II SA/Łd 137/25

II SA/Łd 137/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Beata Czyżewska
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 2 ust. 1, ust. 2, § 207 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi D. B. i A. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2025 roku nr 9/2025 znak: WOP.7721.300.2024.DM w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 23 stycznia 2025 r. nr 9/2025, znak: WOP.7721.300.2024.DM, RPW/8286/2024 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, powoływany dalej jako: "ŁWINB" po rozpatrzeniu odwołania M.D. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako: "k.p.a." uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, powoływanego dalej jako: "PINB" z 18 października 2024 r. nr 139/24, znak: PINB/7355/12A/AW/20 wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), powoływanej dalej jako: "prawo budowlane" w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. oraz art. 104 k.p.a o zobowiązaniu M.D., jako właściciela nieruchomości położonej w K., przy [...] nr [...] (dz. nr ewid. [...], obr. [...]), do wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,54x1,45 m znajdujących się w ścianie północnej budynku mieszkalnego usytuowanej w granicy nieruchomości położonej w K. przy [...] (działka nr ewid. [...], obr. [...]) oraz ustalającej termin wykonania obowiązków do 15 stycznia 2025 r. i umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie dwóch otworów okiennych w ścianie północnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy [...] (dz. nr ewid. [...]) w K..
Z akt sprawy wynika, że 25 lutego 2020 r. do PINB wpłynęło pismo D. B. i A. B., z którego wynika, że na działce sąsiedniej nr ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...] znajduje się budynek mieszalny z dwoma oknami w ścianie usytuowanej w granicy oraz kilka lat temu właściciel działki nr ewid. [...] wybudował od podstaw budynek gospodarczy rozbierając stary, znajdujący się w tym miejscu, naruszając przy tym granice działek [...], ok. 80 cm na ich terenie.
Pismem z 27 lutego 2020 r. PINB zawiadomił strony, że 10 marca 2020 r. zostaną przeprowadzane czynności kontrolne mające na celu sprawdzenie legalności i zgodności z przepisami istniejącej zabudowy w granicy północnej nieruchomości położonej w K. przy [...] (działka nr ewid. [...], obręb [...]). 10 marca 2020 r. wpłynęło pismo M.D. z prośbą o przełożenie ww. terminu kontroli ze względu na obowiązki służbowe. Jednocześnie poinformował, że budynki na ww. działce zostały wybudowane w 1910 r. i pozostają w niezmienionej formie z otworami okiennymi od strony północnej. Było wykonane ocieplenie za zgodą poprzedniego właściciela przyległej działki. Do pisma załączył widok budynków od strony północnej z niezależnego portalu Google z 2013 r., na którym widać budynek z oknami.
Czynności kontrolne 10 marca 2020 r. nie odbyły się ze względu na nieobecność właściciela nieruchomości. Dokonano wizji lokalnej z działki nr ewid. [...], podczas której ustalano, że rozpoczęła się na niej budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Obecny przy wizji lokalnej współwłaściciel nieruchomości A.B. oświadczył, że M.D. kilka lat temu rozebrał stary budynek gospodarczy, który narusza jego granicę i w tym samym miejscu wybudował nowy budynek. Wskazał na fundamenty, które wyglądają na świeże i oświadczył, że ściany budynku gospodarczego wykonane są z pustaków ceramicznych [...]. Wskazał również na zalegające na jego działce materiały po rozbiórce budynku u sąsiada. Z analizy zalegającego materiału wynika, że ściany budynku gospodarczego wykonane były z pustaków żużlobetonowych. Ponadto w budynku mieszkalnym usytuowanym częściowo na działce nr ewid. [...], a częściowo na działce nr ewid. [...], w ścianie północnej znajdują się dwa okna na najwyższej kondygnacji. A.B. wskazał: "(...) budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy są usytuowane około 80 cm na terenie działki, której jest współwłaścicielem".
Następnie zaplanowane czynności kontrolne 31 marca 2020 r. nie doszły do skutku ze względu na panującą na terenie Polski epidemię spowodowaną wirusem COVID-19. Nie odbyły się również czynności kontrolne 16 czerwca 2020 r. ze względu na nieobecność właściciela nieruchomości. Dokonano wizji lokalnej z pasa drogowego oraz z terenu działki nr ewid. [...], na której trwała budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na terenie działki nr ewid. [...] trwały roboty budowlane. PINB przeprowadził czynności kontrolne 22 lipca 2020 r. podczas których M.D. wskazał, że jest jedynym właścicielem nieruchomości. Na terenie nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny oraz zabudowa gospodarcza. Budynek mieszkalny wielorodzinny jest konstrukcji murowanej, trzykondygnacyjny, ze stropami drewnianymi i dachem konstrukcji drewnianej krytym blachą. Zgodnie z oświadczeniem M.D. budynek powstał w 1910 r. Na budowę tego budynku nie posiada żadnych dokumentów budowlanych. Budynek wyposażony jest w energię elektryczną, wodną z sieci miejskiej, kanalizację do sieci miejskiej, gazową z sieci. W ścianie usytuowanej w granicy północnej na kondygnacji poddasza znajdują się dwa okna. Takie same okna znajdują się w elewacji południowej. Na każdej z tych kondygnacji znajdowały się cztery mieszkania jednoizbowe. Nie dokonano pomiarów okien, ponieważ rozebrane były podłogi i dostęp do okien był utrudniony. Zgodnie z oświadczeniem M.D. okna istniały od chwili wybudowania budynku. W dniu kontroli w budynku mieszkalnym wielorodzinnym trwały roboty budowlane. Zdjęte były podłogi, stropy zostały rozebrane do gołych belek stropowych. Okazano zgłoszenie wykonania robót budowlanych bez pieczątki Starosty Pabianickiego. Zgłoszenie z 29 czerwca 2020 r. obejmowało wykonanie robót budowanych polegających na wykonaniu nowych tynków wewnątrz budynku, wymianie istniejącej instalacji wodnej oraz instalacji centralnego ogrzewania, wzmocnieniu istniejących stropów drewnianych, wymianie części starych okien na nowe, renowacja klatki schodowej, renowacja drzwi. W zgłoszeniu określony jest termin rozpoczęcia robót na 20 lipca 2020 r. W stronę zachodnią w granicy północnej istnieje budynek gospodarczy użytkowany w dniu kontroli do celów mieszkalnych z garażem. Zgodnie z oświadczeniem M.D. budynek ten został wybudowany razem z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym t.j. w 1910 r. W latach 50 XX w. dobudowany został do niego garaż. Na budowę tego budynku również brak jest jakichkolwiek dokumentów budowlanych. Budynek ten jest konstrukcji murowanej, parterowy. Wyposażony jest w instalację elektryczną, wodną, kanalizacyjną, gazową. Brak jest instalacji centralnego ogrzewania. W 2010 r. M.D. wykonał, zgodnie z jego oświadczeniem, remont budynku polegający na odtworzeniu stanu poprzedniego, tzn. zostały rozebrane ściany i wybudowane w tym samym śladzie nowe z materiałów obecnie używanych (z pustaków ceramicznych), fundamenty zostały nienaruszone, podłoga w garażu jest istniejąca. Oświadczył, że roboty te były wykonywane w oparciu o dokonanie zgłoszenia z 16 sierpnia 2010 r. obejmujące wymianę dachu na istniejącym budynku gospodarczym bez zmiany jego funkcji, wykonania izolacji ścian, naprawa kominów. Również na tym zgłoszeniu brak jest pieczątki właściwego organu. M.D. zobowiązał się odnaleźć i dostarczyć dokumenty budowane dotyczące zabudowy nieruchomości.
W piśmie z 3 sierpnia 2020 r. PINB zwrócił się z prośbą do Starostwa Powiatowego w Pabianicach o przesłanie uwierzytelnionych kopii dwóch zgłoszeń dokonanych przez M.D.: z 16 sierpnia 2010 r. oraz z 29 czerwca 2020 r. W odpowiedzi Starostwo Powiatowe w Pabianicach przesłało dokumenty związane ze zgłoszeniem z 29 czerwca 2020 r. i poinformowało, że w archiwum nie odnaleziono dokumentów związanych ze zgłoszeniem z 16 sierpnia 2010 r. W prowadzonym rejestrze ewidencji zgłoszeń robót budowanych zarejestrowano zgłoszenie M.D. z 19 sierpnia 2010 r. obejmujące wykonanie wymiany dachu na budynku gospodarczym na działce nr [...].
W piśmie z 30 października 2020 r. M.D. zwrócił się do PINB z wnioskiem o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentacji dot. zabudowy budynku mieszkalnego do 30 grudnia 2020 r. informując, że zwrócił się do Urzędu Gminy w K., Starostwa Powiatowego w Bełchatowie oraz do Archiwum Państwowego w K. z wnioskiem o odnalezienie i udostępnienie wszelkich materiałów archiwalnych związanych z budynkiem i nie otrzymał odpowiedzi z żadnego urzędu. W piśmie z 30 grudnia 2020 r. ponownie zwrócił się z wnioskiem o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentacji dot. zabudowy budynku mieszkalnego do 1 marca 2021 r.
W piśmie z 6 kwietnia 2021 r. M.D. poinformował, że Archiwum Państwowe w Łodzi oraz w K. nie odnalazły w swoich archiwach żadnych informacji dot. budynku, a dokumenty jakie posiada, to projekt budynku z 1910 r., który został sporządzony podczas zaboru rosyjskiego, pisany cyrylicą, a data zatwierdzenia to 21 kwietnia 1910 r. nr policyjny [...]. Dodał, że dom przetrwał dwie wojny światowe, rodzina została wysiedlona z budynku w 1939 r., a powróciła na początku 1945 r. Po wysiedleniu rodziny w domu zorganizowany był posterunek niemieckiej policji Gestapo oraz więzienie którego ślady pozostają do dnia dzisiejszego. W styczniu 1945 r. obiekt budowlany został trafiony bombą. M.D. zwrócił się do Urzędu Miasta K. z prośbą o udostępnienie list meldunkowych od 1945 r., jednak ze względu na RODO odmówiono mu dostępu. Ponadto stwierdził, że skoro lokale były zamieszkiwane to musiały posiadać okna. Jednocześnie wskazał, że na trzeciej kondygnacji od strony północnej mieszkali I. i S. B., zajmując dwie izby, mieszkali tam do lat 90 XX w, natomiast od strony południowej mieszkała kobieta, której nazwiska nie pamięta. Wniósł o umorzenie postępowania.
Pismem z 21 lipca 2021 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej istniejących dwóch okien w ścianie północnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanej w granicy północnej nieruchomości położonej w K. przy [...] nr [...] (działka nr ewid. [...], obręb [...]).
W piśmie z 2 sierpnia 2021 r. M.D. wniósł o zwrócenie się do Starostwa Powiatowego w Pabianicach o udzielenie informacji: kto w świetle dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym był w 1910 r. właścicielem nieruchomości położnej (położnych) przy [...] w K. stanowiącej obecnie działki o numerach ewid. [...] i [...] obręb [...] na okoliczność ustalenia, czy w dacie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położnego przy [...] okna w ścianie północnej budynku były usytuowane w granicy ostrej ww. nieruchomości, czy też obie ww. działki w owym czasie stanowiły jedną nieruchomość; o dacie przekształcenia działki mającej obecny numer ewid. [...] na cele budowlane, co ma znaczenie dla zgodności posadowienia opisanych wyżej dwóch okien w ścianie północnej budynku mieszkalnego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. W piśmie z 7 czerwca 2022 r. PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Pabianicach o udzielenie informacji, czy na terenie były dokonywane podziały działek, czy przebieg granicy między działką nr ewid. [...] oraz dz. nr ewid. [...] uległ zmianie. Jeżeli takowy podział nie nastąpił poprosił o wskazanie od którego roku przebieg granicy między ww. działami jest taki jak obecnie.
W odpowiedzi na powyższe Starosta Pabianicki poinformował, że dla obrębu [...] miasta K. ewidencję gruntów odnowiono w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych, wykonanych w 1978 r. (operat 197-836/78) opartych na osnowie pomiarowej w nawiązaniu do osnowy geodezyjnej klasy II w układzie lokalnym miasta Łodzi. Wykonano ustalenie stanu władania, spisano na podstawie okazanych dokumentów protokół ustalenia stanu władania. Działka [...] powstała w operacie 197-907/81 w związku z wydzieleniem działki [...] w ramach regulacji rzeki J., od ulicy [...] do ujścia rzeki N. Ponadto poinformował, że przebieg granic działki [...] nie uległ zmianie i jest zgodny z ww. operatami technicznymi.
W piśmie z 28 września 2022 r. M.D. wniósł o: przeprowadzenie oględzin otworów okiennych i stolarki okiennej celem ustalenia daty ich powstania; powołanie biegłego i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i architektury na okoliczność ustalenia na podstawie elementów konstrukcyjnych budynku daty powstania spornych otworów okiennych; powołanie świadków potwierdzających istnienie otworów okiennych oraz potwierdzenie, że pomieszczenia oznaczone nr [...] i [...], do których należały okna były zasiedlone przez mieszkańców: W.N., A. S.; zwrócenie się do Referatu Spraw Obywatelskich, ewidencji ludności w K. o udzielenie informacji, kto i w jakim okresie był zameldowany pod nr [...] i [...] przy [...] w K. na okoliczność ustalenia osób zamieszkujących istotny lokal i daty ich zasiedlenia.
26 października 2022 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalono: w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym w granicy północnej działki nr ewid. [...] w ścianie północnej na kondygnacji poddasza znajdują się dwa okna. Okna są drewniane typu "skrzynkowego". Posiadają dwa skrzydła otwierane na zewnątrz z lufcikiem oraz dwa skrzydła otwierane do wewnątrz również z lufcikiem. Okna te posiadają wymiary 1,54m x 1,45m. Pomiarów dokonano po brzegu otworu okiennego (w świetle otworu). Dół otworu okiennego znajduje się na wysokości 7,88 m od gruntu sąsiedniej nieruchomości. Nad otworami okiennymi widoczne są nadproża łukowe ceglaste. Otwory okienne w stosunku do nadproży łukowych zmieniły swoje wymiary w ten sposób, że zostały poszerzone oraz zmniejszono ich wysokość. Okna te w chwili obecnej doświetlają jedno pomieszczenie poddasza, które adaptowane na pomieszczenia mieszkalne. M.D. oświadczył, że dysponuje projektem z 1910 r., na którym nie ma rzutu poddasza. Elewacja w projekcie pokazana jest tylko zachodnia (od ulicy). Dodał, że okna doświetlały istniejące ówczesne dwa mieszkania na kondygnacji poddasza. Nadmienił, że w budynku trwa remont, skuty jest tynk, co umożliwia uwidocznienie nadproży ceglanych łukowych. Z układu i wieku cegieł oraz rodzaju zastosowanej zaprawy wynika, że ww. otwory istniały od początku powstania budynku. Cegły wokół otworów są tego samego koloru i tej samej wielkości. Zaprawa murarska jest kładziona na całej powierzchni w ten sam jednolity sposób. Pierwotne nadproże wykonane było w technologii łukowej, co widać po ułożeniu cegieł. Prawdopodobnie w okresie międzywojennym zmieniono rodzaj nadproża i kształt tych okien na prostokątne. Obecnie konstrukcję nadproża stanowi płaskownik ze stali kutej, co wskazuje na okres dokonanych zmian. Zamontowane okna w otworach okiennych doświetlały dwa pomieszczenia mieszkalne od strony północnej znajdujące się na tej kondygnacji. Na kondygnacji poddasza znajdowało się jeszcze trzecie pomieszczenie od strony południowej. D. i A.B. nie brali udziału w oględzinach.
W piśmie z 4 listopada 2022 r. M.D. zgłosił wniosek dowodowy w przedmiocie powołania biegłego i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i architektury na okoliczność ustalenia na podstawie elementów konstrukcyjnych budynku, daty powstania spornych otworów okiennych. W odpowiedzi PINB poinformował, że zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 1939 r, a także po 1945 r. zawsze zawierały zakaz wykonywania otworów okiennych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, tj. usytuowanej w granicy nieruchomości. W tej sytuacji brak jest uzasadnienia prawnego i faktycznego dla uwzględnienia wniosku w szczególności, że PINB dysponuje dokumentacją fotograficzną obrazującą wymianę wykonanych wcześniej okien na nowe, albowiem pismem z 21 listopada 2022 r. A.B. poinformował, że 18 listopada 2022 r. M.D. dokonał wymiany okien oraz prac z tym związanych (wyjęcie, rozkucie i powiększenie otworów okiennych oraz wstawienie nowych okien plastikowych w tym kolorze co poprzednie).
W piśmie z 10 listopada 2022 r. M.D. wniósł o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów w postaci: pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1962 r., [...] - na fakt przydzielenia A.K. wraz z rodziną lokalu mieszkalnego znajdującego się na ostatniej kondygnacji budynku położnego przy [...] w K. po wyprowadzeniu się z istotnego lokalu mieszkalnego rodziny W.G.; decyzji Urzędu Powiatowego w Łodzi z 12 marca 1975 r., [...] na fakt stwierdzenia, że lokal mieszkalny numer nr [...] położony w budynku przy [...] w K. spełnia warunki wykorzystania go jako mieszkania zastępczego, które to obie okoliczności mają znaczenie dla ustalenia daty posadowienia dwojga okien w ścianie północnej budynku mieszkalnego położnego przy [...], które załączono do pisma.
Decyzją z 8 grudnia 2022 r. nr 168/2022 znak: PINB/7355/12A/JM/20-22 PINB w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego zobowiązał M.D. do wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,54m x 1,45m znajdujących się w ścianie północnej budynku mieszkalnego usytuowanej w granicy nieruchomości położonej w K. przy [...] (działka nr ewid. [...], obręb [...]). Zamurowania należy dokonać materiałem posiadającym klasę odporności ogniowej REI60 lub luksferami albo cegłą szklaną posiadającymi klasę odporności ogniowej EI30. Warunki prowadzenie robót: roboty należy prowadzić w sposób bezpieczny, zgodny z zadami sztuki budowlanej i z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, mogącej pełnić samodzielną funkcję techniczną w budownictwie. Ustalono termin wykonania ww. obowiązków do 28 lutego 2023 r. Decyzją z 23 marca 2023 r. nr 53/2023 ŁWINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Bez podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie decyzją z 3 lipca 2023 r. nr 103/2023, znak: PINB/7355/12A/KSS/20-23 PINB w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, zobowiązał M.D. do wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,54x1,45 m znajdujących się w ścianie północnej budynku mieszkalnego usytuowanej w granicy nieruchomości położonej w K. przy [...] (działka nr ewid. [...], obręb [...]). Zamurowania należy dokonać materiałem posiadającym klasę odporności ogniowej REI60 lub luksferami albo cegłą szklaną posiadającymi klasę odporności ogniowej EI30. Warunki prowadzenia robót: Roboty należy prowadzić w sposób bezpieczny, zgodny z zasadami sztuki budowlanej i poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich. Ustalono termin wykonania ww. obowiązków do 30 września 2023 r. Decyzją z 15 września 2023 r. nr 194/2023 ŁWINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponownie prowadząc postępowanie 16 września 2023 r. PINB wystąpił do: Urzędu Miejskiego w K., Archiwum Państwowego w Łodzi, Archiwum Akt Nowych w Warszawie o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych znajduje się dokumentacja archiwalna dotycząca budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w K. przy [...], obręb [...], dz. nr [...], w szczególności projekt budynku zatwierdzony 21 kwietnia 1910 r., nr policyjny [...]. Archiwum Państwowe w Łodzi poinformowało, że przeprowadzono poszukiwania w zespołach archiwalnych: Akta miasta K., Rząd Gubernialny Piotrkowski, Wydział Budowlany, w których nie odnaleziono planów i projektów budowlanych budynku położonego w mieście K. przy [...]. Urząd Miejski w K. poinformował, że Gmina K. nie jest w posiadaniu przedmiotowej dokumentacji, gdyż ww. nieruchomość nie stanowiła jej własności.
25 października 2023 r. PINB zwrócił się do PINB w Świdnicy o pomoc prawną i przesłuchania M.D. na okoliczność: posiadania dokumentacji projektowej dotyczącej budynku, a w szczególności projektu budynku zatwierdzonego 21 kwietnia 1910 r., nr policyjny [...]; ustalenie, czy dokumenty będące w jego posiadaniu są dokumentami oryginalnymi bądź nie oraz dokonanie kserokopii dokumentów i potwierdzenie za zgodność z oryginałem, ewentualnie ustalenie skąd ww. wszedł w posiadanie dokumentów oraz pisma z 26 marca 1962 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej dotyczącego lokalu na ostatniej kondygnacji budynku, decyzji z 12 marca 1975 r. Urzędu Powiatowego w Łodzi w sprawie lokalu nr [...] położonego w ww. budynku; ustalenie kręgu spadkobierców po zmarłym ojcu J.D. w oparciu o posiadane dokumenty, tj. postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku bądź akt notarialny; wyjaśnienie niezgodności w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w K. przy [...] w postaci wpisanego ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego księgi wieczystej polegającego na nieujawnieniu prawa własności ¼ części spadkobierców J. D. 3 listopada 2023 r. PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Pabianicach, Wydziału Geodezji i Kartografii z prośbą o udzielenie informacji, jak kształtowały się granice działki nr [...] przed 1978 r. Organ poprosił o udostępnienie uwierzytelnionych kserokopii map.
20 listopada 2023 r. odbyła się rozprawa administracyjna w sprawie 2 otworów okiennych w ścianie północnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy [...] (dz. nr [...]) w K., z udziałem M.D., D. B., A.B. i świadków – A. S. i W.N.
21 listopada 2023 r. PINB wystąpił do Urzędu Miejskiego w K., Referatu Gospodarki Przestrzennej i Nieruchomości o przesłanie wypisu i wyrysu z obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla ww. działki.
Starostwo Powiatowe w Pabianicach poinformował o braku w zasobie materiałów sprzed 1978 r. dotyczących przebiegu granic działki nr [...] w obrębie [...] miasta K.. Urząd Miejski w K. przesłał wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w K. nr L/524/10 z 25 marca 2010 r. Archiwum Akt Nowych poinformowało, że w wyniku poszukiwań przeprowadzonych w przechowywanym zasobie archiwalnym nie odnaleziono projektu budynku ani innych dokumentów dotyczących ww. nieruchomości. PINB w Świdnicy przesłał protokół przesłuchania Pana M.D. z 24 stycznia 2024 r.
