II SA/Łd 129/22

II SA/Łd 129/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Piotr Mikołajczyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 414/23 - Wyrok NSA z 2025-06-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 36a ust. 5, art. 51 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 153, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 26 listopada 2021 r. nr 281/2021 znak WOP.7721.0371.2021.KD w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. dc
Uzasadnienie
II SA/Łd 129/22
U Z A S A D N I E N I E
W dniu 27 stycznia 2017 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wpłynął wniosek U.W. i W. W. zamieszkałych w S. przy ul. [...] z prośbą o przeprowadzenie kontroli prowadzonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w S. przy ul. [...], dz. nr ewid. [...], będącym własnością A. K.
W dniu 22.02.2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie przeprowadził oględziny budynku zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w S.. W wyniku powyższych oględzin, organ stopnia powiatowego ustalił, że budynek stanowiący przedmiot oględzin posiada konstrukcję murowaną z cegły, dach dwuspadowy pokryty papą. Budynek znajduje się w zabudowie pierzejowej i jest dobudowany do budynku na działce sąsiedniej nr [...] należącej do wnioskodawców. Organ ocenił, że ściana szczytowa budynku od strony wschodniej jest ścianą wspólną z budynkiem sąsiednim. Obecny podczas oględzin A.K. oświadczył, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1957 r. i na tę okoliczność przedstawił dokument zatytułowany "Dobrowolna umowa o prawo przybudowy budynku mieszkalnego do ściany już istniejącego budynku murowanego z cegły" Organ l instancji ustalił, że w budynku prowadzone są roboty budowlane, polegające na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, zerwaniu podłóg drewnianych i wykonaniu wylewki tzw. "chudziaka", demontażu stropu (polepy) i wykonaniu stropu z elementów prefabrykowanych Teriva, wykonaniu podciągu przy wspólnej ścianie, wykonaniu nowych tynków, wymianie instalacji elektrycznej oraz wydzieleniu pomieszczenia sanitarnego o wym. 1,0 x 1,7 m. A.K. oświadczył, że budynek stanowiący przedmiot oględzin użytkowany jest jako usługowy od 1962r. i na potwierdzenie tego faktu zobowiązał się dostarczyć zgłoszenie dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku. Inwestor nie posiadał dokumentów dotyczących robót budowlanych, których prowadzenie stwierdzono podczas oględzin. A.K. oświadczył, że pracownia projektowa zajmuje się sprawą uzyskania pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku usługowo - mieszkalnego dwukondygnacyjnego) zlokalizowanego w S. przy ul. [...] na dz. nr ewid. [...]. Ponadto inwestor nie przedstawił pozwolenia na budowę w/w budynku stanowiącego przedmiot oględzin, ponieważ miało się ono znajdować w pracowni projektowej. A.K. zobowiązał się do dostarczenia projektu budowlanego w terminie 7 dni.
Jak wynika z adnotacji urzędowej sporządzonej przez organ l instancji w dniu 23.02.2017 roku, A.K. stawił się w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie. Organ I instancji wykonał kserokopie przedłożonych przez A.K. oryginałów dokumentów, tj. projektu budowlanego z 1957 r. i zaświadczenia z Urzędu Gminy S. z dnia 24.11.2016 r. dot. zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zamierzenia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalno - usługowego na część usługową, na działce nr ewid. [...], obręb S.. Pismem z dnia 07.03.2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalno - usługowym zlokalizowanym na dz. nr ewid. [...] w S. przy ul. [...]. Następnie, organ l instancji wydał postanowienie z dnia 20.03.2017 r., którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową i remontem w budynku mieszkalno - usługowym zlokalizowanym na dz. nr ewid. [...], przy ul. [...] w S. z uwagi na wykonywanie ich bez wymaganego zgłoszenia dającego podstawę do ich prowadzenia, złożonego w organie administracji architektoniczno - budowlanej; nakazał zabezpieczyć budynek poprzez podstemplowanie stropu oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej prawidłowości wykonania robót budowlanych, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.
Ponadto w dniu 30.03.2017 r. organ stopnia powiatowego uzyskał informację z Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Bełchatowie, że Starosta Bełchatowski nie wydał decyzji o pozwoleniu na budowę ani nie przyjął zgłoszenia na przebudowę budynku mieszkalno - usługowego na dz. nr ewid. [...], obr. S., gm. S..
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12.05.2017 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 20.03.2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
W dniu 23.05.2017 r. A.K. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru - Budowlanego w Bełchatowie kopie następujących dokumentów: -zezwolenia na budowę "domu mieszkalnego parterowego murowanego krytego papą częściowo podpiwniczonego na posesji przy ul. [...] w S. dla K. J. zam. S., ul. [...]" z dnia [...].1957 r. znak: [...] wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. Architekta Powiatowego wraz z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do w/w zezwolenia oraz projekt budowlany ze zmianami dotyczącymi usytuowania w/w budynku zaakceptowanymi w dniu 30.05.1957 r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi Wojewódzki Zarząd Architektoniczno - Budowlany Architekta Rejonowego; "Dobrowolnej umowy o prawo przybudowy budynku mieszkalnego do ściany już stojącego budynku murowanego z cegły" zawartej w dniu [...].1957 r. pomiędzy Państwem S.. i C.W. oraz Państwem J. i J. W.; aktu notarialnego Repertorium [...] Nr [...] z dnia [...].2015 r., na mocy którego A.K. stał się wyłącznym właścicielem działki nr ewid. [...] w S. przy ul. [...].
W dniu 10.08.2017 r. do organu stopnia powiatowego wpłynęło kolejne pismo Państwa U. i W. W., którzy przesłali kopię "dobrowolnej umowy o prawo przybudowy budynku mieszkalnego do ściany już stojącego budynku murowanego z cegły" zawartej w dniu [...].1957 r. pomiędzy Państwem S. i C.W. oraz Państwem J.i J. W. W powyższym piśmie podnieśli zarzut, że ściana budynku stanowiącego własność A.K. przy granicy z działką nr ewid. [...] powinna posiadać grubość 24 cm, a wynosi tylko 12 cm, a w części strychowej w/w budynek nie posiada ściany przy granicy z działką nr ewid. [...]. Ponadto, podnieśli, że zdemontowany podczas przebudowy w/w budynku "strop-polepa" był oddzielony od budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] listwą drewnianą grubości ok. 4cm, a obecnie brak jest dylatacji szczelin pomiędzy w/w budynkami.
W dniu 16.08.2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie przeprowadził oględziny w budynku mieszkalno - usługowym zlokalizowanym na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w S.. Jak wynika z protokołu z oględzin: "jest to budynek parterowy, niepodpiwniczony z dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej. Budynek jest wyposażony w inst. wodociągową, kanalizacyjną i elektroenergetyczną. Instalacja c.o. w pomieszczeniu użytkowym - podłogowa zasilana z pieca c.o. na paliwo stałe ekogroszek. Wewnątrz budynku wykonano nowe podłogi - na wylewce betonowej ułożone płytki terakota. Ściany wewnętrzne z cegły, tynkowane maszynowo. Stolarka okienna parteru została wymieniona. W chwili obecnej okna PCV i aluminium od strony frontowej. Stolarka drzwiowa zewnętrzna stalowa, wewnątrz drzwi drewniane. Strop budynku wykonano jako gęsto żebrowy, żelbetowy typu "Teriva 60" z podciągami. Stropodach nie użytkowany. Dach pokryty papą asfaltową. Nie stwierdzono przecieków. W dniu oględzin nie są prowadzone żadne roboty budowlano - remontowe".
Obecny podczas w/w oględzin A.K. załączył do akt sprawy ocenę techniczną prawidłowości wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym z lokalem usługowym zlokalizowanym w S. przy ul. [...], sporządzoną przez arch. T. K. w marcu 2017 r.
W dniu 30.08.2017 r. organ l instancji zwrócił; się do Archiwum Państwowego w P. o udzielenie informacji dotyczących posiadanej ''dokumentacji archiwalnej budynku zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w S. przy ul. [...]. Pismem z dnia 04.09.2017 r. Archiwum Państwowe w P. udzieliło informacji, że nie posiada dokumentacji dotyczącej w/w budynku, ani też nie dysponuje danymi o:ewentualnym miejscu przechowywania takiej dokumentacji.
W dniu 19.09.2017 r. A.K. stawił się w organie instancji celem złożenia wyjaśnień w sprawie dotyczącej wykonanych robót budowlanych oraz okazania oryginałów posiadanych dokumentów dotyczących wybudowania budynku zlokalizowanego w S. przy ul. [...]. A.K. przedstawił oryginały dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego budynku oraz dokumenty dotyczące prowadzonej przez niego w w/w budynku działalności gospodarczej. A.K. oświadczył, że w budynku przy ul. [...] w S. zawsze była prowadzona działalność gospodarcza i pełnił on funkcję mieszkalno - usługową. W projekcie technicznym z 1957r. na rzucie przyziemia jest opisana funkcja jednego pomieszczenia jako sklep, a na elewacji od strony ulicy jest witryna sklepowa. A.K. oświadczył również, że jest przygotowywana dokumentacja techniczna dotycząca rozbudowy, nadbudowy i zmiany sposobu użytkowania parteru z mieszkalno - usługowej na usługową, a poddasze będzie pełniło funkcję mieszkalną.
W dniu 05.10.2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wydał decyzję nr 144/2017, którą umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalno - usługowym zlokalizowanym na dz. nr ewid. [...] przy ul. [...] w S..
Po rozpatrzeniu odwołania U.W. i W.W., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie Nr 144/2017 z dnia 05.10.2017 r., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr 36/2018 z dnia 29.11.2018 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia, że w toku prowadzonego postępowania uwadze organu l instancji uszedł fakt, że przedmiotowy budynek mieszkalno - usługowy nie jest zgodny z projektem budowlanym, stanowiącym załącznik do zezwolenia na budowę z dnia [...] 1957 r. znak: [...] wydanego przez Architekta Powiatowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące wybudowania budynku usługowo - mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., organ l instancji powinien był ponownie przeprowadzić postępowanie w przedmiocie zgodności wybudowania przedmiotowego budynku z pozwoleniem na budowę. W szczególności powinien dokonać ustaleń w zakresie daty wybudowania obiektu, czy inwestor nie uzyskał zamiennej, decyzji o pozwoleniu na budowę pozwalającej na wybudowanie budynku w obecnym kształcie i ustalić czy nie doszło do oddania w/w obiektu do użytkowania.
Pismem z dnia 07.03.2018 r. A.K. poinformował organ l instancji, że zgodnie z jego wiedzą przedmiotowy budynek mieszkalno - usługowy, od chwili wybudowania posiadał taki sam kształt jak obecnie. Ponadto, A.K. wskazał również, że w jego ocenie przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem, na co wskazują przekazane przez niego dokumenty oraz szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w powyższej kwestii.
Pismem z dnia 19.03.2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie zwrócił się do Urzędu Gminy w S. o udzielenie informacji, co do posiadanych dokumentów archiwalnych dotyczących wybudowanego w 1957 r. budynku zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...] w S. przy ul. [...].Pismem z dnia 19.04.2018 r. Urząd Gminy w S. poinformował, że w zasobach archiwalnych nie odnaleziono dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku.
Pismem z dnia 24.07.2018 r. A.K., w nawiązaniu do złożonego przez siebie pisma z dnia 07.03.2018 r., zwrócił się do PINB w Bełchatowie o wydanie decyzji kończącej postępowanie. A.K. po raz kolejny wskazał na "zapisy i korekty robione czerwoną kredką i czarnym atramentem" na posiadanej przez niego dokumentacji projektowej dotyczącej budowy budynku mieszkalno - usługowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w S. przy ul. [...]. W ocenie A.K., powyższe zapisy mają świadczyć o wprowadzeniu zmian w projekcie, które pozwalały na wybudowanie przedmiotowego budynku w jego obecnym kształcie.
W dniu 30.05.2018 r. z aktami sprawy zapoznał się adwokat P.S. - pełnomocnik A.K. (dokument pełnomocnictwa został załączony do akt sprawy).
Pismem z dnia 24.07.2018 r. organ l instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie "wybudowania obiektu mieszkalno - usługowego zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w S. przy ul. [...] z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].1957 r. znak: [...]".
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wydał decyzję Nr 112/2018 z dnia 03.09.2018 r., którą nałożył na A.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczącego budowy budynku mieszkalno - usługowego, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w S., przy ul. [...], zrealizowanego na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].1957 r. znak: [...] w terminie do 30.11.2018 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania U. i W. W. oraz odwołania A.K., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23.01.2019 r., nr 27/2019, uchylił w całości ww. decyzję organu l instancji i nałożył na A.K. obowiązek sporządzenia oraz przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych podczas budowy budynku mieszkalno - usługowego, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w S., przy ul. [...], zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. Architekta Powiatowego z dnia [...].1957 r., znak: [...], w terminie do dnia 30.06.2019 r.
Organ wyjaśnił, że przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zamian. Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone przepisami Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 z późn. zm.) oraz powinien określać ewentualne roboty budowlane konieczne do wykonania w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 24.07.2019 r., sygn. akt II SA/Łd 287/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił w całości decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23.01.2019 r., Nr 27/2019 oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 3.09.2018 r., Nr 112/2018.
W dniu 03.12.2019 r. z całością akt sprawy zapoznał się W. W., z kolei w dniu 13.12.2019 r. z materiałem dowodowym zapoznał się adwokat P. S. - pełnomocnik A.K..
W dniu 12.12.2019 r. do organu l instancji wpłynęło pismo W.W., w którym stwierdzono "niezgodność stanu faktycznego z projektem sporządzonym przez Pracownię Projektowania Architektonicznego "[...] w B. ". Do wskazanego pisma W. W. załączył zdjęcie obrazujące budynek mieszkalno - usługowy, zlokalizowany na dz. nr ewid. [...] w S., przy ul. [...], od strony elewacji północnej.
W dniu 30.12.2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wydał decyzję Nr 323/2019, którą nałożył na A.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczącego budowy budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w S., przy ul. [...], zrealizowanego na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].1957r. znak: [...], w terminie do 29.05.2020 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez A.K., reprezentowanego przez adw. P. S., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 09.06.2020 r., Nr 136/2020, uchylił w całości ww. akt administracyjny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia tutejszy organ wskazał, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych wątpliwości, o których mowa w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24.07.2019 r., sygn. akt II SA/Łd 287/2019.
W dniu 29.07.2020 r. do organu stopnia powiatowego wpłynęło pismo W.W., informujące o tym, że "(...) w przestrzeni internetowej pojawiła się informacja o użytkowaniu pozostałej części (...) budynku w ramach działalności gospodarczej".
W dniu 31.07.2020 r. organ szczebla podstawowego przeprowadził oględziny na przedmiotowym terenie. Z treści protokołu sporządzonego na powyższą okoliczność wynika, że: "na dz. nr ewid. [...], gm. S., przy ul. [...], usytuowany jest budynek mieszkalno-usługowy, niepodpiwniczony. Budynek jednokondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym. Dach dwuspadowy. Kryty papą termozgrzewalną, orynnowany. Wyposażony w instalację elektryczną, wod.-kan., co. Na pierwszej kondygnacji znajdują się pomieszczenia usługowe, pomieszczenie socjalne, wc oraz pokój dzienny, gospodarcze oraz kotłownia. Do pomieszczenia kotłowni oraz pomieszczenia gospodarczego wstęp od strony północnej. Pomieszczenie kotłowni wyposażone w piec ekogroszek. A.K. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego Rep [...] nr [...]. Budynek konstrukcji tradycyjnej, nieotynkowany, nieocieplony. Do wykonania zostały schody zewnętrzne od strony południowej do pomieszczenia mieszkalnego. W pomieszczeniu gospodarczym znajduje się wejście (w stropie) na poddasze nieużytkowe. Do pomieszczenia usługowego oraz pomieszczenia mieszkalnego prowadzą dwa odrębne wejścia znajdujące się w ścianie południowej. Ściana wschodnia przedmiotowego budynku jest ścianą wspólną z budynkiem przy [...]. Wg oświadczenia A.K. oraz na podstawie dokumentu pt. "Dobrowolna umowa o prawo przebudowy budynku mieszkalnego" ściana wschodnia znajduje się na nieruchomości zlok. na dz. [...]. Wg oświadczenia A.K. od momentu nabycia nieruchomości wykonano remont pomieszczeń socjalnego, mieszkalnego, usługowego oraz kotłowni, dokonano wymiany drzwi wewnętrznych oraz drzwi zewnętrznych oraz wykonano wymiany okien drewnianych na okna PCV. Podczas kontroli nieruchomości właściciel nieruchomości przedłożył Plan Orientacyjny z dnia 30.V.1957 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi Wojewódzki Zarząd Architektoniczno-Budowlany, na którym znajduje się zapisek "wyraża się zgodę na wytyczenie bud. A z warunkami, uzgodnień uwidocznionych poprawek: 1) Schody na górę, 2) wykorzystać podcień, 3) dob. front dachu, 4) części frontowe". Przedmiotowy budynek (bez przejazdu) od strony północnej [ma] 9,08 m natomiast od strony południowej 9,00 m. Ściana zachodnia o wymiarach 9,98 m. Przejazd o szerokości od ściany z sąsiednim budynkiem 2,72m. Przejazd wewnątrz 2,65m. Przejazd w świetle ościeżnicy 2,35 m. Wg oświadczenia A.K. w 2017 r. wykonano wymiany stropu drewnianego "polepa" na strop "Teriva 60" gęstożebrowy. Od strony południowej do przejścia możliwość wjazdu przez bramę wjazdową otwieraną do góry natomiast od strony północnej znajduje się brama uchylna wykonana z siatki. Do wykonania pozostał również stopień do drzwi zewnętrznych zlok. w ścianie zachodniej w przejeździe bramowym. Poddasze nieużytkowe znajduje się nad przejazdem oraz budynkiem mieszkalno-usługowym".
Następnie organ l instancji podjął działania związane z pozyskaniem dokumentów "w zakresie zezwolenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...].1957 r., znak: [...], udzielającej Panu J.K. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego parterowego na posesji przy ul. [...] w S. wraz z zatwierdzoną dokumentacją projektową oraz oryginalnym rysunkiem z naniesioną zmianą przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi w dniu 30.VI.1957 r. oraz dokumentacji dopuszczającej w/w obiekt budowlany do użytkowania".
Pismem z dnia 18.08.2020 r. Kierownik Oddziału w S. Archiwum Państwowego w Łodzi poinformował, że w zespole archiwalnym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej i Urzędu Powiatowego w Ł. nie odnaleziono przedmiotowych dokumentów. W piśmie z dnia 18.08.2020 r. Zastępca Dyrektora Archiwum Państwowego w P. wskazał natomiast, że nie posiada w swoim zasobie dokumentacji dotyczącej budowy domu jednorodzinnego przy ul. [...] w S., akcentując jednocześnie, że "pozostałość aktowa byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. znajduje się w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi Oddział w S.".
Pismem z dnia 16.09.2020 r. A.K., reprezentowany przez. adw. P.S., wniósł o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: - oświadczenia J.K., - fotokopii projektu budowlanego wraz z zatwierdzonym przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi projektem zamiennym z dnia 30.05.1957 r.
W dniu 06.10.2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wydał decyzję Nr 148/2020, nakładającą na A.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczącego budowy budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w S., przy ul. [...], zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego i decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. Architekta Powiatowego z dnia [...].1957 r. znak: [...] w terminie do 29.01.2021 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania A.K., reprezentowanego przez adwokata P. S., od ww. decyzji organu l instancji organ szczebla wojewódzkiego decyzją z dnia 15.02.2021 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 06.10.2020 r., Nr 148/2020 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie zaniechał dokonania ustaleń, stosownie do wskazań określonych w decyzji kasacyjnej tutejszego organu z dnia 09.06.2020 r., Nr 136/2020, czy istotne odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].1957 r. znak: [...], wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. Architekta Powiatowego, nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać legalizacji w ramach postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, czy też istotne odstępstwa nie będą mogły być zaakceptowane ze względu na ich nieusuwalną sprzeczność, np. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tudzież z warunkami technicznymi. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie wyjaśnił również istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie, czy zakres robót budowlanych wykonanych przez właściciela budynku mieszkalno-usługowego bezpośrednio przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, może być kwalifikowany jako kontynuacja budowy.
Pismem z dnia 08.03.2021 r. organ stopnia powiatowego zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Do akt sprawy załączono uchwałę Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 24.04.2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy S. a także studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. stanowiące załącznik Nr l do uchwały Nr [...] z dnia 04.11.2014 r.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wydał w dniu 18.03.2021 r. decyzję Nr 39/2021, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A.K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczącego budowy budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] w S., przy ul. [...], zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. Architekta Powiatowego z dnia [...].1957 r. znak: [...] w terminie do 30.06.2021 r.
Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie wniósł A.K., reprezentowany przez adw. P. S. zarzucając organowi l instancji naruszenie art. 36 ust. 5 i art. 36a ust. 5a ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].1957 r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że A.K. przedstawił projekt zamienny zaakceptowany przez Wojewódzką Radę Narodową w dniu 30.06.1957 r. Zarzucono także naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].1957 r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że A.K. przedstawił projekt zamienny zaakceptowany przez Wojewódzką Radę Narodową w dniu 30.06.1957 r. W ocenie odwołującego się doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia, które roboty budowlane zostały wykonane na podstawie dokumentacji z roku 1957, a które stanowiły roboty wymagające zgłoszenia z 2017 r. oraz brak rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść strony, w sytuacji, w której skarżący wykazał, że jego poprzednik prawny uzyskał zezwolenie na budowę obiektu w roku 1957 wraz ze zmianami widocznymi na pierwotnym projekcie budowlanym datowanymi na 30.06.1957 r.
Odwołanie od decyzji wniósł również W.W., wskazując, że organ l instancji błędnie używa nazwy wspólna ściana między budynkami na działce nr ewid. [...] a [...] zlokalizowanych w S. przy ul. [...] i [...].
Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 26 listopada 2021 r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 18.03.2021 r., Nr 39/2021 w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i określił nowy termin wykonania obowiązku na dzień 1 marca 2022 r., utrzymując w mocy rozstrzygnięcie w pozostałej części.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) zmieniona została ustawa z dnia Prawo budowlane. Norma art. 25 powyższej ustawy przewiduje, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Przy czym zgodnie z art. 28 ustawy nowelizującej: do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, a zatem w tym zakresie dotyczącym istotnych odstępstw od projektu architektoniczno - budowlanego stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu po dokonanej nowelizacji.
Stosownie do art. 153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowo-administracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowo-administracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt l SA/Łd 1230/08, LEX 493588). A zatem, skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. Co więcej, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem.
Uwzględniając powyższe, ŁWINB stwierdził, iż wszystkie organy nadzoru budowlanego orzekające w omawianej sprawie związane są oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24.07.2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 287/19.
W powołanym powyżej wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił przy tym uwagę, iż "w przedmiotowej sprawie organy ustaliły w sposób bezsporny, że budynek mieszkalno-usługowy (...) został wybudowany w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].1957 r. znak: [...]. Z ww. dokumentów wynika, że zezwolenie na budowę dotyczyło domu mieszkalnego parterowego murowanego, krytego papą, częściowo podpiwniczonego o wskazanych w projekcie budowlanym parametrach "'planowanej zabudowy. Z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie wynika, że sposób wykonania budynku różni się od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy uznały, iż inwestor zabudował przejazd bramowy w części zachodniej działki w taki sposób, iż stanowi on z budynkiem jedną zwartą bryłę oraz przeniósł klatkę schodową z budynku projektowanego, do powstałego po zbudowaniu przejazdu bramowego pomieszczenia. Niewątpliwie dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy potwierdza zrealizowanie budynku w zabudowie pierzejowej w sytuacji, gdy projekt budowlany takiego rozwiązania nie przewidywał. W związku z powyższym, zmianie uległy parametry charakterystyczne budynku, wg wyliczeń poczynionych przez organ, a mianowicie: - szerokość: z projektowanej 9,00 na 11,43 m, co jest zmianą o 27%; - długość: z projektowanej 10,0 m na 10,38m, co jest zmianą o 3,8 %. Za zmianą szerokości i długości wiąże się również zmiana powierzchni zabudowy oraz kubatury w/w budynku. Porównanie powyższych danych z projektem budowlanym przedmiotowego budynku potwierdziło, że w omawianym przypadku wystąpiła przesłanka wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia z dnia [...].1957 r. znak: [...]. Należy zauważyć jednak, iż w ocenie Sądu (...), organy nadzoru nie odniosły się należycie i nie zbadały kwestii, iż obecnie jest to budynek parterowy, niepodpiwniczony z dachem dwuspadowym konstrukcji drewnianej (protokół z oględzin z dnia 16 sierpnia 2017 r.), że bezpośrednio przed wszczęciem postępowania wykonywano roboty budowlane związane po części ze zmianą sposobu użytkowania obiektu, a które mogły oddziaływać na nieruchomości sąsiednie (zabudowa pierzejowa) i jak należy roboty te zakwalifikować, szczególnie wobec wątpliwości co do ich legalności zważywszy okoliczności sprawy (wg oświadczenia właściciela budynek został w całości ukończony i jest użytkowany od 1962 r.), a co niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy", wskazując jednocześnie, że "(...) projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego (nie może przy tym budzić wątpliwości czy wykonane prace mogą być w ramach tegoż postępowania rozpatrywane), albowiem musi on uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem (o ile można je rozpatrywać w ramach realizacji inwestycji prowadzonej w oparciu o udzielone pozwolenie), w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo, a także te prace, które niezbędne są do doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 P. b".
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, jest uprawnione tylko i wyłącznie w sytuacji stwierdzenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego, że dana inwestycja jest wykonywana z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę, zatwierdzonego projektu budowlanego lub obowiązujących przepisów. Przy czym, co do zasady, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane).
Zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c) liczby kondygnacji; 3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d; 7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.
W przypadku ustalenia, że istotne odstępstwa faktycznie miały miejsce przed 31 maja 2004 r. kierować się powinno stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. (sygn. akt. II SA/Łd 780/19). W niniejszym wyroku wskazano "(...) definicję istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego zawartą w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane można stosować jedynie do robót budowlanych, które zostały wykonane po 31 maja 2004 r. Natomiast odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, których dopuszczono się przed tym dniem muszą być oceniane bez pomocy tej definicji (...)". Stanowisko wyrażone w ww. wyroku wpisuje się w ugruntowaną linię w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt: II OSK 1113/18, wskazał, iż "Przepis art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane w postaci, która zawiera wskazówki co do tego, jakie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać za istotne, obowiązuje od 31 maja 2004 r. (art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, Dz. U. Nr 93, póz. 888 ze zm.). Wcześniej w ustawie Prawo budowlane nie było żadnej definicji istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu budowlanego. Jednocześnie przepisy przejściowe zawarte w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane nie obejmowały sytuacji, która polega na tym, że od zatwierdzonego projektu budowlanego odstąpiono przed wejściem jej w życie. Oznacza to, że definicję istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego zawartą w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane można stosować jedynie do robót budowlanych, które zostały wykonane po 31 maja 2004 r. Natomiast odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, których dopuszczono się przed tym dniem muszą być oceniane bez pomocy tej definicji. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w stanie prawnym, w którym nie było ustawowej definicji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, organy administracji cieszyły się większym marginesem swobodnego uznania - patrz: wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2957/14 (...)". Analogiczne stanowisko zostało zajęte również, przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt: II OSK 2957/14 oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 01 lipca 2020 r., II SA/Gd 653/19.
Jak wskazał organ l instancji: "w niniejszym postępowaniu jednoznacznie stwierdza się, że wprowadzono samowolne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do wydanego zezwolenia Prezydium Państwowej Rady Narodowej z dnia [...].1957 r. znak: [...] na budowę domu mieszkalnego parterowego murowanego krytego papą częściowo podpiwniczonego poprzez zabudowanie przejazdu bramowego w części zachodniej działki, w taki sposób, iż stanowi on z budynkiem jedną bryłę na przeniesieniu klatki schodowej z budynku projektowanego, do powstałego po zabudowaniu przejazdu bramowego pomieszczenia oraz nie wykonaniu projektowanego częściowego podpiwniczenia. W związku z powyższym, zmianie uległy parametry charakterystyczne budynku, a mianowicie: szerokość z projektowanej ściany północnej 8,80 m na 11,80 m, co jest zmianą o 34%, projektowanej ściany południowej 8,80 m na 11, 72 m, co jest zmianą o 33% oraz długość: z projektowanej 9, 50 m na 9, 98 m co jest zmianą o 5%. W związku z powyższym należy uznać ww. zmiany jako zmiany istotne". Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w powoływanym wyroku (II SA/Łd 287/19) skonstatował: "nie budzi również wątpliwości Sądu ustalenie przez organ, że obiekt zrealizowano z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę".
Wobec powyższego, sam fakt odstępstw, które należy uznać w świetle aktualnie obowiązującego prawa za istotne, jest bezsporny i niekwestionowalny. Jednocześnie w nawiązaniu do powołanego orzecznictwa wskazać trzeba, że udowodnienie "istotności" odstępstw lub .ich "nieistotności", należy do organów nadzoru budowlanego, które w kwestii robót budowlanych wykonywanych przed rokiem 2004 r. korzystać mogą z większego luzu decyzyjnego w tej materii. Przy czym sam brak definicji istotnych odstępstw przed rokiem 2004 w ustawie Prawo budowlane, nie może oznaczać, że organy nie mogą posiłkować się innymi środkami, niż późniejsza definicja ustawowa, by dokonać kwalifikacji stwierdzonych względem projektu budowlanego zmian jako zmian o charakterze istotnym, bo tylko zmiany istotne warunkują prowadzenie postępowania naprawczego. Wszelkie konsekwencje materialnoprawne i formalnoprawne związane są wyłącznie z odstąpieniami istotnymi, które są dopuszczalne po uzyskaniu przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a dokonane bez wymaganego pozwolenia - skutkuje wstrzymaniem robót budowlanych i przeprowadzeniem postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 oraz uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok WSA w Krakowie z 30.11.2017 r., II SA/Kr 1127/17; A. Ostrowska, Komentarz do arŁ:36 (a) ustawy - Prawo budowlane, LEX/el. teza 5). Jak wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego: "odstąpienie nieistotne nie kreuje sprawy administracyjnej i nie stanowi podstawy do prowadzenia postępowania jurysdykcyjnego przez organ nadzoru budowlanego; a jeżeli mimo to zostało ono wszczęte - podlega umorzeniu (por. Wyrok WSA w Krakowie z dnia 30.11.2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1127/17).
Przechodząc do kwestii możliwości legalizacji ustalonych odstępstw, organ l instancji stwierdził, że zachodzi zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy S. (miejscowy plan zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 30.12.2008 r. a następnie zmieniony uchwałą Rady Gminy S. Nr [...] z dnia 24.04.2018 r.). Przedmiotowa inwestycja pozostaje również zgodna ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy S. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Urzędy Gminy S. z dnia 4 listopada 2014 r. Należy w tym miejscu podkreślić, że w przypadku postępowania naprawczego zgodność obiektu budowlanego z ładem architektoniczno-budowlanym podlega ocenie z perspektywy przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania przez organy administracji publicznej. Kluczowe jest bowiem wtedy udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy dany obiekt budowlany odpowiada wymaganiom istniejącego, a nie przeszłego, ładu przestrzennego. Pogląd ten należy uznać za dominujący w orzecznictwie (za: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20.05.2016 r., sygn. akt II SA/Po 1162/15 zob. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 706.14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 1547/15, tamże; wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., l! OSK 2752/13, tamże). Przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem MU - który zgodnie z § 34 ust. 1 planu miejscowego oznacza tereny o podstawowym przeznaczeniu zabudowy mieszkaniowej zwartej wraz z usługami o charakterze śródmiejskim o znaczeniu gminnym i lokalnym, w tym usług z zakresu m. in. handlu, rzemiosła, drobnych usług podstawowych i produkcyjnych. Ponadto dopuszcza się - wymienność funkcji mieszkaniowej na usługową bądź odwrotnie, które są funkcjami równorzędnymi. Co więcej, § 34 ust. 5 planu miejscowego dopuszcza lokalizację budynków, odbudowę, nadbudowę i rozbudowę istniejących budynków w granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3,0 m, a nie mniejszej niż 1,5 m w sytuacji istniejących działek węższych niż określone w ustaleniach ogólnych, nieposiadających realnej możliwości ich poszerzenia, niezależnie od terminu realizacji zabudowy na działce sąsiadującej, pod warunkiem nie ograniczania możliwości zabudowy na działce sąsiedniej.
W ocenie ŁWINB, organ l instancji zasadnie zatem uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany pozostaje zgodny z obowiązującym na terenie jego lokalizacji porządkiem planistycznym. Również za zasadne przyjął uznanie zgodności obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi, w świetle oceny technicznej wykonanej przez osobę uprawnioną, inż. arch. T. K., dokonanej na podstawie oględzin, pomiarów, stanu technicznego, obowiązujących norm oraz analizy obciążeń wykonanej konstrukcji.
Przedmiotem analizy organu stopnia powiatowego miała być również kwestia kwalifikacji wykonywanych robót budowlanych poprzedzających wszczęcie przedmiotowego postępowania. Według organu l instancji roboty budowlane wykonywane przez inwestora bezpośrednio przed wszczęciem postępowania należy uznać za kontynuację pierwotnej budowy. Jak wskazał: do zakończenia całej inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego pozostały do wykonania: roboty budowlanej związane z wykonaniem okładziny ścian zewnętrznych, wykonaniem schodów zewnętrznych przy ścianie południowej prowadzących do pomieszczenia mieszkalnego oraz schodów zewnętrznych przy ścianie: południowej prowadzących do pomieszczenia usługowego. Nie odnaleziono również dokumentacji, która dopuszczałaby przedmiotowy obiekt do użytkowania. Zdaniem organu szczebla podstawowego zakres robót budowlanych wykonanych przez właściciela budynku mieszkalno-usługowego bezpośrednio przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, powinien być kwalifikowany jako kontynuacja budowy, niezależnie od faktu, że budowa obiektu prowadzona była od lat 60. i był on później wykorzystywany na cele usługowe oraz mieszkalne. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w kwestii wykładni określenia "zakończenia" budowy należy mieć na uwadze orzecznictwo sądowo-administracyjne dotyczące art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak wskazuje doktryna prawa budowlanego: "w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.06.1996 r. (SA/Wr 2735/95) sąd przyjął, że przez zakończenie budowy w znaczeniu techniczno-budowlanym należy rozumieć spełnienie przez inwestora warunków przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. O zakończeniu budowy obiektu budowlanego można więc mówić, gdy odpowiada on warunkom, jakie przewiduje prawo budowlane wobec budowy legalnej przy zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Obiekt ten powinien być w takim stanie, aby mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i aby można go było przekazać do normalnej eksploatacji i użytkowania". (Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. BECK 2020, s. 600). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 1997 r. (sygn. akt II SA/Kr 998/96), stwierdził, że za zakończenie budowy obiektu budowlanego przyjmuje się doprowadzenie budowy do stanu, w którym - chociaż to nawet częściowo - jest możliwe przystąpienie do użytkowania takiego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. A w wyroku z dnia 5 lipca 1999 r. (sygn. akt V SA 1632/96) NSA wywiódł, że za zakończenie budowy obiektu w sensie techniczno-budowlanym może być uznany taki stan obiektu, który pozwala na jego przekazanie do normalnej, przynajmniej w części eksploatacji i użytkowania.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej zarówno w odwołaniu A.K., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponownie, iż w wyroku z dnia 24.07.2019 r., II SA/Łd 287/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zajął jednoznaczne stanowisko, że "co do zasady prawidłowym jest zastosowanie przez organ do oceny kontrolowanego obiektu aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego, w szczególności w tym zakresie, w jakim obiekt zrealizowany został w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].1957 r. znak: [...], bowiem znajduje to uzasadnienie w treści przywołanego przez organ art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, że bez względu na to, czy roboty budowlane zostały wykonane przed dniem 1 stycznia 1995 r., czy po tej dacie, postępowanie w sprawie odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę winno być prowadzone w trybie i na zasadach określonych w art. 50 i 51 Prawa bud. (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1433/15, Lex nr 2328906). Nie budzi również wątpliwości Sądu ustalenie przez organ, że obiekt zrealizowano z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę". Nie można się wobec tego zgodzić z twierdzeniem skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, co winno skutkować jego umorzeniem. Opisana już powyżej norma art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Nie można w świetle zebranego materiału dowodowego, przyjąć twierdzeń skarżącego, że nie doszło do odstępstw w zakresie wymiarów spornego budynku względem wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przechodząc zaś do kwestii zmiany sposobu użytkowania budynku i nałożenia na A.K. kwoty 75.000 zł z tytułu opłaty legalizacyjnej za zmianę sposobu użytkowania, organ zauważył, że stanowiło to przedmiot odrębnego postępowania, i postanowieniem ŁWINB Nr 16/2019 z dnia 28.01.2019 r. postępowanie dot. zmiany sposobu użytkowania części budynku usługowego, w dawnej części mieszkalnej, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej - [...] w S. przy ul. [...], dz. nr ewid. [...] obręb [...] S., zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Wobec umorzenia postępowania w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części mieszkalnej budynku mieszkalno - usługowego, obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej również upadł jako bezprzedmiotowy.
Reasumując, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że organ stopnia podstawowego prawidłowo orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego o obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w ramach trwającego postępowania naprawczego. Jako że w toku postępowania odwoławczego doszło do upływu terminu wykonania obowiązku, organ postanowił skorzystać z przyznanych mu mocą art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a kompetencji kasacyjno - reformatoryjnych i zmienić termin na dokonanie wskazanych czynności, ustalając jego koniec na dzień 1 marca 2022 r.
Odnosząc się zaś do odwołania W. W., ŁWINB wskazał, że kwestia robót budowlanych wykonywanych do tej pory przez inwestora, powinna być uwzględniona w projekcie budowlanym zamiennym, podobnie jak odniesienie się do kwestii technicznych związanych z prawidłową i wymaganą przez przepisy prawa budowlanego, grubością ściany nośnej budynku.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 36 ust. 5 i art. 36a ust. 5a ustawy Prawo Budowlane poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].19577 r. znak: [...] w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, iż przepis ten nie powinien zostać zastosowany, ponieważ zarówno wymiary budynku nie uległy zmianie, jak i jego konstrukcja, tj. nie doszło do zamurowania bramy wjazdowej, nie powstało w miejscu bramy nowe pomieszczenie i nie zbudowano w nim klatki schodowej;
2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym poprzez brak ustalenia prawidłowych wymiarów obiektu, okoliczności związanych z faktycznym brakiem zamurowania bramy wjazdowej oraz brakiem wymurowania klatki schodowej w pomieszczeniu, które miało powstać w bramie wjazdowej, a faktycznie nie powstało;
3) art. 132 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i nieumorzenie postępowania z uwagi na jej bezprzedmiotowość, podczas gdy powinna ona zostać z uwagi na naruszenie przepisu art. 132 § 1 k.p.a. uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone z uwagi na brak zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego oraz brak istotnych odstępstw w rozumieniu art. 36 ust. 5 i art. 36a ust. 5a ustawy Prawo Budowlane;
Autor skargi podniósł także sprzeczność istotnych ustaleń organu I i II instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy i spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych, a to: - przyjęcie, iż nastąpiła zmiana wymiarów obiektu w sytuacji, w której ma ona nadal wymiary z pierwotnego zezwolenia na budowę, - przyjęcie, iż nastąpiło zamurowanie bramy wjazdowej usytuowanej na ścianie frontowej obiektu, w sytuacji, w której brama wjazdowa nadal istnieje i nigdy nie była zamurowana, - przyjęcie że nastąpiło wybudowanie klatki schodowej w pomieszczeniu które miało powstać na obszarze bramy wjazdowej, w sytuacji, w której brama wjazdowa nadal istnieje i nie ma w niej klatki schodowej.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W piśmie z dnia 3 października 2022 r. W.W. wskazał m.in., że przejazd bramowy został zabudowany nielegalnie. S.. i C.W. spisali umowę pozwalającą J. i J.K. na budowę domu od strony sąsiadów, za uszkodzenia otrzymali ekwiwalent pieniężny. Zostali jednak oszukani przez p. K., gdyż ściana zamiast 24 cm, miała 12 cm, a w części strychowej nie ma ściany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842), powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa". W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 27 lipca 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnicy postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 29 sierpnia 2022 r.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 27 lipca 2022 r.).
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z uwagi na fakt, że sprawa nałożenia obowiązku przedstawienia projektu zamiennego była już przedmiotem badania przez tut. Sąd w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 24 lipca 2019 r., II SA/Łd 287/19, w kontrolowanej sprawie znaczenie ma również regulacja zawarta w art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że związanie samego sądu administracyjnego oceną i wskazaniami co dalszego postępowania, w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1889/12, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie podkreślono, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 55/13, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka zaś sytuacji nie ma miejsca w kontrolowanej sprawie, a zatem Sąd z uwagi na fakt, iż wskazany wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 lipca 2019 r. uzyskał przymiot prawomocności zobowiązany był zastosować się również do regulacji zawartej w art. 170 p.p.s.a. W świetle zaś tego przepisu, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach, a także co istotne organy administracji zrealizowały wytyczne zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 24 lipca 2019 r., II SA/Łd 287/19, co tym samym uzasadniało oddalenie skargi.
Materialnoprawną podstawą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stał się art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), który reguluje tryb i zasady postępowania naprawczego, zmierzającego do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W tym celu w zależności od rodzaju dokonanego naruszenia przewidziano trzy sposoby przywrócenia tego stanu. Jednym z nich jest sytuacja, gdy w sposób istotny inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego - wówczas właściwy organ jest zobowiązany do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane).
W pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że prawidłowość zastosowania w przedmiotowej sprawie aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego, w szczególności w tym zakresie, w jakim obiekt zrealizowany został w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1957 r. potwierdzona została już w wyroku o sygn. akt II SA/Łd 287/19, w którym wskazano, że "bez względu na to, czy roboty budowlane zostały wykonane przed dniem 1 stycznia 1995 r., czy po tej dacie, postępowanie w sprawie odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę winno być prowadzone w trybie i na zasadach określonych w art. 50 i 51 P.b. (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1433/15, Lex nr 2328906)".
Co istotne dla zakresu kontroli w niniejszym postępowaniu Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lipca 2019 r., II SA/Łd 287/19 wyraźnie stwierdził, że "nie budzi również wątpliwości Sądu ustalenie przez organ, że obiekt zrealizowano z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę". Sąd uznał także, że "z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie wynika, że sposób wykonania budynku różni się od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy uznały, iż inwestor zabudował przejazd bramowy w części zachodniej działki w taki sposób, iż stanowi on z budynkiem jedną zwartą bryłę oraz przeniósł klatkę schodową z budynku projektowanego, do powstałego po zbudowaniu przejazdu bramowego pomieszczenia. Niewątpliwie dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy potwierdza zrealizowanie budynku w zabudowie pierzejowej w sytuacji, gdy projekt budowlany takiego rozwiązania nie przewidywał".
W świetle takiej oceny okoliczności faktycznych przez Sąd we wcześniej zapadłym wyroku, wobec braku dokonania ustaleń odmiennej treści, należy uznać, że istniejący budynek znacznie odbiega od legalnie zatwierdzonego projektu budowlanego, a odstępstwa te mają charakter istotny. Jako że w kwestii tej wypowiedział się Sąd w sposób stanowczy i wiążący, nie mogą okazać się skuteczne twierdzenia skargi, że "wymiary budynku nie uległy zmianie jak i jego konstrukcja, tj. nie doszło do zamurowania bramy wjazdowej, nie powstało w miejscu bramy nowe pomieszczenie i nie zbudowano w nim klatki schodowej", co zdaniem skarżącego świadczy o bezzasadnym przyjęciu, że mamy do czynienia z istotnymi odstępstwami. O bezzasadności twierdzeń skargi świadczy również zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna.
Podzielić należy również stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że definicję istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego zawartą w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane można stosować jedynie do robót budowlanych, które zostały wykonane po 31 maja 2004 r. Natomiast odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, których dopuszczono się przed tym dniem muszą być oceniane bez pomocy tej definicji.
Wprowadzenie zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do wydanego zezwolenia Prezydium Państwowej Rady Narodowej z dnia [...] 1957 r. na budowę domu mieszkalnego parterowego murowanego krytego papą częściowo podpiwniczonego poprzez zabudowanie przejazdu bramowego w części zachodniej działki, przeniesienie klatki schodowej oraz niewykonaniu projektowanego częściowego podpiwniczenia spowodowało zmianę parametrów charakterystycznych budynku, a mianowicie uległa zmianie: szerokość projektowanej ściany północnej z 8,80 m na 11,80 m, co jest zmianą o 34%, ściany południowej z 8,80 m na 11,72 m, co jest zmianą o 33% oraz długość z projektowanej 9,50 m na 9,98 m co jest zmianą o 5%. Wielkość zmian i ich charakter uprawnia do przyjęcia, że zmiany te mają charakter istotny.
Podkreślenia wymaga przy tym, że nie podlega obecnie dyskusji fakt, że zmiany te miały charakter samowolny. Okoliczność naniesienia napisów i korekt czerwoną kredką i czarnym atramentem na posiadanej przez skarżącego dokumentacji projektowej dotyczącej budowy budynku mieszkalno-usługowego nie została bowiem przez Sąd rozpoznający sprawę o sygn. akt II SA/Łd 287/19 uznana za równoznaczną z uzyskaniem pozwolenia na zmiany w zatwierdzonym już projekcie budowlanym.
Na akceptację zasługuje stanowisko organów, że zachodzi zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Gminy S. (miejscowy plan zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 30.12.2008 r. a następnie zmieniony uchwałą Rady Gminy S. Nr [...] z dnia 24.04.2018 r.). Przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem M.U - który zgodnie z § 34 ust. 1 planu miejscowego oznacza tereny o podstawowym przeznaczeniu zabudowy mieszkaniowej zwartej wraz z usługami o charakterze śródmiejskim o znaczeniu gminnym i lokalnym, w tym usług z zakresu m. in. handlu, rzemiosła, drobnych usług podstawowych i produkcyjnych. Ponadto dopuszcza się - wymienność funkcji mieszkaniowej na usługową bądź odwrotnie, które są funkcjami równorzędnymi. Co więcej, § 34 ust. 5 planu miejscowego dopuszcza lokalizację budynków, odbudowę, nadbudowę i rozbudowę istniejących budynków w granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3,0 m, a nie mniejszej niż 1,5 m w sytuacji istniejących działek węższych niż określone w ustaleniach ogólnych, nie posiadających realnej możliwości ich poszerzenia, niezależnie od terminu realizacji zabudowy na działce sąsiadującej, pod warunkiem nie ograniczania możliwości zabudowy na działce sąsiedniej.
Jak wynika z wytycznych zawartych w poprzednim wyroku tut. Sądu przedmiotem analizy organów miały stać się również kwestie kwalifikacji wykonywanych robót budowlanych poprzedzających wszczęcie przedmiotowego postępowania. W ocenie Sądu sposób kwalifikacji przez organy wykonywanych przez inwestora bezpośrednio przed wszczęciem postępowania można uznać za kontynuację budowy, niezależnie od faktu, że budowa obiektu prowadzona była od lat 60. i był on później wykorzystywany na cele usługowe oraz mieszkalne, jako że brak jest dokumentacji, która dopuszczałaby przedmiotowy obiekt do użytkowania. Dokonana kwalifikacji umożliwi również kompleksowe ujęcie dokonanych robót budowlanych w przedstawianym projekcie zamiennym, co przyczyni się do oceny wpływu inwestycji na prawa właścicieli nieruchomości sąsiednich w kontekście zgłaszanych przez skarżących zastrzeżeń.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
cd