II SA/Łd 134/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-03-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pieniężnerepresjepraca przymusowaterminTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPprawo administracyjnepostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiprawo kombatanckie

WSA w Łodzi uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu represji, uznając, że wyrok TK o niezgodności przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją otwiera drogę do ponownego rozpatrzenia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę W. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy umorzenie postępowania o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Powodem umorzenia był fakt złożenia wniosku po terminie określonym w ustawie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający termin składania wniosków za niezgodny z Konstytucją. W konsekwencji, skarżąca nie jest już ograniczona tym terminem.

Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która umorzyła postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Organ administracji uzasadnił umorzenie faktem złożenia wniosku przez stronę po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Kluczowe znaczenie miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy z Konstytucją RP. W związku z tym, przepis ten utracił moc, co oznacza, że skarżąca nie jest już ograniczona terminem do złożenia wniosku. Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono również o zwrocie wpisu sądowego na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może umorzyć postępowania z tego powodu, jeśli przepis ograniczający termin został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją RP powoduje utratę mocy obowiązującej tego przepisu. W związku z tym, skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku, a decyzja o umorzeniu postępowania jest wadliwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty lub uchyla decyzję.

Pomocnicze

u.ś.p.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc obowiązującą.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.

p.p.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

u.n.s.a. art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa orzekania o kosztach sądowych.

p.w.u.p.u.s.a. i p.p.p.s.a. art. 97 § § 2

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach sądowych w sprawach przejściowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku po terminie określonym w ustawie.

Godne uwagi sformułowania

art. 4 ust. 5 ustawy [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.

Skład orzekający

Anna Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływ na postępowania administracyjne, możliwość wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją, interpretacja przepisów dotyczących świadczeń z tytułu represji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy i stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania wyroku TK. Konieczność analizy indywidualnych przypadków i dat złożenia wniosków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może bezpośrednio wpłynąć na losy indywidualnych spraw administracyjnych, przywracając prawa obywatelom.

Wyrok TK otworzył drzwi do świadczeń dla ofiar represji po latach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 134/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Dnia 17 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: del. Sędzia NSA: Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...]; 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej W. S. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Łd 134/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że W. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona złożyła swój wniosek po ustawowym terminie.
W. S. na wyżej wymienioną decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą pozostać w obrocie prawnym.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Po wydaniu zaskarżonej decyzji, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r.
Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.
W myśl art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Natomiast zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m. in. decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 2 wyroku.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI