II SA/Łd 114/24

II SA/Łd 114/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 76 § 1, art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
Art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 12 ust. 1-3 i 6, § 204 ust. 5, § 206 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. K. i M. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 24 listopada 2023 r. nr 306/2023 znak: GPB-III.7721.220.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Decyzją z 24 listopada 2023 r. nr 306/2023, znak: GPB-III.7721.220.2023 RK Wojewoda Łódzki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej również jako: "k.p.a.") w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej również jako: "Prawo budowlane") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr DPRG-UA-I.1459.2023, znak: DPRG-UA-I.6740.46.2021 zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą M. M., działającej w ramach Z.P.H.U. "M." z siedzibą w B., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem w poziomie przyziemia i infrastrukturą techniczną, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], zgodnie z projektem architektoniczno-budowanym, będącym załącznikiem do decyzji, opracowanym przez mgr inż. M. S., a także określającą warunki i informacje dotyczące prowadzenia robót budowlanych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2021 r. Z.P.H.U. "M.", reprezentowany przez M. M., działającą za pośrednictwem pełnomocnika arch. M. S., zwrócił się do Prezydenta Miasta Łodzi o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno – budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z parkingiem wielostanowiskowym w poziomie przyziemia wraz z budową urządzeń budowlanych i budową / przebudową zewnętrznej infrastruktury technicznej oraz rozbiórce budynku gospodarczego, przewidzianych do realizacji w Ł. przy ul. [...], na działce o nr ewid. [...] w obrębie [...].
Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. nr DPRG-UA-I.2442.2022 Prezydent Miasta Łodzi odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, wniesionego przez pełnomocnika inwestora, Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 15 marca 2023 r. nr 61/2023, znak: GPB-III.7721.30.2023 RK uchylił powyższą decyzję wraz z poprzedzającym ją postanowieniem nr DPRG-UA-I.394.2021 z dnia 2 marca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania Prezydent Miasta Łodzi nie poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o odstępstwo od zapisu § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej również jako: "rozporządzenie WT" lub "rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r."), w zakresie lokalizacji budynku na działce budowlanej. Ponadto nie wykazano, aby spełniony został zapis § 13 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia w stosunku do wysuniętego od strony południowo-zachodniej fragmentu projektowanego budynku wielorodzinnego czyli przesłaniającej części tego budynku w stosunku do okien pomieszczeń mieszkalnych umieszczonych w części cofniętej, a tym samym, że został zapewniony wymagany ww. przepisami czas nasłonecznienia tych pomieszczeń. Nie ujęto również w planowanym uzbrojeniu terenu instalacji przyłącza telekomunikacyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w ponownym postępowaniu należy zobowiązać inwestora do usunięcia ww. nieprawidłowości.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 24 marca 2023 r. nr DPRG-UA-I.507.2023, organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości dotyczących projektu budowlanego, poprzez doprowadzenie tego projektu do zgodności z:
• rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2022 r. poprzez:
– dostosowanie projektu zagospodarowania terenu do wymogów zawartych w § 12 ust. 1 pkt 2, odnośnie sytuowania projektowanego budynku bezpośrednio przy granicach z działkami nr [...] i [...] w obrębie [...], przy jednoczesnym braku przylegania istniejącej zabudowy lub uzyskania odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w zakresie lokalizacji budynku na działce budowlanej,
– przeanalizowanie zakresu robót budowlanych, jakie mogą być wykonane w związku z dostosowaniem przewodów wentylacyjnych w budynku gospodarczym, zlokalizowanym na dz. nr [...], do wymogów zawartych w § 140 ust. 1 i § 142 ust. 1 oraz jednoznaczne stwierdzenie czy powyższe wymagania są spełnione, a w przypadku konieczności wykonania robót budowlanych związanych z dostosowaniem wysokości komina wentylacyjnego do nowych warunków, rozszerzenie zakresu wniosku i złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla dz. nr [...],
– spełnienie wymagań zawartych w § 13 - odnośnie naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych umieszczonych w cofniętej części południowo-zachodniego fragmentu projektowanego budynku wielorodzinnego,
– spełnienie wymagań zawartych w § 235 ust. 2 - odnośnie wysokości ścian oddzielenia przeciwpożarowego (ścian szczytowych zlokalizowanych w granicach działek nr [...] i [...]) lub zastosowania na wysokości czterech kondygnacji pionowego pasa szerokości min. 2 m. z materiału niepalnego;
• Rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez:
– uzupełnienie części opisowej projektu zagospodarowania terenu o informacje wynikające z treści § 14 pkt 5 b) c) - w tym informacje, czy działka, na której planowana jest inwestycja, jest wpisana do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków, czy zamierzenie budowlane lokalizowane jest na obszarze objętym ochroną konserwatorską, czy zamierzenie budowlane znajduje się w granicach terenu górniczego,
– uzupełnienie części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu o wymiary wskazujące odległości projektowanego budynku od budynków na sąsiednich działkach oraz o odległości od wysuniętych fragmentów w tych budynkach - wynikające z treści § 15 ust. 2 pkt 3,
– uzupełnienie części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu o projektowane instalacje zewnętrzne po terenie w tym wodociągową, kanalizacji sanitarnej, energetycznej: wlz, ciepłowniczą, przyłącza telekomunikacyjnego - wynikające z treści § 15 ust. 2 pkt 11.
Pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. M. S. odpowiedział na powyższe postanowienie, przedkładając nowy, skorygowany projekt wraz z uzupełnieniami i wyjaśnieniami do wniosku. W ocenie organu I instancji powyższe pismo jest kompletną odpowiedzią na każde z wymagań postawionych w postanowieniu nr DPRG-UA-I.507.2023 z dnia 24 marca 2023 r.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 30 czerwca 2023 r. K. K. przesłała dodatkowe informacje w sprawie tego postępowania. Informacje te dotyczą budynku gospodarczego, usytuowanego działce nr [...], którego jest ona współwłaścicielką i do którego przylega zaprojektowany budynek mieszkalny wielorodzinny na działce [...]. Są to jednocześnie zastrzeżenia do rozwiązań związanych z ochroną pożarową a także wątpliwości co do linii granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], widocznej w projekcie zagospodarowania terenu. K. K. kwestionuje również dane dotyczące nieistniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...], przeznaczonego w projekcie do rozbiórki. Pismem z dnia 12 lipca 2023 r. M. S. ustosunkował się do uwag K. K. i ponownie skorygował projekt.
Organ podkreślił, iż ekspertyza techniczna budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] została wykonana na podstawie wykopów wykonanych na działce nr [...] oraz wywiadu przeprowadzonego z poprzednim właścicielem tego budynku. Rozwiązania dotyczące ochrony pożarowej są zgodne z obowiązującymi przepisami (ściana budynku projektowanego - o odpowiedniej klasie odporności pożarowej). Projektant, opracowując projekt zagospodarowania terenu, opierał się na dostarczonym mu dokumencie - mapie do celów projektowych, zaewidencjonowanej w Łódzkim Ośrodku Geodezyjnym. Ani projektant, ani organ architektoniczno-budowlany rozpatrujący wniosek o pozwolenie na budowę, nie mają podstawy prawnej do kwestionowania tego dokumentu. Fundamenty planowanego budynku na działce nr [...] są tak zaprojektowane, aby nie naruszać elementów istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...]. Budynek gospodarczy na działce nr [...] istniał w roku 2020, kiedy projektant rozpoczynał prace projektowe. Został jednak zdemontowany przez inwestora, o czym projektant nie został powiadomiony. Powierzchnia tego obiektu nie przekraczała 35 m2, zatem jego rozbiórka nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Projekt oraz wniosek zostały skorygowane i nie obejmują rozbiórki tego budynku.
Po przeprowadzeniu ponownej weryfikacji dokumentacji projektowej Prezydent Miasta Łodzi uznał, iż projekt budowlany został wykonany przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, jest zgodny z zapisami decyzji o warunkach zabudowy nr DPRG-UA-IX.778.2019 z dnia 21 maja 2019 r., przeniesionej na rzecz inwestora decyzją nr DPRG-UA-IX.1591.2020 z dnia 29 października 2020 r., a także spełnia inne wymagania określone przepisami art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Dlatego też wniosek inwestora podlega uwzględnieniu.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. K. i M. K., jednak Wojewoda Łódzki nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymał je w mocy. Na wstępie swoich rozważań Wojewoda Łódzki podkreślił, iż do wniosku inwestor załączył m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, trzy egzemplarze projektu zagospodarowania terenu, trzy egzemplarze projektu architektoniczno-budowlanego oraz ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nr DAR-UA-IX.778.2019 z dnia 21 maja 2019 r. o warunkach zabudowy, przeniesioną na rzecz inwestora decyzją Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-IX. 1591.2020 z dnia 29 października 2020 r, wypełniając tym samym art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy przypomniał również, że planowana inwestycja polega na budowie czterokondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem wielostanowiskowym w parterze budynku wraz z infrastrukturą techniczną i zjazdem. Budynek mieszkalny wielorodzinny został "zaprojektowany w zabudowie pierzejowej" ulicy [...]. Ponadto zakres inwestycji obejmuje budowę instalacji zewnętrznej kanalizacji deszczowej z podziemnym szczelnym zbiornikiem retencyjnym usytuowanym w południowo-zachodniej części działki inwestycyjnej, utwardzenie terenu w postaci dojścia do budynku (chodnika) oraz miejsca na samochód osobowy na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce o nr ewid. [...], obręb [...]. Komunikacja będzie odbywać się poprzez projektowany zjazd z ulicy [...] - realizowany wg odrębnego opracowania branżowego. Wszystkie przyłącza: wodociągowe, kanalizacji ogólnospławnej, energetycznej i cieplnej są poza zakresem opracowania - realizowane wg odrębnego opracowania.
Teren inwestycji nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor, wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę, przedłożył ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, przeniesioną na rzecz aktualnego inwestora decyzją Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-IX.1591.2020 z dnia 29 października 2020 r. Ustalono w niej następujące zasady zabudowy:
– obowiązująca linia zabudowy: od strony ulicy [...] w granicy pasa drogowego tej ulicy (zgodnie z załącznikiem graficznym), według oznaczenia na załączniku graficznym obowiązująca linia zabudowy stanowi kontynuację zabudowy na sąsiednich działkach i pokrywa się z granicą działki od strony ulicy [...] - w projekcie budowlanym budynek wielorodzinny zaprojektowano w granicy działki tj. w obowiązującej linii zabudowy - warunek spełniony;
– wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki nr [...]: od 0,43 do 0,60 - z opisu projektu zagospodarowania terenu wynika, iż powierzchnia zabudowy budynku wielorodzinnego wynosi 311,13 m2, a powierzchnia działki wynosi 534,0 m2, co daje wskaźnik 0,582 - warunek spełniony;
– szerokość elewacji frontowej: od 13 m do pełnej szerokości działki - z rysunku projektu zagospodarowania terenu wynika, iż szerokość elewacji frontowej jest równa szerokości działki - warunek spełniony;
– wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki (do okapu): od 11,3 m do 13,0 m - w projekcie budowlanym zaprojektowano budynek czterokondygnacyjny, bez piwnic. Jak wynika z przekrojów A-A i B-B, rzędna górnej krawędzi attyki/ogniomuru wynosi +12,88 m, a rzędna przy wejściu do budynku zgodnie z rysunkiem rzutu przyziemia wynosi - 0,02, co daje wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej 12,90 m - warunek spełniony;
– geometria dachu: dach płaski, dwuspadowy lub wielospadowy o nachyleniu do 25°, kierunku głównej kalenicy równoległym lub prostopadłym do frontowej granicy działki nr [...] i wysokości głównej kalenicy od 11,3 m do 14,0 m - zgodnie z rysunkiem A5 - części architektoniczno-budowlanej zaprojektowano stropodach/dach płaski tzw. dach pogrążony wielopołaciowy o kącie pochylenia połaci dachowych wynoszącym 3%, czyli 1,72°- warunek spełniony.
Ponadto powyższa decyzja określa następujące warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji:
1. zaopatrzenie w energię elektryczną i wodę z sieci miejskich, odprowadzenie ścieków sanitarnych i deszczowych do kanalizacji miejskiej - na warunkach określonych przez gestorów sieci - zgodnie z dokumentacją projektową, przyłącza wg odrębnych opracowań, natomiast w zakresie odprowadzenia wód opadowych, na terenie działki zaprojektowano zbiornik z regulacją odpływu retencjonowania wody opadowej wraz z instalacją zewnętrzną kanalizacji deszczowej - warunek spełniony. Zgodnie z kolejnym zapisem, który stanowi, że inwestycja powinna być zgodna z ustawą z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 317 ze zm.) - z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że budynek zostanie wyposażony w instalację ładowania samochodów elektrycznych - warunek spełniony;
2. obsługa komunikacyjna inwestycji: z ul. [...] (drogi wewnętrznej), zaprojektowano zjazd indywidualny z ul. [...]- warunek spełniony,
3. dla obsługi planowanej inwestycji należy zapewnić miejsca postojowe/garażowe dla samochodów osobowych w liczbie nie mniejszej niż 1 stanowisko na 1 mieszkanie, lecz nie mniej, niż 1 stanowisko na 60 m2 powierzchni mieszkań. Zgodnie z dokumentacją projektową w sumie na kondygnacjach I, II i III piętra zaprojektowano 9 mieszkań, a powierzchnia użytkowa lokali mieszkalnych w budynku wynosi 539,70 m2 (wg powierzchni mieszkań liczba wymaganych miejsc postojowych to 8,9). W ramach inwestycji zaprojektowano 8 miejsc postojowych, usytuowanych w garażu na kondygnacji parteru budynku oraz 1 miejsce postojowe dla samochodu osobowego użytkowanego przez osobę niepełnosprawną usytuowane na zewnątrz budynku, na terenie działki inwestycyjnej. – warunek spełniony.
Z uwagi na powyższe okoliczności organ II instancji stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny ze wszystkimi ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.
Następnie Wojewoda Łódzki poddał analizie zgodność projektu zagospodarowania z warunkami technicznymi, w tym z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ w pierwszej kolejności wskazał, iż szerokość frontu działki inwestora o nr ewid. [...], na której projektowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny, wynosi 21,12 m. Jak wynika z dokumentacji projektowej, fragment południowej ściany szczytowej (usytuowanej w granicy z działką nr ewid. [...]), na całej swej długości przylega do ściany szczytowej dwukondygnacyjnego budynku na działce nr ewid. [...]. Natomiast fragment północnej ściany szczytowej projektowanego budynku (zlokalizowanej w granicy z działką nr ewid. [...]) przylega do ściany jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego. Budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany został w obowiązującej linii zabudowy ul. [...]. W części poza ww. fragmentami przylegającymi do istniejących budynków na działkach sąsiednich, budynek od strony północnej tj. ścianą bez okien i drzwi odsunięty został o ponad 3,0 m od granicy z działką nr ewid. [...], jak i strony południowej tj. ścianą z oknami i drzwiami odsunięty o ponad 4,0 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Ścianę zachodnią budynku z oknami i drzwiami zaprojektowano w odległości wynoszącej powyżej 4,0 m od granic z działkami nr ewid. [...] i [...]. W ocenie organu powyższe wskazuje, że projekt zagospodarowania terenu spełnia warunki określone w § 12 ww. rozporządzenia WT, w zakresie zarówno usytuowania projektowanego budynku wielorodzinnego bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jak i sytuowania budynku względem granic działek sąsiednich.
Odnosząc się do kwestii przesłaniania, o której mowa w przepisach § 13, 57 i 60 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., organ zauważył, że działki o nr ewid. [...] i [...] są zabudowane zarówno budynkami mieszkalnymi, jak i gospodarczymi. Budynkiem, podlegającym analizie zgodności z przepisami § 13 rozporządzenia WT, jest zarówno budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr ewid. [...], jak i budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...]. Z załączonej do akt sprawy analizy wynika, iż wysokość przesłaniania projektowanego czterokondygnacyjnego budynku wynosi 12,88 m, a najmniejsza odległość ściany północnej projektowanego budynku od ściany południowej trzykondygnacyjnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wynosi ponad 13,0 m. Z uwagi na zachodzące w przedmiotowej sprawie zjawisko przesłaniania, do dokumentacji zostało dołączone opracowanie graficzne pt. "analiza obszaru oddziaływania - przesłanianie" i "analiza obszaru oddziaływania - nasłonecznienie" (rys. nr U2a i U2b), w której dla dni równonocy (wiosennej i jesiennej) w odstępach dwugodzinnych, przedstawiona została głębokość cienia rzucanego przez projektowany czterokondygnacyjny budynek wielorodzinny na budynki sąsiednie. Obie analizy zostały wykonane zgodnie z warunkami zawartymi w § 13 rozporządzenia. Wynika z nich, iż w okresie równonocy tj. 21 marca i 23 września w godzinach od 14.00 do godz. 17.00, analizowane okna pomieszczeń mieszkalnych w ww. budynku na działce nr ewid. [...], mają zapewniony 3-godzinny czas nasłonecznienia. Biorąc pod uwagę powyższe, organ uznał, iż warunek § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia WT został spełniony.
Organ wskazał również, iż z zestawienia bilansu terenu powierzchni przedmiotowej inwestycji wynika, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 160,54 m2, co stanowi 30,1%, zatem warunek określony w § 39 rozporządzenia WT należy uznać za spełniony.
W dalszej kolejności organ podkreślił, że w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji została przedłożona m.in. ekspertyza stanu technicznego budynków usytuowanych również w pierzei ul. [...] przy granicy z działką inwestycyjną nr ewid. [...] tj. budynku gospodarczego na działce nr [...] (ul. [...]) oraz budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] (ul. [...]). Jak wynika z ww. ekspertyzy technicznej, opracowanej przez projektanta oraz kierownika budowy i robót, legitymującego się stosownymi uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i przynależącego do właściwej okręgowej izby zawodowej, analiza stanu technicznego budynku gospodarczego wykazała, iż budynek na działce nr ewid. [...] jest w dobrym stanie technicznym. Jest zadbany i na bieżąco konserwowany, a konstrukcja jego dachu posiada wystarczającą nośność do przeniesienia zwiększonego obciążenia śniegiem od projektowanego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...]. W odniesieniu do budynku na działce nr ewid. [...] zalecono wykonanie w całości nowego pokrycia dachu celem zabezpieczenia wzmocnienia konstrukcji drewnianej przed degradacją, co zostało wykonane w roku 2022. Ponadto w ww. ekspertyzie podkreślono, że projektowany budynek nie koliduje i nie narusza konstrukcji budynków zlokalizowanych na sąsiednich działkach. Projektowany budynek posadowiony jest na ławach fundamentowych niezależnych, oddylatowanych od budynków istniejących, a ich poziom posadowienia dostosowany został do poziomu posadowienia budynków sąsiednich. Powyższe zaś spełnia przepis § 206 ust. 1 rozporządzenia WT.
Odnosząc się do wymogów ochrony przeciwpożarowej, Wojewoda Łódzki wskazał, iż z części tekstowej projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że ściany zewnętrzne szczytowe w granicy z działkami nr ewid. [...] i [...] zaprojektowano jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego, określone jako REI 60. Jak natomiast wynika z części graficznej projektu architektoniczno-budowlanego, tj. rysunków rzutów poszczególnych kondygnacji, na całej wysokości tj. czterech kondygnacji ścian prostopadłych/przylegających do ścian usytuowanych w granicach tj. ścian oddzielenia przeciwpożarowego REI 60, zaprojektowano pionowe pasy z wełny mineralnej szerokości 2 m, co spełnienia zapis § 235 ust. 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w zakresie zastosowania materiału niepalnego o klasie ogniowej E I 60. Ponadto przedmiotowa inwestycja została uzgodniona pod względem wymagań przeciwpożarowych przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Projekt zagospodarowania terenu spełnia także pozostałe wymagania warunków technicznych objętych m.in. wymogami: § 18 (zapewnienia miejsc postojowych w parterze budynku), § 19 i 20 (zachowania odległości od zabudowań i granic działek sąsiednich), § 22 (miejsce gromadzenia odpadów stałych w wydzielonym pomieszczeniu w budynku), § 26 (przyłączenie do sieci) - działka uzbrojona w przyłącza podlegające budowie objęte odrębnym opracowaniem.
W ocenie organu z przedłożonej dokumentacji wynika również, że wszystkie lokale mieszkalne są dostępne dla osób niepełnosprawnych, co oznacza, że zapewniono niezbędne warunki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego do korzystania z budynku mieszkalnego wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne. Przedstawiony projekt budowlany spełnia również wymagania rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1679).
Analizując kwestie formalne, organ wskazał, że dokumentacja projektowa zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane. Projekt zagospodarowania terenu został uzgodniony bez zastrzeżeń przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Odnośnie zarzutu skarżących, dotyczącego przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], organ podkreślił, że nie jest właściwy do rozstrzygania sporów w tym zakresie. W razie wątpliwości co do przebiegu granic można zlecić wybranemu geodecie tzw. wznowienie granic (odnalezienie i ustabilizowanie w terenie znaków granicznych). W przypadku dalszych wątpliwości i sporów związanych z przebiegiem granicy, możliwe jest przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. W niniejszej sprawie jednak projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez projektanta, zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Mapa wykonana na dzień 17 sierpnia 2020 r. i podpisana przez uprawnionego geodetę została zaewidencjonowana przez Łódzki Ośrodek Geodezji w Łodzi w dniu 27 listopada 2020 r. Zaewidencjonowana i uwierzytelniona mapa geodezyjna stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., objęty domniemaniem zgodności z prawdą, którego to domniemania skarżącym nie udało się obalić. Ponadto z projektu architektoniczno – budowlanego wynika, że roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowej inwestycji nie będą prowadzone na działce skarżących.
Wojewoda Łódzki wskazał również na okoliczność, iż zarówno jednokondygnacyjny budynek gospodarczy, jak i trzykondygnacyjny budynek mieszkalny skarżących są usytuowane w granicy z działką inwestycyjną i działką o nr ewid. [...] (ścianą północną na całej długości tej działki) i podobnie swoimi gabarytami czy to wysokościowymi powoduje zacienienie działki sąsiedniej, na której znajduje się dwukondygnacyjny budynek mieszkalny. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, właściciel nieruchomości, który przez zabudowę własnej działki zmierza następnie do uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć w zakresie prawa zabudowy, nie może skutecznie domagać się ochrony własności z powołaniem się na wyjątkowość jego sytuacji. Skoro zatem budynek skarżących wzniesiony jest w granicach nieruchomości, nie mogą oni kwestionować możliwości podobnego usytuowania budynku przez sąsiada, oczywiście po spełnieniu warunków wymaganych przepisami prawa.
Natomiast w odniesieniu do kwestii zabudowy pierzejowej, organ wskazał, iż decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję pozwolenia na budowę, w której określono od strony ul. [...] na całej jej szerokości obowiązującą linię zabudowy, co oznacza, że ściana frontowa budynku musi zostać zaprojektowana w wyznaczonej na załączniku graficznym linii. Usytuowane wzdłuż ul. [...] po północno-zachodniej stronie tej ulicy budynki (przylegające do siebie) tworzą bowiem tzw. zabudowę pierzejową, posiadającą wspólną ścianę, składającą się z szeregu elewacji frontowych poszczególnych budynków. Potrzeba zachowania ukształtowanego już częściowo ładu przestrzennego tej ulicy została wyrażona w ww. decyzji o warunkach zabudowy, wskazaną obowiązującą linią zabudowy. Pierzeja tworzy bowiem spójną zabudowę, podkreślającą dbałość o walory estetyczne i funkcjonalne miasta. Zabudowa pierzejową ma również gwarantować zachowanie warunków dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, a więc spełnienia wymagań, jakie stawiane są m.in. ścianom oddzielenia przeciwpożarowego, co zostało w przedmiotowej sprawie zachowane. Wysokość budynku, w tym ilość kondygnacji została zaprojektowana zgodnie z parametrami określonymi w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Wreszcie Wojewoda Łódzki zauważył, że zgodnie z art. 34 ust. 3d pkt 3 Prawa budowlanego, za wszystkie przyjęte rozwiązania projektowe odpowiada projektant, potwierdzając to swoim oświadczeniem, a nadto dokumentacja została poddana sprawdzeniu także w myśl art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, planowana inwestycja spełnia wszystkie wymagania określone przepisami prawa. Projekt budowlany jest zgodny z obowiązującymi regulacjami prawnymi, a zastosowane rozwiązania projektowane zostały wykonane przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, aktualne na dzień ich opracowania, i które złożyły oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zgodnie z art. 34 ust. 3d pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zatem organy administracji były zobowiązane do pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestora. Nie można bowiem podmiotowi legitymującemu się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i spełniającemu wszelkie wymagania stawiane szeroko rozumianym prawem budowlanym i prawem o zagospodarowaniu przestrzennym, który posiada wymagane decyzje, odmówić prawa do realizacji określonej inwestycji na jego gruncie.
Skargę na powyższą decyzję złożyli K. K. i M. K., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji.
W ocenie skarżących stanowisko organu jest wadliwe, a powyższa decyzja jest krzywdząca dla właścicieli sąsiadującej działki, w tym skarżących, gdyż dokonuje zabudowy sąsiedniej nieruchomości wysokim budynkiem wielorodzinnym, powodującym ograniczenie dostępu do światła i zacienienie posesji, zagęszczenie bliskiego sąsiedztwa skarżących wysokim wielopiętrowym budynkiem z wieloma mieszkaniami, co będzie skutkowało problemami z parkowaniem.
Skarżący podtrzymali dotychczasowy sprzeciw wobec decyzji Prezydenta Miasta Łodzi. Odnosząc się natomiast do argumentu, iż właściciel poprzez zabudowę własnej działki zmierzał do uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć, skarżący podnieśli, iż nie zabudowywali działki, a wedle ich wiedzy okna wspomnianego budynku na działce o nr ewid. [...] nie są skierowane na ich budynek mieszkalny. Wspomnieli również, że budynek na działce inwestycyjnej projektowany jest jako czterokondygnacyjny, w stosunku do jednokondygnacyjnego znajdującego się na południowej stronie działki [...].
Wątpliwości skarżących budzi również to, w jaki sposób ekspertyza techniczna opracowana przez projektanta oraz kierownika budowy i robót wykazuje odpowiednią nośność dachu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i w konsekwencji wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 9 kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących, stanowiące uzupełnienie skargi K. K. i M. K. Pełnomocnik skarżących podtrzymał w całości wniesioną skargę, zarzucając zaskarżonej decyzji:
– naruszenie przepisów prawa procesowego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i art. 138 § 1 pkt 2 przez jego niezastosowanie przy rozpoznawaniu odwołania i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez Wojewodę Łódzkiego w Łodzi z dnia 23 listopada 2023 roku nr 306/2023, znak: GPB. III. 7721.220.2023 RK, następstwem nieuwzględnienia zarzutów skarżących wniesionych od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi,
– naruszenie przepisów prawa procesowego art. 104 k.p.a., w braku podstaw prawnych do wydania decyzji i w braku spełnienia przez opracowanie projektowe wnioskodawcy norm wymaganych przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku zgodnie z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co spowodowało wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie dokumentacji nie spełniającej wymaganych norm odległości sytuowanego budynku od działki, ponad zakres przylegania do siebie obu budynków,
– naruszenie przepisów prawa procesowego art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a., gdyż przy rozpoznawaniu odwołania organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nie zawiera pouczenia w związku z zarzutami odwołania dotyczącymi przekroczenia granicy działki skarżących przy projektowaniu budynku o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego w sprawie dotyczącej ustalenia granic działki i rozgraniczania, co skutkowałoby ustalaniami, czy projektowany budynek przekracza granice działki inwestora, a co w konsekwencji skutkowałoby brakiem wydania decyzji w zakresie pozwolenia na budowę na rzecz inwestora, który nie posiada prawa do działki sąsiedniej, na której budynek będzie częściowo wznoszony,
– naruszenie przepisów prawa procesowego art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § i art. 78 § 1 cytowanej wyżej ustawy, przez ich niezastosowanie i nie przesłuchanie przez Wojewodę Łódzkiego, a uprzednio przez Prezydenta Miasta Łodzi skarżących K. K. i M. K. oraz nieprzeprowadzenie wizji lokalnej obu działek na okoliczności przekroczenia granicy działki przez inwestora w zakresie planowanego budynku, konieczności przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w zakresie zarzutów skarżących i sporu co do przekroczenia przez projektowany budynek granicy działki skarżących i wejścia projektowanym budynkiem przez inwestora na część gruntu skarżących z zabudową, bez uzyskania zgody inwestora na budowę na gruncie skarżących. Nadto braku przesłuchania skarżących i braku przeprowadzania wizji lokalnej gruntu, co do braku zachowania przez inwestora wymaganej przepisami prawa odległości 4 metrów od granicy działki ponad zakres przylegania obu budynków tj. ponad przylegającymi budynkami w zakresie powyżej pierwszej do czwartej kondygnacji projektowanego budynku oraz obok przylegających budynków po obu stronach na wysokości gruntu. W powyższym zakresie organy obu instancji również wadliwie oceniły dowody z dokumentów mapki z rzutami projektowanego budynku na gruncie, gdzie ewidentnie widać przekroczenie granic działki projektowanego budynku ponad zakres przylegania obu budynków, bez zachowania wymaganej odległości 4 metrów od granicy działki oraz rzuty kondygnacji projektowanego budynku od drugiej kondygnacji do czwartej kondygnacji, gdzie widać brak zachowania odległości od granicy działki ponad zakres przylegania budynków, na których to kondygnacjach widoczne są zaprojektowane okna prostopadle do granicy działki. Brak przesłuchania uczestników i przeprowadzana wizji lokalnej budynku, przy jednoczesnym oparciu się na niezweryfikowanych oświadczeniach inwestora, co do lokalizacji budynku rzutuje na wadliwe rozpoznanie sprawy, wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i uzasadnia uchylenie decyzji obu organów.
– naruszenia przepisów prawa procesowego art. 7 k.p.a. art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i art 233 k.p.a., przez ich niezastosowanie i błędne zastosowanie przy rozpoznawaniu odwołania, co w konsekwencji spowodowało dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego z pominięciem zeznań uczestników postępowania - skarżących w niniejszej sprawie i błędną analizę dokumentacji, bez uwzględnienia zarzutów uczestników postępowania, co do przekroczenia granic działki przy jednoczesnym, bezkrytycznym oparciu się na oświadczeniach inwestora, bez dokonania jego analizy przez Prezydenta Miasta Lodzi i Wojewodę Łódzkiego, co do braku przekroczenia granic działki. W szczególności skarżący zarzucają brak przeprowadzenia wizji lokalnej i analizy dowodów, co do samego faktu przekroczenia granic działki i braku zachowania odległości projektowanego budynku od granicy działki ponad zakres przylegania obu budynków. W tym zakresie skarżący zarzucają brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, brak przeprowadzania dowodów i brak analizy materiału dowodowego, niewyjaśnienie zasadności rozstrzygnięcia, brak wskazania faktów uznanych za udowodnione i dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, brak oceny dowodów oraz nie podjęcie czynności celem wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. W konsekwencji Wojewoda Łódzki nie uwzględnił zarzutów stawianych decyzji Prezydenta Miasta Łodzi w postaci: braku uwzględnienia zarzutu pozbawienia strony prawa do czynnego udziału w sprawie przejawiającego się w pozbawieniu strony skarżącej prawa do złożenia zeznań, dowodzenia racji i wykazania własnych twierdzeń, co do istotnych okoliczności sprawy. Z tych przyczyn postępowanie przez organny obu instancji zostało przeprowadzone w sposób naruszający normy art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., z oparciem się na niezweryfikowanych oświadczaniach inwestora, w braku zaufania uczestników do czynności organów, z naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania stron. W tym kontekście istotnego znaczenia nabiera brak pouczania przez organ pierwszej instancji uczestników o możliwości wystąpienia do sądu z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji zarzutów naruszania granic działki skarżących planowaną zabudową i brak wstrzymania się z przez organ pierwszej instancji z rozpoznaniem sprawy do czasu wszczęcia i zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, co w przyszłości po wszczęciu postępowania może skutkować nieważnością decyzji,
– naruszenie przepisu prawa procesowego art. 80 k.p.a. przez błędne jego zastosowanie następstwem niepełnego zebrania materiału dowodowego i w kontekście powyższych zarzutów błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez oba organy z pominięciem istotnych dowodów postępowania, jak zeznań uczestników, wizji lokalnej obiektu, oceny dokumentacji w zakresie przekroczenia przez planowany budynek granicy działki i brak zachowania wymaganych przepisami prawa odległości od granicy działki ponad zakres przylegania budynków,
– naruszenie przepisów prawa materialnego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez błędne zastosowanie § 12 ust. 2 w zw. z ust. 1, ust 3 i ust. 4, ust. 6 i ust 7 oraz § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia w zakresie sytuowania budynku w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy działki, zgodnie z którym dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, sytuowania budynku jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Tymczasem ani decyzja Wojewody Łódzkiego w Łodzi, ani decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nie zawiera wskazania upoważnienia do dokonania takiej zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podobnie decyzja o warunkach zabudowy nie zawiera upoważnienia wskazanego w § 12 ust. 1, 2, 3, 6 i 7 w zw. z ust. 1 pkt 2 do sytuowania budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy działki w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy.
