II SA/Łd 1383/01

II SA/Łd 1383/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Jolanta Rosińska
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
OSK 772/04 - Wyrok NSA z 2004-10-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędziowie : Sędzia WSA J. Rosińska, p.o. Sędziego WSA A. Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki garażu oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt: II SA / Łd 1383 / 01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał S. Z. rozbiórkę budynku garażowego zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy A. 121, w granicy z nieruchomością przy ulicy A. 121. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ administracji I instancji wskazał, iż w dniu 23 stycznia 2001 roku S. Z., współwłaściciel nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A. 121, złożył w Referacie Urbanistyki i Administracji, Urzędu Miasta Ł. Delegatury Ł. – B. wniosek o zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę szczelnego tymczasowego szamba na nieczystości płynne oraz murowanego budynku garażowego w miejscu dotychczas istniejącego budynku drewnianego na terenie przedmiotowej nieruchomości. W dniu 02 lutego 2001 roku inspektorzy tegoż referatu przeprowadzili wizje lokalną na przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzono wówczas, iż w miejscu planowanej wymiany budynku drewnianego na budynek murowany został już wybudowany budynek garażowy. Lokalizacja wybudowanego budynku pokrywa się z przedłożoną do zatwierdzenia dokumentacją budowlaną. Organ architektoniczno-budowlany doszedł do przekonania, iż przedmiotowy budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, wobec czego decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno-Budowlanej umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę budynku garażu na przedmiotowej nieruchomości, a nadto przesłał sprawę do organów nadzoru budowlanego w celu dalszego jej prowadzenia
W dniu 18 kwietnia 2001 roku organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził wizję na przedmiotowej działce. Stwierdzono wówczas, iż inwestor S. Z. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ulicy A 121 w Ł. Na przełomie 1999/2000 roku wybudował murowany budynek garażowy usytuowany w granicy z działką przy ulicy A 123, zaś ściana szczytowa budynku garażowego przylega do budynku gospodarczego wzniesionego w 1997 roku na podstawie pozwolenia na
budowę z dnia 11 września 1995 roku, Nr [...] wydanego przez Urząd Miasta Ł. Delegaturę Ł.– B., Referat Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego. Wzniesiony budynek garażowy jest jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony, jego średnia wysokość wynosi około 2,5 metra, zaś jego wymiary wynoszą około 5,60 metra x 4,10 metra. Ściany budynku wzniesione zostały z cegły i pustaków, z zewnątrz otynkowane i pomalowane. Dach wykonany został z lekkiej konstrukcji drewnianej pokrytej blachą. Wewnątrz garażu posadzkę zrobiono z płyt betonowych pod koła samochodu. Stolarka okienna jest drewniana, zaś wrota garażowe uchylne wykonano z blachy. Organ I instancji ostatecznie stwierdził, iż budowa budynku garażu jest zakończona i została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nadto organ ustalił w oparciu o oświadczenie inwestora, iż garaż został wzniesiony na miejscu istniejącego drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach zbliżonych do nowo wybudowanego garażu. Budynek ten został rozebrany z powodu złego stanu technicznego.
W tym stanie faktycznym organ doszedł do wniosku, iż zastosowanie znajduje w przedmiotowej sprawie przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm) nakazujący rozbiórkę samowoli budowlanej.
W dniu 14 maja 2001 roku S. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż na przedmiotowej działce znajdował się budynek w złym stanie technicznym. Począwszy od 1994 roku inwestor rozpoczął wymianę poszczególnych jego drewnianych elementów zastępując je murowanymi. W ten sposób przeciwdziałał zawaleniu się budynku. Początkowo wymienił zniszczoną ścianę znajdującą się w granicy z nieruchomością sąsiednią. Rozpoczęte roboty, prowadzone systemem gospodarczym, w miarę posiadanych środków, zostały zakończone na przełomie 1999 i 2000 roku. Inwestor oświadczył, iż nie zdawał sobie sprawy z potrzeby uzyskania na wykonanie robót budowlanych pozwolenia na budowę. Garaż jest inwestorowi niezbędny z uwagi na potrzebę garażowania posiadanego samochodu. Właściciel działki sąsiedniej nie zgłasza zastrzeżeń wobec lokalizacji garażu. Na remont budynku inwestor przeznaczył znaczne dochody uzyskiwane z emerytury i decyzja nakazująca rozbiórkę byłaby dla niego krzywdząca.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. , jako organ II instancji, decyzją z dnia[...] , Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż kwestionowana decyzja prawidłowo wydana została w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego. Ustawodawca w przepisie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) ustanowił sankcje wobec ewidentnych przykładów samowoli budowlanej, co ma miejsce w omawianym przypadku. Stosownie do art. 28 tejże ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ inwestor zrealizował budynek garażu bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z przywołanym powyżej przepisem art. 48 jest zobligowany nakazać, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było ustalenie, czy inwestor posiada wymagane pozwolenie na budowę. Po stwierdzeniu, że inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę organ, był zobowiązany wydać nakaz rozbiórki obiektu. Ponadto organ wskazał, iż pkt. 3 pouczenia zawartego w składanym przez Pana S. Z. w dniu 23 stycznia 2001 roku wniosku o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku garażu i szamba zawiera informację mówiącą, że rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę i jego uprawomocnieniem się będzie samowolą budowlaną podlegającą rygorom określonym w ustawie prawo budowlane. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że postępowanie organu nadzoru I instancji jest zasadne i zgodne z obowiązującym prawem. Podnoszone natomiast w odwołaniu kwestie pozostają – w ocenie organu – bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
W dniu 6 lipca 2001 roku, na powyższą decyzję S. Z. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podał, iż organ nadzoru budowlanego wydając decyzję nie wiedział, że w dniu 21 kwietnia 1995 roku Urząd Miasta Ł. wydał decyzje Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której ustalono te warunki dla inwestycji obejmującej budowę budynku gospodarczego przeznaczonego na garażowanie i magazynowanie sprzętu do obsługi działki. Skarżący podał, iż ma 70 lat. W ½ części jest właścicielem podmiotowej nieruchomości. Decyzja z dnia [...] została wydana na wniosek jego matki S. Z.-L. Przepisała ona swój udział notarialnie na skarżącego w dniu 09 października 1995 roku. Matka skarżącego zmarła w dniu 06 maja 2001 roku i toczy się obecnie sprawa o nabycie spadku po niej. Również w toku jest sprawa o nabycie spadku po F. L., który bym mężem matki skarżącego i zmarł 08 maja 1982 roku.
Skarżący podał nadto, iż zaskarżonej decyzji organ wskazał, że lokalizacja wybudowanego murowanego garażu pokrywa się z przedłożoną do zatwierdzenia lokalizacją budowlaną. W odwołaniu z 08 maja 2001 roku wskazał, że w 1994 roku wymienił w budynku gospodarczym drewnianą ścianę usytuowaną w granicy na ścianą z bloczków betonowych, w rzeczywistości chodziło mu o budynek garażowy, a nie budynek gospodarczy murowany. Ponieważ stan techniczny drewnianego garażu stale się pogarszał skarżący co roku wymieniał zniszczone elementy na murowane celem zabezpieczenia przed zawaleniem. Podobny garaż na działce sąsiada rozpadł się całkowicie. Inwestor zastąpił dwie ściany drewniane w garażu ścianami murowanymi i kupił wrota uchylne do garażu. Przeznaczył na ten cel otrzymaną a 1999 roku rekompensatę w kwocie 3.600,00 złotych. Natomiast w latach wcześniejszych ponosił znaczne wydatki na pokrycie dachu blachą i drzwi wejściowe oraz ocieplenie garażu.
Zdaniem skarżącego gdyby musiał dokonać rozbiórki garażu to poniósłbym bardzo poważną szkodę i doszłoby do nieobliczalnych skutków, gdyż nie ma mam już pieniędzy na postawienie nowego garażu. Nadto z uwagi na wiek i stan zdrowia nie miałbym możliwości wykonywania samodzielnie prac budowlanych, tak jak to robił w latach ubiegłych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w cześci, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.s.a.). Organy administracyjne działające w niniejszej sprawie prawidłowo dopatrzyły się w przepisie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w czasie wydawania kwestionowanych decyzji, podstawy prawnej do działania organów administracji. .
Miarodajna dla oceny prawidłowości działań tych organów treść tego przepisu stanowi, iż: "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ".
W niniejszej sprawie jest poza sporem, iż inwestor rozpoczął i zakończył prace przy budowie garażu bez jakiejkolwiek wiedzy i zgody właściwego organu administracji. Stosownie natomiast do uregulowania art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od owej generalnej zasady statuują przepisy art. 29 i 30 tejże ustawy, ale garaż wzniesiony przez skarżącego nie jest obiektem budowlanym w owych przepisach wymienionym i wobec niego będą miały zastosowanie ogólne reguły rządzące możliwością rozpoczęcia robót budowlanych.
Ostatecznie uznać wypada, iż wzniesienie przez skarżącego garażu – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę – jest samowolą budowlaną rodzącą potrzebę zastosowania nakazu rozbiórki wzniesionego obiektu. Powyższa konstatacja jest wystarczającą, aby zaskarżoną decyzję uznać za odpowiadającą prawu.
Na uwagę zasługują jeszcze dwie kwestie. Otóż skarżący nie dość konsekwentnie wyjaśnia "czym" były prowadzone przez niego roboty budowlane, zamiennie używając pojęć "budowa" i "remont" (vide: odwołanie od decyzji organu I instancji). Sąd podziela ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, tym niemniej pragnie wskazać, iż przepis art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku definiując pojęcie remontu wskazał, iż jest to "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym". Tak więc już chociażby porównanie ustawowego zakresu znaczeniowego pojęcia "remont" z zakresem wykonanych przez skarżącego robót budowlanych nie pozwala przyjąć, iż mamy tutaj do czynienia z jakąkolwiek bliskością znaczeniową umożliwiającą dokonanie subsumcji.
Natomiast pozbawiony związku z niniejszą sprawą jest argument skarżącego, iż organ administracji wydając decyzję nakazującą rozbiórkę nie wziął pod uwagę decyzji z dnia [...] Urząd Miasta Ł., Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której ustalono te warunki dla inwestycji obejmującej budowę budynku gospodarczego przeznaczonego na garażowanie i magazynowanie sprzętu do obsługi działki. Wszak w toku niniejszego postępowania organ nie podnosił zarzutów, iż wybudowanie przez skarżącego garażu dokonane zostało z naruszeniem warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jego nieruchomości, a więc w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Co więcej – wbrew zarzutom skarżącego – organ stwierdził, iż wybudowany garaż zgodny jest z dokumentacją budowlaną przedłożoną organowi architektoniczno – budowlanemu w dniu 23 stycznia 2001 roku, a przecież wśród złożonych wówczas dokumentów znajdował się także decyzja z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Z tych wszystkich względów należało orzec jak powyżej.