12 lutego 2024 r. PINB wezwał M.D. do przedłożenia: projektu budynku zatwierdzonego 21 kwietnia 1910 r., nr policyjny [...], pisma z 26 marca 1962 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej dotyczącego lokalu na ostatniej kondygnacji budynku, decyzji z 12 marca 1975 r. Urzędu Powiatowego w Łodzi w sprawie lokalu nr [...] położonego w ww. budynku, aktu notarialnego darowizny działki nr [...], postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku po rodzicach J.D. i M.D.. W odpowiedzi na wezwanie przesłano: pismo z 26 marca 1962 r. Prezydium Rady Narodowej w K., znak: G.K.6/23/62, decyzję z 12 marca 1975 r. Urzędu Powiatowego w Łodzi, znak: G.I.B.011-610/28/74, postanowienie Sądu Rejonowego w P., [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego w Pabianicach, [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...], umowę darowizny z [...] maja 2022 r., repertorium [...] nr [...], umowę darowizny z [...] listopada 2007 r., repertorium [...] nr [...], projekt budynku zatwierdzony w dniu 21 kwietnia 1910 r.
Decyzją z 16 kwietnia 2024 r. nr [...]1/24 PINB w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 prawa budowlanego odmówił wydania M. D. nakazu zamurowania dwóch okien w ścianie północnej budynku mieszkalnego usytuowanej w granicy ww. nieruchomości. Decyzją z 10 czerwca 2024 r. nr 135/2024 ŁWINB uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponownie prowadząc postępowanie PINB 18 czerwca 2024 r. wystąpił do Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi i Łódzkiego Konserwatora Zabytków, czy w zasobach archiwalnych ww. organów znajduje się dokumentacja dotycząca budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], obręb [...] (dz. nr [...]), w szczególności projekt przedmiotowego budynku zatwierdzony 21 kwietnia 1910 r., nr policyjny [...]. 18 czerwca 2024 r. PINB wezwał M.D. do przetłumaczenia projektu budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy [...] w K. (dz. nr [...]) zatwierdzonego 21 kwietnia 1910 r. nr policyjny [...] z cyrylicy na język polski oraz udzielenia informacji, w jaki sposób strona weszła w posiadanie projektu, w szczególności czy uzyskała go od określone instytucji.
Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi poinformował, że w zasobie archiwalnym nie odnaleziono dokumentów dotyczących budynku mieszkalnego usytuowanego przy [...] w K.. Zapytanie organu zostało przekazane do Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Łodzi w celu udzielenia informacji na temat zorganizowania w ww. obiekcie posterunku niemieckiej Tajnej Policji Państwowej (Gestapo). Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi wskazał, że przedmiotowy obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków, nie jest ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków ani gminnej ewidencji zabytków. Nie odnaleziono w zasobach urzędu dokumentacji dotyczącej ww. nieruchomości. Adnotacją z 2 lipca 2024 r. PINB załączył do akt sprawy dokumenty załączone do księgi wieczystej nr [...] oraz [...] prowadzonej dla nieruchomości przy [...] w K. przez Sąd Rejonowy w Pabianicach. M.D. załączył tłumaczenie przysięgłe z języka rosyjskiego na język polski projektu budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy [...] (dz. nr [...]) w K.. Wskazał, że projekt uzyskał od ojca – J.D. Wedle jego wiedzy w instytucjach brak jest kopii tego projektu. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi poinformował, że w trakcie badań naukowych prowadzonych przez Biuro Badań Historycznych nie odnaleziono informacji na temat budynku przy [...] w K. w tym o umiejscowieniu w tym gmachu siedziby Gestapo. Miejska Biblioteka Publiczna w K. przesłała skany informacji na temat gestapo w budynku biblioteki.
Przywołaną na wstępie decyzją z 18 października 2024 r. nr 139/24, znak: PINB/7355/12A/AW/20 PINB w oparciu o art. art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 prawa budowlanego, zobowiązał M. D. do wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,54m x 1,45m znajdujących się w ścianie północnej budynku mieszkalnego usytuowanej w granicy nieruchomości położonej w K. przy [...] (działka nr ewid. [...], obręb [...]). Zamurowania należy dokonać materiałem posiadającym klasę odporności ogniowej REI60 lub luksferami albo cegłą szklaną posiadającymi klasę odporności ogniowej EI30. Warunki prowadzenie robót: Ustalono termin wykonania ww. obowiązków do 15 stycznia 2025 r.
PINB w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazał, że wedle informacji o działce pozyskanej z ewidencji gruntów i budynków budynek mieszkalny wielorodzinny na działce nr [...] przy [...] w K. został wybudowany w 1930 r. Jednocześnie nie można wykluczyć, że budynek ten powstał wcześniej na podstawie projektu budowlanego z 1910 r. W szczególności w akcie notarialnym nr [...] z [...] czerwca 1922 r. w punkcie "b" znajdowała się wzmianka, że część działki nr [...], która została sprzedana P. M., była wówczas zabudowana. Sporne okna w ścianie północnej ww. budynku powstały w latach 50-tych, czego dowodzą zeznania świadków – A. S. i W.N. Ówcześnie obowiązujące przepisy w latach 1945-1961, w szczególności przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowanym i zabudowie osiedli (Dz.U. 1939, poz. 34), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie z 1928 r.", nie zezwalały na wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się w granicy. Jednocześnie organ zastrzegł, że nie można wykluczyć też, że okna te powstały wcześniej, o czym może świadczyć istnienie nad oknami ceglanych łuków. Organ wskazał też, że przesłane przez Bibliotekę Miejską w K. opracowanie "[...]" Urzędu Miejskiego w K. Oddział Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego dowodzi, że w czasach II wojny światowej co prawda w budynku przy [...] w K. nie było siedziby gestapo, natomiast znajdowała się w nim siedziba hitlerowskiej żandarmerii - posterunek [...], którym dowodził [...] E. B. pochodzących z III Rzeszy. Niemniej powyższa okoliczność nie jest w ocenie PINB wystarczająca do uznania, że przepis art. 332 rozporządzenia z 1928 r dopuszczający możliwość wykonania otworów okiennych w budynku bez pozwolenia na budowę, mógłby znaleźć w sprawie zastosowanie, albowiem fakt zajmowania budynku przez tajną policję nie czyni go budynkiem państwowym.
Wykonanie spornych otworów okiennych w ścianie północnej budynku miało charakter samowolny, naruszało wówczas obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, jak również jest niezgodne z obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022, poz. 1225). Jedyną możliwością doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest przeprowadzenie postępowania naprawczego i orzeczenie nakazu zamurowania spornych otworów okiennych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego.
Od ww. decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, tj. sporne otwory okienne zostały wybite w latach 50 XX wieku oraz w dacie ich powstania były usytuowane w granicy nieruchomości przy [...]. Do odwołania załączył odpis kartki pocztowej z [...] 1917 r. na okoliczność istnienia w tej dacie budynku mieszkalnego pod adresem [...] w K. oraz wydruk dokumentu ze strony Archiwum Państwowego w Łodzi na okoliczność granic działki nr [...] w 1909 r. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność czy technologia wykonania spornych okien, w szczególności sposób wymurowania ceglanych łuków nad otworami okiennymi pozwala na ustalenie daty ich powstania albo ustalenie powstania tych otworów jednocześnie z powstaniem budynku mieszkalnego.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi po rozpoznaniu powyższego odwołania uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie dwóch otworów okiennych w ścianie północnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy [...] (dz. nr ewid. [...]) w K..
W pierwszej kolejności organ wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 19 września 2020 r., ponieważ wprawdzie PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego 21 maja 2021 r., jednakże do faktycznego wszczęcia postępowania doszło wraz z podjęciem czynności wyjaśniających w sprawie, tj. w 27 lutego 2020 r., a za datę wszczęcia postępowania z urzędu uważa się dzień podjęcia pierwszej czynności w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę.
Następnie ŁWINB wyjaśnił, że w trakcie oględzin przeprowadzonych 22 lipca 2020 r. i 26 października 2022 r. PINB ustalił, że na terenie nieruchomości położonej przy [...] w K. znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny oraz zabudowa gospodarcza. Budynek mieszkalny wielorodzinny jest konstrukcji murowanej, trzykondygnacyjny, ze stropami drewnianymi i dachem konstrukcji drewnianej krytym blachą. W ścianie usytuowanej w granicy północnej na kondygnacji poddasza znajdują się dwa okna. Takie same okna znajdują się w elewacji południowej. Okna są drewniane typu "skrzynkowego". Posiadają dwa skrzydła otwierane na zewnątrz z lufcikiem oraz dwa skrzydła otwierane do wewnątrz również z lufcikiem. Są o wymiarach 1,54m x 1,45m. Pomiarów dokonano po brzegu otworu okiennego (w świetle otworu). Dół otworu okiennego znajduje się na wysokości 7,[...]m od gruntu sąsiedniej nieruchomości. Nad otworami okiennymi widoczne są nadproża łukowe ceglaste. Otwory okienne w stosunku do nadproży łukowych zmieniły swoje wymiary w ten sposób, że zostały poszerzone oraz zmniejszono ich wysokość. Okna te w chwili obecnej doświetlają jedno pomieszczenie poddasza, które adaptowane na pomieszczenia mieszkalne.
W ocenie ŁWINB, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na nałożenie na M.D. obowiązku likwidacji spornych otworów okiennych. W sprawie wyczerpano wszystkie możliwości dowodowe zmierzające do ustalenia daty powstania i legalności spornych okien, jednakże ani pozyskane dokumenty, ani zeznania świadków i stron nie pozwalają w sposób stanowczy określić, czy otwory okienne w ścianie północnej budynku zostały wykonane wraz z jego budową, czy później, a także czy ich realizacja wymagała pozwolenia na budowę i czy zostało ono wydane oraz jak zmieniła się granica działek położonych na terenie, którego dotyczy postępowania. W ocenie ŁWINB czynienie hipotetycznych założeń przez PINB dotyczących przebiegu procesu budowlanego jest niedopuszczalne, jeśli istotne elementy stanu faktycznego nie zostały wyjaśnione. Wobec powyższego, jeśli nie jest możliwe stwierdzenie, że sporne elementy budynku zostały zrealizowane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, tj. bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę czy tez z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, to należy domniemywać, że powstały legalnie, zgodnie z prawem obowiązującym w dacie ich powstania.
ŁWINB podkreślił, że nie zachowały się żadne dokumenty archiwalne w organach administracji publicznej dotyczące realizacji dwóch otworów okiennych w ścianie północnej budynku położonego na działce nr [...] przy [...] w K.. Przedstawione przez M.D. dokumenty również nie wykazują daty wykonania otworów i ich legalności. Pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z 26.03.1962 r. i decyzji Urzędu Powiatowego w Łodzi z 12.03.1975 r. wskazują tylko na fakt zamieszkiwania lokali znajdujących się budynku przy [...] w K. w tamtym czasie, natomiast nie wynika z nich data wykonania spornych okien. Przedstawiony projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego z 1910 r. nie obejmuje w ogóle elewacji północnej projektowanego obiektu. Nie wiadomo więc, czy sporne okna powstały wraz z budową budynku, czy też później. Przetłumaczenie projektu przez stronę również nie usunęło wątpliwości organów nadzoru budowlanego w tym zakresie.
Przeprowadzone dowody z zeznań świadków i stron również nie dostarczyły danych dostatecznie wyjaśniających stan faktyczny sprawy. Świadek A.S. zeznała: "[...] Wcześniej, to jest od urodzenia 1946 mieszkałam w lokalu przy [...] w K.. [...] Ja pamiętam, że w mieszkaniu usytuowanym nad pierwszym piętrem na strychu były dwa okna. Tam były łącznie trzy pokoje, dwa pokoje na północ, jeden na południe. Ta ściana w granicy to jest ściana na północ. Tam mieszkali starsi ludzie i ja tam nie byłam. Ja pamiętam, że te okna były od początku.[...] Ja dokładnie nie wiem kiedy powstał ten budynek przy [...], ale to było przed II wojną światową. A.B. pyta czy świadek pamięta czy w planach budynku tej ściany były okna - świadek odpowiada, że tego nie wie. Świadek stwierdza, że miała świadomość o istnieniu okien kiedy miała 6 lat". Natomiast W.N. zeznał: "[...] To jeżdżenie do K., o którym wcześniej mówiłem trwało, od kiedy ja miałem 18 lat, bo wtedy mieszkała tam kuzynka. Ta kuzynka mieszkała na pierwszym piętrze. Z tego co pamiętam nad moją kuzynką mieszkali lokatorzy, słychać było jak chodzą. Skoro tam mieszkali to musiały być tam okna. [...] Koloru tych okien nie pamiętam, pewnie były drewniane, myślę że to były okna dwuskrzydłowe. [...] Ja nic nie wiem o planach tego budynku, ja tylko pamiętam że te okna były. Ja wiem od kuzynki, że w czasie wojny ten dom zajęło gestapo, wiec chyba ten dom jest sprzed wojny. [...] Ja pierwszy raz skojarzyłem te okna w roku 1957, może 1958".
Podczas przesłuchania M.D. zeznał, że: "[...] Podczas okupacji [budynek] był zajęty przez gestapo. Była tam ich komenda i więzienie, rodzina była wysiedlona. Po powrocie nie zachowało się nic w budynku. Tak jak to było w zeznaniach i w dokumentacji fotograficznej przeprowadzonej przez inspektora (PINB P.) w północnej ścianie była dziura po bombie. [...] Budynek był budowany w 1910 roku. Był wybudowany przez J. M. i P.M. Mój ojciec (J.D.) wszedł w posiadanie tego budynku jako spadkobierca J.M. i P. M. Nie wiem kiedy to nastąpiło. P. M. była matka chrzestna mojego ojca. Data objęcia spadku przez mojego ojca jest do ustalenia. Jedynym spadkobiercą po ojcu – J. D. i marce - M.D. jestem ja - M.D. [...] Do rozprawy administracyjnej, która się odbyła w zeszłym roku, na pytanie od kiedy nie przebywam w K. prostuję, po konsultacjach z żoną i po spojrzeniu w dokumenty, iż od 1984 r. do 1991 roku mieszałem w W., od 1991 r. do chwili obecnej mieszkam w Ś.". Natomiast na rozprawie [...].11.2023 r. strona zeznała: "[...] Ja mieszkałem tam od urodzenia, tj. 1963 r. Ja tam mieszkałem do 1995 może 1996 r., a obecnie przebywam tam. Ja twierdzę, że okna te na strychu zawsze tam były. Były to okna dwuskrzydłowe drewniane, w kolorze białym. Teraz okna są plastikowe dwuskrzydłowe. Zakres remontu obejmował wymianę zniszczonych okien, część okien była wymieniona wcześniej. Nie było dokładnego opisu w zgłoszeniu, które okna miały być wymienione. Nie były robione żadne pomiary geodezyjne, które by potwierdzały czy istotnie ściana północna budynku znajduje się w granicy. Ja dysponuję mapami z lat 70, które potwierdzają, że budynek jest północnej granicy nieruchomości. [...]".
Zdaniem ŁWINB sporne otwory okienne na pewno istniały już w latach 50-tych, zaś budynek mieszkalny wielorodzinny, w którym się znajdują powstał przed II wojną światową. Z załączonej do odwołania kartki pocztowej z [...].1917 r. wynika, że H. D. wysłał ją J. i P. M. (poprzednim właścicielom nieruchomości) na adres: K., K. pod Ł, [...], co oznacza wówczas pod ww. adresem istniał już budynek mieszkalny o nadanym numerze policyjnym [...], o którym mowa w projekcie z 1910 r. Twierdzenia M.D., że sporne otwory okienne powstały w 1910 r. wraz z budową budynku nie znajdują odzwierciedlenia ani w dokumentach (w szczególności projekt budowlany z 1910 r.), ani w zeznaniach świadków. Materiały pozyskane przez PINB potwierdziły, że w czasie II wojny światowej budynek został zajęty władze III Rzeszy (urządzono w nim posterunek tajnej policji) i uległ zniszczeniu (w ścianie północnej była dziura po bombie). Po zakończeniu II wojny światowej, budynek został zwrócony rodzinie M.D. W wyniku dziedziczenia po zmarłym J.D., M.D. stał się wyłącznym właścicielem nieruchomości na której położony jest budynek mieszkalny, co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w P., [...] Wydział Cywilny z [...].02.2012 r., sygn. akt [...] oraz treść księgi wieczystej nr [...].
Przywołując treść art. 332 rozporządzenia z 1928 r., organ wskazał, że dawał on możliwość w odniesieniu do budynków państwowych wykonywania robót budowlanych w sposób odformalizowany. W ocenie ŁWINB przepisu nie należy interpretować wąsko, jak PINB, który przez budynki państwowe rozumie tylko "budynki należące do państwa polskiego". Skoro wykazano, że w czasie II wojny światowej budynek przestał pełnić funkcję mieszkalną i nie stanowił już własności prywatnej, lecz został przejęty przez niemieckie władze okupacyjne i urządzono w nim posterunek policji, to przepis teoretycznie mógłby znaleźć zastosowanie. Z drugiej strony, przy założeniu, że otwory okienne powstały właśnie wtedy, uwzględniając wyjątkowy kontekst historyczny, organ nie może oczekiwać, że w czasie okupacji niemieckiej proces podejmowania jakichkolwiek działań budowlanych odbywał się za wiedzą i zgodą odpowiednich instytucji. Nałożenie obowiązku zamurowania okien w takim przypadku miałoby charakter sankcyjny, a nie naprawczy.
ŁWINB wskazał, że przy badaniu zgodności z przepisami technicznymi otworów okiennych konieczne jest uwzględnienie odległości okien od granicy ówczesnej działki w okresie wykonania okna i dopiero na tej podstawie możliwe jest ustalenie, czy wykonanie okna naruszało przepisy odległościowe w dacie wykonania robót. W piśmie z 7 lipca 2022 r. Starostwo Powiatowe w Pabianicach poinformowało, że dla obrębu [...] miasta K. ewidencję gruntów odnowiono w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych wykonanych w 1978 r. (operat 197-836/78) opartych na osnowie pomiarowej w nawiązaniu do osnowy geodezyjnej klasy II w układzie lokalnym miasta Ł. Wykonano ustalenie stanu władania, spisano na podstawie okazanych dokumentów protokół ustalenia stanu władania. Działka nr [...] powstała w operacie 197-907/81 w związku z wydzieleniem działki [...] w ramach regulacji rzeki J., od ulicy [...] do ujścia rzeki N.. Przebieg granic działki nr [...] nie uległ zmianie i jest zgody z ww. operatami technicznymi. Jednocześnie przy piśmie z 15 listopada 2023 r. organ wskazał, że brak jest w zasobie materiałów sprzed 1978 r. dotyczących przebiegu granic działki nr [...] w obrębie [...] miasta K. Do odwołania skarżący załączył wydruk dokumentu ze strony internetowej dotyczący budowy na działce nr [...] i [...] z którego wynika, że działka nr [...] (obecna nieruchomość przy [...] w K.) w 1909 r. była działką bezpośrednio przylegającą do ulicy [...], a zatem od strony północnej ww. budynek nie znajdował się w granicy z działką sąsiednią (obecnie nr [...]). Nie znaleziono żadnych dowodów, które wskazywałyby przebieg granicy między nieruchomościami w czasie powstania spornych okien był taki, jak jest obecnie. A zatem jeśli sporne okna powstały ok. 1910 r. wraz z budową budynku mieszkalnego to nie można zarzucić skarżącemu naruszenia wówczas obowiązującego art. 675 Kodeksu Cywilnego Napoleona. Ponadto jeśli budynek znajdował się w granicy z działką drogową to nie został naruszony przepis § 12 pkt 10 r.w.t.
W ocenie ŁWINB nie można stwierdzić, że sporne elementy budynku zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej bądź z naruszeniem warunków techniczno - budowlanych. Znaczny upływ czasu od daty wybudowania budynku i okien (co najmniej kilkadziesiąt lat) w sposób oczywisty utrudnia badanie legalności i powoduje wątpliwości wobec faktu, że dokumentacja budowlana i geodezyjna nie była tak długo przechowywana w organach administracji publicznej. Na inwestorze i kolejnych właścicielach nieruchomości taki obowiązek również nie ciążył. Wobec braku kompletnej dokumentacji dotyczącej powyższego obiektu nie można wykluczyć, że takich pozwoleń nie było. Brak dokumentacji nie może być odczytywany na niekorzyść strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ nie dysponuje dowodami przeciwnymi. Samowola budowlana powinna być ustalona w sposób niewątpliwy, na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. W ocenie ŁWINB zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do zakończenia postępowania administracyjnego i stwierdzenia, że nie doszło do popełnienia samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do poszukiwania dowodów potwierdzających samowolę budowlaną, jeśli samowola ta nie wynika z okoliczności sprawy, w szczególności z okoliczności podanych przez stronę zainteresowaną stwierdzeniem samowoli.
Upływ czasu nie może być, w sytuacjach kontrowersyjnych, wykorzystywany przeciwko inwestorowi, np. jeśli brak jednoznacznych dowodów naruszeń prawa z jego strony, a legalność obiektu nie była przez wiele lat kwestionowana. Ponadto podczas rozprawy 20 listopada 2023 r. A.B. przyznał, że kwestia legalności okien w ścianie północnej budynku położonego na działce nr [...] stała się sporna, gdy w 2020 r. rozpoczęli budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na swojej działce nr [...]. A.B. wskazał, że takie usytuowanie okien w ścianie w granicy spowodowało znaczące zwiększenie kosztów realizowanej inwestycji z uwagi na konieczność zastosowania materiałów o większej odporności przeciwpożarowej. Zdaniem ŁWINB powyższe okoliczności nie mogą stanowić skutecznego kontrargumentu w sprawie. Kwestia ewentualnej szkody majątkowej, którą ponieśli skarżący może być rozstrzygana na drodze postępowania cywilnego, a nie w postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego.
W ocenie ŁWINB dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone w całości.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. B. i A.B., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżyli w całości decyzję organu II instancji nie zgadzając się z rozstrzygnięciem sprawy na ich niekorzyść.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że przebieg działki nr ewid. [...] nie uległ zmianie, a zatem ściana północna budynku, w której usytuowane są dwa okna, znajdowała i nadal znajduje się w granicy ww. nieruchomości.
Stwierdzili, że w trakcie postępowania próbowano postawić hipotezę, że sporne okna powstały w latach 50-tych, co było i nadal jest w pełni nieuzasadnione, bowiem nie wynika to ani z dokumentacji, ani wprost z zeznań świadków. Odnosząc się do projektu budowlanego z 1910 r. stwierdzili, że dokumentacja jest niekompletna – brak rzutu poddasza, znacznej części elewacji (w projekcie pokazana jest tylko wschodnia część elewacji – od ulicy). Z protokołu z rozprawy administracyjnej, która odbyła się 20.11.2023 r., wynika, że A. S. lat [...] (świadek) mieszkała w domu przy [...] w K. od urodzenia, tj. od 1946 r. i odkąd pamięta to były tam okna. Natomiast W.N. lat [...] (świadek) od 18 roku życia odwiedzał kuzynkę w domu przy [...] i pamięta te okna. A zatem w latach 50-tych budynek ten był już użytkowany i znajdowały się w nim sporne okna. Poza tym świadek wskazał, że wie od kuzynki, o tym, że w czasie wojny ten dom zajęło Gestapo, więc musiał być on wybudowany jeszcze przed wojną i nie ma żadnych podstaw aby zakładać, że powstał on bez spornych okien. O wcześniejszym niż w latach 50-tych powstaniu okien może też świadczyć fakt istnienia nad otworami okiennymi nadproży ceglastych łukowych, co podkreślił PINB w decyzji z 16.04.2024 r. Poza tym nie udokumentowano również, że w budynku tym były przeprowadzane remonty, które sprowadzałyby się m.in. do wykonania dwóch otworów okiennych w ścianie usytuowanej w granicy działki. Brak jest zatem dowodów na jednoznaczne wskazanie, że okna w ścianie usytuowanej w granicy północnej działki, zostały wykonane w okresie kiedy budynek był "budynkiem państwowym", a tylko w takim przypadku był on zwolniony z obwarowań prawnych wynikających z rozporządzenia z 1928 r. Manipulowanie terminem wybudowania domu i rzekomym późniejszym pojawieniem się w nim okien, a także próby podważenia faktu, że granice działki nie uległy zmianie, jednoznacznie wskazują na podejmowanie przez M.D. prób ominięcia przepisów prawa, z których wynika zakaz umieszczania okien w ścianach budynku usytuowanego w ścianie położonej w granicy działki.
Podkreślili, że pouczony o odpowiedzialności karnej M.D. zeznał m.in., że budynek został wybudowany w latach 1910 - 1915 przez J.M. i P.M. Natomiast pierwsza wzmianka o tym budynku pojawiła się w zasobach geodezyjnych w latach 30-tych XX wieku. W kolejnych latach ojciec J. D. wszedł w posiadanie budynku jako spadkobierca, a jedynym spadkobiercą po nim i jest M.D.
W ocenie skarżących istotne dla tej sprawy jest również to, że w sytuacji gdy data budowy nie została precyzyjnie określona należy zwrócić uwagę na przepisy, które obowiązywały na przestrzeni spornych lat. W latach wskazywanych na okres budowy budynku, tj. 1910-1915 r. obowiązywał Kodeks Cywilny Napoleona i zawarte w nim zapisy również nie pozwalały na sytuowanie okien w ścianach położonych w granicy działki, w sposób w jaki ma to miejsce w spornym budynku (art. 675-680 Kodeksu Napoleona). Być może kwestia ta zostałaby rozstrzygnięta gdyby odnalazły się plany dotyczące tej części budynku. Niepodważalnym jest jednak fakt, że zarówno przed 1939 r., jak i po 1945 r. przepisy zawsze wskazywały na zakaz wykonywania otworów okiennych w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego, tj. usytuowanych w granicy nieruchomości.
Ponadto przepisy r.w.t. dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie także do budynków istniejących w dacie wejścia w życie tego rozporządzenia, bez względu na datę ich budowy. Kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania. Uwzględnienie § 2 ust. 2 przy zastosowaniu § 207 ust. 2 r.w.t. polega na tym, że w odniesieniu do budynków istniejących zamiast stosowania wymagań zawartych w tym rozporządzeniu można zastosować wskazania ekspertyzy technicznej, o jakiej mowa w § 2 ust. 2.
Fakt, że przy budowie domu skarżących na działce położonej przy [...], która sąsiaduje z działką M.D. zostały zastosowane rozwiązania techniczne wykluczające zagrożenie pożarowe, nie wyklucza zaistnienia takiego zagrożenia ze strony sąsiedniego budynku, w którym w ścianie usytuowanej w granicy działki umieszczono dwa okna. Z uwagi na zbyt bliską odległość domu od granicy działki i obecność otworów okiennych, istnieje uzasadnione zagrożenie zbyt szybkiego rozprzestrzeniania się pożaru i niemożność skutecznej ewakuacji.
Ponadto pomimo toczącego się postępowania, będące przedmiotem sporu okna zostały wymienione 18 listopada 2022 r. na okna z tworzywa sztucznego i brak jest potwierdzenia na spełnienie przez te okna odpowiednich norm bezpieczeństwa.
W ocenie skarżących zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający aby nałożyć na M.D. obowiązek likwidacji spornych otworów okiennych. Fakt, że nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące realizacji dwóch otworów okiennych w ścianie północnej budynku nie stanowi podstawy do uznania zasadności i legalności usytuowania tych okien. Nie budzi bowiem wątpliwości to, że dom ten powstał w latach 1910-1915. Z kolei wiadomym jest, że zarówno przed 1939 r., jak i po 1945 r. przepisy zawsze wskazywały na zakaz wykonywania otworów okiennych w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego, tj. usytuowanej w granicy nieruchomości. Natomiast nieudolne próby podważenia istnienia spornych okien od początku wybudowania domu nie znajdują potwierdzenia w istniejącej dokumentacji, a poza tym zeznania świadków również wskazują na to, że wiedzą oni z opowiadań swoich przodków, że budynek ten istniał już wcześniej. Jednocześnie nie ma śladów na dokonywanie zmian w jego konstrukcji.
Dodatkowo wskazali, że ŁWINB wydając zaskarżoną decyzję wskazał, że podczas przesłuchania 24 stycznia 2024 r., M.D. zeznał, że podczas okupacji dom był zajęty przez gestapo, a jego rodzina została wysiedlona. Po powrocie nie zachowało się nic w budynku, a w jego ścianie północnej była dziura po bombie. Jeśli tak rzeczywiście było to obowiązujące po wojnie przepisy nie pozwalały na usytuowanie w miejscu dziury okien w ścianie położonej w granicy budynku. Ponadto ŁWINB wskazał również, że znaczny okres czasu jaki upłynął od daty wybudowania budynku i okien w sposób oczywisty utrudnia badanie legalności ich usytuowania w ścianie budynku leżącej w granicy działki, a brak dokumentacji nie może być odczytywany na niekorzyść strony. Skarżący nie zgadzają się z ww. stwierdzeniem, ponieważ w związku z brakiem możliwości dotarcia do dokumentów dotyczących budowy budynku należy kierować się nie własnym uznaniem co do powstałych niekorzyści dla strony tylko przepisami prawa, w tym r.w.t. dotyczących bezpieczeństwa pożarowego.
Skarżący nie zgodzili się również z twierdzeniem, że upływ czasu jest wykorzystywany przeciwko inwestorowi oraz wstąpienie przez nich na drogę postępowania administracyjnego było spowodowane poniesieniem zwiększonych kosztów realizowanej budowy z uwagi na konieczność zastosowania materiałów o większej odporności przeciwpożarowej w związku ze spornym usytuowaniem okien w budynku na sąsiedniej działce. To nie kwestia dochodzenia odszkodowania w związku z zaistniałą sytuacją jest przedmiotem tego sporu, a domaganie się, aby w stosunku do wszystkich osób stosowanie obowiązujących przepisów prawa było egzekwowane. Brak dokumentacji i nieuzasadnione dokonanie przekwalifikowania przedmiotu sporu nie może stanowić podstawy do akceptowania naruszenia obowiązującego od lat zakazu sytuowania okien w ścianie budynku położonej w granicy działki i sprowadzania tym samym na sąsiednią nieruchomość zagrożenia pożarowego.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2025 r. nr 9/2025, znak: WOP.7721.300.2024.DM, RPW/8286/2024, uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, z 18 października 2024 r. nr 139/24, znak: PINB/7355/12A/AW/20 i umarzająca w całości postępowanie administracyjne w sprawie dwóch otworów okiennych w ścianie północnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy [...] (dz. nr ewid. [...]) w K.. Zdaniem ŁWINB, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na nałożenie na M.D. obowiązku likwidacji spornych otworów okiennych. W sprawie wyczerpano wszystkie możliwości dowodowe zmierzające do ustalenia daty powstania i legalności spornych okien, jednakże ani pozyskane dokumenty, ani zeznania świadków i stron nie pozwalają w sposób stanowczy określić, czy otwory okienne w ścianie północnej budynku zostały wykonane wraz z jego budową, czy później, a także czy ich realizacja wymagała pozwolenia na budowę i czy zostało ono wydane oraz jak zmieniła się granica działek położonych na terenie, którego dotyczy postępowania. Wobec zaś ustalenia, że lokalizacja otworów okiennych nie naruszała przepisów budowlanych obowiązujących w czasie istnienia obiektu budowlanego, brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie stan faktyczny jest wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i oceny zaistnienia okoliczności do wydania decyzji na podstawie art. 51 P.b. Organy obydwu instancji podjęły bowiem maksimum starań w celu ustalenia daty wykonania otworów okiennych w budynku. Wyczerpały dostępne źródła dowodowe – tak materialne (dowody z dokumentów oraz sprawdzenia archiwów), jak i zeznania stron i świadków. W świetle zarzutów skargi wymaga podkreślenia, że w dacie budowy przedmiotowego obiektu (między 1910 – 1939 ) jego inwestor nie miał ustawowego obowiązku przechowywania dokumentów związanych z budową, wobec czego obecnie nie sposób wymagać od właściciela okazania takich dokumentów, ani tym bardziej wyprowadzać z tego faktu negatywnych dla niego konsekwencji. Z art. 51 ust. 7 P.b. wynika natomiast, że obowiązki, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., poza przypadkami określonymi w art. 48 i 49b, można nałożyć tylko wtedy, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Warunkiem zastosowania powyższej regulacji pozostaje więc ustalenie, że kwestionowane roboty budowlane wykonane zostały w sposób opisany w art. 50 ust. 1 P.b., w tym w szczególności, że zostały one wykonane w sposób niezgodny z przepisami obowiązującymi w dacie wykonania robót. Dla prawidłowego zastosowania unormowania zawartego w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. wystarczające jest ustalenie jedynie zakresu niezbędnych czynności lub robót budowlanych do wykonania celem doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, a więc prac koniecznych, aby stan ten osiągnąć. Stan zgodny z prawem, w rozumieniu tego przepisu, oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę albo zgodność z dokonanym zgłoszeniem (por. wyrok NSA z 20 lipca 2020 r. II OSK 1159/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 lutego 2020 r. II SA/Gd 569/19; dostępne a stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Sąd podziela stanowisko organu nadzoru budowlanego drugiej instancji, że nie da się jednoznacznie ustalić kiedy powstały sporne otwory okienne, natomiast pewne jest, że na przestrzeni lat otwory te podlegały modyfikacjom ( na co wskazują nadproża łukowe nad oknami).
Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 51 p.b. (tzw. naprawcze) wobec robót budowlanych wykonanych w poprzednim stanie prawnym może zostać zakończone w sposób opisany w tym przepisie tylko w sytuacji, gdy ustalone zostanie, że roboty te zostały wykonane w sposób sprzeczny z przepisami obowiązującymi w dniu wykonania tych robót. Jeżeli roboty wykonano zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego. Samą kwestię, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, lub czy dane roboty budowlane zostały wykonane w warunkach należy oceniać według stanu prawnego z daty pobudowania samowolnie wzniesionego obiektu (postępowanie legalizacyjne) lub z daty wykonania tych robót (postępowanie naprawcze). Wynika to z podstawowej reguły dotyczącej zagadnień intertemporalnych (zmian stanu prawnego w odniesieniu do stanu faktycznego zaistniałego wcześniej) tempus regit actum, oznaczającej, że zdarzenie prawne należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie, gdy miało ono miejsce (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2022 r., sygn. II SA/Po 102/22 oraz powołane w nim orzecznictwo - dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie zauważył, że brak dokumentów nie uzasadnia przyjęcia, że roboty budowlane zostały wykonane nielegalnie. Trudność lub brak możliwości odtworzenia stanu dokumentacyjnego sprawy nie stanowi podstawy do domniemywania braku legalności zrealizowanych prac budowlanych, bowiem ani przepisy procesowe k.p.a., ani przepisy materialne prawa budowlanego nie przewidują takiego domniemania (vide: wyrok NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. 1707/17 – dostępny jw.). W sytuacji, gdy organom nadzoru budowlanego nie udało się, nawet w przybliżeniu, ustalić czasu powstania otworów w budynku, dokładnej daty wzniesienia samego budynku, ani też dotrzeć do pozwolenia na jego budowę i dokumentacji projektowej, to nie można precyzyjnie ustalić przepisów obowiązujących w dacie ich wykonania. Co za tym idzie nie można też wykluczyć, że zostały one celowo zaprojektowane podczas budowy budynku na podstawie projektu zaakceptowanego przez ówczesny organ właściwy do spraw administracji architektoniczno-budowlanej, bądź powstały potem w okresie międzywojennym w warunkach któregoś z dopuszczonych w rozporządzeniu z 1928 r. odstępstw od zasady z art. 196, bądź też powstały w okresie powojennym na podstawie nakazu właściwego organu. Każda z tych sytuacji, niedająca się obecnie wykluczyć, oznacza, że powstanie spornych otworów było legalne (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. II OSK 619/17 dostępny jw.).
W konsekwencji bezzasadne jest także żądanie zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.) w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Stosownie do § 2 ust. 1 Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2. W myśl § 207 ust. 2, przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Stosownie zaś do § 135 ust. 7, instalacje ogrzewcze powinny być zaopatrzone w urządzenia, które automatycznie regulują temperaturę oddzielnie w poszczególnych pomieszczeniach, natomiast zgodnie z § 135 ust. 10, wymaganie, o którym mowa w ust. 7, stosuje się również w przypadku wymiany źródła ciepła w budynkach użytkowanych. Przepis § 2 ust. 2 odnosi się do nadbudowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z tych sytuacji, ani też nie wykazano stanu zagrożenia życia. Przepisy rozporządzenia regulujące bezpieczeństwo pożarowe do budynków istniejących mają zastosowanie w ściśle określonych w tych przepisach warunkach. Zatem żądanie skarżących zamurowania okien w spornym budynku nie znajduje uzasadnienia. (zob. prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z 4 października 2007 r. II SA/Rz 374/07 oraz wyrok NSA z 27 marca 209 r. II OSK 42/08; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Konsekwencją powyższego jest bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wynikająca z braku prawnej możliwości do wydania decyzji na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane. Nie wykazano, aby otwory okienne w budynku obiektu zostały zrealizowane w dacie budowy niezgodnie z prawem, jak również, że zrealizowano je w okresie późniejszym z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych. Ewentualne naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego nie może zaś stanowić samoistnej podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.