II SA/Łd 1268/03

II SA/Łd 1268/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Furmanek
Małgorzata Łuczyńska
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 17 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant: Asystent sędziego Piotr Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi ze skargi I.F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania odwoławczego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania I.F. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zameldowania E.D. na pobyt stały w lokalu nr 5 przy ul. A 11 w Ł., umorzył postępowanie odwoławcze.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 9 ust, 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960} Prezydent Miasta Ł. orzekł o zameldowaniu E.D. na pobyt stały w lokalu nr 5 przy ul. A 11 w Ł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek E.D., która oświadczyła, że w wyżej wskazanym lokalu przy ul. A w Ł. zamieszkuje od 7 marca 2003r. Organ meldunkowy ocenił, iż postępowanie wyjaśniające potwierdziło fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni w ww. lokalu. Ponadto ustalono, iż głównym najemcą lokalu jest K.J., która uzyskała tytuł prawny do lokalu w dniu 2 grudnia 2002r, na podstawie skierowania Urzędu Miasta Ł., w którym jako osobę uprawnioną do zamieszkiwania ujęto również E.D. Przedmiotową decyzję doręczono "do wiadomości" m.in. I.F., która wcześniej informowała organ administracji o złożeniu do sądu powszechnego wniosku o ubezwłasnowolnienie K.J. i wnosiła o niemeldowanie nikogo w jej lokalu.
Od powyższej decyzji odwołała się I.F. wskazując, że E.D. nie zamieszkuje w lokalu nr 5 przy ul. A 11. Odwołująca wniosła też o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] do dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. o ubezwłasnowolnieniu K.J., będącej najemcą ww. lokalu.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] wydał wskazaną na wstępie decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze. Organ II instancji uznał, że I.F. nie jest stroną postępowania i nie ma legitymacji do wniesienia odwołania w myśl art. 127 § 1 w związku z art. 28 K.p.a. Określony podmiot jest stroną, o ile posiada w danym postępowaniu interes prawny lub obowiązek prawny lub o ile żąda się postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek.
Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego Wojewoda [...] wskazał,
że interes prawny można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego, a więc w
niniejszej sprawie z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach
osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 roku Nr 87, póz, 960 z późn. zm.).
Zdaniem organu odwoławczego legitymacja procesowa strony w sprawie zameldowania
przysługuje, w myśl art 29 ww. ustawy, wynajmującemu, najemcy, osobie posiadającej spółdzielcze prawo do lokalu lub właścicielowi lokalu. I.F. nie posiada tytułu prawnego do lokalu przy ul. A 11 m. 5 w Ł., a zatem nie ma interesu prawnego, ani obowiązku prawnego w zakresie spraw meldunkowych. Jednocześnie organ wskazał, iż I.F. nie posiada stosownego dokumentu, upoważniającego ją do działania w imieniu najemcy omawianego lokalu - K.J..
Reasumując Wajewoda [...] stwierdził, że wszczęte przez I.F.
postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, bowiem skarżąca nie spełnia
przesłanek wypływających z art. art. 28, 29 i 30 k.p.a.
W dniu 13 sierpnia 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wpłynęła skarga I.F. na wskazaną wyżej decyzję Wojewody [...]. I.F. wniosła o jej uchylenie jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. w sprawie zameldowania E.D. z powodu naruszenia art. 9 pkt 2 i art. 29 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Uzasadniając skargę I.F. wyraziła przekonanie, że jej obowiązkiem było poinformowanie organów obu instancji, iż K.J. została uznana przez lekarzy psychiatrów za osobę niezdolną do decydowania o swoich poczynaniach i do czasu zakończenia przez Sąd Okręgowy w Ł. sprawy o jej ubezwłasnowolnienie nikt z członków rodziny nie może sobie rościć prawa do zameldowania się w mieszkaniu K.J. przed nabyciem uprawnień przedstawiciela ustawowego ustanowionego przez Sąd.
W ocenie skarżącej zameldowanie córki jej brata - E.D. w mieszkaniu K.J. nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. E.D. nigdy nie mieszkała wspólnie z K.J. w lokalu nr 5 przy ul. B nr 91 w Ł. E.D. zameldowała się w ww lokalu nie posiadając stosownych dokumentów upoważniających ją do zameldowania się bez zgody K.J. i wbrew jej
woli. Skarżąca stwierdziła, że E.D. nie nabyła uprawnień do zameldowania się w lokalu nr przy ul. A nr 11 w Ł., którego najemcą była K.J..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 17 lutego 2004r. skierowanym do Sądu I.F. wniosła o przesłuchanie w charakterze świadków sąsiadki K.J. na okoliczność potwierdzenia faktu, że E.D. nigdy nie zamieszkiwała wspólnie z K.J. lokalu nr 5 przy ul. B 91 w Ł.
Skarżąca stwierdziła, że w jej ocenie zeznania świadków i potwierdzona dokumentami choroba psychiczna K.J. wskazują, iż zameldowanie E.D. w lokalu nr 5 przy ul. B 91 w Ł. narusza art. 9 pkt 2 i art. 29 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tym samym, w ocenie skarżącej E.D. nie nabyła uprawnień do zameldowania się pod w nowym miejscu zamieszkania K.J. przy ul. A w Ł..
Skarżąca poinformowała, również że w dniu [...] Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie oznaczonej sygn. akt [...] wydał postanowienie o ubezwłasnowolnieniu całkowitym K.J., Wskazała też, że przed Sądem Rejonowym w Ł. toczy się postępowanie w sprawie o ustanowienie opiekuna prawnego dla K.J. (sprawa oznaczona sygn. akt [...]).
W dniu 9 września 2004r. do Sądu wpłynęło kolejne pismo skarżącej, w którym zawarła swoje stanowisko odnoście treści niektórych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych.
W dniu 14 października 2004r. Sąd postanowił odroczyć rozprawę i zobowiązać pełnomocnika skarżącej - M.F. do poinformowania Sądu o zakończeniu postępowania w sprawie dotyczącej ustanowienia opiekuna prawnego dla K.J. ([...]) oraz o osobie opiekuna.
Pismem z dnia 22 marca 20Q6r, I.F. powiadomiła Sąd o fakcie śmierci K.J. w dniu 14 lutego 2006r. oraz o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie o ustanowienie opieki dla wyżej wymienionej. Do pisma załączono odpis skrócony aktu zgonu oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. -Ś. w Ł. z dnia [...] w sprawie o sygn. [...]. W dniu 9 maja 2006r. do Sądu wpłynęło pismo I.F., w którym skarżąca poinformowała, iż Administracja Nieruchomości [...] zawarła z E.D. umowę najmu lokalu nr 5 przy ul. A 11.
Na rozprawie w dniu 17 maja 2006r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż popiera skargę i wniósł o uznanie, iż zameldowanie E.D. w mieszkaniu K.J. było niezgodne z prawem. Oświadczył ponadto, że jego żona opiekowała się zmarłą i czyniła starania by zostać opiekunem prawnym K.J. oraz że E.D. nigdy nie mieszkała z K.J. i nie opiekowała się nią.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.), z dniem 1 stycznia 2004r. utraciła moc ustawa 2 dnia 11 rnaja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Z tą datą sądownictwo administracyjne stało się dwuinstancyjne, przy czym w pierwszej instancji orzekają wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, póz. 1269).
Stosownie do brzmienia art. 97 § 1 pierwszej z wymienionych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze treść cytowanego przepisu art. 97 § 1 sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez ten sąd na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) -dalej cytowanej w skrócie jako p.p.s.a..
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Przy czym w myśl art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Powyższe oznacza, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego aktu ocenia, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy p.p.s.a., decyzja zaś lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na
wynik sprawy.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] Sąd zważył, co następuje.
Jako podstawę prawną powyższej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję uznając, iż postępowanie odwoławcze zainicjowane przez I.F. jest bezprzedmiotowe, bowiem zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. postępowanie odwoławcze może wszcząć wyłącznie podmiot będący stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. W myśl art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Organ odwoławczy uznał, że I.F. nie ma interesu prawnego a zatem nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zameldowania E.D. Stosownie do przywołanego przepisu art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma zatem ustalenie czy Wojewoda [...] prawidłowo ocenił iż I.F. nie jest stroną z uwagi na brak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zameldowania E.D. na pobyt stały w lokalu nr 5 przy ul. A 11 w Ł. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym (a zatem i postępowaniu administracyjnym odwoławczym), to znaczy ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania fub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania, Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuacje, w której dany podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA z dnia 27 września 1999r. sygn. akt IV SA 1285/98 Lex nr 47898, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004r. sygn. akt OSK 919/04 opubl. ONSAfWSA 2005/5/22, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 grudnia 2004r. sygn. akt !l SA/Ka 488/03 opubl. ZNSA).
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że I.F. nie ma interesu prawnego, a zatem nie jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie zameldowania E.D. na pobyt stały w lokalu nr 5 przy ul. A 11 w Ł. Należy uznać, że w sprawach dotyczących zameldowania, podmioty którym przysługuje status strony postępowania zostały wymienione w art. 29 ustawy z dnia 9 kwietnia 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87r póz. 960 ze zm.). Przepis ów określa podmioty, na których ciąży obowiązek potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy (ust. 1) oraz obowiązek zawiadomienia właściwego organu o stałym lub czasowym pobycie innej osoby w ich lokalach oraz o opuszczeniu przez nią tego lokalu, jeżeli osoba ta nie dopełniła obowiązku meldunkowego (ust.2). Do kręgu tych osób należą wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu oraz właściciel lokalu. Na podstawie ww. przepisu stroną postępowania w sprawie o zameldowanie będzie również osoba zgłaszająca pobyt stały oraz osoba, która nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Jest okolicznością niesporną w rozpoznawanej sprawie, iż I.F. nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu przy ul. A w Ł., nie jest jego właścicielką, wynajmującym jak również najemcą oraz nie posiada spółdzielczego prawa do tego lokalu, W konsekwencji, w ocenie Sądu, Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że skarżąca nie posiada interesu prawnego a zatem nie może być stroną postępowania w sprawach dotyczący zameldowania lub wymeldowania określonych osób ze wskazanego lokalu. Tym samym skarżąca nie posiada również legitymacji procesowej do występowania w postępowaniu odwoławczym w ww. sprawach. Nie będąc bowiem adresatem normy zawartej w art. 29 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skarżąca nie "dysponuje" przepisem prawa materialnego, który stanowiłby dlań legitymację procesową do występowania w roli strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie o zameldowanie E.D. w lokalu nr 5 przy ul. A w Ł.
Na powyższą ocenę nie ma wpływu okoliczność doręczenia stronie skarżącej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie zameldowania E.D. w spornym lokalu. Fakt otrzymania przedmiotowej decyzji nie czyni skarżącej stroną postępowania administracyjnego. O fakcie tym decydują obowiązujące przepisy prawa materialnego, które nakładają na adresatów określone obowiązki lub przyznają im pewne uprawnienia. Powyższe znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2001 r. Sygn. akt l SA/Łd 511/00 (Lex nr 54725). W wyroku tym Sąd wyraził pogląd, iż dopuszczenie przez organ administracji określonej osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Legitymacji procesowej nie można zatem oprzeć na subiektywnym przekonaniu o konieczności uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym np. z tej przyczyny iż dotyczy ono członka rodziny, Ponieważ I.F. nie jest stroną postępowania administracyjnego merytoryczne zarzuty podniesione w skardze dotyczące decyzji o zameldowaniu E.D. są bezprzedmiotowe i nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 przywołanej na wstępie rozważań ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.