II SA/Łd 316/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu represji, uznając, że wyrok TK stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu o terminie składania wniosków otwiera drogę do wznowienia postępowania.
Sąd administracyjny rozpoznał skargę K. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Powodem umorzenia był fakt złożenia wniosku po ustawowym terminie. Sąd uchylił obie decyzje, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający termin składania wniosków za niezgodny z Konstytucją, co otworzyło możliwość wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę K. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Podstawą umorzenia było złożenie wniosku przez stronę po upływie ustawowego terminu, określonego w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że po wydaniu zaskarżonej decyzji, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy z Konstytucją RP, co spowodowało utratę mocy obowiązującej tego przepisu z dniem 27 marca 2003 r. W związku z tym, skarżąca nie była już ograniczona terminem do złożenia wniosku. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. W konsekwencji, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Orzeczono również o zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, umożliwia wznowienie postępowania na mocy art. 145a § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
P.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do uchylenia decyzji, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
u.ś.p.o.d.p.p. art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, co spowodowało utratę jego mocy obowiązującej.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
P.p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pozwala sądowi na uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
k.p.a. art. 145a § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu administracyjnym
Umożliwia żądanie wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
P.p.p.s.a. art. 119 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pozwala na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
u.N.S.A. art. 55 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa orzekania o kosztach sądowych.
Dz.U. Nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 2
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W związku z art. 55 ust. 1 u.N.S.A. stanowi podstawę orzekania o kosztach.
P.p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji, które jest bezprzedmiotowe w przypadku braku przymiotu wykonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu ograniczającego termin składania wniosków o świadczenie pieniężne z tytułu represji.
Odrzucone argumenty
Złożenie wniosku o świadczenie po upływie ustawowego terminu.
Godne uwagi sformułowania
art. 4 ust. 5 ustawy [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.
Skład orzekający
Anna Stępień
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla postępowania administracyjnego i możliwości wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów z Konstytucją, nawet po upływie terminów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z świadczeniami dla osób represjonowanych i wyrokiem TK P 24/02. Ogólna zasada stosowalna do innych spraw, gdzie TK orzekł o niezgodności przepisu z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić skutki decyzji administracyjnych i przywrócić prawa obywatelom, nawet po latach. Jest to przykład siły prawa konstytucyjnego.
“Wyrok TK przywrócił prawo do świadczenia po latach: jak niezgodność z Konstytucją zmienia bieg spraw administracyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 316/02 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-03-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-03-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sentencja Dnia 9 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: del. Sędzia NSA: Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...]; 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej K. B. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Uzasadnienie II SA/Łd 316/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że K. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona złożyła swój wniosek po ustawowym terminie. K. B. na wyżej wymienioną decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Po wydaniu zaskarżonej decyzji, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. W myśl art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m. in. decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 2 wyroku. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI