II SA/Łd 1368/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-04-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek dla bezrobotnychzwrot nienależnie pobranego świadczeniaumorzeniedecyzja ostatecznanieważność decyzjires iudicataprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o zatrudnieniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji o odmowie umorzenia zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ sprawa ta była już prawomocnie rozstrzygnięta.

Skarżący H. W. złożył wniosek o umorzenie spłaty nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, który został odrzucony przez Powiatowego Urzędu Pracy i utrzymany w mocy przez Wojewodę. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność tych decyzji, powołując się na art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Uzasadniono, że sprawa dotycząca odstąpienia od żądania zwrotu zasiłku była już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ administracji i Naczelny Sąd Administracyjny, a nie pojawiły się nowe okoliczności faktyczne ani prawne uzasadniające ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi H. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie umorzenia zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 4.907,70 zł. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2002 r. oddalił skargę H. W. na decyzję Wojewody odmawiającą odstąpienia od żądania zwrotu zasiłku. H. W. ponownie złożył wniosek o umorzenie spłaty, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja rodziny skarżącego (miesięczny dochód 1347,26 zł) nie stanowi szczególnego przypadku uzasadniającego odstąpienie od żądania zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził jednak nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzono, że organ administracji nie mógł ponownie orzekać w sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ administracji i sąd, a nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani prawne, które uzasadniałyby ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Przedmiot postępowania pozostał ten sam – odstąpienie od zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może ponownie orzekać w tej samej sprawie, jeżeli nie zmienił się stan prawny i okoliczności faktyczne.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ sprawa dotycząca odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku była już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ administracji i sąd, a nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani prawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną, gdy istnieje tożsamość sprawy (te same podmioty, ten sam przedmiot, ten sam stan faktyczny sprawy).

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 28 § ust. 8

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

W szczególnie uzasadnionych przypadkach starosta mógł odroczyć, rozłożyć na raty lub umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku była już prawomocnie rozstrzygnięta przez organ administracji i sąd. Nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani prawne uzasadniające ponowne rozpatrzenie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracyjny nie mógł ponownie orzekać w tej samej sprawie, jeżeli nie zmienił się stan prawny i okoliczności faktyczne. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Janusz Furmanek

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

członek

Teresa Rutkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady res iudicata w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem tej zasady."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie nastąpiły istotne zmiany stanu faktycznego lub prawnego między pierwszym a kolejnym postępowaniem w tej samej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie ilustruje ważną zasadę procesową res iudicata, która zapobiega wielokrotnemu rozpatrywaniu tych samych spraw. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Czy można ponownie rozpatrzyć sprawę, która została już prawomocnie zakończona?

Dane finansowe

WPS: 4907,7 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1368/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Furmanek /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szczygielski
Teresa Rutkowska
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Dnia 30 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 roku na rozprawie przy udziale - - - - sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...]
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 23 stycznia 2002 r. w sprawie II SA/Łd 880/00 oddalił skargę H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] o odmowie odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
H. W. w marcu 2002 r. złożył kolejny wniosek o "umorzenie spłaty nienależnie pobranego zasiłku", gdyż w tym czasie "zeszły pozostałe dokumenty".
Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy, działający z upoważnienia Starosty [...], decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 4.907,70 zł. Wyjaśnił, że wnioskodawca mieszka wspólnie z żoną i wnukiem. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1347,26 zł. Stanowi go emerytura żony i zasiłek przedemerytalny wnioskodawcy. Rodzina H. W. nie korzystała z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P.
W tej sytuacji, zdaniem organu, nie ma podstaw do umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Warunki w których pozostaje strona nie są szczególnymi przypadkami w rozumieniu art. 28 ust. 8 ustawy. Również Powiatowa Rada Zatrudnienia na posiedzeniu w dniu 14 maja 2002 r. negatywnie zaopiniowała wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. H. W. w odwołaniu opisał swoją sytuację materialną i zdrowotną.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu opisał sytuację materialną odwołującego się. Podał wysokość wydatków ponoszonych przez stronę.
H. W. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego opisał sytuację swojej rodziny.
Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdza, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu faktycznego sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji staja się prawami nabytymi (ich brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwiania sprawy.
Stan faktyczny musi być natomiast brany pod uwagę w ocenie, czy ma miejsce tożsamość sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Elementy prawnie obojętne, nie wpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy.
Organy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny orzekły już w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu całości nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Skarga H. W. na odmowę odstąpienia została przez Sąd oddalona.
Organ administracyjny nie mógł ponownie orzekać w tej samej sprawie, jeżeli nie zmienił się stan prawny i okoliczności faktyczne. To zaś nie miało miejsca.
Z wniosków skarżącego nie wynika, aby zaistniały nowe okoliczności, które nie były przedmiotem oceny organu administracji publicznej i Sądu. Organy nie przedstawiły nowych okoliczności, które uzasadniałyby wydanie merytorycznej decyzji. Nie zmienił się również przedmiot postępowania, mimo że w dniu wydania pierwszej decyzji starosta mógł, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, rozłożyć na raty lub, po zasięgnięciu opinii rejonowej rady zatrudnienia, odstąpić od żądania zwrotu w całości lub części, nienależnie pobranego świadczenia.
Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej i obecnej decyzji starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty lub umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia. Zmiana przepisów nie wprowadza żadnych zmian w sytuacji prawnej skarżącego.
Przedmiot nadal pozostaje ten sam – odstąpienie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
W tej sytuacji organy nie mogły ponownie rozstrzygać w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a zatem należało stwierdzić nieważność decyzji na podstawie powołanego na wstępie przepisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI