II SA/Łd 1314/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-02-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaistotne odstępstwa od projektudecyzja administracyjnapostępowanie dowodowenadzór budowlanyinwentaryzacjaekspertyza technicznauchylenie decyzjipodstawa prawna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że nakazanie przedłożenia dokumentacji technicznej nie może być podstawą prawną decyzji, a powinno nastąpić w drodze postanowienia dowodowego.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała przedłożenie dokumentów dotyczących samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego błędnie powołał się na przepis dotyczący nakazania wykonania zmian, zamiast zastosować przepisy dotyczące postępowania dowodowego. Nakazanie przedłożenia dokumentacji powinno nastąpić w drodze postanowienia, a nie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi J. S. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nakazała skarżącemu przedłożenie dokumentów dotyczących budynku gospodarczego wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Sąd uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn niż podniesione przez skarżących. Kluczowym zarzutem Sądu było błędne zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego przepisów prawa. Zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji opierały się na art. 40 ustawy Prawo Budowlane z 1974 r., który dotyczy nakazania wykonania zmian w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd stwierdził, że przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do nakazania przedłożenia dokumentów takich jak inwentaryzacja geodezyjna, budowlana czy opinia techniczna. Podstawę do żądania takich dokumentów stanowi art. 56 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1974 r., a działania organów w tym zakresie mają charakter dowodowy i powinny być podejmowane w drodze postanowienia dowodowego. Dopiero po zebraniu tych dokumentów możliwe jest wydanie decyzji na podstawie art. 40 Prawa Budowlanego. Z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nakazanie przedłożenia dokumentacji technicznej w celu zebrania materiału dowodowego powinno nastąpić w drodze postanowienia dowodowego, a nie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 40 Prawa Budowlanego z 1974 r. nie stanowi podstawy prawnej do nakazania przedłożenia dokumentów, a jedynie do nakazania wykonania zmian. Żądanie dokumentów ma charakter dowodowy i powinno być realizowane w trybie art. 56 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1974 r. poprzez postanowienie dowodowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Prawo Budowlane art. 40

Ustawa - Prawo Budowlane

Przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do nakazania przedłożenia określonych dokumentów – inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i inwentaryzacji budowlanej wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót budowlanych oraz robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Podstawę taką stanowi natomiast przepis art.56 ust.1 powołanej ustawy.

Prawo budowlane art. 56 § ust. 1

Ustawa - Prawo Budowlane

Właściwy organ może żądać od inwestora informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego oraz określić termin ich dostarczenia. Działania te mają charakter dowodowy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 103 § ust. 2

Ustawa - Prawo Budowlane

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające art. 97

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego art. 40 Prawa Budowlanego z 1974 r. jako podstawy prawnej do nakazania przedłożenia dokumentacji technicznej. Niewłaściwe zakwalifikowanie żądania dokumentów jako elementu decyzji, zamiast postanowienia dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten nie może zatem stanowić podstawy prawnej do nakazania przedłożenia określonych dokumentów Nałożenie wskazanych dokumentów stanowi element postępowania wyjaśniającego Działania organów administracji, przewidziane w art.56 ustawy z dnia 24 października 1974 r., podejmowane w toku postępowania w sprawie wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, mają charakter dowodowy

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Rosińska

członek

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa Budowlanego dotyczących postępowania dowodowego i podstawy prawnej nakazania przedłożenia dokumentacji technicznej."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów Prawa Budowlanego z 1974 r., ale zasady proceduralne dotyczące dowodów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i dowodowych, nawet w sprawach budowlanych. Błąd formalny organu doprowadził do uchylenia decyzji.

Błąd formalny organu budowlanego: dlaczego nakazanie dokumentów w decyzji to za mało?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1314/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Jolanta Rosińska
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sentencja
Dnia 25 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant referent stażysta Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. S. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] ([...]), 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz J. S. i S. S. kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3) stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.
Uzasadnienie
II S.A./Łd 1314/01
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] ([...]) z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r- Prawo Budowlane( Dz.U Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r- Prawo Budowlane( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...] nakazującej skarżącemu wykonanie inwentaryzacji powykonawczej zrealizowanego samowolnie budynku gospodarczego wraz z projektem uwzględniającym pełen zakres zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z ówcześnie obowiązującymi przepisami i wystąpienie do organu nadzoru budowlanego I instancji z wnioskiem o pozwolenie na ich wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2001 roku: 1/uchylił zaskarżoną decyzję w całości i 2/nakazał J. S. przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w S. dokumentów dotyczących budynku gospodarczego wybudowanego niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i inwentaryzacji budowlanej wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót budowlanych oraz robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami oraz wykonanie robót nakazanych opinią techniczną w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w terminie do 31 września 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji WINB w Ł. wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika jednoznacznie, że sporny budynek wybudowany został w okresie 1974-1976 na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego stwierdził jednak, że inwestor w trakcie realizacji obiektu dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu polegających na wykonaniu w ścianie szczytowej przy granicy działki czterech otworów okiennych i otworu drzwiowego oraz zwiększył długość budynku z projektowanych 22,50 m do 24,40 m. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego zobowiązany był podjąć działania mające na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo Budowlane ( Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.)
Stosownie do treści art. 40 w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami , jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji publicznej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Organ odwoławczy podkreślił jednak, że zaskarżona decyzja mimo prawidłowo powołanego przepisu prawa materialnego , w orzeczeniu błędnie kwalifikowała przedmiotowy obiekt jako wybudowany samowolnie. W ocenie organu odwoławczego nie chodzi tutaj o samowolę budowlaną , ale o dokonanie przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Powyższe okoliczności spowodowały, iż organ II instancji opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym orzekł co do istoty sprawy.
Skargę na powyższa decyzję złożyli do Sądu J. i S. S. w dniu 27 czerwca 2001 roku, wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili organowi odwoławczemu, iż wydając decyzję ostateczną dopuścił się szeregu uchybień proceduralnych i błędów merytorycznych np.: nie dopuścił do udziału w sprawie stron postępowania, nie przeprowadził postępowania dowodowego, w istocie orzekł jako organ I.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi powołano argumenty tożsame z zawartymi w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić , że w myśl art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga jest zasadna choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153,poz.1270). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja i decyzja I instancji za podstawę prawną mają przepis art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38,poz.229 ze zm.). Przepis ten stanowi , że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art.37,właściwy organ wyda inwestorowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przepis ten nie może zatem stanowić podstawy prawnej do nakazania przedłożenia określonych dokumentów – inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i inwentaryzacji budowlanej wraz z opinią techniczną o poprawności wykonanych robót budowlanych oraz robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Podstawę taką stanowi natomiast przepis art.56 ust.1 powołanej ustawy stanowiący, że właściwy organ może żądać od inwestora informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego oraz określić termin ich dostarczenia. Nałożenie wskazanych dokumentów stanowi element postępowania wyjaśniającego , które - po wykonaniu nałożonych obowiązków – pozwoli na wydanie decyzji w trybie art.40 Prawa budowlanego z 1974 r. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego pod rządem przepisów powołanej ustawy było ustalone co do kwestii iż "działania organów administracji ,przewidziane w art.56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. ,podejmowane w toku postępowania w sprawie wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami, mają charakter dowodowy"(ONSA 1985/2,poz.35). Oznacza to ,że nałożenie na inwestora obowiązków związanych z przedłożeniem inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, inwentaryzacji budowlanej i opinii technicznej o poprawności wykonanych robót budowlanych oraz robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami następować powinno w drodze postanowienia dowodowego. Dopiero te dokumenty i wynikający z opinii technicznej zakres robót koniecznych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami dadzą podstawę do wydania decyzji nakazującej wykonanie tych robót na podstawie art.40 powołanej ustawy.
Z uwagi na powyższe, zważywszy że naruszenie wskazanych przepisów miało wpływ na wynik sprawy – na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270) – orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.) w związku z art.55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74,poz.368 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI