II SA/Łd 1156/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji nakazujących rozbiórkę ogrodzenia ze względu na rażące naruszenie prawa przez organy administracji, w szczególności brak wskazania terminu w postanowieniu nakładającym obowiązek uzupełnienia dokumentacji.
Sprawa dotyczyła skargi V. i P. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ogrodzenia. Organy administracji nakazały rozbiórkę, powołując się na naruszenie linii regulacyjnej ulicy oraz wstrzymanie robót. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym przeprowadzanie kontroli bez obecności stron. Sąd uznał, że organy administracji rażąco naruszyły prawo, stosując niewłaściwe przepisy (art. 51 zamiast art. 48 Prawa budowlanego) i nie wskazując terminu w postanowieniu nakładającym obowiązek uzupełnienia dokumentacji, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi V. i P. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nakazującą rozbiórkę ogrodzenia wraz z fundamentem betonowym. Organy administracji uznały, że ogrodzenie zostało wybudowane z naruszeniem linii regulacyjnej ulicy oraz pomimo wstrzymania robót budowlanych. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym przeprowadzania kontroli bez obecności stron. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji, dopatrzył się oczywistych naruszeń prawa powodujących konieczność stwierdzenia nieważności decyzji i poprzedzających ją rozstrzygnięć. Kluczowym błędem organów było zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48, a także wydanie postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia dokumentacji bez wskazania terminu jego wykonania. Brak decyzji o sprzeciwie wobec inwestycji, mimo dokonania zgłoszenia, uniemożliwiał zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w sposób prowadzący do nakazu rozbiórki. W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także postanowienia organu architektoniczno-budowlanego, uznając, że naruszenia te miały rażący charakter.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest dopuszczalne tylko w sytuacjach nieokreślonych w art. 48. W przypadku budowy obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu, właściwym jest art. 48.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 51 Prawa budowlanego jest powiązany z art. 50 i stosuje się go do sytuacji nieuregulowanych w art. 48. W analizowanej sprawie, gdzie inwestor dokonał zgłoszenia, a organ nie wniósł sprzeciwu, zastosowanie art. 48 było konieczne, a nie art. 51.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (21)
Główne
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Właściwy przepis do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, bądź pomimo sprzeciwu.
u.p.s.a. art. 145 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd.
Pomocnicze
p.b. art. 51 § 1
Prawo budowlane
Stosowany przez organy, ale w ocenie sądu nieprawidłowo w tej sprawie.
p.b. art. 50
Prawo budowlane
Wzajemnie powiązany z art. 51, stosowany do sytuacji nieokreślonych w art. 48.
p.b. art. 30 § 1
Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku zgłoszenia budowy ogrodzenia.
p.b. art. 30 § 1a
Prawo budowlane
Reguluje możliwość nakładania przez organ postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia i konsekwencje jego niewykonania (sprzeciw).
p.b. art. 43 § 1
Prawo budowlane
Podstawa materialnoprawna do geodezyjnego wyznaczenia obiektu budowlanego w terenie.
p.b. art. 29 § 1
Prawo budowlane
Wskazuje, że budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę.
p.b. art. 3 § 9
Prawo budowlane
Definicja urządzenia budowlanego.
p.b. art. 81 § 4
Prawo budowlane
Podstawa do przeprowadzenia kontroli z zewnątrz.
p.b. art. 81a § 2
Prawo budowlane
Reguluje uprawnienia i obowiązki organu przy wykonywaniu czynności kontrolnych na terenie obiektu.
p.b. art. 81a § 3
Prawo budowlane
Reguluje uprawnienia i obowiązki organu przy wykonywaniu czynności kontrolnych na terenie obiektu.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji, w tym rażące naruszenie prawa.
u.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest ograniczony zarzutami i wnioskami skargi.
u.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o zastosowaniu środków przewidzianych ustawą dla końcowego załatwienia sprawy.
u.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Reguluje rozpoznawanie spraw przez WSA po zmianach w sądownictwie administracyjnym.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 2
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów.
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 55 § 1
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 41
Określa warunki usytuowania ogrodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji zastosowały niewłaściwy przepis (art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48). Postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia dokumentacji zostało wydane bez wskazania terminu jego wykonania, co stanowi rażące naruszenie prawa. Brak decyzji o sprzeciwie wobec inwestycji, mimo dokonania zgłoszenia, uniemożliwiał zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w sposób prowadzący do nakazu rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o naruszeniu linii regulacyjnej i budowie pomimo wstrzymania robót, które nie mogły stanowić podstawy do nakazu rozbiórki w świetle wadliwości postępowania. Argumenty skarżących dotyczące naruszenia przepisów kontroli (art. 81a ust. 2 i 3 P.b.) zostały częściowo odrzucone przez sąd, który uznał, że kontrola z zewnątrz nie podlega tym rygorom.
Godne uwagi sformułowania
Owe wzajemne powiązanie przepisów sprawia, iż norma art. 51 prawa budowlanego, stosownie do treści art. 50 tejże ustawy, znajduje zastosowanie jedynie do tych sytuacji, które nie są określone w przepisie art. 48. Brak w postanowieniu nakładającym na inwestorów określony obowiązek, terminu do jego wykonania oznacza, iż postanowienie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu przepisu art. 156 par. l pkt 2 in fine k.p.a. Konsekwencją stwierdzenia, że to przepis art. 48 prawa budowlanego winien stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, jest konieczność wyeliminowania z tej funkcji przepisów art. 50 i art. 51 omawianej ustawy.
Skład orzekający
Grzegorz Szkudlarek
przewodniczący
Joanna Sekunda-Lenczewska
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów art. 48, 50 i 51 Prawa budowlanego w kontekście budowy ogrodzenia, a także znaczenie terminu w postanowieniach nakładających obowiązki w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia i zastosowania przepisów Prawa budowlanego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów obiektów budowlanych, choć zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów prawa i procedur administracyjnych, a błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli faktyczne naruszenie (budowa niezgodnie z linią regulacyjną) miało miejsce. Jest to przykład na to, że 'jak coś jest zrobione' jest równie ważne jak 'co jest zrobione'.
“Błąd proceduralny zniweczył nakaz rozbiórki ogrodzenia – jak sądy chronią przed rażącym naruszeniem prawa?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1156/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi V. G. i P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki ogrodzenia 1. stwierdza nieważność a) zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] b) postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr[...] c) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] [...] 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnie- nia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz P. G. i V. G. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [..] (znak:[...]), z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie przepisu art.51 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania P. G. od decyzji Nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...] nakazującej V. i P. małżonkom G. rozbiórkę ogrodzenia wraz z fundamentem betonowym, wybudowanego od strony ulicy, na terenie działki położonej przy ulicy A 47 w P., utrzymał w mocy skarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia zewnętrznego działki przy ulicy A 47 w P., Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wyznaczył w dniu 11 marca 2003 roku wizję lokalną. Podczas oględzin stwierdzono, iż wykonany został fundament betonowy pod ogrodzenie działki od strony zewnętrznej, w odległości 7,3 metra od osi jezdni ulicy A.
Dalej organ podniósł, iż właściciele działki Y. i P. małżonkowie G. zgłosili zamiar budowy ogrodzenia, lecz organ administracji architektomczno -budowlanej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] nakazał przed rozpoczęciem robót, geodezyjne wyznaczenie ogrodzenia w linii regulacyjnej ulicy A, oraz w terminie 14 dni po wybudowaniu ogrodzenia, zawiadomienie organu o zakończeniu robót wraz z załączoną geodezyjną inwentaryzacją powykonawczą. Inwestorzy nie dokonali jednak nakazanego postanowieniem, geodezyjnego wyznaczenia ogrodzenia w terenie, a ponadto istniejący w dniu kontroli fundament betonowy wykonali z naruszeniem
ustalonej linii regulacyjnej.
W zaistniałej sytuacji organ nadzoru budowlanego I instancji postanowieniem Nr 6/2003 wydanym w dniu 20 marca 2003 roku, na podstawie art.50 ust. l pkt 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Przed wydaniem decyzji rozstrzygającej, organ I instancji przeprowadził dnia 28 kwietnia 2003 roku wizję kontrolną i ustalił, że pomimo wstrzymania robót inwestorzy dokończyli budowę, wykonując ogrodzenie z siatki na słupkach stalowych. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ I instancji decyzją Nr [..] wydaną w dniu[...], na podstawie art.51 ust. l pkt l Prawa budowlanego, nakazał V. i P. małżonkom G. rozbiórkę ogrodzenia wraz z fundamentem betonowym, wybudowanego od strony ulicy, na terenie działki położonej przy ulicy A 47 w P.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. G., wnosząc o
wstrzymanie jej wykonania do czasu zakończenia budowy budynku mieszkalnego. Zdaniem wnoszącego odwołanie decyzja rażąco narusza interes inwestora, ponieważ przedmiotowe ogrodzenie jest obiektem budowlanym czasowo użytkowanym w trakcie realizacji robót budowlanych. Na poparcie swej opinii skarżący przywołał przepis art.29 ust. l pkt 3 Prawa budowlanego. Stwierdził ponadto, że ogrodzenia nie da się przesunąć w głąb działki, ponieważ wybudowane zostało w granicy własności. Argumentował również, że ogrodzenie przebiega w linii istniejących "ogrodzeń posesji nr 49, 50, 51 i 53 przy tej samej ulicy". Skarżący zobowiązał się jednak do zdemontowania ogrodzenia po zakończeniu budowy domu mieszkalnego.
Odrębnym pismem skarżący wniósł o uchylenie decyzji Nr[...] , jako wydanej z naruszeniem prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego, kontrola nieruchomości z dnia 28 kwietnia 2003 roku przeprowadzona została z naruszeniem przepisu art. 81 a ust.2 i ust.3, bowiem odbyła się bez obecności kierownika budowy, właściciela lub pełnoletniego świadka.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy na podstawie zgromadzonych dokumentów uznał zasadność skarżonej decyzji organu I instancji. Podniósł, iż z treści par. 41 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wynika, iż ogrodzenie działki nie powinno przekraczać granicy działki oraz linii
2
rozgraniczającej ulicy lub placu, bądź innej linii ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten stanowił podstawę prawną postanowienia Nr [...] z dnia[...], którym organ administracji architektoniczne — budowlanej nakazał geodezyjne wyznaczenie ogrodzenia w linii regulacyjnej ulicy A. Zdaniem organu już sam fakt, że inwestor nie wykonał tego obowiązku wystarczył, by organ nakazał rozbiórkę ogrodzenia. Dodatkowo jednak inwestor zignorował postanowienie Nr [...] z dnia [...] organu nadzoru budowlanego I instancji o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i dokończył budowę ogrodzenia, co również skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki. W ocenie organu odwoławczego wypływa stąd wniosek, iż obowiązek rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia nałożony skarżoną decyzją, nie może być kwestionowany żadnymi argumentami prawnymi.
Organ wyjaśnił także, iż powołany przez skarżącego przepis art.29 ust. l pkt 3 Prawa budowlanego w sprawie niniejszej nie ma zastosowania, gdyż dotyczy on obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Przedmiotowe ogrodzenie nie jest jednak obiektem, lecz urządzeniem budowlanym, zdefiniowanym w art.3 pkt 9 Prawa budowlanego. Obowiązki inwestora poprzedzające budowę ogrodzenia reguluje zatem wyłącznie art.30 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego, który nakłada na inwestora obowiązek zgłoszenia jego wykonania. Wprawdzie inwestor zgłoszenia dokonał, lecz dalsze jego postępowanie nosi znamiona działań samowolnych.
W ocenie organu odwoławczego nie jest również trafny zarzut, iż w toku postępowania organ przekroczył swe uprawnienia wynikające z treści art. 8 la ust.2 i ust.3 Prawa budowlanego. Przepis ten reguluje bowiem uprawnienia i obowiązki organu przy wykonywaniu czynności kontrolnych na terenie działki bądź obiektu, natomiast wizja lokalna z dnia 28 kwietnia 2003 roku, mająca na celu jedynie sprawdzenie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót dokonana była z zewnątrz, a więc bez potrzeby wejścia na teren działki. Kontrolę tę przeprowadzono, w ocenie organu, na podstawie przepisu art.81 ust. 4, co potwierdza protokół, zawierający adnotację dotyczącą okoliczności jej przeprowadzenia.
Konkludując organ wskazał, iż prawdą jest stwierdzenie inwestora, że linia regulacyjna ulicy A przebiega z naruszeniem własności, lecz problem ten nie ma znaczenia w niniejszym postępowaniu. Dochodzenie interesu prawnego w tym zakresie przez właściciela działki możliwe było na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania
3
przestrzennego, co -jak podkreślił organ - było już wyjaśnione skarżącemu w postępowaniu przed organami administracji architektoniczne - budowlanej (decyzja Wojewody [...] z dnia [..]
Zdaniem organu, bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje sprawa nieprawidłowego przebiegu linii ogrodzeń działek sąsiednich. Postępowanie niniejsze dotyczy bowiem wyłącznie ogrodzenia działki położonej przy ulicy A 47, wykonanego z naruszeniem linii regulacyjnej ulicy, oraz pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu robót.
W dniu 14 lipca 2003 roku skargę na po wyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wywiedli P. i V. małżonkowie G. zarzucając jej naruszenie prawa. Skarżący domagali się uchylenia kwestionowanej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż w dniu 27 czerwca 2003 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, w której orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji nakazującej skarżącym rozbiórkę ogrodzenia wraz z fundamentem betonowym, wybudowanego od strony ulicy na terenie działki położonej przy ulicy A 47 w P. W wyniku wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budowy przedmiotowego ogrodzenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył w dniu 11 marca 2003 roku wizję lokalną. Podczas oględzin stwierdzono, iż wykonany został fundament betonowy pod ogrodzenie działki od ulicy zewnętrznej, w odległości 7,3 metra od osi jezdni ulicy A. Organ administracji architektoniczno - budowlanej postanowieniem Nr [..] z dnia [...] nakazał przed rozpoczęciem robót, geodezyjne wyznaczenie ogrodzenia w linii regulacyjnej ulicy A. Skarżący nie wykonali postanowienia. Organ nadzoru budowlanego I instancji postanowieniem Nr [..] z dnia [...] na podstawie art. 50 ust. l pkt 3 Prawa Budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Przed wydaniem decyzji rozstrzygającej organ I instancji przeprowadził dnia 28 kwietnia 2003 roku kolejną wizję lokalną, po której decyzją Nr [...] z dnia [..] nakazał rozbiórkę ogrodzenia wraz z fundamentem betonowym.
Zdaniem skarżących organ nadzoru budowlanego I instancji dokonując kolejnej wizji lokalnej w dniu 28 kwietnia 2003 roku przekroczył swoje uprawnienia
4
wynikające z treści art.81 ust.2 i ust.3 Prawa budowlanego, bowiem przepis ten reguluje uprawnienia i obowiązki organu przy wykonywaniu czynności kontrolnych. Organ nadzoru budowlanego II instancji utrzymuje, iż wizja lokalna dokonana była "z zewnątrz", a więc bez potrzeby wejścia na teren działki. Skarżący wskazali jednakże, iż działka przy ulicy A 47 w P. nie posiadała w dniu 28 kwietnia 2003 roku geodezyjnie wyznaczonych granic, co prowadzi zdaniem skarżących do wniosku, iż pojęcie "z zewnątrz" jest nieprecyzyjne, "ponieważ organ nadzoru mógł w momencie przeprowadzenia wizji lokalnej znajdować się na terenie inwestora ("wewnątrz")". Skarżący podnieśli również, iż przepis art. 81 ust.2 i ust.3 Prawa budowlanego nie dopuszcza czynności kontrolnych wykonywanych "z zewnątrz". Reguluje za to szczegółowo obowiązki organu przy wykonywaniu takich czynności. Z przepisu tego wynika, iż wizja lokalna z dnia 28 kwietnia 2003 roku odbyła się z naruszeniem prawa, bowiem czynności kontrolne nie zostały wykonane w obecności upoważnionych osób; właściciela, domownika czy pełnoletniego świadka.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do
Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem l stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, (art. 97 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.))
Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o
5
postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)(w skrócie: u.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. l par. l ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art.145 u.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na
wynik sprawy,
stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą
przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych
przepisach,
stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą
przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przy wołaną podstawą prawną (art. 134 par. l u.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, a także w innych rozstrzygnięciach wydanych w ramach niniejszej sprawy oczywistych naruszeń prawa powodujących konieczność stwierdzenia ich nieważności (art. 145 par. 2 u.p.s.a.).
Kwestią mającą fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie jest ustalenie, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest budowa ogrodzenia nieruchomości od strony drogi publicznej. Nie budzi wątpliwości, iż wybudowanie ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. l pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku , Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Jednocześnie zamiar jego wybudowania wymaga zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno - budowlanemu w oparciu o przepis art. 30
6
ust. l pkt 2 tejże ustawy. Powyższa konkluzja zgodna jest z tym co ustaliły organy nadzoru budowlanego.
Pomimo powyższego ustalenia organy administracji w sposób dowolny przyjęły, iż podstawą do dalszych działań w mniejszej sprawie jest przepis art. 51 ust. l pkt l Prawa budowlanego, który stanowi, iż przed upływem terminu dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 4 omawianej ustawy) właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Przepis ten jednak powiązany jest w sposób nierozerwalny z wcześniejszym przepisem art. 50 omawianej ustawy. (vide wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 roku w sprawie IV SA 228/98, opublikowany w LEX nr 54751 i wyrok NSA z dnia 15 października 19998 roku w sprawie IV SA 1822/96 opublikowany w LEX nr 43761). Owe wzajemne powiązanie przepisów sprawia, iż norma art. 51 prawa budowlanego, stosownie do treści art. 50 tejże ustawy, znajduje zastosowanie jedynie do tych sytuacji, które nie są określone w przepisie art. 48. Istniejąca zaś w niniejszej sprawie sytuacja faktyczna jasno wskazuje na konieczność subsumcji przepisu art. 48 Prawa budowlanego i oparcia właśnie na tym przepisie ewentualnego rozstrzygnięcia nakazującego inwestorom rozbiórkę obiektu budowlanego.
W świetle tego co prawidłowo ustaliły organy administracji wybudowanie ogrodzenia wymagało dokonania zgłoszenia organowi architektoniczno - budowlanemu. Zgłoszenia takiego dokonali inwestorzy, jednak organ postanowieniem nakazał im przed rozpoczęciem robót budowlanych, geodezyjne wyznaczenie ogrodzenia w linii regulacyjnej drogi publicznej. Powyższe postanowienie oparte jest w istocie na dwóch podstawach prawnych. Pierwszą, o charakterze proceduralnym jest przepis art. 30 ust. la In fine omawianej ustawy stanowiący, iż w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Drugim przepisem jest art. 43 ust l i 2 stanowiący podstawę materialnoprawną do geodezyjnego wyznaczenia w terenie obiektu budowlanego.
O ile nie budzi wątpliwości możliwość domagania się przez organ
geodezyjnego wyznaczenia obiektu budowlanego w terenie na podstawie przepisu art. 43 ust. l i 2 Prawa budowlanego, o tyle poważne zastrzeżenie wywołuje brak wskazania w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] drugiego ze wskazanych
7
powyżej przepisów. Mając na uwadze charakter planowanej inwestycji, której budowa wymagała jedynie zgłoszenia, oparcie się przez organ na przepisie art. 30 ust, la prawa budowlanego i dalsze procedowanie w oparciu o powyższą regulację prawną było konieczne. Z powyższego przepisu płynie natomiast doniosła konsekwencja; właściwy organ nakłada na zgłaszającego określony obowiązek do wykonania w zakreślonym terminie. Postanowienie z dnia 13 listopada 2002 roku nie zawiera natomiast wskazania jakiegokolwiek terminu, w którym inwestor miałby nałożony obowiązek wykonać. Termin ten ma natomiast kapitalne znaczenie dla możliwości dalszego zgodnego z prawem postępowania organu bowiem dopiero niewykonanie przez inwestora nałożonego obowiązku (w zakreślonym terminie) otwiera organowi drogę do wniesienia sprzeciw (art. 30 ust. la in fine omawianej ustawy).
Brak w postanowieniu nakładającym na inwestorów określony obowiązek, terminu do jego wykonania oznacza, iż postanowienie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu przepisu art. 156 par. l pkt 2 in fine k.p.a. i co więcej skutkuje dalszą wadliwością prowadzonego postępowania. Konsekwencją niewykonania przez inwestorów obowiązku przedłożenia dokumentów geodezyjnego wyznaczenia ogrodzenia w linii regulacyjnej drogi publicznej winien być sprzeciw wobec planowanej inwestycji wyrażony przez organ architektoniczne - budowlany w formie decyzji (art. 30 ust. la In fine omawianej ustawy). Z akt postępowania wynika natomiast, iż decyzja taka nigdy nie została podjęta.
W tym miejscu wypada przejść do treści przepisu art. 48 omawianej ustawy, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z analizy powyższego przepisu jasno wynika, iż ma on zastosowanie do wszystkich obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, a więc również do przedmiotowego obrodzenia. Wypada w tym miejscu powtórzyć, iż konsekwencją stwierdzenia, że to przepis art. 48 prawa budowlanego winien stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, jest konieczność wyeliminowania z tej funkcji przepisów art. 50 i art. 51 omawianej ustawy, na których oparły swe rozstrzygnięcia organy administracji.
W realiach niniejszej sprawy, analizując przesłanki zastosowania przepisu art. 48 omawianej ustawy, stwierdzić wypada, iż inwestorzy dokonali zgłoszenia organowi architektoniczne — budowlanemu planowanej inwestycji, z zatem możliwość nakazania jej rozbiórki istniałaby jedynie w sytuacji, gdyby obiekt budowlany został wybudowany pomimo sprzeciwu wyrażonego przez właściwy organ (art. 48 in fine omawianej ustawy). Brak jednak decyzji organu architektoniczno - budowlanemu sprzeciwiającej się planowanej inwestycji stanowi o tym, iż nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wydany został z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu przepisu art. 156 par. l pkt 2 in fine k.p.a.
Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 145 par. 2 u.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także postanowienia organu architektoniczno -budowlanego nakładającego na inwestorów obowiązek uzupełnienia dokumentacji budowlanej poprzez geodezyjne wyznaczenie obiektu uznając, iż zastosowanie wobec tegoż postanowienia środków przewidzianych ustawą o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezbędne dla końcowego załatwienia niniejszej sprawy (art. 135 u.p.s.a.).
O zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. l ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzja ta nie podlegają wykonalności (art. 152 u.p.s.a.).