II SA/Łd 1177/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, uznając, że zmiana przepisów uniemożliwiła przyznanie świadczeń w oparciu o poprzednie regulacje.
Skarga dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na córkę E. S. oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania syna P. K. przez D. W. Organ I instancji odmówił zasiłku rodzinnego na córkę z powodu braku zasądzonych alimentów od ojca, a dodatku na syna z powodu wyboru innego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na nowelizację przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych od 1 września 2005 r. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z nowymi przepisami, wybór dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych wyklucza przyznanie dodatku na inne dziecko, a brak zasądzonych alimentów uniemożliwia przyznanie zasiłku rodzinnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na córkę E. S. oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania syna P. K. Organ I instancji odmówił zasiłku rodzinnego na córkę, powołując się na art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że zasiłek nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli nie zasądzono świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców, a ojciec dziecka jest znany i żyje, a wnioskodawczyni nie wystąpiła o alimenty. Dodatek na syna odmówiono z uwagi na wybór innego świadczenia (art. 12 ust. 6 ustawy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało to stanowisko, podkreślając, że od 1 września 2005 r. weszły w życie przepisy nowelizujące ustawę o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 12 ust. 6, wybór dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych wyklucza przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na żadne inne dziecko w rodzinie. WSA oddalił skargę, uznając, że zmiana stanu prawnego wyłączyła związanie sądu poprzednim orzeczeniem w tej samej sprawie (II SA/Łd 647/04). Sąd stwierdził, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 12 ust. 6, skarżąca nie może pobierać dodatku na syna, ponieważ wybrała dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na córkę. Ponadto, prawo do zasiłku rodzinnego na córkę nie przysługuje, gdyż nie spełniono warunku zasądzenia alimentów od ojca, zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy. Sąd zauważył również drobne uchybienia proceduralne organów, które jednak nie wpłynęły na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie ze zmienionym art. 12 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wybór jednego z tych dodatków wyklucza przyznanie drugiego na żadne dziecko w rodzinie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nowelizacja ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. zmieniła brzmienie art. 12 ust. 6, który w obecnym kształcie wyklucza przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jeśli osoba uprawniona wybrała dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.ś.r. art. 7 § pkt 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek rodzinny nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, chyba że drugi z rodziców nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany lub też powództwo o alimenty od drugiego z rodziców zostało oddalone.
u.ś.r. art. 12 § ust. 6
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
W przypadku wyboru dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje na żadne dziecko w rodzinie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, z wyjątkiem sytuacji zmiany stanu prawnego.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 4 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 59b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis przejściowy przyznający prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych osobom pobierającym ten dodatek do 31.08.2005 r., do upływu 3-letniego okresu jego pobierania, pod warunkiem spełnienia dotychczasowych warunków.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna uchylenia decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcia reformacyjnego lub umorzenia postępowania. W orzeczeniu błędnie powołana jako podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.w.d.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej
Nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym art. 12.
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej § z dnia 2.06.2005r.
w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu prawnego od 1 września 2005 r. wyklucza stosowanie poprzedniej wykładni przepisów dotyczących dodatków do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 12 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wybór dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych uniemożliwia przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na inne dziecko. Brak zasądzonego świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców, przy znanym ojcu dziecka, uniemożliwia przyznanie zasiłku rodzinnego na córkę zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku rodzinnego na córkę powinno skutkować przyznaniem zasiłku rodzinnego na tę córkę. Argument skarżącej oparty na wcześniejszym wyroku WSA w podobnej sprawie, który został uchylony przez zmianę przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Związanie to jest wyłączone w razie zmiany regulacji prawnej, stanowiącej podstawę oceny w danej sprawie. Niezależnie od wątpliwej jakości legislacji, zwartej w art.12 ust. 6 ustawy, jego prawidłowa interpretacja skłania do konkluzji, iż wykluczone jest pobieranie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na którekolwiek z dzieci, jeżeli zgodnie z wyborem osoby uprawnionej, otrzymuje ona dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych...
Skład orzekający
Grzegorz Szkudlarek
przewodniczący
Anna Stępień
członek
Renata Kubot-Szustowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych po ich nowelizacji, w szczególności zasady przyznawania dodatków i zasiłków w przypadku wyboru jednego świadczenia oraz wymogu zasądzenia alimentów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego po 1 września 2005 r. i może nie być w pełni aktualne w przypadku dalszych zmian przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany w przepisach prawa mogą wpłynąć na prawa obywateli do świadczeń socjalnych, a także jak sądy interpretują te zmiany w kontekście wcześniejszych orzeczeń.
“Zmiana przepisów odebrała prawo do świadczeń? Sąd wyjaśnia, kto i na jakich zasadach może liczyć na pomoc.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1177/05 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/ Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 roku sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., na podstawie art. 4 ust. 2, art. 7 pkt 5, art. 12 ust. 6, art. 59a i art. 59b ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 28, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), odmówił D. W. przyznania świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego na córkę E. S. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna P. K.. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w myśl art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców chyba, że drugi z rodziców nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany lub też powództwo o alimenty od drugiego z rodziców zostało oddalone. Z oświadczenia złożonego przez wnioskodawczynię wynika zaś, że ojciec E. S. żyje, jest znany, zaś sama wnioskodawczyni nie występowała na drogę postępowania sądowego o świadczenia alimentacyjne. To zaś, zdaniem organu, uzasadnia odmowę przyznania zasiłku rodzinnego na córkę wnioskodawczyni – E. S. Z uwagi natomiast na fakt, iż wnioskodawczyni dokonała wyboru świadczenia przewidzianego w art. 59 b ustawy (dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych), nie przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania syna P. K., o czym przesądza treść art. 12 ust. 6 tejże ustawy. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła D. W., podnosząc, iż w związku z przyznaniem jej dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku rodzinnego na córkę E. S., w oparciu o treść art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych, niedopuszczalne jest odmawianie jej prawa do zasiłku rodzinnego na córkę. Pozostaje to bowiem w sprzeczności z treścią art. 4 i 8 ustawy, ponieważ wszelkie dodatki przysługują do tego zasiłku. Ponadto, zdaniem odwołującej organy zmieniły "prawidłową" treść art. 12 ust. 6 ustawy. Niedopuszczalne jest bowiem pozbawianie dziecka "źródła utrzymania w postaci tegoż zasiłku, co stwierdził Sąd Administracyjny w Łodzi w tej samej sprawie". Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1060r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 7 pkt 5, art. 12 ust. 6 oraz art. 59b ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z dniem 1. września 2005 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 22.kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Aktem tym znowelizowano między innymi ustawę z dnia 28.listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Skreślając art. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zniesiono tym samym dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu okresu jego pobierania. W myśl dotychczasowych przepisów, dodatek ten przysługiwał przez okres 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7.roku życia, matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką. Jednocześnie do przepisów przejściowych ustawy o świadczeniach rodzinnych dodano art. 59b, na mocy którego przyznano prawo do tegoż dodatku osobom, pobierającym dodatek do dnia 31.sierpnia 2005 r. i spełniającym dotychczasowe warunki - do upływu 3.letniego okresu jego pobierania. Podstawowym świadczeniem przewidzianym dla osób uprawnionych w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest zasiłek rodzinny. Oznacza to, iż osoba ubiegająca się również o dodatki do zasiłku rodzinnego, musi jednocześnie spełniać kryteria określone ustawą dla zasiłku rodzinnego oraz dla odpowiednich dodatków do tegoż zasiłku. Inaczej mówiąc, w systemie świadczeń rodzinnych nie ma możliwości przyznania osobie uprawnionej samych dodatków do zasiłku rodzinnego, jeżeli nie będzie jej równocześnie przysługiwał zasiłek rodzinny - choćby osoba ta spełniała wszystkie kryteria dla wybranego dodatku. Wyjątek od tej zasady ustanawia wspomniany wyżej art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem przewiduje on możliwość przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu okresu jego pobierania (do upływu 3.letniego okresu jego pobierania) przy spełnieniu następujących warunków: - osoba uprawniona pobierała przedmiotowy dodatek do dnia 31.sierpnia 2005 r., - osoba uprawniona spełnia dotychczasowe warunki (obowiązujące przed nowelizacją z dnia 22.kwietnia 2005 r.). Skoro zatem, na podstawie wspomnianego przepisu dodatek przysługuje przy spełnieniu dotychczasowych warunków, to tym samym można go przyznać w sytuacji, w której osoba uprawniona nie będzie spełniać obowiązujących od dnia 1.września 2005 r. warunków w zakresie prawa do zasiłku rodzinnego. Taka sytuacja ma, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, miejsce w rozpatrywanej sprawie. W art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymieniono przypadki, w których zasiłek rodzinny nie przysługuje i ma to miejsce między innymi (art. 7 pkt 5 ), gdy osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba że: a) drugi z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Bezsporne jest, w ocenie organu odwoławczego, iż skarżąca: - samotnie wychowuje swoją córkę E. S. (w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych), - ojciec E. S. jest znany, - skarżąca nie występowała do sądu o alimenty na córkę przeciwko ojcu dziecka. W tej sytuacji, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na podstawie obowiązującej od dnia 1.września 2005 r. regulacji, skarżącej nie przysługuje zasiłek rodzinny na córkę E. S.. Co prawda skarżąca zachowała prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu okresu jego pobierania (art. 59b ustawy o świadczeniach rodzinnych), jednakże nie wynika z tego, iż zachowała również prawo do zasiłku rodzinnego na starych zasadach. Z dniem 1.września 2005 r. zmieniły się również przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Obecnie, co wynika z art. 12 ust. 1 ustawy, dodatek ów przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany. D. W. spełnia przedstawione wyżej warunki, albowiem samotnie wychowuje syna P. K., którego ojciec nie żyje. Mimo tego, żądany dodatek odwołującej nie przysługuje, z uwagi na treść art. 12 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych (również znowelizowanego z dniem 1.września 2005 r.), który stanowi, iż w przypadku wyboru dodatku, o którym mowa w art. 11, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje na żadne dziecko w rodzinie. Jak wyżej wspomniano skarżąca wybrała dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu okresu jego pobierania. W tej sytuacji dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka (P. K.), mimo spełnienia przesłanek wynikających z art. 12 ust. 1 ustawy, nie przysługuje. Przywołany zaś przez odwołującą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2004 r. sygn. akt. II SA/Łd 647/04 zapadł w innym stanie prawnym i tezy w nim zawarte nie mogą, zdaniem organu odwoławczego, mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła D. W., wnosząc o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna P. K. w wysokości 170,00,-zł. miesięcznie od dnia 1.września 2005r. oraz zasiłku rodzinnego na E. S. w wysokości 43,00,-zł. miesięcznie od dnia 1.września 2005r. Wskazała, iż jej "przypadek był rozpatrywany przez Sąd Administracyjny i wyrokiem tegoż Sądu świadczenie to zostało (...) przyznane". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało prawo, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Wskazać należy w pierwszym rzędzie, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie to oznacza, iż ani organ administracji ani sąd, ponownie rozpatrujący sprawę, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Nie ma jednak, zarówno w judykaturze, jak i w piśmiennictwie sporów co do tego, iż związanie to jest wyłączone w razie zmiany regulacji prawnej, stanowiącej podstawę oceny w danej sprawie. (por. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, pod. red. T.Wosia, Warszawa 2005, str. 477, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.października 1997r., sygn.akt I SA/Po 263/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 30884, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1.października 2001r., sygn.akt SA/Rz 434/00, Palestra 2002/9-10/str. 199) Przekładając to na stan faktyczny i prawny w rozpoznawanej sprawie wskazać należy, iż prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3.grudnia 2004r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 647/04 uchylono decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...], Nr [...] o odmowie przyznania skarżącej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna P. K.. W uzasadnieniu wyroku, dokonano wykładni przepisu art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 28.listopada 200r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej w tejże sprawie decyzji. Cytowany przepis przewidywał wówczas, iż w przypadku zbiegu prawa do dodatku, z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12 ust. 1) z prawem do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania (uregulowanego w art.11 ustawy), przysługuje prawo do jednego dodatku, wybranego przez osobę uprawnioną. Zdaniem Sądu, regulacja ta wyłączała możliwość pobierania na jedno dziecko dwóch dodatków przez osobę samotnie wychowującą dziecko tj. dodatku ustanowionego w art. 12 ust. 1 i jednocześnie dodatku, o jakim mowa w art. 11 ust. 1 ustawy. Nie oznacza natomiast wykluczenia możliwości uzyskania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na kolejne dziecko. Art. 27 ustawy z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 742 ze zm.), dokonana została wszakże zmiana ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zmiana ta objęła m.in. regulację, zawartą art. 12. Poczynając od dnia 1.września 2005r. art. 12 ust. 6 stanowi, iż w przypadku wyboru dodatku, o którym mowa w art. 11, dodatek (z tytułu samotnego wychowywania dziecka) nie przysługuje na żadne dziecko w rodzinie. Oznacza to, po pierwsze, iż w związku ze zmianą stanu prawnego, wyłączone jest związanie zarówno organów jak i Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, poglądem prawnym wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a dnia 3.grudnia 2004r., w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 647/04. Po wtóre: z uwagi na uchylenie regulacji, zawartej w art. 11, dokonane wspomnianą ustawą z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 742 ze zm.), ustalić należało, prawidłową wykładnie obecnie obowiązującej normy art. 12 ust. 6. Derogacja art.11 nie oznacza bowiem, wykluczenia zbiegu dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka, określonego w art. 12 ust. 1 oraz z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, uregulowanego niegdyś w art. 11 ustawy. Po myśli art. 59 b ustawy, wprowadzonego ustawą z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 742 ze zm.), osoba otrzymująca dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierana do dnia 31.sierpnia 2005r., zachowuje do niego prawo, do zakończenia 3.letniego okresu jego pobierania, jeżeli spełnia dotychczasowe warunki. Niezależnie od wątpliwej jakości legislacji, zwartej w art.12 ust. 6 ustawy, jego prawidłowa interpretacja skłania do konkluzji, iż wykluczone jest pobieranie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na którekolwiek z dzieci, jeżeli zgodnie z wyborem osoby uprawnionej, otrzymuje ona dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, do którego prawo nabyła pod rządami art. 11 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.sierpnia 2005r., a którego pobieranie przez okres 3.letni, na dotychczasowych warunkach, zagwarantowane zostało w art. 59 b ustawy. Tym samym więc, poczynając od dnia 1.września 2005r., D. W. nie przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna P. K., ponieważ pobiera ona dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na córkę E. S.. Co się zaś tyczy zasiłku rodzinnego na córkę, to uprawnienia doń nie można wywodzić z faktu, iż skarżąca otrzymuje dodatek, określony w art. 59 b ustawy. Istotnie, zgodnie z brzmieniem art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymienione w nim dodatki przysługują, o ile osoba uprawniona posiada prawo do zasiłku rodzinnego. Po pierwsze jednak , cytowany przepis nie wymienia już dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Po wtóre: regulacja zawarta w art. 59 b ma charakter wyjątku, tych zaś, co do zasady nie można interpretować rozszerzająco. Tylko w zakresie uprawnień do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ustawa zezwala na ich ustalanie na podstawie dotychczasowych przepisów. Prawo do zasiłku rodzinnego natomiast, ustalane winno być na podstawie przepisów aktualnie obowiązujących, zgodnie z zasadą następczego stosowania ustawy nowej. W tym zakresie zatem, miarodajny jest art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 742 ze zm.), który określa, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, chyba że drugi z rodziców nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany lub też powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. W przypadku skarżącej żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała, zatem nie posiada ona uprawnienia do zasiłku rodzinnego na córkę. Niezależnie od zarzutów skargi, z urzędu rozważono również, czy dostrzeżone podczas rozpoznawania sprawy, uchybienia proceduralne, których dopuściły się organy, miały wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak bowiem wynika z treści decyzji organu odwoławczego, zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który to przepis stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcia reformacyjnego lub też umorzenia postępowania przed organem I instancji. Podstawa ta nie przystaje do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia (utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji) i powołana została niewątpliwie wadliwie. Ponieważ jednak przepisy procedury administracyjnej przewidują uzasadnienie dla prawidłowego rozstrzygniecia (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), uznano iż uchybienie wspomniane nie miało wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Wskazać też należy, iż przedstawiony do kontroli sądowej materiał dowodowy, zgromadzony w załączonych aktach administracyjnych, był dalece niewystarczający dla prawidłowej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dopiero akta administracyjne, nadesłane wraz ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...], w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1108/05), pozwoliły na ustalenie, iż skarżąca do dnia 31.sierpnia 2005r. pobierała świadczenia w postaci zasiłków rodzinnych na dzieci (P. K. i E. S. oraz dodatki z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na dziecko E. S. jak również dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna P. K.), zaś decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przyznał jej zasiłek rodzinny na dziecko P. K. na okres od dnia 1.września 20005. do dnia 31.sierpnia 2006r., dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania na córkę E. S. na okres od dnia 1.września 2005r. do dnia 6.sierpnia 2006r.) nadto zaś dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez syna P. K.. Okoliczności te miały natomiast istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skoro wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych złożony został przez skarżącą w dniu 4.lipca 2005r., zaś po myśli art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne było zatem, choćby wskazanie (a tego brak zarówno w załączonych aktach administracyjnych, jak i zaskarżonej decyzji), że ustalenie uprawnień skarżącej, poczynając od dnia 1.września 2005r. wynikało z faktu, iż z dniem 31.sierpnia 2005r. upłynął dlań poprzedni okres zasiłkowy oraz że przyznanie świadczenia w postaci dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania wynikało z dokonanego przez skarżącą wyboru. Tym niemniej, ustalenie powyższych okoliczności w trybie dopuszczenia dowodu z dokumentów, zawartych w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn.akt II SA/Łd 1177/05, których skarżąca podczas rozprawy w dniu 24.stycznia 2005r. nie kwestionowała, pozwoliło na dokonanie należytej oceny prawnej zaskarżonej decyzji. Biorąc zaś pod uwagę, że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi pozbawione są uzasadnienia, orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI