II SA/Łd 1166/02

II SA/Łd 1166/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Łuczaj
Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Tomasz Zbrojewski_
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 29 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie : Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasadza od Wojewody [...] na rzecz A. K. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ) Starosta [...] udzielił W. i O. S. zezwolenia na wejście w teren nieruchomości położonej w miejscowości G. nr geod. 42/2, będącej własnością A. K. oraz na zajęcie pasa gruntu tejże działki na długości 25 m i szerokości 3 m w celu wykonania prac budowlanych polegających na otynkowaniu fragmentu szczytu istniejącego budynku mieszkalnego oraz remontu tynku na istniejącym budynku mieszkalnym i gospodarczym na okres od dnia 25 maja 2002r. do dnia 15 czerwca 2002r. zgodnie z wnioskiem inwestora oraz załączonym planem sytuacyjnym. Jednocześnie zastrzeżono, że zezwolenie jest ważne do dnia 25 czerwca 2002r.
Uzasadniając decyzję organ orzekający powołał się na treść art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz wskazał, iż na zasadach określonych w kodeksie cywilnym po zakończeniu robót inwestor jest zobowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z terenu w/w działki.
Od decyzji tej odwołał się do Wojewody [...] A. K. podnosząc, iż decyzją znak: [...] Starosta [...] udzielił W. S. i O. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego usytuowanego jednym narożnikiem w granicy działki, a drugim w odległości około 1,5 m od granicy. Nadto odwołujący się wskazał, iż istniejące otwory okienne zostały zwiększone, a zamierzona przez niego rozbudowa domu od strony granicy, spowoduje zaciemnienie okien i pomieszczeń mieszkalnych.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu zezwolenia, ustalając termin wykonania prac budowlanych do dnia 15 lipca 2002r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż brak odpowiedzi na pismo nadane listem poleconym w dniu 17 kwietnia 2002r. inwestor potraktował jako odmowę wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości i wystąpił do organu z wnioskiem o wydanie decyzji udzielającej zezwolenia na korzystanie z działki stanowiącej własność A. K..
W tej sytuacji Wojewoda [...] uznał decyzję organu I instancji określającą zakres i termin korzystania z przedmiotowej nieruchomości oraz zobowiązującą inwestorów do naprawienia szkód w związku z tym powstałych na zasadach określonych w kodeksie cywilnym za prawidłową.
Jednocześnie wskazano, że wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie rozbudowy spornego budynku mieszkalnego nie wstrzymuje jej wykonania i nie może stanowić przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. domagał się uchylenia powyższej decyzji oraz zasądzenia na jego rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, iż określenie terminu wykonania prac budowlanych pozbawiło go możliwości złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed jego upływem. Następnie zarzucił organom obu instancji naruszenie art. 47 ustawy Prawo budowlane poprzez brak ustosunkowania się do treści tegoż przepisu. Skarżący podał również, że zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...], znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie udzielenia W. S. i O. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 43, położonej w miejscowości G. przy ul. A 30 gmina W.. Nadto A. K. podniósł, że w/w roboty budowlane zostały już wykonane. W ich wyniku zniszczono mu pas ziemi – zieleni o szerokości 6,0 m, kwiaty oraz zapryskano siatkę ogrodzeniową, a poniesiona szkoda nie została naprawiona. Skarżący stwierdził także, iż szkody wynikły z tego powodu, że organy administracji oparły się na nieaktualnej mapie sytuacyjno - wysokościowej, na której nie została naniesiona jego szopa służąca do celów budowy zrealizowana na okres budowy, co uniemożliwiało przejście i przejazd w miejscu wskazanym przez organ administracji.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie Wojewoda [...] ustosunkowując się zarzutu wydania decyzji na podstawie nieaktualnej mapy sytuacyjno - wysokościowej wyjaśnił, że okoliczność ta została podniesiona przez skarżącego dopiero w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku A. K. poparł skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, dlatego też w sprawie - w ocenie Sądu - nie ma znaczenia okoliczność, iż roboty budowlane, dla wykonania których podjęto decyzję, zostały już zrealizowane.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z licznym naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 3 ustawy, skutkuje uchyleniem decyzji.
Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ administracji publicznej winno zapewnić przed wydaniem decyzji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy zarówno pod względem okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe stosowanie prawa materialnego.
Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzują unormowania zawarte w art. 75 § 1 i 77 § 1 kpa. Wynika z nich, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a ponadto, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Organ naruszył ponadto obowiązki nałożone na niego art. 9 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te obligują organy administracji publicznej między innymi do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Są ponadto zobowiązane do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Kwestionowana w niniejszej sprawie decyzja wydana została z naruszeniem powyższych regulacji.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm. ).
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy – jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z niej, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.
W myśl art. 47 ust. 2 – w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia (...) na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.
Z powyższego unormowania wynika, że do zastosowania regulacji przewidzianej w art. 47 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane należy wykazać, iż między inwestorem, a właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie doszło do uzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1-szym tego przepisu.
W przedmiotowej sprawie inwestorzy W. i O. S., składając w dniu 7 maja 2002r. w organie wniosek o wydanie decyzji o niezbędności wejścia, załączyli do niego dowód nadania w dniu 17 kwietnia 2002r. przesyłki poleconej skierowanej do A. K.
W ocenie Sądu sam dowód nadania tej przesyłki zawierającej jedynie wskazanie adresata, nie może stanowić przekonywującego dowodu w sprawie. Dowód ten nie może być wzięty pod uwagę jako jedyny i samoistny dokument, ale stosownie do wymogów art. 7 i 77 kpa winien być skonfrontowany ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Wobec faktu, że na dowodzie nadania listu poleconego widnieje jedynie adresat, to na nadawcy ciąży obowiązek wykazania, jaką w rzeczywistości treść przesyłka zawierała ( por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2000r. sygn. I SA 1248/97 ).
Organ rozpoznający wniosek nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń i wydał decyzję następnego dnia po złożeniu wniosku, nie informując skarżącego o wszczęciu postępowania, czym naruszył art. 61 § 4 kpa oraz faktycznie uniemożliwił A. K. jakikolwiek udział w postępowaniu.
Organ nie podjął z własnej inicjatywy żadnego postępowania wyjaśniającego i nie przeprowadził, np. dowodu z oględzin, opierając się jedynie na mapie sytuacyjno-wysokościowej, której aktualność skarżący kwestionuje, podnosząc, iż nie obejmuje ona budynku gospodarczego usytuowanego na jego nieruchomości, co w konsekwencji miało – wg twierdzeń skarżącego – doprowadzić do zajęcia większego pasa jego nieruchomości.
Należy przy tym zwrócić uwagę, iż brak udziału skarżącego w postępowaniu administracyjnym i naruszenie przez organ wskazanych wyżej przepisów art. 7-10 kpa wpłynął zapewne na to, iż A. K. w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji podniósł kwestie, które nie miały bezpośredniego związku z przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a były głównie skierowane przeciwko decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku W. i O. S..
Organ odwoławczy – wbrew zasadzie wyrażonej w art. 15 kpa, mówiącej o tym, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne – nie rozpoznał sprawy na nowo, mimo istotnych naruszeń proceduralnych, których dopuścił się organ I instancji i dokonał jedynie korekty rozstrzygnięcia w zakresie terminu zezwolenia wejścia na teren nieruchomości skarżącego.
Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku.
Zgodzić się natomiast należy ze stanowiskiem organu, iż A. K. nie w toku postępowania administracyjnego, a przed sądem powszechnym na zasadach określonych w kodeksie cywilnym przysługuje uprawnienie do naprawy szkód powstałych w wyniku skorzystania przez inwestorów z jego nieruchomości.
Z uwagi na okoliczność realizacji zaskarżonej decyzji Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za bezprzedmiotowe.
W zakresie zwrotu kosztów sądowych Sąd wyrokował w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1271 ).
k.r.