k. poprzez uchylanie się, w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 17 stycznia 2019 r. wykonania obowiązku alimentacyjnego względem córki, określonego co do wysokości prawomocnym orzeczeniem sądu; kserokopię aktu zgonu P.C.; zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi -[...] w Łodzi z dnia [...] czerwca 2023 r. o bezskuteczności egzekucji alimentów prowadzonej wobec ojca skarżącej, z powodu jego zgonu; kserokopię świadectwa ukończenia przez skarżącą szkoły średniej w roku 2013 r. oraz świadectwo ukończenia studiów pierwszego stopnia w roku 2019.
Decyzją z dnia 9 października 2023 r. Prezydent Miasta Z. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia argumentując powyższe brakiem spełnienia ustawowych przesłanek do jego otrzymania, w tym przesłanki wieku strony wnioskującej, jak i ustaniem obowiązku alimentacyjnego P.C. względem córki, z uwagi na jego śmierć.
Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia L.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie art. 2 pkt 2 i pkt 11, art. 10 i art. 12 u.p.u.d.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że wnioskowane świadczenie skarżącej nie przysługuje. Strona podkreślała, że wnosi o przyznanie należnego jej świadczenia za okres do dnia ukończenia przez nią 25 roku życia, to jest za okres kiedy nie była mężatką i kontynuowała naukę w szkole wyższej. W tym okresie egzekucja należnych jej alimentów od ojca była bezskuteczna i taka pozostała do dnia jego śmierci. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie decyzji I instancji i uwzględnienie jej żądania.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 27 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż przedmiotowe świadczenie przysługuje osobie uprawnionej (w rozumieniu art. 2 pkt 11 u.p.u.d.a.) do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do dnia ukończenia 25 roku życia lub w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo; spełniającej ustawowo określone kryterium dochodowe (art. 9 ust. 1-2 u.p.u.d.a.). Świadczenie to wypłaca się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 15 ust. 1 u.p.u.d.a.), w wysokości zasądzonych alimentów, jednakże w kwocie nie wyższej niż 500 zł miesięcznie (art. 10 ust. 1 u.p.u.d.a.). Świadczenie nie przysługuje jeżeli osoba uprawniona zawarła związek małżeński (art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.u.d.a.).
Dalej wskazując na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne Kolegium stwierdziło, iż bezspornym pozostaje, że ojciec skarżącej nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem córki, co najmniej od 2015 r., a powoływana przez stronę bezskuteczność egzekucji tych należności, co do zasady uprawniała ówcześnie stronę do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Kolegium podkreśliło, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego wstecznie. Zaznaczyło również, iż bezsporne pozostają te okoliczności sprawy, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o wypłatę przedmiotowego świadczenia skarżąca ukończyła 30 rok życia, jak również ukończyła naukę w szkole wyższej, co potwierdzają przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty. Tym samym nie spełniała ustawowych przesłanek podmiotowych warunkujących jego przyznanie. Ponadto, odwołując się do uregulowań art. 133 § 1, art. 135 § 1, art. 139 k.r.o. Kolegium wskazało na ścisłe powiązanie obowiązku alimentacyjnego z osobą zobowiązaną do alimentacji, co wobec wynikającego z przedłożonej dokumentacji faktu śmierci ojca skarżącej, prowadzi do stwierdzenia, iż obowiązek ten wygasł.
Z powyższych względów brak było podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej, co w ocenie Kolegium prowadzi do uznania kwestionowanej odwołaniem decyzji organu I instancji za prawidłową.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie art. 2 pkt 2, pkt 11, art. 9 ust. 1 i ust. 1a, art. 10, art. 12 oraz art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.u.d.a. poprzez wadliwe uznanie, że skarżącej nie przysługuje wnioskowane świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Strona wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie jej wniosku. Wnosiła nadto o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej, "na okoliczności związane ze składaniem przez nią wniosku o wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego".
W uzasadnieniu skargi strona podtrzymywała argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazując, iż złożony przez nią wniosek obejmuje okres do dnia ukończenia przez nią 25 roku życia, to jest za okres kiedy nie była mężatką i kontynuowała naukę w szkole wyższej, a egzekucja należnych jej alimentów od ojca była bezskuteczna i jako taka pozostała do dnia jego śmierci. Wskazała nadto, iż usiłowała złożyć wniosek w tym przedmiocie wcześniej, jednak była wprowadzana w błąd, uzyskując informacje, że świadczenie to jej nie przysługuje. Pełnomocnik skarżącej wywiódł nadto, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego stanowi pochodną ustalonego prawa skarżącej do alimentów, które stanowią należne jej pożytki cywilne w stosunku do czasu trwania tego uprawnienia, a nie jedynie w czasie trwania tego uprawnienia (art. 53 § 2w zw. z art. 55 § 1 k.c.). tym samym, zdaniem skarżącej wniosek o ich wypłatę przez fundusz jest jak najbardziej zasadny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Obecni na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. skarżąca oraz jej pełnomocnik popierali zarzuty i wnioski skargi, w tym wniosek dowodowy z przesłuchania skarżącej. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że nie złożyła wcześniej wniosku o wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż była informowana, że z uwagi na dochody jej rodziny, nie spełnia warunków jego otrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez 4 sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi L.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 27 listopada 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 9 października 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w wieku od 18 lat do ukończenia 25 roku życia.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 581 ze zm.) – dalej: u.p.u.d.a.
Natomiast zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje zasadność żądania wypłaty skarżącej, ze środków funduszu alimentacyjnego, kwoty 52.250 zł tytułem należnych stronie alimentów od ojca P.C., za okres do dnia ukończenia przez stronę 25 roku życia, to jest za okres kiedy nie była mężatką i kontynuowała naukę w szkole wyższej, które to alimenty nie były przez zobowiązanego uiszczane, a ich była bezskuteczna i jako taka pozostała do dnia jego śmierci, co potwierdzają przedłożone do akt sprawy dokumenty.
W tak zakreślonych granicach sporu wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.u.d.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. W przypadku ukończenia przez osobę uprawnioną szkoły wyższej w trakcie ostatniego roku studiów prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje do zakończenia tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę uprawnioną 25 roku życia (art. 9 ust. 1a u.p.u.d.a.). Przyznanie przedmiotowego świadczenia jest uzależnione od spełnienia przez rodzinę osoby uprawnionej określonego ustawowo kryterium dochodowego (art. 9 ust. 2 u.p.u.d.a.).
Jak wynika z art. 2 pkt 11 u.p.u.d.a. "osoba uprawniona" – to osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Natomiast pod pojęciem bezskuteczności egzekucji rozumie się egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, albo postępowanie upadłościowe, w toku którego w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie otrzymano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika, b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą (art. 2 pkt 2 u.p.u.d.a.).
Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego, składany w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej (art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.u.d.a.).
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł (art. 10 ust. 1 u.p.u.d.a.). Ponadto jak wynika z art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.u.d.a. fakt zawarcia związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną stanowi negatywną przesłane ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, iż postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest postępowaniem wnioskowym, a prawo do otrzymania tego świadczenia, które co należy podkreślić ma charakter okresowy o określonej ustawowo maksymalnej wysokości, jest uzależnione od spełnienia ustawowych przesłanek, w tym przesłanki podmiotowej, jak i przesłanki kryterium dochodowego rodziny osoby uprawnionej.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pomiędzy stronami postępowania, jak również nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu, te ustalenia faktyczne, z których wynika, że ojciec skarżącej P. C. był osobą zobowiązaną do alimentacji córki, jak również, że z obowiązku tego nie wywiązywał się od dnia 1 stycznia 2015 r., co potwierdza przedłożona do akt sprawy kserokopia wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi-[...] w Łodzi [...] Wydział Karny z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Nie ulega również wątpliwości, iż egzekucja należnych skarżącej alimentów okazała się bezskuteczna, co wynika z załączonego do akt zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-[...] w Łodzi z dnia [...] czerwca 2023 r. Ponadto jak wynika z przedłożonej przez stronę kserokopii aktu zgonu P.C., w/w zmarł [...] [...] 2023 r. Istotną dla sprawy, a niekwestionowaną przez żadną ze stron postępowania pozostaje również ta okoliczność, że występując w dniu 27 czerwca 2023 r. z wnioskiem o wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego, skarżąca była w przededniu osiągnięcia 30 roku życia (uwzględniając datę urodzin skarżącej), jak również nie kontynuowała nauki, co potwierdzają załączone do akt świadectwa ukończenia szkoły średniej oraz studiów wyższych I stopnia. Z akt sprawy nie wynika nadto aby skarżąca legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wobec powyższych ustaleń za prawidłowe w ocenie Sądu uznać należy stanowisko procedujących w sprawie organów obu instancji, iż skarżąca nie spełniła określonych ustawowo przesłanek podmiotowych, warunkujących przyznanie wnioskowanego przez nią świadczenia, co czyni zarzut skargi, co do naruszenia art. 9 ust. 1 oraz ust. 1 a u.p.u.d.a. niezasadnym.
Za pozbawiony podstaw uznać również należy zarzut skargi, co do naruszenia przepisów art. 2 pkt 2 i pkt 11 u.p.u.d.a. Kwestionowane w tym zakresie przepisy, których treść wyżej przywołano, zawierają ustawowe definicje pojęć "osoby uprawnionej" oraz "bezskuteczności egzekucji". Podkreślić raz jeszcze należy, że zarówno Sąd, jak i procedujące w sprawie organy nie kwestionują zarówno faktu braku wywiązywania się przez ojca skarżącej z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem córki, jak i bezskuteczności egzekucji przysługujących z tego tytułu stronie świadczeń. Jednakże wobec bezspornego wykazania braku spełnienia przez skarżącą, w dacie wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przesłanki podmiotowej, wynikającej de facto ze zbyt późnego wystąpienia z tym wnioskiem, ocena wystąpienia powyższych okoliczności, jak i kwestie spełnienia przez rodzinę skarżącą kryterium dochodowego, czy też pozostawania przez stronę w związku małżeńskim, pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Z tych samych względów w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 10 u.p.u.d.a.
W ocenie Sądu za co najmniej niezrozumiałe uznać natomiast należy, zarzuty skargi, co do naruszenia art. 12 i art. 15 ust. 1-2 u.p.u.d.a. regulujący odpowiednio kwestie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz wprowadzający wnioskowy tryb postępowania w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie nie jest bowiem kwestionowane, iż postępowanie w sprawie ustalenia prawa L.S. do świadczenia z funduszu alimentacyjnego wszczęte zostało na wniosek skarżącej, zgodnie z przywołanym wcześniej art. 15 ust. 1 u.p.u.d.a., jak również to, że złożony w tym zakresie wniosek strony rozpatrywał organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania skarżącej, to jest Prezydent Miasta Z.. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 u.p.u.d.a. postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Natomiast w myśl art. 2 pkt 9 u.p.u.d.a. ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym wierzyciela - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej w dacie wystąpienia z wnioskiem o wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Dodatkowo w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie sposób pominąć tej kwestii, iż wynikający z art. 133 k.r.o. obowiązek alimentacyjny rodzica względem dziecka jest ściśle powiązany z osobą zobowiązanego i wygasa z dniem jego śmierci, co wynika z treści art. 139 ustawy. Zasądzone i wymagane raty alimentacyjne, które nie zostały spełnione przez spadkodawcę do dnia otwarcia spadku, na co słusznie wskazuje Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowią dług spadkowy, podlegający zaspokojeniu na zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe uregulowanych w art. 1030 i następne ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
Końcowo, pomijając kwestie spełnienia przez skarżącą ustawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia z funduszu alimentacyjnego wskazać należy, iż brak jest podstaw prawnych do żądania wypłaty tego świadczenia w kwocie łącznej, za okres wsteczny, o co wnosiła skarżąca występując o kwotę 52.250 zł. Kwota ta, jak wynika z argumentacji pełnomocnika strony, stanowi równowartość należnych skarżącej od ojca alimentów za okres do dnia ukończenia przez stronę 25 roku życia, to jest za okres kiedy nie była mężatką i kontynuowała naukę w szkole wyższej, których egzekucja była bezskuteczna. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że zasady i tryb ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego określają przepisy u.p.u.d.a., które w sprawach nieuregulowanych odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. (art. 25 ustawy). W myśl obowiązujących regulacji świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem okresowym, o ustawowo określonej maksymalnie wysokości, wypłacanym na wniosek osoby uprawnionej, spełniającej przewidziane prawem warunki, na przyszłość od daty złożenia wniosku w tym zakresie. Tym samym sam fakt posiadania przez stronę niezaspokojonej wierzytelności względem ojca, z tytułu należnych jej zaległych alimentów, których egzekucja okazała się nieskuteczna, nie stanowi podstawy roszczenia do wypłaty tych środków z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie, wbrew argumentacji skarżącego alimenty nie stanowią pożytków cywilnych w rozumieniu art. 53 § 2 k.c., gdyż źródłem tego rodzaju pożytków jest rzecz - dochody, jakie przynosi określona rzecz na podstawie jakiegokolwiek stosunku prawnego (por. Gudowski Jacek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), WKP 2021). Wynikający z art. 133 k.r.o. obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka stanowi zobowiązanie o charakterze rodzinnym (por. Fras Mariusz (red.), Habdas Magdalena (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el 2023).
Natomiast, co do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodu z przesłuchania L.S., podtrzymanego na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r., należy wskazać, że stosownie do treści art. 133 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 30 września 2005 r., FSK 2282/04; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Sąd oddalił wniosek dowodowy strony skarżącej. Podkreślić jednocześnie należy, iż pomimo oddalenia przedmiotowego wniosku dowodowego, obecna na rozprawie skarżąca miała zapewnioną możliwość wypowiedzi, co potwierdza treść załączonego do akt sprawy protokołu z rozprawy.
Reasumując Sąd stwierdza, iż wobec braku spełnienia przez skarżącą ustawowych przesłanek warunkujących nabycie prawa do wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia 9 października 2023 r. odpowiadają prawu, co czyni wniesiona skargę niezasadną.
Jednocześnie Sąd stwierdza, iż procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy, zarówno pod kątem możliwości uznania skarżącej za podmiot uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i pod kątem wystąpienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przemawiających za jego przyznaniem. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia podjętych w sprawie rozstrzygnięć odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI