II SA/Łd 131/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego odmawiającą zwrotu udziałów w wywłaszczonej nieruchomości przeznaczonej pod budowę szkoły, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany.
Skarga dotyczyła decyzji Wojewody Łódzkiego odmawiającej zwrotu udziałów w nieruchomości wywłaszczonej pod budowę szkoły. Skarżący twierdzili, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a nieruchomość stała się zbędna. Sąd analizował, czy cel wywłaszczenia, jakim była budowa szkoły, został faktycznie zrealizowany, biorąc pod uwagę zarówno budynek, jak i infrastrukturę towarzyszącą. Ostatecznie sąd uznał, że cel został zrealizowany, a nieruchomość jest nadal wykorzystywana na cele oświatowe, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi B.B. i A.W. na decyzję Wojewody Łódzkiego, która uchyliła decyzję Starosty o odmowie zwrotu udziałów w nieruchomości wywłaszczonej pod budowę szkoły, a następnie orzekła o odmowie zwrotu tych udziałów. Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości, argumentując, że nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim była budowa szkoły, i że obecnie planowana jest pod zabudowę usługowo-handlową. Sąd rozpatrzył sprawę, analizując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Kluczowe było ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym dokumentacji archiwalnej, odbiorach technicznych oraz oględzinach, stwierdził, że nieruchomość od momentu nabycia była i jest wykorzystywana na cele oświatowe. Obejmuje to nie tylko budynek szkoły, ale także infrastrukturę towarzyszącą, taką jak tereny zielone, dziedziniec szkolny, a nawet parking dla pracowników. Sąd uznał, że nawet jeśli część terenu była wykorzystywana jako parking, a pierwotne plany dotyczące zajęć rekreacyjno-sportowych uległy modyfikacji, to zasadniczy cel wywłaszczenia – budowa i funkcjonowanie szkoły – został zrealizowany. W związku z tym, brak było podstaw do orzeczenia o zwrocie nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając argumentację organów administracji za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość nie może zostać uznana za zbędną, jeśli zasadniczy cel wywłaszczenia (budowa szkoły) został zrealizowany, a nieruchomość jest nadal wykorzystywana na cele oświatowe, nawet jeśli część infrastruktury towarzyszącej uległa modyfikacji lub nie została w pełni zrealizowana zgodnie z pierwotnymi założeniami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia obejmuje nie tylko budynek szkoły, ale także całą infrastrukturę towarzyszącą, taką jak tereny zielone, dziedzińce czy parkingi. Skoro nieruchomość od momentu nabycia jest wykorzystywana na cele oświatowe, cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość nie stała się zbędna, nawet jeśli część terenu służy jako parking lub pierwotne plany rekreacyjne uległy zmianie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § ust. 1, ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 216 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa covidowa art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia (budowa szkoły) został zrealizowany poprzez wykorzystanie nieruchomości na cele oświatowe, w tym infrastrukturę towarzyszącą. Nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ jest nadal wykorzystywana na cele oświatowe.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia (budowa szkoły) i stała się zbędna. Nieruchomość jest planowana pod zabudowę usługowo-handlową. Naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. poprzez brak możliwości udziału strony w oględzinach.
Godne uwagi sformułowania
"szkoła" to nie jedynie budynek, w którym odbywają się zajęcia lekcyjne, lecz cały, w sposób kompleksowo zagospodarowany teren obejmujący poza budynkiem szkoły pozostałą infrastrukturę techniczną, sportową, tereny zieleni oraz wypoczynku uczniów. Zrealizowanie celu w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu chociażby do niego doszło z naruszeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Zasadniczym elementem przy rozstrzyganiu sprawy o zwrot jest zatem ustalenie celu wywłaszczenia. O tym bowiem, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona.
Skład orzekający
Michał Zbrojewski
przewodniczący
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Agata Sobieszek-Krzywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"celu wywłaszczenia\" w kontekście budowy szkoły i infrastruktury towarzyszącej, a także ocena \"zbędności\" nieruchomości w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zasady konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budowę szkoły i późniejszego wykorzystania na cele oświatowe. Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych przed 1990 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i interpretacji celu wywłaszczenia, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i inwestorów. Pokazuje, jak sądy analizują realizację celów publicznych.
“Czy szkoła to tylko budynek? Sąd rozstrzyga o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 131/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka Michał Zbrojewski /przewodniczący/ Tomasz Porczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OZ 327/23 - Postanowienie NSA z 2023-08-09 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, ust. 2, art. 216 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 79 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 21 ust. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 10 grudnia 2021 r. nr GN-III.7581.149.2021.AW w przedmiocie odmowy zwrotu udziałów w nieruchomości oddala skargę. ał Uzasadnienie Decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r., nr GN-III.7581.149.2021.AW wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.)- dalej: k.p.a.; art.136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. 2021 r. poz. 1899) – dalej: u.g.n.; Wojewoda Łódzki: 1. uchylił w całości decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 30 kwietnia 2021 r., nr GN.6821.20.2020.DNP o odmowie zwrotu B.B. oraz A.W. udziałów w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] w Ł. jako działka nr [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...]; 2. orzekł o odmowie zwrotu udziału w wysokości ½ części na rzecz B.B. oraz udziału w wysokości ¼ części na rzecz A.W. w wyżej wymienionej nieruchomości. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że z wnioskiem o zwrot udziałów w przedmiotowej nieruchomości B.B., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.W., wystąpiła w dniu 6 lutego 2017 r. Wyżej wymienieni są spadkobiercami dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, co potwierdzają załączone do akt sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi IV Wydział Cywilny z dnia 6 czerwca 1995 r., IV Ns II 1246/95; z dnia 12 lutego 1997 r., IV Ns II 429/97 (dot. B.B.) oraz postanowienie Sądy Rejonowego dla Warszawy Pragi I Wydział Cywilny z dnia 14 lutego 2002 r., I Ns 2408/01 (dot. A.W.). Pozostały udział w nieruchomości przysługuje D.K. (spadkobierczyni po B.M.), która pomimo stosownego zawiadomienia nie wnosiła o jego zwrot. Wnosząc o zwrot wnioskodawcy podnosili, że przedmiotowa nieruchomość nie została dotychczas wykorzystana na cel na jaki została wywłaszczona, to jest pod budowę szkoły i aktualnie planowana jest do przeznaczenia pod tereny zabudowy usługowo-handlowej. Z akt sprawy wynika nadto, że objęta wnioskiem nieruchomość stanowi cześć dawnej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], o powierzchni 0.2559 ha, oznaczonej nr [...]. Prawo własności powyższej nieruchomości zostało przeniesione na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy sprzedaży zawartej z jej dawnymi właścicielami, na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 października 1959 r., Rep. A [...] za cenę 200.733,65 zł., z przeznaczeniem pod budowę szkoły, zgodnie z zaświadczeniem lokalizacji z dnia 19 lutego 1951 r., nr [...] wydanym przez Wydział Budownictwa Prezydium Rady Narodowej w Łodzi, na terenie położonym w Ł. przy ul. [...] nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Od dnia nabycia przedmiotowej nieruchomości była i jest ona wykorzystywana przez rożnego rodzaju placówki oświatowe, między innymi przez Szkołę Podstawową nr [...] w Ł., Wojewódzką Bibliotekę Pedagogiczną oraz Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, co potwierdza przedłożona do akt sprawy dokumentacja archiwalna w tym: odbiory techniczne budynków szkolnych z lat 50 i 70 ubiegłego wieku, kserokopie umów dotyczących podziału kosztów eksploatacyjnych budynków zlokalizowanych przy ul. [...] w Ł., kserokopie dzienników lekcyjnych za poszczególne lata szkolne. W oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentacje oraz przeprowadzone dniu 19 stycznia 2021 r. oględziny na miejscu ustalono, że znajdujące się na działce budynki wchodzą w skład kompleksu istniejącego obiektu oświaty, a część niezabudowana nieruchomości począwszy od momentu jej nabycia została ogrodzona i użytkowana na potrzeby oświaty, w tym jako wewnętrzny dziedziniec szkoły otoczony licznymi drzewami, pełniący funkcję zaplecza szkoły, gdzie do 2010 r. odbywały się zajęcia rekreacyjno-sportowe, w późniejszych latach, teren częściowo przeznaczony został na parking dla pojazdów pracowników szkoły. Z akt sprawy wynika również, że postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem B.B. oraz A.W. z dnia 6 lutego 2017 r. zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 11 maja 2017 r. do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii nabycia z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miasto Łódź. Ostateczną decyzją z dnia 29 sierpnia 2019 r. Wojewoda Łódzki stwierdził nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto Łódź z mocy prawa udziału wynoszącego 4377/10000 części w prawie własności nieruchomości oznaczonej nr ew. [...]. Pozostały udział w prawie własności przedmiotowej nieruchomości w części 5623/10000 stanowi własność Województwa Łódzkiego, co wynika z ostatecznej decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 29 czerwca 2017 r., zmienionej ostateczną decyzją z dnia 25 lipca 2019 r. Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia 10 lutego 2020 r. Prezydent Miasta Łodzi podjął zawieszone postępowanie administracyjne. Postanowieniem z dnia 2 października 2020 r., nr GN-III.7581.236.2020.AW wydanym na podstawie art. 26 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 142 ust. 2 u.g.n. Wojewoda Łódzki wyznaczył Starostę Łódzkiego Wschodniego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. Starosta Łódzki Wschodni odmówił wnioskodawcom zwrotu udziałów w przedmiotowej nieruchomości. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i dowodowe wykazało w sposób bezsporny, iż nieruchomość począwszy od dnia jej przejęcia była wykorzystywana przez jednostki i placówki oświatowe, wyłącznie na cele na jaki została nabyta. Brak jest zatem przesłanek orzeczenia o jej zwrocie w oparciu o przepisy art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia, odwołania wnieśli B.B. - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, oraz A.W. - reprezentowany przez B.B. Strony zarzucały naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem, iż przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a w konsekwencji naruszeniem art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki orzeczenia o zwrocie części nieruchomości o nr ew. [...], zgodnie z żądaniem wnioskodawców. Z uwagi na powyższe wnosili o uchylenie decyzji i orzeczenie o zwrocie udziałów w przedmiotowej nieruchomości. Uzasadniając odwołania strony podnosiły, iż w ich ocenie postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone pobieżnie i skrótowo. W szczególności nie wykazano w oparciu o jakie zgromadzone w sprawie dokumenty ustalono, że sporny teren był wykorzystywany jako miejsce zajęć kultury fizycznej, jak również, czy teren ten był w ogóle dostosowany do prowadzenia tego rodzaju zajęć. Zwłaszcza przy przyjęciu, że teren miał być również wykorzystywany jako parking. Strony podkreśliły także, że aktualnie ogrodzenie przedmiotowej nieruchomości jest mocno skorodowane i niszczone przez wrastającą w nie roślinność, a sam teren sprawia wrażenie porzuconego, a nie terenu placówki oświatowej, czy też zorganizowanego parkingu. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r. Wojewoda Łódzki uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie zwrotu udziału w wysokości ½ części na rzecz B.B. oraz udziału w wysokości ¼ części na rzecz A.W. w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i jako działka nr [...]. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołał treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1-2 u.g.n., regulujących kwestie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ odwoławczy wywiódł, że podstawowym warunkiem zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (akcie notarialnym), oceniana w dacie rozstrzygania przez organ. Istota zbędności polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Przy czym jak podkreślił organ odwoławczy, ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie odnosi się do wywłaszczenia, którego cel został zrealizowany przed wprowadzeniem tych terminów do obrotu prawnego. Dalej Wojewoda Łódzki odwołując się do wskazanych wyżej ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego wskazał, iż wbrew stanowisku odwołujących się, określony w zawartej w dniu 17 października 1959 r. umowie sprzedaży nieruchomości, której części odpowiada aktualnie działka o nr ew. [...] cel wywłaszczenia, to jest budowa szkoły został zrealizowany. Organ podkreślił, iż "szkoła" to nie jedynie budynek, w którym odbywają się zajęcia lekcyjne, lecz cały, w sposób kompleksowo zagospodarowany teren obejmujący poza budynkiem szkoły pozostałą infrastrukturę techniczną, sportową, tereny zieleni oraz wypoczynku uczniów. W konsekwencji powyższego uznać należy, iż pojęcie "budowa szkoły" obejmuje także wykonanie pozostałej, wskazanej wyżej infrastruktury. W ocenie organu w sprawie bezspornie ustalono, że przedmiotowa nieruchomość począwszy od dnia jej sprzedaży była i jest wykorzystywana jako siedziba rożnego rodzaju szkół i placówek oświatowych, a część niezabudowana działki oznaczonej nr ew. [...] została ogrodzona i użytkowana jako wewnętrzny dziedziniec szkoły otoczony licznymi drzewami, pełniący funkcję zaplecza szkoły, gdzie odbywały się zajęcia rekreacyjno-sportowe. W późniejszych latach, teren częściowo przeznaczony został na parking dla pojazdów pracowników szkoły, co w realiach rozpoznawanej sprawy zdaniem organu również stanowi realizację celu określonego jako budowa szkoły. Ponadto z przedłożonych do akt sprawy w toku postępowania odwoławczego pism ZWiK Sp. z o.o. w Ł. (z 2 sierpnia 2021 r.) oraz PGE Dystrybucja S.A. Oddział w Ł. ( z 13 września 2021 r.) wynika, że przez teren objęty wnioskiem przebiega infrastruktura techniczna związana z funkcjonowaniem budynku szkoły (kanalizacja sanitarna oraz linie energetyczne). Wobec powyższego Wojewoda Łódzki za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym sporna nieruchomość począwszy od dnia jej nabycia nieprzerwanie spełniała funkcje związane ze szkolnictwem i w takim celu była użytkowana przez placówki oświatowe, mające na przestrzeni lat swoją siedzibę w Ł. przy ul. [...], a co za tym idzie wykorzystywana była wyłącznie na cele związane z jej nabyciem. W sprawie brak jest zatem ustawowych przesłanek do uwzględnienia żądania zawartego we wniosku z dnia 6 lutego 2017 r., a podnoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Odnośnie zastosowania w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda Łódzki wskazał, iż Starosta Łódzki Wschodni rozstrzygając o odmowie zwrotu udziałów w przedmiotowej nieruchomości w sposób nieprecyzyjny określił przedmiot prowadzonego postępowania, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji w całości i wydania orzeczenia co do istoty sprawy. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, oraz A.W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zarzucali naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 ust. 3 u.g.n. Podniesione w skardze zarzuty, jak i przedstawiona w jej uzasadnieniu argumentacja stanowią dosłowne powtórzenie treści odwołań wniesionych przez skarżących od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 131/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A.W., z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym prawem terminie braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 18 października 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, iż pomimo stosownego wezwania, w zakreślonym terminie nie wszystkie strony postępowania złożyły oświadczenia, co do posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie. Powyższe skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 21 listopada 2022 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi B.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 10 grudnia 2021 r., nr GN-III.7581.149.2021.AW 1. uchylającą w całości decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 30 kwietnia 2021 r., nr GN.6821.20.2020.DNP o odmowie zwrotu B.B. oraz A.W. udziałów w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] w Ł. jako działka nr [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...]; 2. orzekającą o odmowie zwrotu udziału w wysokości ½ części na rzecz B.B. oraz udziału w wysokości ¼ części na rzecz A.W. w wyżej wymienionej nieruchomości. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz.1899) – dalej: u.g.n. oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.). Jak wynika z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. poz. 216, z 1972 r. poz. 312 oraz z 1985 r. poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego. O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji (art. 142 ust. 1 u.s.g.). W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 142 ust. 2 u.g.n.). Na wstępie niniejszych rozważań zaznaczyć należy, że przedmiotowa nieruchomość, o której częściowy zwrot, stosownie do posiadanych udziałów, wystąpiła skarżąca wnioskiem z dnia 6 lutego 2017 r., została nabyta przez Skarb Państwa od jej poprzednich właścicieli, w tym od J.N. (spadkodawcy skarżącej), na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 października 1959 r., Rep. A nr [...], w trybie określonym w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Tym samym stosownie do powołanego wyżej art. 216 ust. 1 u.g.n., w sprawie zastosowanie odpowiednio znajdują przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, regulujące kwestie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wskazać również należy, że wobec faktu, iż z dniem 27 maja 1990 r. Gmina Miasto Łódź nabyła z mocy prawa udział w prawie własności przedmiotowej nieruchomości, wynoszący 4377/10000 części, co potwierdza załączona do akt sprawy ostateczna decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 29 sierpnia 2019 r., Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia 2 października 2020 r. wyznaczył jako organ I instancji, właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącej Starostę Łódzkiego Wschodniego Zasada zwrotu nieruchomości, która nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który dopuszczając wywłaszczenie jedynie na cele publiczne tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Nakłada to obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich przypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. Zasada ta jest konsekwencją wyjątkowego i szczególnego charakteru instytucji wywłaszczenia, które powinno być stosowane tylko w sytuacjach koniecznych, uzasadnionych celami publicznymi, a celów tych nie można realizować za pomocą innych środków prawnych. Zasadniczym elementem przy rozstrzyganiu sprawy o zwrot jest zatem ustalenie celu wywłaszczenia. O tym bowiem, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona. Z kolei istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany (por. wyrok NSA z 22 października 1993 r., SA/Kr 477/93; wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r., I OSK 3453/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wykładnia pojęcia "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w powołanych wyżej art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., prowadzi zatem do wniosku, że o zwrocie nie decyduje wyłącznie niedochowanie wskazanych tam terminów. Podstawową przesłanką zwrotu jest bowiem w ogóle niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Dopiero wówczas, gdy nie doszło do jego zrealizowania, ma miejsce ocena, czy upłynął już siedmioletni okres dla rozpoczęcia realizowania celu albo dziesięcioletni dla jego ukończenia, przy czym ten drugi termin ma zastosowanie tylko wówczas, gdy doszło do rozpoczęcia realizacji celu. Zrealizowanie celu w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu chociażby do niego doszło z naruszeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Podkreślenia w tym miejscu wymaga również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym wyrażony w art. 216 ust. 1 u.g.n. nakaz "odpowiedniego" stosowania przepisów art. 136–art. 142 u.g.n. implikuje wniosek, iż w przypadku nieruchomości wywłaszczonych, czy też przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, na których przed tym dniem został zrealizowany cel wywłaszczenia, to przy ocenie, czy nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia, nie stosuje się terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. (por. WSA w Poznaniu z 17 maja 2018 r., IV SA/Po 13/18; wyrok WSA w Gdańsku z 20 lutego 2019 r., II SA/Gd 594/18; wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2017 r., IV SA/Wa 993/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazując na motywy powyższego stanowiska sądy administracyjne odwołują się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym Trybunał orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że "zgodnie z sentencją niniejszego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia [...]." W rozpoznawanej sprawie sprzedaż (wywłaszczenie) przedmiotowej nieruchomości nastąpiła na cele budowy szkoły. Powyższa okoliczność wprost wynika z załączonego do akt sprawy kserokopii powołanego wyżej aktu notarialnego z dnia 17 października 1959 r., Rep. A nr [...] oraz powołanego w nim zaświadczenia lokalizacji z dnia 19 lutego 1951 r., nr [...] wydanego przez Wydział Budownictwa Prezydium Rady Narodowej w Łodzi. Co więcej, określony umową cel nabycia (wywłaszczenia) nieruchomości nie jest kwestionowany przez stronę skarżącą. Istotnymi dla sprawy pozostają również te ustalenia faktyczne, z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość nieprzerwanie, począwszy od dnia jej nabycia, była i jest wykorzystywana przez rożnego rodzaju placówki oświatowe, w tym: Liceum Pedagogiczne (1953-1962), II Liceum Pedagogiczne – TPD 1952-1962), I Studium Nauczycielskie (1957-1970), II Studium Nauczycielskie (1959-1966), Okręgowy Ośrodek Metodyczny (1960-1973), Instytut Kształcenia Nauczycieli i Badań Oświatowych (1971-1981), I Instytut Kształcenia Nauczycieli – Oddział Doskonalenia Nauczycieli (1981-1989), Biblioteka Pedagogiczna (1978-nadal), Szkoła Podstawowa nr [...] (do 2014 r.), Centrum Doskonalenia Nauczycieli (1989-1991), Wojewódzki Ośrodek Metodyczny (1991-1992), Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli (1992-nadal). Powyższe potwierdzają między innymi załączone do akt sprawy: pismo Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Ł. z dnia 2 grudnia 2020 r., jak również przedłożona dokumentacja archiwalna w tym między innymi: odbiory techniczne budynków szkolnych z lat 50 i 70 ubiegłego wieku, kserokopie umów dotyczących podziału kosztów eksploatacyjnych budynków i terenu zlokalizowanych przy ul. [...] w Ł., jak również kserokopie kart płac, wykazów słuchaczy, zaświadczeń o przebiegu studiów i nauki, dzienników lekcyjnych za poszczególne lata szkolne, czy też wykazów nieruchomości dla celów podatkowych. Ustalenia w powyższym zakresie nie są w żaden sposób kwestionowane przez stronę skarżącą. Sporną pomiędzy stronami pozostaje natomiast kwestia realizacji celu wywłaszczenia, określonego w umowie sprzedaży, na niezabudowanej części spornej działki o nr ew. [...]. Przy czym co istotne twierdzenie, co do braku realizacji celu wywłaszczenia w tym zakresie, strona skarżąca opiera de facto na aktualnie istniejącym stanie nieruchomości. Skarżąca kwestionuje bowiem trafność stanowiska organów administracji, odnośnie wykorzystania tej części wywłaszczonego terenu jako miejsca prowadzenia zajęć rekreacyjno-ruchowych dla uczniów szkoły, wskazując na brak jakikolwiek dostosowania terenu do tego rodzaju zajęć, podkreślając jednocześnie, że aktualnie ogrodzenie przedmiotowej nieruchomości jest mocno skorodowane i niszczone przez wrastającą w nie roślinność. Sam teren sprawia wrażenie porzuconego i w ocenie strony skarżącej nie spełnia wymogów, które pozwoliłyby uznać, że stanowi teren placówki oświatowej, czy też zorganizowanego parkingu. Odnosząc się do tak zakreślonej kwestii spornej wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który to pogląd Sąd rozpoznający przedmiotową skargę w pełni podziela, iż dokonując oceny realizacji celu wywłaszczenia jakim jest budowa szkoły należy uwzględniać nie tylko budowę samego budynku szkoły, ale także wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych jej towarzyszących (por. wyroki NSA z 5 lutego 2009 r., I OSK 300/08; z 1 października 2014 r., I OSK 173/13; wyrok WSA w Gliwicach z 9 stycznia 2020 r., II SA/Gl 1314/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem "szkoła" to także otoczenie budynku i infrastruktura towarzysząca, na którą składają się powiązane funkcjonalnie, co do zasady wyodrębnione w ramach jednolitego ogrodzenia boiska, budynki gospodarcze, ciągi piesze, dojazdy, czy też wyznaczone miejsca parkingowe. Nie ulega również wątpliwości, że za infrastrukturę towarzyszącą uznać należy szeroko rozumiane tereny zielone, które może nie są wykorzystywane sensu stricte do prowadzenia zajęć lekcyjnych, jednakże mogą stanowić tereny rekreacji, wypoczynku uczniów, czy też strefę ochronną przed hałasem, odgradzającą teren szkoły od drogi. Z dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego, potwierdzonego przeprowadzonymi w dniu 19 stycznia 2021 r. oględzinami na miejscu wynika, iż sporna cześć nieruchomość stanowi wewnętrzny dziedziniec – podwórze szkoły, stanowiący zaplecze placówki. Teren jest ogrodzony, porośnięty wieloletnim drzewostanem, posiada dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący wjazd zlokalizowany od strony południowej działki. Częściowo wykorzystywany jest jako miejsca parkingowe dla pracowników zlokalizowanych przy ul. [...] w Ł. placówek oświatowych. Zgodnie z przedłożonym oświadczeniem Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] z dnia 19 lipca 2021 r., teren do 2010 r. był wykorzystywany przez nauczycieli i uczniów do organizacji zajęć rekreacyjno-sportowych. Powyższe przeznaczenie terenu potwierdza również treść załączonych do akt administracyjnych sprawy kserokopii: Założeń Techniczno-Ekonomicznych budowy na danym terenie Szkoły Podstawowej nr [...], datowanych na wrzesień 1977 r. oraz Protokołu Rady Technicznej nr [...], z których wynika, że istniejąca w południowej części działki zieleń to wartościowy starodrzew podlegający zachowaniu z przeznaczeniem na rekreacje otwartą, wymuszający nietypowy układ boisk i bieżni. W ocenie Sądu powyżej przywołane okoliczności faktyczne oraz zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w sposób bezsporny pozwalają na stwierdzenie, że cel na jaki została wywłaszczona (w drodze zawartej umowy notarialnej) przedmiotowa nieruchomość – budowa szkoły został zrealizowany w całości przed datą złożenia wniosku skarżącej z dnia 6 lutego 2017 r. Sporna nieruchomość w sposób nieprzerwany od momentu jej przejęcia wykorzystywana jest bowiem na cele oświatowe przez funkcjonujące pod wskazanym adresem instytucje. Powyższe oznacza, iż brak jest podstaw do uznania, że nieruchomość ta, czy też jej cześć stała się zbędna na określony cel wywłaszczenia, co uzasadniałoby orzeczenie o jej zwrocie, w oparciu o przepis art. 136 ust. 3 u.g.n., zgodnie z żądaniem skarżącej. Zasadności powyższego twierdzenia nie przeczy argument skargi, co do braku dostosowania spornego terenu do prowadzenia zajęć o charakterze rekreacyjno-sportowym. W tym zakresie po raz kolejny wskazać należy, że przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji, czy też umowie przenoszącej własność, należy rozumieć nie podjęcie prac w ogóle lub też odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona. Natomiast w sytuacji, gdy z zachowanych dokumentów wynika jakie miało być wstępne przeznaczenie przejmowanej nieruchomości, a obecny sposób zagospodarowania i wykorzystania odbiega częściowo od celu pierwotnego, to nie może to być podstawą do zwrotu nieruchomości, jako zbędnej. By przyjąć, że cel wywłaszczenia został zrealizowany wystarczającym jest, aby obszar objęty wywłaszczeniem został zagospodarowany w taki sposób, aby można było utożsamić osiągnięty rezultat z ogólnie nawet określonym celem, dla którego dokonano wywłaszczenia. W takiej sytuacji dochodzi bowiem do modyfikacji celu wywłaszczenia, której nie można utożsamiać z całkowitą zmianą, czy też z rezygnacja z zakładanego celu (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 marca 20018 r., II SA/Kr 1561/17; wyrok WSA w Lublinie z 5 kwietnia 2018 r., II SA/Lu 36/18; wyrok WSA w Gdańsku z 7 lipca 2021 r., II SA/Gd 99/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, co już wyżej wskazano, wobec zrealizowania zasadniczego celu wywłaszczenia-budowy szkoły, uznać należy, iż nawet modyfikacja części planowanych prac towarzyszących, czy też wręcz rezygnacja z ich realizacji, nie wpływająca na zmianę charakteru celu wywłaszczania, nie świadczy, jak podnosi skarżąca o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia. Z uwagi na powyższe bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również podnoszony przez skarżącą zarzut późniejszego częściowego wykorzystania spornej nieruchomości w charakterze parkingu dla pojazdów pracowników szkoły, która to okoliczność w ocenie Sądu w żaden sposób nie wykluczała możliwości wykorzystywania zachowanych terenów zielonych w celach rekreacyjnych przez uczniów i słuchaczy funkcjonujących pod tym adresem placówek oświatowych. Nie sposób pominąć także tej okoliczności, iż w okresie od daty wywłaszczenia nieruchomości, to jest lat 50 ubiegłego stulecia nastąpił znaczny rozwój gospodarczy i cywilizacyjny kraju i społeczeństwa, w wyniku którego samochód wcześniej jako dobro luksusowe obecnie stał się dobrem powszechnym, podstawowym środkiem transportu, co wymagało stworzenia, czy też rozbudowy infrastruktury parkingowej szkoły, która jak już wcześniej wskazano wpisuje się w infrastrukturę towarzyszącą szkoły. Realizacji celu wywłaszczenia nie przeczy także podnoszona zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego argumentacja skarżącej, co do braku dbałości o teren, czy też jego dewastacji, gdyż okoliczności te pozostają bez wpływu na ocenę wystąpienia ustawowych przesłanek zwrotu nieruchomości. Natomiast odnośnie wskazywanych we wniosku skarżącej z dnia 6 lutego 2017 r. "zamierzeń", co do przeznaczenia spornego terenu pod zabudowę usługowo-handlową podkreślić należy, że do oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości bądź też jej części nie można stosować zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po realizacji celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą tej oceny jest wyłącznie okoliczność faktycznego zrealizowania celu określonego w decyzji (umowie) o wywłaszczeniu i nie jest dopuszczalna wykładnia, która wyprowadza zbędność nieruchomości ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Ewentualne przekazanie nieruchomości, na której przez wiele lat realizowano określony cel wywłaszczenia, na realizację innego celu nie może z mocą wsteczną zmienić oceny "konieczności" i "niezbędności" dokonanego przed laty wywłaszczenia na określony cel. Wobec powyższego zarzut skargi, co do naruszenia art. 136 ust. 3 u.g.n. uznać należało za nieuzasadniony. Za chybione Sąd uznał także zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa procesowego. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji, działały na podstawie i w granicach prawa (art. 6 k.p.a.). Organy przeprowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.), a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie Sąd nie związany zarzutami skargi stwierdza, iż w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji doszło do naruszenia przepisu art. 79 § 2 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Z akt sprawy wynika bowiem, iż w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 16 grudnia 2020 r.(doręczone skarżącej w dniu 28 grudnia 2020 r. na wskazany adres do doręczeń) o zamiarze przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, wyznaczonych na dzień 19 stycznia 2021 r., strona pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. wnosiła o odwołanie terminu oględzin i zawieszenie prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego. Powyższe strona argumentowała faktem przebywania w miejscu zamieszkania w Wiedniu, ograniczonymi możliwościami przylotu do Polski związanymi z istniejącą sytuacją pandemiczną oraz chęcią osobistego uczestniczenia w przeprowadzanych czynnościach dowodowych. Wniosek skarżącej o odwołanie terminu oględzin nie został uwzględniony, o czym strona została powiadomiona po dacie ich przeprowadzenia, w treści uzasadnienia postanowienia Starosty Powiatu Łódzkiego Wschodniego z dnia 10 lutego 2021 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że co do zasady naruszenie wynikającego z art. 79 k.p.a. obowiązku organów administracji zawiadomienia strony postępowania, z co najmniej 7 dniowym wyprzedzeniem o zamiarze przeprowadzenia czynności dowodowej oraz umożliwienia stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu stanowi istotne naruszenie przepisów prawa procesowego. W szczególności, gdy w oparciu o tak przeprowadzoną czynność dowodową procedujące w sprawie organy administracji ustaliły zasadniczą cześć stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Wskazać również należy, iż zagwarantowane w art. 79 § 2 k.p.a. prawo do udziału strony w przeprowadzeniu dowodu stanowi uszczegółowienie wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. ogólnej zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co czyni zasadnym stwierdzenie, iż uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia z uwagi na naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. wymaga wykazania związku przyczynowego pomiędzy tym naruszeniem a treścią wydanego rozstrzygnięcia, co w rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu nie miało miejsca. Wskazać bowiem należy, iż przeprowadzone w dniu 19 stycznia 2021 r. oględziny spornej działki o nr ew. [...] potwierdziły de facto jedynie aktualny stan faktyczny istniejący na gruncie, który co należy podkreślić nie był i nie jest w żaden sposób kwestionowany przez żadną ze stron postępowania, a co więcej znajduje swoje potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Podkreślenia również wymaga, że powyższe naruszenie nie było kwestionowane przez skarżącą, jak i jej pełnomocnika zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Tym samym uchylenie kwestionowanych skargą decyzji z uwagi na przeprowadzenie oględzin nieruchomości bez udziału skarżącej, o których co należy podkreślić strona została skutecznie zawiadomiona, stosownie do wymogu wynikającego z art. 79 § 1 k.p.a., celem powtórzenia czynności dowodowej z udziałem strony, która to czynność dowodowa, wobec bezspornego stwierdzenia realizacji celu wywłaszczenia w oparciu o pozostałą zgromadzoną w aktach sprawy dokumentację, pozostawałaby w ocenie Sądu bez jakiegokolwiek wpływu na wynik wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie znajduje uzasadnienia. Wobec powyższego, w realiach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż stwierdzone naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co w konsekwencji uzasadniałoby uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. is
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI