II SA/Łd 1246/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi stwierdził nieważność decyzji umarzającej postępowanie o świadczenie pieniężne z tytułu represji, uchylił ją wraz z poprzedzającą decyzją i zasądził zwrot kosztów sądowych, uznając, że wyrok TK o niezgodności przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją otwiera drogę do ponownego rozpatrzenia sprawy.
Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję umarzającą postępowanie o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu represji, argumentując to złożeniem wniosku po terminie. Sąd stwierdził jednak nieważność zaskarżonej decyzji, ponieważ została wydana po innej, już ostatecznej decyzji w tej samej sprawie. Ponadto, sąd uchylił obie decyzje, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający termin składania wniosków za niezgodny z Konstytucją, co oznacza, że skarżący nie jest już ograniczony tym terminem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę L.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Organ administracji uzasadniał umorzenie tym, że skarżący złożył wniosek po ustawowym terminie, określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Sąd administracyjny, działając na podstawie przepisów wprowadzających Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ dotyczyła ona sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dodatkowo, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy z Konstytucją. Wyrok ten spowodował utratę mocy obowiązującej przepisu ograniczającego termin składania wniosków, co oznacza, że skarżący nie jest już ograniczony tym terminem. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego i stwierdził bezprzedmiotowość orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji z uwagi na brak przymiotu wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja taka jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wydanie dwóch kolejno po sobie decyzji o tożsamej treści i przedmiocie stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością późniejszej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a lub w innych przepisach.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
u.ś.p.d.p.p. art. 4 § 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis ten, ograniczający termin składania wniosków, został uznany za niezgodny z Konstytucją i utracił moc.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145a § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Można żądać wznowienia postępowania administracyjnego również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja.
P.p.s.a. art. 119 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja dotknięta jest wadą nieważności albo wydana została z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.N.S.A. art. 55 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Przepisy wprowadzające P.u.s.a. i P.p.s.a. art. 97 § 2
Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność decyzji z powodu wydania jej w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie przepisu, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją i utracił moc obowiązującą.
Godne uwagi sformułowania
sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a lub w innych przepisach nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r.
Skład orzekający
Joanna Sekunda-Lenczewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności decyzji administracyjnych w przypadku wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie oraz skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście terminów składania wniosków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych i osadzonych w obozach pracy, ale zasady ogólne dotyczące nieważności i wpływu orzeczeń TK są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić skutki błędnych decyzji administracyjnych i przywrócić prawa obywatelom, nawet po upływie terminów.
“Wyrok TK przywrócił prawo do świadczenia po latach: Sąd stwierdził nieważność decyzji urzędu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1246/01 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-03-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-06-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sentencja Dnia 18 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Sędzia WSA : Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi L.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2/ uchyla decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...], Nr [...] 3/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego L.B. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego, 4/ stwierdza, że z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe. Uzasadnienie II SA/Łd 1246/01 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] o Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Również decyzją z dnia [...] o Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. W uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji z dnia [...] podniesiono, że L.B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona złożyła swój wniosek po ustawowym terminie. L.B. na wyżej wymienioną decyzję z dnia [...] wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja z dnia [...] jak również decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a lub w innych przepisach. Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W przedmiotowej sprawie wydane zostały kolejno po sobie dwie decyzje: z dnia [...] (Nr [...]) i z dnia [...] (Nr [...]) załatwiające sprawę co do istoty. Analiza obu tych decyzji jednoznacznie potwierdza ich tożsamość, jako że występują te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym. Tym samym należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...], jako że dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną z dnia [...]. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, poza wypadkami, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją ( umową międzynarodową lub ustawą ), na podstawie którego została wydana decyzja. Po wydaniu zaskarżonej decyzji, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżący nie jest ograniczony terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. Natomiast zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja dotknięta jest wadą nieważności albo wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i pkt 2, art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1i 2 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 3 wyroku. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji ( odmowa przyznania uprawnień), Sąd stwierdził, że orzekanie o wstrzymaniu wykonalności jest bezprzedmiotowe( art.152 wskazanej wyżej ustawy).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI