II SA/Łd 1259/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-06-28
NSAinneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnyustawa o zatrudnieniubezrobocie strukturalnezmiana decyzji ostatecznejart. 155 k.p.a.art. 37j ustawy o zatrudnieniurówność wobec prawainterpretacja prawaWSAprawo pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. J. na decyzję Wojewody odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania zasiłku w podwyższonej wysokości.

Skarżąca Z. J. domagała się przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%, argumentując, że jej sytuacja jest identyczna jak sześciu innych osób, którym przyznano taki zasiłek po wygranej sprawie przed NSA. Organy administracji odmówiły, wskazując, że nie spełnia ona warunku zwolnienia z pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami u jednego pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może naruszać prawa materialnego.

Sprawa dotyczyła skargi Z. J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wniosła o przyznanie zasiłku w wysokości 160%, powołując się na sytuację innych osób, którym przyznano taki zasiłek po wygranej sprawie przed NSA. Argumentowała, że jej sytuacja jest identyczna i odmowa stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa. Organy administracji obu instancji odmówiły zmiany decyzji, wskazując, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który wymaga zwolnienia z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami u jednego pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. jest możliwa tylko wtedy, gdy nie narusza ona prawa materialnego. W tej sprawie przyznanie podwyższonego zasiłku naruszałoby art. 37j ust. 5 ustawy, który jasno określa warunki. Sąd wyjaśnił również, że zasada równości wobec prawa nie oznacza obowiązku powielania błędnych rozstrzygnięć, a organy były związane oceną prawną sądu tylko w sprawach, których dotyczyły wyroki. Stwierdzono, że choć organy nie w pełni przeanalizowały art. 155 k.p.a., to ich ostateczne rozstrzygnięcie było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może naruszać przepisów prawa materialnego. Przepis ten nie upoważnia do zastępowania prawa materialnego oceną o charakterze słusznościowym.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. może być stosowany tylko w obszarze 'luzu decyzyjnego' przewidzianego w prawie materialnym. Jeśli przepis prawa materialnego przewiduje rozwiązanie w sposób sztywny i bezwarunkowy, art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania, gdyż jego użycie w takiej sytuacji oznaczałoby naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej za zgodą strony, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana nie może naruszać prawa materialnego.

u.z.p.b. art. 37j § ust. 1 i 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Podstawa odmowy zmiany decyzji ostatecznej.

u.z.p.b. art. 37j § ust. 5

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa warunki przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% dla osób nie zamieszkałych w powiatach zagrożonych bezrobociem strukturalnym, w tym warunek zwolnienia z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami u jednego pracodawcy.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 37j § ust. 3

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa wysokość zasiłku przedemerytalnego dla osób zamieszkałych w powiatach zagrożonych bezrobociem strukturalnym.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt.1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § § 1

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1

Sposoby uwzględnienia skargi przez sąd.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Podstawa oddalenia skargi.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

u.NSA art. 30

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Związanie organu administracji oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu tylko w sprawie, której dotyczyło orzeczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którą warunek 100 zwolnionych pracowników dotyczy jednego pracodawcy. Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może naruszać prawa materialnego. Zasada równości wobec prawa nie nakazuje powielania błędnych rozstrzygnięć.

Odrzucone argumenty

Sytuacja skarżącej jest identyczna jak osób, którym przyznano zasiłek w wyższej wysokości, co uzasadnia zmianę decyzji. Odmowa przyznania zasiłku w wyższej wysokości narusza zasadę równości wobec prawa. Zastosowanie art. 155 k.p.a. jest możliwe ze względu na słuszny interes strony.

Godne uwagi sformułowania

zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może naruszać prawa materialnego przepis art. 155 kpa nie upoważnia natomiast do naruszenia przepisu prawa materialnego i zastępowania go elementami oceny o charakterze słusznościowym zasada równości wobec prawa nie może być rozumiana tak jak przedstawiono to w skardze a mianowicie, że skoro innym osobom znajdującym się w takiej samej sytuacji przyznano zasiłek w podwyższonej wysokości to skarżąca również winna otrzymać taki sam zasiłek.

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Andrzej Kozerski

sędzia

Małgorzata Łuczyńska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście naruszenia prawa materialnego oraz ścisła interpretacja warunków przyznawania zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ogólnych zasad k.p.a. i Konstytucji RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych oraz stosowania art. 155 k.p.a., co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ubezpieczeniami społecznymi. Pokazuje konflikt między słusznym interesem strony a sztywnymi przepisami prawa.

Czy słuszny interes strony może uchylić sztywne przepisy prawa? WSA w Łodzi wyjaśnia granice art. 155 k.p.a.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1259/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Andrzej Kozerski
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Dnia 28 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie : Sędzia NSA Andrzej Pozerski, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant : Referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta Powiatu Z. na podstawie art.104 i 155 kpa odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] nr [...], przyznającej Z. J. zasiłek przedemerytalny od dnia 29 grudnia 2000r. w wysokości 536,10 zł, to jest 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż decyzja z dnia [...] nr [...] jest prawidłowa, została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy art. 37 j ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994r. ( tekst jedn. Dz.U. z 1997r. nr 25 poz 128.z późń.zm.), a podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczą spraw, które zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku postępowania indywidualnego. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji ostatecznej.
Od wymienionej decyzji odwołanie wniosła Z. J. wnosząc o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%. W ocenie skarżącej jej sytuacja faktyczno-prawna jest identyczna jak sytuacja 6 osób, które złożyły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego i w wyniku wydanych wyroków otrzymały zasiłek w podwyższonej wysokości. W tej sytuacji w opinii skarżącej jej również winien przysługiwać zasiłek w wysokości 160%
Z. J. zarzuca ponadto brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy podnoszonych przez nią we wniosku o zmianę decyzji argumentów. Stwierdza, iż uzasadnieniem jej stanowiska jest art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 155 kpa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 § 1 pkt.1kpa oraz art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół/Dz.U. nr 154 poz.1793/ w związku z art.37j ust.2, i ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/Dz.U. nr 25 z 1997r. poz.128 z późn. zm./ oraz art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. Nr 58 z 2003r. poz. 514) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zasiłek w wysokości 160% zasiłku podstawowego przysługuje osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami. Organ odwoławczy podzielił pogląd przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż określony w art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do jednego zakładu pracy i to tego zakładu pracy, z którego zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Przepis art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. ma charakter wyjątkowy i przyjęcie, że rozwiązanie stosunku pracy z co najmniej 100 pracownikami należy odnosić do wielu zakładów pracy nie ma uzasadnienia w tym przepisie. Z odwołującą stosunek pracy został rozwiązany w dniu 27 grudnia 2000r. i w okresie od 27 września 2000r. do 27 marca 2001r. w A S.A. w ciągu trzech miesięcy nie rozwiązano stosunków pracy ze 100 osobami. W związku z czym nie przysługuje jej zasiłek w podwyższonej wysokości. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji.
Na wymienioną decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Z. J. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż została zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w wyniku zwolnienia grupowego. Sześć osób odwołało się do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji o przyznaniu im zasiłku w wysokości 120% zasiłku podstawowego i wygrało sprawę. Osobom tym przyznano zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% zasiłku podstawowego. Skarżąca jest w takiej samej sytuacji jak te osoby i winna również otrzymać zasiłek w podwyższonej wysokości. Urząd pracy powołując się na interpretacje przepisu art. 37 j ust. 5 wynikająca z uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002r. nie chce natomiast przyznać jej zasiłku w wysokości 160% zasiłku podstawowego. W ocenie skarżącej spełnione zostały przesłanki do zmiany decyzji z dnia [...] określone w art.155kpa. Postępowanie organów stanowi natomiast naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/.
Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga Z. J. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art.155 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Z wymienionego przepisu wynika, iż może on mieć zastosowanie jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a./ na mocy ostatecznej decyzji strona nabyła prawo, b./ strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, c./ przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji, d./ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Podkreślić należy, iż możliwość zastosowania art.155 kpa w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami. Nadto wzruszenie decyzji na podstawie art.155 kpa dotyczy tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć z których każde jest zgodne z prawem. Przepis art.155 kpa nie upoważnia natomiast do naruszenia przepisu prawa materialnego i zastępowania go elementami oceny o charakterze słusznościowym jakim jest interes społeczny lub słuszny interes strony. Uchylenie lub zmiana decyzji w oparciu o art.155 kpa może mieć miejsce jedynie wtedy gdy w przepisie prawa materialnego przewidziano pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W sytuacji natomiast gdy przepis prawa materialnego przewiduje w sposób sztywny i bezwarunkowy jakieś rozwiązanie to przepis art.155 kpa nie ma zastosowania. W przeciwnym razie oznaczałoby to bowiem możliwość zmiany decyzji z naruszeniem prawa materialnego tylko w oparciu o względy słusznościowe określone w art.155 kpa co jest rzeczą niedopuszczalną. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 1996r. w sprawie III S.A. 362/95/Monitor Podatkowy nr 3 z 1997r. poz.78/, z dnia 13 grudnia 1996r. w sprawie III S.A. 1207/95/Lex nr 27431/, z dnia 17 grudnia 1997r. w sprawie III S.A. 988/96/Lex nr 35897/, z dnia 4 października 1999r. w sprawie IV S.A. 1434/97/Lex nr 48678/, z dnia 4 października 1999r. w sprawie IV S.A. 1459/97/Lex nr 47884/. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach.
Zgodnie z treścią art.37j ust.3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o zasiłek, wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 160% kwoty zasiłku, o którym mowa w art.24 ust.1, dla osoby zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Okolicznością niesporną jest, iż powiat zduńskowolski w 2000r. nie był uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem a więc przepis ten nie miał zastosowania do skarżącej.
W myśl art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. zasiłek przedemerytalny w wysokości określonej w ust.3, przysługuje również osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy.
Analiza przepisu art.37j ust.5 wskazuje, iż odnosi się on do zwolnień pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez jednego pracodawcę. Przyjęcie odmiennego poglądu a mianowicie, że chodzi o zwolnienie 100 osób na terenie całego powiatu nie ma uzasadnienia w przepisie art.37j ust.5 i byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy. Nadto wiązałoby się to z każdorazowym badaniem sytuacji zaistniałej w określonym czasie w setkach bądź tysiącach zakładów pracy na terenie powiatu. Spowodowałoby to w praktyce brak możliwości stosowania przepisu art.37j ust.5. Zakłady pracy nie mają bowiem obowiązku informowania urzędu pracy o rozwiązaniu stosunku pracy z każdym pracownikiem. Ponadto nie wszyscy zwolnieni pracownicy rejestrują się w urzędach pracy jako bezrobotni. Część zwolnionych osób przechodzi na rentę lub emeryturę, część bezpośrednio po zwolnieniu podejmuje inne zatrudnienie lub działalność gospodarczą a część nie rejestruje się z jeszcze innych przyczyn. Przyjęcie poglądu, iż 100 osób zwolnionych dotyczy wszystkich zakładów pracy na terenie powiatu przekreślałoby także wyjątkowość unormowania przewidzianego w art.37j ust.5. Jest bowiem powszechnie wiadome, że zwolnienie co najmniej 100 osób przez wszystkie zakłady pracy w powiecie w okresie 3 miesięcy może się zdarzyć niemal we wszystkich powiatach a zwłaszcza w tych w których znajduje się znaczna liczba zakładów pracy. Oznaczałoby to, że prawie wszyscy zwolnieni otrzymaliby podwyższony zasiłek. Pogląd, iż artykuł 37j ust.5 odnosi się do zwolnień pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez jednego pracodawcę wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 21 października 2002r. w sprawie OPS 10/02/ONSA nr 2 z 2003r. poz.44/ oraz w wyrokach z dnia 25 lipca 2001r. w sprawie II S.A. 579/01/ nie publikowany/ oraz z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie II S.A. 1458/01/Lex nr 81 822/.
Analiza przepisu art.37j ust.5 prowadzi zatem do wniosku, iż podwyższony zasiłek przedemerytalny przysługuje tylko wówczas gdy zostało zwolnionych co najmniej 100 pracowników w ciągu 3 miesięcy u jednego pracodawcy. Przepis ten nie daje więc organowi administracji możliwość wyboru rozstrzygnięcia ani też nie uprawnia go do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Przyznanie prawa do podwyższonego zasiłku jest możliwe tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w przepisie art.37j ust.5. Organ administracji jest związany treścią tego przepisu i nie może przyznać podwyższonego zasiłku w sytuacji gdy przesłanki te nie są spełnione. Nie może więc przyznać zasiłku w wysokości 160% licząc 100 osób zwolnionych w okresie trzech miesięcy ze wszystkich zakładów pracy na terenie całego powiatu a nie u jednego pracodawcy. Przyjęcie odmiennego poglądu stanowiłoby naruszenie przepisu art.37j ust.5. Organ administracji w oparciu o przepis art.155 kpa nie może zmienić własnej decyzji naruszając przepis prawa materialnego i rozstrzygnięcie oprzeć na ocenie o charakterze słusznościowym jakim jest interes społeczny lub słuszny interes strony. Oznaczałoby to bowiem możliwość zmiany każdej decyzji z pominięciem obowiązujących przepisów w oparciu o względy słusznościowe co jest rzeczą niedopuszczalną.
Zaznaczyć również należy, iż w Zakładach A w okresie 3-ech miesięcy nie doszło do zwolnienia 100 osób z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Z Z. J. rozwiązano stosunek pracy z dniem 27 grudnia 2000r. zaś w okresie między 27 września 2000r. a 27 marca 2001r. w ciągu 3-ech kolejnych miesięcy zwolniono 61 osób czyli mniej niż 100-u pracowników.
W ocenie sądu organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] w oparciu o przepis art.155 kpa.
Zarzuty Z. J. podniesione w skardze nie są zasadne.
Skarżąca podnosi w skardze, że sześć osób z jej zakładu pracy w 2001r. zaskarżyło do sądu decyzje o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i uzyskało korzystny dla siebie wyrok. Wskutek tych wyroków osoby te otrzymały podwyższony zasiłek. W ocenie skarżącej osoby te znajdowały się w takiej samej sytuacji i obecnie pobierają podwyższony zasiłek zaś pozostałe osoby, które nie wniosły skargi otrzymują niższe świadczenie co stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa określonej w art.32 ust.1 Konstytucji. Należy zaznaczyć, iż sześć osób o których pisze skarżąca w swojej skardze faktycznie zaskarżyło decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego i w sprawach tych zostały wydane korzystne dla nich wyroki. Wyroki w tych sprawach zostały jednak ogłoszone przed opublikowaniem uchwały 7 sędziów z dnia 21 października 2002r. i poglądy wyrażone w tych sprawach nie oznaczają, że organy administracji winny przyznać podwyższony zasiłek również wszystkim pozostałym osobom zwolnionym ze A, które nie wniosły skarg. Zgodnie z treścią art.30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/Dz.U. nr 74 poz.368 z późn. zm./ organ administracji był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu tylko w tej sprawie której dotyczyło orzeczenie. Był zatem zobowiązany do przyznania podwyższonego zasiłku tylko sześciu osobom, których dotyczyły wyroki sądu. Nie można jednak podzielić poglądu skarżącej, iż jej słuszny interes przemawia za tym aby jej także został przyznany podwyższony zasiłek. Podkreślić należy, iż interes strony można uznać za słuszny, a więc taki który jest godny ochrony, tylko wówczas gdy nie stoi on w sprzeczności z prawem. W sytuacji gdy interes ten jest niezgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi to nie można go uznać za słuszny i zasługujący na ochronę. Zmiana decyzji z dnia [...] proponowana przez skarżącą stanowiłaby naruszenie przepisu art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. Skoro naruszony byłby przepis prawa to nie można uznać, że interes skarżącej jest słuszny i decyzja winna być zmieniona w sposób proponowany przez skarżącą.
Niezasadny jest zarzut skarżącej naruszenia zasady równości wobec prawa określonej w art.32 ust.1 Konstytucji. Zasada ta nie może być rozumiana tak jak przedstawiono to w skardze a mianowicie, że skoro innym osobom znajdującym się w takiej samej sytuacji przyznano zasiłek w podwyższonej wysokości to skarżąca również winna otrzymać taki sam zasiłek. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że organ administracji rozstrzygając konkretną sprawę winien tak samo rozstrzygać wszystkie kolejne sprawy dotyczące tego samego stanu faktycznego nawet wówczas gdy pierwsze rozstrzygnięcie było błędne lub zostało wydane wskutek związania oceną prawną wyrażoną przez sąd w tej sprawie. Nakazywałoby to powielanie błędnych rozstrzygnięć wynikających z niejasności przepisów prawnych, nieprawidłowości w stosowaniu prawa czy też zmiany oceny prawnej wyrażonej przez sąd. Przyjęcie takiego poglądu nie znajduje logicznego uzasadnienia i nie można go stosować opierając się na konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa.
Reasumując sąd uznał, iż skarga Z. J. nie jest zasadna. Na podstawie art.155 kpa nie można zmienić decyzji jeżeli zmiana taka stanowiłaby naruszenie prawa materialnego a sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zmiana proponowana przez skarżącą naruszałaby bowiem przepis art.37j ust.5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wprawdzie organy administracji nie dokonały zbyt wnikliwej analizy przepisu art.155 kpa pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z tegoż przepisu. co stanowi naruszenie przepisów postępowania, lecz w konsekwencji nie miało to istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organy administracji słusznie bowiem doszły do wniosku, iż brak jest podstaw do zastosowania art.155 kpa.
Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sąd oddalił skargę Z. J.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI