II SA/Łd 1174/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uznając, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nieprawidłowo nałożyły sankcje.
Skarżący J.W. został pozbawiony płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i obarczony sankcjami z powodu zawyżenia powierzchni gruntów we wniosku, wynikającego m.in. z faktu dzierżawy części gruntów innemu producentowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego (np. brak umowy dzierżawy) oraz nieprawidłowe ustalenie wysokości sankcji. Sąd podkreślił, że posiadanie gruntu, a nie jego własność, jest kluczowe dla przyznania płatności, a organy nie wykazały należycie, dlaczego skarżący nie spełniał tego warunku.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J.W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz nałożenia na niego sankcji, co było wynikiem stwierdzenia przez organy administracji zawyżenia powierzchni gruntów we wniosku. Organ I instancji wykluczył sporne działki z wniosków obu stron z powodu braku porozumienia co do dzierżawy, a następnie odmówił przyznania płatności z sankcjami, wskazując na zawyżenie powierzchni o 25,7 ha (263,86% różnicy). Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, uznając, że skarżący nie był posiadaczem gruntów w rozumieniu przepisów, co potwierdził sam skarżący przyznając, że dzierżawca nie wydał mu gruntu mimo wypowiedzenia umowy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając nieuwzględnienie całokształtu okoliczności, w tym faktu, że część nieruchomości była w posiadaniu innej osoby bez tytułu prawnego, a organ I instancji mimo tej wiedzy uznał, że wnioskodawca świadomie podał błędny obszar. Skarżący argumentował, że standardowy druk wniosku nie przewidywał możliwości rozdzielenia gruntów posiadanych i nieposiadanych, a on sam zadeklarował ugór na części nieuprawianej, nie mając wiedzy o zasiewach dzierżawcy. Podkreślał brak pouczenia o sankcjach i sugestie pracowników organu I instancji przy wypełnianiu wniosku. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Sąd wskazał na brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, w szczególności brak umowy dzierżawy, która pozwoliłaby na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. Podkreślono, że kluczowe jest posiadanie gruntu, a nie jego własność, a organy nie wykazały należycie, dlaczego skarżący nie był posiadaczem. Sąd uznał również, że sposób ustalenia wysokości sankcji był wadliwy i nie został należycie uzasadniony. WSA nie podzielił zarzutu braku pouczenia o skutkach, uznając, że podpisane oświadczenie świadczy o wiedzy skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ustalił brak posiadania, ponieważ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego (np. umowy dzierżawy) i nie ocenił wszechstronnie zebranego materiału, co narusza przepisy k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak umowy dzierżawy w aktach sprawy, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego wydzierżawionego gruntu. Podkreślono, że posiadanie, a nie własność, jest kluczowe dla przyznania płatności, a organy nie wykazały należycie, dlaczego skarżący nie był posiadaczem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.g.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Producentem rolnym jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego. Płatności przysługują na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2199/2003 art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2199/2003
Określa zasady nakładania kar za zawyżenie powierzchni gruntów w systemie jednolitej płatności obszarowej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania w celu prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § par. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 10 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się.
p.p.s.a. art. 3 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § par. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 art. 32 § ust. 2
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001
Dotyczy szczegółowych zasad stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego (np. umowy dzierżawy) do ustalenia stanu faktycznego. Organy nieprawidłowo ustaliły posiadanie gruntu przez skarżącego. Sposób ustalenia wysokości sankcji był wadliwy i nie został należycie uzasadniony. Skarżący nie został prawidłowo pouczony o wszystkich skutkach złożenia wniosku. Standardowy druk wniosku nie pozwalał na rozróżnienie gruntów posiadanych i nieposiadanych.
Odrzucone argumenty
Skarżący podpisał oświadczenie o znajomości zasad przyznawania płatności, co świadczy o jego wiedzy i akceptacji konsekwencji.
Godne uwagi sformułowania
nie leży w kompetencjach organu administracji publicznej rozstrzyganie sporu odnośnie ważności zawartej przez wnioskodawcę umowy dzierżawy niepodobna zaakceptować takiego sposobu zbierania i oceny materiału dowodowego, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie brak tegoż dokumentu w aktach sprawy nie pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż organy ferując rozstrzygnięcia dysponowały całością materiału dowodowego nałożenie na skarżącego określonych sankcji wymaga od organu ustalenia okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości traktowanie owych skutków w sposób wybiórczy i godzenie się przez stronę jedynie na te, które są dlań korzystne, nie może znaleźć akceptacji
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Joanna Sekunda-Lenczewska
przewodniczący
Renata Kubot-Szustowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich, gdzie kluczowe jest ustalenie posiadania gruntu, a organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego lub nieprawidłowo nałożyły sankcje. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego i uzasadniania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w kontekście UE z 2004 roku. Interpretacja przepisów k.p.a. i zasad postępowania dowodowego jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy w postępowaniach administracyjnych dotyczących dopłat unijnych, gdzie złożoność przepisów i stanów faktycznych (jak spór o dzierżawę) prowadzi do błędów organów. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów i specjalistów od prawa rolnego.
“Błędy urzędników kosztowały rolnika dopłaty i naraziły na sankcje. Sąd administracyjny stanął w jego obronie.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1174/05 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący/ Renata Kubot-Szustowska Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 27 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2006 roku sprawy ze skargi J.W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. W. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych z tytułu kosztów postępowania; 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Uzasadnienie Decyzją Nr [...] (znak: [...]), z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003, z dnia 16 grudnia 2003 roku ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004; rozporządzenia Rady (WE) Nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (zwanego dalej: Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 2199/2003) oraz art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92 (zwanego dalej: Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2419/2001), po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. Nr [...], z dnia [...], w sprawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr: [...], z dnia [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą J. W. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż J. W. w dniu [...] złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami pismami z dnia 26 lipca 2004 roku oraz 18 października 2004 roku organ I instancji wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w sprawie działek o numerach ewidencyjnych: 93/3, 94/1, 101/1, 142/1, 157/1, 450/2 i 451/2. Wnioskodawca złożył wyjaśnienia, co do działek ewidencyjnych o nr: 93/3, 94/1, 157/1, 142/1, wskazał poprawny nr działki ewidencyjnej nr 101/1, to jest nr 100/1. Organ I instancji ustalił, iż "na działki ewidencyjne nr 450/2 i 451/2 wniosek złożył także inny producent rolny" – J. B., dzierżawca tych działek, który przedstawił organowi umowę dzierżawy z dnia [...]. Ze względu na brak porozumienia pomiędzy oboma wnioskodawcami, organ I instancji podjął "decyzją o wykluczeniu spornych powierzchni działek 450/2 i 451/2 z wniosków o dopłaty na rok 2004 u obu wnioskodawców". Dalej organ odwoławczy wskazał, iż w związku z powyższym stanowiskiem organ I instancji dokonał obliczenia dopłaty w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003, który stanowi, że "jeżeli różnica przekracza 50 %, na rolnika zostaje nałożona kara w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią określoną. Kwota ta jest potrącona z płatności pomocy, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech łat kalendarzowych następując po roku dokonania ustalenia" Organ wskazał nadto, iż wysokość zawyżenia powierzchni deklarowanej, stała się również przesłankę odmówienia przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż ze względu na fakt zawyżenia powierzchni gruntów rolnych w zakresie JPO o 25,7 ha, co stanowi w stosunku do powierzchni rzeczywistej wynoszącej 9,74 ha, różnicę 263,86 %, organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Od decyzji organu I instancji zostało wniesione odwołanie, w którym J.W. zarzucił nie uwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych dotyczących wniosku z dnia [...]. Wnioskodawca wskazał, iż nie został pouczony o ewentualnych zagrożeniach związanych z faktem nie odzyskania nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy. Jednocześnie odwołujący się przyznał, że nie dokonał zasiewów na gruncie rolnym, nadto oświadczył, iż nie ma wiedzy na temat tego czy i co zostało zasiane na tym areale. Rozpoznając wniesione odwołanie, po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisem art. 61 par. 1, art. 7 oraz art. 77 par. 1 k.p.a. i prawidłowo ustalił – na podstawie zebranego materiału dowodowego – powierzchnię rzeczywistą obszaru zgłoszonego we wniosku. Organ ten uznał, iż zadeklarowana powierzchnia gruntów rolnych została zawyżona w zakresie jednolitej płatności obszarowej o 25,7 ha oraz w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej o 1 ha. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. l Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003, organ I instancji prawidłowo ustalił, iż wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania płatności bezpośrednich, ze względu na fakt nieposiadania gruntów rolnych. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż w złożonym odwołaniu wnioskodawca przyznał, iż nie był posiadaczem gruntów w dniu składania wniosku, bowiem "dzierżawca pomimo wypowiedzenia umowy dzierżawy (...) nie wydał gruntu na dzień złożenia wniosku". Ponadto wskazał, że nie posiadał wiedzy na temat rodzaju upraw na przedmiotowych gruntach oraz o zaoraniu działki przez dzierżawcę. Organ odwoławczy oceniając powyższe oświadczenie wnioskodawcy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 ze zm.), "osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej gruntami rolnymi". W ocenie organu odwoławczego, na podstawie poczynionych ustaleń, organ I instancji nie mógł uznać wnioskodawcy za posiadacza gospodarstwa rolnego w rozumieniu przywołanego przepisu. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż nie leży w kompetencjach organu administracji publicznej rozstrzyganie sporu odnośnie ważności zawartej przez wnioskodawcę umowy dzierżawy z dnia [...], a co za tym idzie skuteczności jej wypowiedzenia przez właściciela gruntów. Istnienie sporu nie zwalnia jednak organu I instancji z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przepisem art. 75 k.p.a., celem ustalenia posiadacza wskazanych powyżej gruntów, gdyż zgodnie z powołanym przepisem ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, to właśnie posiadacz gruntów jest osobą uprawnioną do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż nie zgadza się z zarzutami skarżącego tyczącymi nie pouczenia o skutkach złożenia wniosku na grunty rolne, które nie znajdowały się w jego posiadaniu. Zdaniem organu – wnioskodawca własnoręcznym podpisem wniosku – potwierdził, iż znane są mu zasady przyznawania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 10 par. 1 k.p.a. skarżący został poinformowany o przysługującym mu prawie do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym o możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie i domagania się jego uzupełnienia. Odwołujący się nie skorzystał jednak z przysługującego mu prawa , w związku z czym organ odwoławczy nie dysponował dowodami podważającymi stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia wszystkich warunków określonych w przepisie art. 107 par. 3 k.p.a.. Z uwagi jednak na to, że uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W dniu 14 listopada 2005 roku skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł J.W. zarzucając nie uwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy, które znane były organowi, w szczególności tego, iż: 1) część nieruchomości rolnych o powierzchni 25,70 ha była w posiadaniu innej osoby władającej nieruchomością rolną bez tytułu prawnego, 2) okoliczność powyższa była znana organowi I instancji, który mimo tego uznał, że wnioskodawca świadomie, błędnie naliczony obszar powierzchni działek rolnych – w tym łącznie z nie będącymi w jego posiadaniu, 3) nie uwzględniono, że wniosek stanowiący standardowy druk nie przewidywał możliwości podania areału z ograniczeniem do posiadanego i wykorzystywanego rolniczo i innego nie będącego w posiadaniu lub nie wykorzystywanego przez producenta rolnego, przez co uniemożliwiono faktyczny rozdział wniosku na część, co do której wnioskodawca domagał się dopłat i część, co do której nie wnosił o ich przyznanie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i "zniesienie nałożonych sankcji z przyznaniem dopłat od niespornej powierzchni upraw rolnych", a więc powierzchni 9,74 ha za rok 2004. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż we wniosku z dnia [...] o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w załączniku Nr VIII wskazał areały gruntów rolnych będących jego własnością (co do których toczy się spór z dzierżawcą) ze wskazaniem rodzajów upraw. We wniosku nadto podał, że działki o nr 450/2 i 451/2 były przedmiotem umowy dzierżawy, zawartej w dniu [...] z J. B., który – pomimo wypowiedzenia umowy dzierżawy – nie wydał gruntu do dnia złożenia wniosku. O fakcie tym został poinformowany pracownik organu I instancji, który stwierdził podczas wyjaśniania sprawy, że w wypadku złożenia równolegle dwóch wniosków o dopłaty za ten sam grunt, oba wnioski nie zostaną rozparzone w części spornej i dopłaty nie zostaną udzielone. Skarżący wskazał, iż taki sposób załatwienia sprawy w pełni akceptował. Przemawia za tym zadeklarowanie ugoru czarnego w pozycji "rośliny uprawne". Zdaniem skarżącego skoro sam nie dokonał zasiewów na gruncie rolnym, a nadto nie miał żadnej wiedzy na temat tego czy i co zostało zasiane na tym areale, to z ostrożności i z pełną akceptacją organu I instancji zadeklarował istnienie ugoru nie próbując wskazać na jakiekolwiek zasiewy. Skarżący podkreślił, iż nie został pouczony o ewentualnych zagrożeniach związanych z faktem nie odzyskania posiadania nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy. W szczególności nie został pouczony o tym, iż w takiej sytuacji nie tylko zostanie pozbawiony całkowitych płatności ale również grożą mu sankcje finansowe. Skarżący podkreślił, iż wniosek o przyznanie dopłat był wypełniony zgodnie z sugestiami pracowników organu I instancji, którzy nie przewidywali sankcji za takie zapisy, jakie ostatecznie znalazły się we wniosku. Skoro konsekwencji takich nie przewidywali pracownicy organu, to co dopiero można mówić o wiedzy wnioskodawcy w tym zakresie. Skarżący podał, iż we wniosku, pod pozycją 12 zamieścił informację o wypowiedzeniu umowy dzierżawy. Kwestia ta była przedmiotem badania przez pracowników organu I instancji. W tym przedmiocie prowadził także z organem korespondencję. Dodatkowo skarżący podał, iż obowiązujący druk wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie zawierał żadnych dodatkowych rubryk chociażby dla wykazania gruntu zgłaszanego do przyznania dopłat i osobno nie zgłaszanego ale podlegającego ujawnieniu. Zdaniem skarżącego obecnie obowiązujący druk zawiera już taki rozdział, co pozwala wyprowadzić wniosek, iż nie dopracowano odpowiednio dokumentów i z tego powodu doszło do niezrozumienia w zakresie poszczególnych zapisów, jak i fizycznego wypełnienia wniosku. W ocenie skarżącego deklarując ugór na części nie uprawianej dał wyraz nie deklarowania upraw, których nie prowadził. Tak więc nie próbował przypisać sobie upraw, które mogły być prowadzone przez dzierżawcę, a tak postąpiłby gdyby chciał uzyskać płatności z tytułu prowadzonych upraw. Skarżący wskazał również, iż samo oświadczenie o przyjęciu do wiadomości zasad przyznania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych potwierdzone podpisem nie jest rozstrzygające dla uznania rozmyślności działania. Podkreślił, iż zasady postępowania w takim przypadku jak jego, nie były znane samym pracownikom organu. Ponadto nie dano mu możliwości skorygowania wniosku w świetle przedstawionych okoliczności, traktując teraz to jako błąd, który winien być obciążony sankcjami. Skarżący wskazał, iż uznaje za zasadne stanowisko przekazane mu przez pracowników organu I instancji o możliwości wstrzymania lub pozbawieniu dopłat za areał sporny, jednakże nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji tegoż organu, jak i decyzji organu odwoławczego. Decyzje te bowiem nie tylko pozbawiają go płatności ale i nakładają sankcje za okoliczności niezależne od skarżącego i nie wynikające z wprowadzenia właściwych organów w błąd. Skarżący podkreślił to, iż skoro organ I instancji podjął decyzję o wykluczeniu spornych powierzchni działek o nr 450/2 i 451/2 z wniosku dzierżawcy tych gruntów, o dopłaty na rok 2004, to winien mieć prawo do korekty swego wniosku o wykluczony areał. Takiej możliwości natomiast nie miał. Ponadto skarżący wskazał, iż w dniu [...] została wydana decyzja Nr 104/05 przez Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi w tym samym przedmiocie i tej samej treści, która została już zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zdaniem skarżącego oznacza to, że organ odwoławczy orzekał dwa razy w tej samej sprawie wydając dwie decyzje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ja poprzedzającej tego rodzaju naruszeń prawa, które powodują konieczność wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy administracji publicznej powołały przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz przepisy wspólnotowe. Mając na uwadze, iż źródłem prawa wspólnotowego w powyższym zakresie są Rozporządzenia Rady oraz Komisji, to wskazać należy, iż zgodnie z zasadą "skutku bezpośredniego prawa wspólnotowego" organy administracji publicznej zasadnie oparły wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, także na przepisach prawa wspólnotowego. W świetle tego co zostało powiedziane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale również mając na uwadze to, co podniesione zostało w skardze, wskazać należy, iż nie może budzi wątpliwości kto jest uprawniony do otrzymania płatności ze środków wspólnotowych obejmującą jednolitą płatność obszarową. Kwestię tą w sposób nie jednoznaczny przybliżyły organy, wskazując za przepisem art. 2 przywołanej powyżej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, iż osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego. Analizując działania organów administracji publicznej w niniejszej sprawie wskazać wypada, iż niepodobna zaakceptować takiego sposobu zbierania i oceny materiału dowodowego, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie. Działanie organów w tym zakresie narusza przepisy art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a.. Skoro przed organem stoi obowiązek wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego i jego oceny z punktu widzenia zgłoszonego przez stronę żądania, to postępowanie organów w niniejszej sprawie w żadnym razie obowiązkowi temu nie czyni zadość. Naruszenie powyższych zasad postępowania ma wpływ na wydane przez organy rozstrzygnięcie i z tego punktu widzenia rodzi konieczność wyeliminowania kwestionowanych decyzji. Podstawą faktyczną odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej było wydzierżawienie przez skarżącego części gospodarstwa rolnego innemu producentowi rolnemu. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla możliwości uwzględnienia wniosku o przyznanie powyższej dopłaty, bowiem zasadniczą przesłanką przyznania przedmiotowego świadczenia nie jest tytuł własności do określonego gruntu lecz posiadanie gospodarstwa rolnego i bycie producentem rolnym utrzymującym grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 ze zm.). Słusznie zatem organy administracji publicznej przyznały istotne znaczenie okoliczności wydzierżawienia przez skarżącego gruntu innemu producentowi rolnemu. Okoliczność ta jednak w aktach sprawy nie jest wykazana w jakikolwiek sposób, w szczególności poprzez załączenie umowy dzierżawy. Na podstawie tegoż dokumentu winny być ustalone okoliczności związane chociażby z wielkością wydzierżawianego gruntu, czy też oznaczeniem oddanych w dzierżawę działek. Brak tegoż dokumentu w aktach sprawy nie pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż organy ferując rozstrzygnięcia dysponowały całością materiału dowodowego, a wszak dopiero taki materiał może być podstawą do wszechstronnej oceny (art. 77 par. 1, w związku z art. 80 k.p.a.). Nie budzi wątpliwości, iż okoliczność wydzierżawienia przez skarżącego określonej części gospodarstwa rolnego miała miejsce. W tym zakresie skarżący przyznał fakty. Z dokonanego przyznania nie wynikają jednak wszystkie okoliczności istotne dla rozpoznania sprawy. W szczególności ze złożonego przez skarżącego wniosku wynika, iż powierzchnia ogólna jego gospodarstwa rolnego wynosi 35, 44 ha. Z powyższym wskazaniem zgodziły się organy administracji, które jednocześnie wskazały, iż powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli to 9,74 ha. Z akt sprawy nie można wyprowadzić jednoznacznego wniosku, w jaki sposób organy administracji doszły do powyższej konkluzji. Bez wątpienia bazowanie w powyższym zakresie jedynie na przyznaniu dokonanym przez skarżącego nie jest wystarczające. Okoliczność ta winna zostać ustalona w sposób nie budzący wątpliwości, i to bez względu na to, czy skarżący współdziałał z organami w powyższym zakresie, czy też nie. Fakty te możliwe są do ustalenia na podstawie obiektywnych okoliczności, które winny być udokumentowane znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym. O ile jeszcze przytoczone powyżej okoliczności mogłyby – pod pewnymi warunkami – uzasadniać tezę o samej potrzebie odmowy przyznania dopłaty z tytułu jednolitej płatności obszarowej, o tyle nałożenie na skarżącego określonych sankcji wymaga od organu ustalenia okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości. Jest bowiem oczywiste, iż wielkość owych sankcji – na co zresztą wskazał organ odwoławczy – uzależniona jest od stosunku powierzchni gruntów zadeklarowanych we wniosku do powierzchni rzeczywistej. Ustalenie tego stosunku w sposób nie bazujący na możliwych do zweryfikowania danych, nie pozwala należycie ocenić dokonanego przez organ zabiegu porównania, a tym samym uniemożliwia jego zaakceptowanie. Podobnie wadliwe jest zachowanie organu przy nałożeniu na skarżącego sankcji. Ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie wskazały w jaki sposób doszły do wniosku, iż to właśnie kwota 5.410,62 złotych winna być sankcją obarczającą skarżącego. Przepis art. 107 par. 3 k.p.a. wskazując na konieczne elementy uzasadnienia decyzji bez wątpienia wymaga od organu przytoczenia zarówno podstawy prawnej powyższego rozstrzygnięcia, jak i sposobu, w jaki sposób organ doszedł do ustalenia rozmiaru owej sankcji. Pominięcie owych elementów w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji stanowi naruszenie powyższego przepisu. Nałożenie na skarżącego określonych sankcji wymagało od organu przytoczenia podstawy prawnej i dokonania interpretacji przesłanek jego zastosowania. Na organach spoczywał również obowiązek analizy okoliczności związanych z ujawnieniem przez skarżącego, już we wniosku o przyznanie dopłat, faktu wydzierżawienia gruntów innemu producentowi rolnemu, a więc nie posiadania tych gruntów. Okoliczności te wymagają od organów oceny z punktu widzenia przesłanek ekskulpacyjnych nałożonej sankcji. Analiza taka w wydanych decyzjach nie została dokonana i jak się wydaje skarżący został obarczony sankcją tylko dlatego, że błędnie wypełnił wniosek domagając się dopłat za grunty, których nie posiadał. Brak analizy ujawnionych już we wniosku okoliczności z powyższego punktu widzenia prowadzi do konkluzji o obiektywnej odpowiedzialności podmiotów ubiegających się o dopłaty w razie popełnienia błędów przy składaniu wniosków o powyższe świadczenia. Wniosek taki jest natomiast błędny i pozbawiony podstawy prawnej (art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 roku ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 roku rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, odwołujący się do postanowień rozporządzenia (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92). Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Rozstrzygnięcie stanowiące, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku wydano na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a.. Sąd pomimo uchylenia zakażonej decyzji nie podziela zarzutów skargi tyczących tego, iż skarżący nie był pouczony o skutkach związanych z możliwością nałożenia określonych sankcji. Skoro przez skarżącego podpisane zostało oświadczenie o określonej treści, wskazujące na wiedzę w zakresie zasad przyznawania płatności bezpośrednich, to należy uznać, iż skarżący miał świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godził się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. Traktowanie owych skutków w sposób wybiórczy i godzenie się przez stronę jedynie na te, które są dlań korzystne, nie może znaleźć akceptacji. Skoro skarżący wystąpił o przygnanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane mu są zasady ich przyznawania, to należy uznać, iż znane mu były owe zasady w ich całokształcie. Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI