II SA/Łd 137/21

II SA/Łd 137/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-07-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Dębowska
Magdalena Sieniuć
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2268/21 - Wyrok NSA z 2023-10-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1876
art. 61 ust. 2e
Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Dnia 27 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2021 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - w skrócie: "k.p.a." - oraz art. 8 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 2d, art. 62, art. 63, art. 106 ust. 1, 4 i 6, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876) powoływanej jako: "u.p.s." - utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez Z-cę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z [...] r., nr [...], mocą której ustalono A.K. opłatę za pobyt ojca – Z.K. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56 w wysokości 3.913,50 zł miesięcznie od dnia przyjęcia do placówki.
Kolegium wskazało, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji pełnomocnik A. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 6, 7, 9, 10, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 138 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że Z.K. od dnia przyjęcia do placówki obowiązany jest do wnoszenia opłaty za pobyt w placówce w wysokości 451,50 zł miesięcznie. Mieszkaniec wnosi opłatę w wysokości nie większej niż 70% swojego dochodu (zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s.). Wobec powyższego opłata Z. K. w wysokości 70% swojego dochodu nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56, który od 1 kwietnia 2020 r., wynosi 4365 zł miesięcznie. Nadto z akt sprawy wynika, że A. K. jest synem (zstępnym) Z. K..
Następnie Kolegium wyjaśniło, że pismem z 16 czerwca 2020 r., nr [...], organ I instancji zobowiązał A.K. do zgłoszenia się do pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na rzecz Z. K.. Jednocześnie strona została również poinformowana o konsekwencjach wynikających z braku możliwości ustalenia jej sytuacji dochodowej w drodze wywiadu środowiskowego.
Pismem z 14 lipca 2020 r. A.K. nie wyraził chęci współpracy w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Następnie w odpowiedzi na ww. pismo organ I instancji ponownie zobowiązał stronę do umożliwienia pracownikowi socjalnemu przeprowadzenie wywiadu na rzecz ojca. Kolejnym pismem z 28 lipca 2020 r. [...] Wydział Pracy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. zwrócił się do strony z prośbą o zgłoszenie się celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w przedmiotowej sprawie.
Pismem z 26 sierpnia 2020 r. do siedziby Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. wpłynęła informacja z [...] Wydziału Pracy Środowiskowej z 25 sierpnia 2020 r. wraz z oświadczeniem strony z 19 sierpnia 2020 r., w którym przedstawił swoje stanowisko niniejszej sprawie, odmawiając jednocześnie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Tym samym organy uznały, że strona uniemożliwiła ustalenie swojej sytuacji dochodowej w rodzinie.
Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 61 ust. 2e u.p.s. wysokość opłaty A. K. została ustalona w drodze umowy w wysokości między średnim miesięcznym kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2. Z uwagi na odmowę zawarcia umowy sporządzonej 25 września 2020 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru z 12 października 2020 r.) w sprawie ponoszenia przedmiotowej opłaty - zgodnie z art. 61 ust. 2d u.p.s. - wysokość opłaty ustalono w drodze decyzji.
Organ II instancji wyjaśnił, że strona jest jedną z dwóch osób zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu Z. K. w placówce. Wobec powyższego opłata Pana A. K. została ustalona w wysokości między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56 (tj. 4365 zł.), a opłatą wnoszoną przez Z. K. za pobyt w placówce w wysokości 451,50 zł miesięcznie. Tym samym opłata A. K. za pobyt ojca - Z. K. w placówce wynosi 3913,50 zł miesięcznie od dnia przyjęcia do placówki.
W ocenie organu odwoławczego strona jest obowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w placówce. Kwestie dotyczące braku zgody na taką ww. powinność, jak i brak poczucia obowiązku względem ojca wywołany zdarzeniami z przeszłości są bezprzedmiotowe, gdyż nie należą do okoliczności prawnych wymienionych w przepisach kształtujących zasady odpłatności z tytułu umieszczenia w placówce. Uregulowany w art. 61 u.p.s. obowiązek ponoszenia opłat za pobyt krewnego (wstępnego lub zstępnego) w DPS został oparty tylko i wyłącznie na kryteriach obiektywnych, czyli stosunku pokrewieństwa oraz wysokości dochodów osoby zobowiązanej. Dlatego kryteria subiektywne, jak przykładowo sytuacja rodzinna zobowiązanego nie mogą mieć wpływu na wysokość tej opłaty.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że o obowiązku ponoszenia opłat przez zstępnych (co do zasady) rozstrzyga bezpośrednio ustawa wskazując wprost krąg oraz kolejność osób zobowiązanych. Regulacja ta wywodzi się z prawa rodzinnego i odpowiada kręgowi osób zobowiązanych do alimentacji. O treści i wymagalności tego obowiązku dotyczącym małżonków, wstępnych i zstępnych decydują zatem prawne więzy małżeństwa i pokrewieństwa, nie zaś indywidualny stan faktyczny. Co do zasady strona jest więc osobą zobowiązaną do ponoszenia opłat za pobyt ojca w DPS niezależnie od relacji faktycznych i nagannej postawy ojca. Na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca d.p.s. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie opłaty nie ma bowiem zastosowania art. 1441 zd. pierwsze Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który pozwala zobowiązanemu na uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do d.p.s. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w d.p.s. Zobowiązany do ponoszenia opłaty może ubiegać się o zastosowanie instytucji zwolnienia z opłaty przewidzianej w art. 64 u.p.s.
Kolegium zaznaczyło nadto, że obowiązek zstępnego wywodzqcy się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami k.r.o. o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do domu pomocy społecznej. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej. Organy nie mają możliwości modyfikowania treści przepisów prawa w oparciu o kryteria spoza systemu prawnego. Jeżeli więc, jak w niniejszej sprawie, przepisy ustawy o pomocy społecznej w danych okolicznościach nakazują wydać rozstrzygnięcie o ściśle określonej treści, to organ by nie narazić się na zarzut działania wbrew prawu - zgodnie z zasadą praworządności - musi takie rozstrzygnięcie wydać. Kwestia ocen moralnych i subiektywnych odczuć strony postępowania oraz organu wydającego decyzję nie ma znaczenia.
Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że art. 64 ustawy o pomocy społecznej dopuszcza możliwość częściowego lub całkowitego zwolnienia osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej na jej wniosek, w przypadku gdy występują uzasadnione okoliczności. Postępowanie o zwolnienie z opłaty jest postępowaniem odrębnym od postępowania o ustalenie obowiązku ponoszenia opłaty i jej wysokości. Odrębność ta polega na tym, że najpierw musi istnieć prawomocnie orzeczony obowiązek, a dopiero potem możliwe jest zwolnienie z tego obowiązku. Z treści art. 64 jednoznacznie bowiem wynika, że udzielić ulgi można wyłącznie osobom wnoszącym opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Nie sposób do tej kategorii osób zaliczyć podmiotów, co do których nie doszło jeszcze do skonkretyzowania ich obowiązku w decyzji ostatecznej. Ewentualnie postępowanie w przedmiocie zwolnienia z całkowitego lub częściowego ponoszenia kosztów może być wszczęte dopiero, gdy decyzja ustalająca wysokość opłaty stanie się ostateczna. Rozstrzygnięcie o zwolnieniu od opłat jest bowiem rozstrzygnięciem następczym wobec określenia wysokości odpłatności i zobowiązania do ponoszenia tych kosztów.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył A.K., zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 6, art. 7, art. 9, art.10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zaniechanie zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;
2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 61 ust 2 pkt 1-3 u.p.s. poprzez ustalenie opłaty A.K. za pobyt ojca Z. K. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56 w wysokości 3913,50 złotych miesięczne od dnia przyjęcia do placówki.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.
W ocenie Sądu, organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. Stwierdzić także należy, że uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska strony skarżącego. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy organy zasadnie obciążyły skarżącego opłatą za pobyt Z. K. w domu pomocy społecznej (DPS), czy może, jak twierdzi skarżący, brak było jakichkolwiek podstaw do nałożenia na niego tego obowiązku.
Oceniając prawidłowość obciążenia skarżącego za pobyt ojca w domu pomocy społecznej wskazać w pierwszej kolejności należy, że Z.K. został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca we wskazanym domu pomocy społecznej został ustalony przez Prezydenta Miasta Ł. zarządzeniem Nr [...] z 19 marca 2020 r. i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (z 25 marca 2020 r., poz. [...]), na podstawie art. 60 ust. 2 u.p.s. Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.s obowiązek wnoszenia opłaty w pierwszej kolejności ciąży na mieszkańcu domu (pkt 1). Dopiero, gdy ten nie jest w stanie uiścić opłaty, opłaty obciążają kolejno małżonka, zstępnych przed wstępnymi (pkt 2) oraz właściwą gminę (pkt 3). W niniejszej sprawie bezsporna jest kwestia związana z wysokością miesięcznych opłat pobieranych od Z. K.. Bezsporne jest również to, że jego dochody nie wystarczają na pokrycie opłaty w pełnej wysokości.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że na skarżącym ciąży obowiązek wnoszenia częściowo opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Poza sporem jest, że skarżący jest zstępnym Z. K.. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ustawodawca oparł powyższe zobowiązanie wyłącznie na więzach pokrewieństwa, a nie na faktycznym związku zobowiązanego do opłaty oraz korzystającego z usług domu pomocy społecznej (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, wyd. V, WKP 2020). Podnoszony przez skarżącego brak jakichkolwiek relacji z ojcem nie ma znaczenia w perspektywie powstania obowiązku wnoszenia opłaty. Na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca domu pomocy społecznej. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie opłaty nie ma bowiem zastosowania art. 1441 zd. pierwsze ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359), który pozwala zobowiązanemu na uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do DPS. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w DPS. Zobowiązany do ponoszenia opłaty może ubiegać się o zastosowanie instytucji zwolnienia z opłaty przewidzianej w art. 64 i art. 64a u.p.s., jak również z instytucji odstąpienia od zwrotu opłat wniesionych zastępczo przez gminę przewidzianej w art. 104 ust. 4 powołanej ustawy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 957/19; wyrok WSA w Kielcach z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1145/19 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Tym samym kwestia rzeczywistych relacji pomiędzy skarżącym a jego ojcem nie ma znaczenia w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania skarżącego do uiszczenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Okoliczności te mogą być dopiero brane pod uwagę przy rozpatrywaniu ewentualnego zwolnienia z opłaty, gdyż zwolnienie z opłaty może dotyczyć jedynie sytuacji, w której określona opłata została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa.
Co do zasady, zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s., stosownie do którego kierownik ośrodka pomocy społecznej albo dyrektor centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie powinna być zwiększana w przypadku gdy jedna z osób jest zwalniana z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64, art. 64a albo art. 64b. Jednakże w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (art. 61 ust. 2e u.p.s.).
Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej bowiem skarżący nie zezwolił na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, stosownie do przepisów art. 107 u.p.s., jak również nie wyraził zgody na zawarcie umowy. Okoliczności te są bezsporne i wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący jednoznacznie bowiem oświadczył w toku postępowania przed organem pomocy społecznej, że nie będzie ponosił żadnej opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej oraz że nie życzy sobie żadnych wywiadów środowiskowych (oświadczenie z 19 sierpnia 2020 r.). Wobec takiej postawy skarżącego w toku postępowania administracyjnego niezrozumiałe są zarzuty skargi odnoszące się do nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W związku z tym organ był uprawniony i zobowiązany do ustalenia względem skarżącego opłaty za pobyt Z. K. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 56 w wysokości 3.913,50 zł miesięcznie od dnia przyjęcia do placówki. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca we wskazanej wyżej placówce wynosi bowiem 4365 zł, a Z.K. wnosi opłatę w wysokości 451,50 zł miesięcznie.
Co prawda Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niepotrzebnie powoływało się na przepis art. 61 ust. 2d u.p.s., bowiem dotyczy on sytuacji, w której osoba zobowiązana od ponoszenia opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej wyraziła zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, na podstawie którego organ ustalił dochody tej osoby, jednak ostatecznie nie zawarła umowy, o którem mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. Jednak okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Na marginesie należy jednak wyjaśnić skarżącemu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zwolnienie z obowiązku ponoszenia tej opłaty to dwie różne sprawy administracyjne, rozstrzygane odrębnymi decyzjami. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17, wyraził pogląd zgodnie z którym: "Obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s., wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 u.p.s.". W uzasadnieniu tej uchwały NSA zauważył, że z treści art. 64 u.p.s. wynika, iż zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może dotyczyć sytuacji, w której osoba zobowiązana wnosi opłatę, czyli zarówno osoba jak i wysokość opłaty została już wcześniej ustalona w odpowiednim akcie stosowania prawa zgodnie z przepisami ustawy. Zwolnienie musi się bowiem odnosić do skonkretyzowanego obowiązku. Dlatego też rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że podnoszone w toku postępowania administracyjnego okoliczności uzasadniające – w ocenie skarżącego – odstąpienie od ustalenia wobec niego opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, a odnoszące się do przesłanek uzasadniających zwolnienie go z nałożonego obowiązku, nie mogły być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Ewentualne zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, po złożeniu przez niego wniosku, o którym mowa w art. 64 lub art. 64a u.p.s.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
dc