– naruszenie przepisów prawa materialnego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § 12 ust. 3, zgodnie z którym, dopuszcza się uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz gdy jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem projektowany budynek co do zasady przylega do ściany budynku istniejącego, ale ten na mapie opracowania projektowego znajduje się częściowo na działce sąsiedniej, a częściowo na działce inwestora. Z przedłożonych rozwiązań projektowych nie wynika jednak w jakiej odległości od granicy działki został zlokalizowany projektowany budynek, gdyż brak szczegółowych wymiarów. Brak szczegółowego usytuowania budynku wynika z braku zwymiarowania i podania w dokumentacji szczegółowych odległości. Niemniej jednak nie może budzić wątpliwości, że odległość projektowanego budynku od granicy z działką sąsiednią nie wynosi na całej długości przylegania 1,5 m. Na projekcie zagospodarowania widać, że odległość ta jest zmienna w zależności od miejsca przylegania nowej zabudowy do istniejącego budynku. Zarzut pozostaje w związku z wadliwym zastosowaniem przepisu § 12 rozporządzenia, który stanowi wyraźnie, w jakiej odległości należy sytuować budynek na działce budowlanej od granicy tej działki, z podaniem odległości 4 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy i 3 m, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy albo dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, natomiast innych możliwości przepisy nie przewidują. Z tych przyczyn w braku spełnienia wskazanych wyżej norm niedopuszczalne było wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż jest ona niezgodna z cytowanymi przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Natomiast organ winien wstrzymać postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę i zobowiązać inwestora do uregulowania takiego stanu rzeczy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a w braku zachodzi podstawa do uchylenia obu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W przypadku uchylenia obu decyzji, z uwagi na z naruszenie przepisów postępowania, w ocenie autora pisma zachodzi konieczność zobowiązania obu organów do wyjaśnienia wymaganej odległości projektowanego budynku od granicy działki ponad zakres przylegania obu budynków, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nadto winien wyjaśnić przebieg granicy pomiędzy działkami [...] i [...] przy ul. [...] i [...] w Ł. i ustalić, czy inwestorowi przysługują prawa na działce skarżących, a jeżeli tak to jakie i na jakiej podstawie prawnej, a w braku ustalania praw inwestora do gruntu i budynku - działki [...] ustalić dlaczego na opracowaniu projektowym granica działki przebiega przez budynek na działce skarżących. Ponadto pełnomocnik wniósł o przyznanie zwrotu koszów postępowania, według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Łódzkiego z 24 listopada 2023 r. nr 306/2023, znak: GPB-III.7721.220.2023 RK, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 9 sierpnia 2023 r. nr DPRG-UA-I.1459.2023, znak: DPRG-UA-I.6740.46.2021 zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą M. M., działającej w ramach Z.P.H.U. "M." z siedzibą w B., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem w poziomie przyziemia i infrastrukturą techniczną, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], zgodnie z projektem architektoniczno-budowanym, będącym załącznikiem do decyzji, opracowanym przez mgr inż. M. S., a także określającą warunki i informacje dotyczące prowadzenia robót budowlanych. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, wobec czego brak jest przesłanek do usunięcia ich z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W myśl art. 35 ust. 1 ww. ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego;
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2019 r. poz. 2169 oraz z 2020 r. poz. 284), jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wprawdzie przepis art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego uległ zmianie w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie na mocy ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1681), która w tym zakresie weszła w życie 7 września 2023 r., jednakże w myśl art. 39 tejże ustawy do postępowań w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu dotychczasowym. Inwestor w niniejszej sprawie złożył wniosek w dniu 26 stycznia 2021 r., a więc zastosowanie znajdzie przepis art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego w brzmieniu przywołanym powyżej.
Natomiast w myśl art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe oznacza, iż decyzja o pozwoleniu na budowę stanowi przykład decyzji administracyjnej związanej. Jej wydanie w żadnej mierze nie jest zatem uzależnione od woli organu czy zgody bądź sprzeciwu właściciela sąsiedniej nieruchomości, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z brzmieniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jak również przepisów obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Przepis ten daje wyraz zasadzie prawa do zabudowy, określonej w art. 4 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, iż każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Art. 4 p.b. ustanawia zasadę swobody budowlanej, a warunkiem realizacji tej wolności jest zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II OSK 2763/22, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA") wskazuje, że "Organ przy wydawaniu pozwolenia na budowę jest obowiązany jedynie do zbadania spełnienia przez inwestora wymagań o których mowa w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Jeśli zostały one spełnione organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to typowy przykład normy prawnej o charakterze związanym, kiedy organ nie ma żadnego "luzu decyzyjnego" i jeśli spełnione są przesłanki przewidziane wyżej powołanymi przepisami, to nie może wydać decyzji odmownej."
Zarzuty podnoszone w skardze do tut. Sądu kierowane są w pierwszej kolejności wobec kwestii naruszania przez przedmiotową inwestycję interesów skarżących, jako właścicieli lokalu oraz budynku gospodarczego, znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Podkreślić jednak należy, że jeśli nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa (w tym norm warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prawa o ochronie środowiska), to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Jednak wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych a nie interesów faktycznych innych osób. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Interes osób trzecich, chroniony powołanym przepisem, nie może jednak naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 ustawy. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia (zob. wyrok NSA z 21 grudnia 2022 r., sygn. II OSK 2290/21, CBOSA).
Natomiast w niniejszej sprawie skarżący argumentują, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla właścicieli sąsiadującej działki, gdyż planowana zabudowa spowoduje ograniczenie dostępu światła i zacienienie posesji oraz skutkować będzie problemami z parkowaniem.
W ocenie Sądu zarzut skarżących, dotyczący "zagęszczenia bliskiego sąsiedztwa skarżących wysokim wielopiętrowym budynkiem z wieloma mieszkaniami, co będzie skutkowało problemami z parkowaniem, nie może wpłynąć na prawidłowość oceny dokonanej przez organy administracji. Twierdzenia skarżących nie zostały poparte dowodami pozwalającymi wykazać, aby realizacja planowanego zamierzenia budowlanego miała spowodować problemy z parkowaniem w okolicy projektowanego budynku. Natomiast, jak słusznie wskazał Wojewoda Łódzki w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i spełnia wymogi odnośnie liczby miejsc parkingowych w stosunku do liczby mieszkań. Takie ustalenie organu znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Stosownie do decyzji nr DAR-UA-IX.778.2019 Prezydenta Miasta Łodzi z 21 maja 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla projektowanej inwestycji inwestor zobowiązany był zapewnić miejsca postojowe/ garażowe dla samochodów osobowych w licbzie nie mniejszej niż 1 stanowisko na jedno mieszkanie lecz nie mniej niż 1 stanowisko na 60m2 powierzchni mieszkań. Warunek ten został spełniony, co wynika z treści projektu architektoniczno-budowlanego, który przewiduje łącznie 9 miejsc postojowych (8 w garażu wielostanowiskowym i 1 na zewnątrz budynku) przy czym w budynku zaprojektowano 9 lokali mieszkalnych, których łączna powierzchnia w stosunku do licbzy stanowisk spełnia warunek określony w decyzji o warunkach zabudowy.
Odnosząc się do kwestii zacienienia posesji skarżących, wobec zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma wątpliwości, iż trafna jest ocena organów co do tego, że projekt budowlany spełnia warunki, o których mowa w § 13, 57 i 60 rozporządzenia WT. Zarówno do projektu architektoniczno – budowlanego, jak i do pisma pełnomocnika inwestora z dnia 19 października 2022 r. załączona została analiza nasłonecznienia budynku mieszkalnego, położonego przy ul. [...] w dni równonocy wiosennej i jesiennej w godz. 7.00 – 14.00 (wyjaśniono bowiem, że w godz. 14.00 – 17.00 cień projektowanego budynku nie obejmuje już budynku mieszkalnego przy ul. [...]). Z przedstawionej analizy wynika, że projektowany budynek zapewnia dostęp światła dziennego dla budynku mieszkalnego na działce nr [...] zgodny z przepisami prawa. W toku postępowania administracyjnego pojawiały się głosy członków wspólnoty mieszkaniowej budynku położonego przy ul. [...], iż zainwestowali oni pieniądze w panele fotowoltaiczne, umiejscowione na dachu budynku wielorodzinnego, zaś z uwagi na zacienianie przez projektowany budynek ich wydajność będzie niższa. Jak jednak wynika z analizy nasłoneczniania, cień rzucany przez planowany budynek w ogóle nie sięga dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...].
Wobec powyższego podnoszone w skardze zarzuty dotyczące liczby miejsc do parkowania oraz zacieniania budynku przy ul. [...] należało uznać za bezzasadne.
W związku z podnoszonym przez skarżących zarzutem dotyczącym ekspertyzy technicznej stanu budynku gospodarczego posadowionego na działce nr ewid. [...] wyjaśnić należy, że w sprawie zastosowanie znajduje przepis § 206 ust. 1 oraz § 204 ust. 5 rozporządzenia WT. Stosownie do tych regulacji w przypadku wzniesienia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Jako środek dowodowy ekspertyza stanu technicznego budynku posiada walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Jej sporządzenie wymaga bowiem wiadomości specjalnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 1627/16) wskazuje, że z uwagi na wysoki poziom kwalifikacji zawodowych cechujący autora opinii technicznej (ekspertyzy), opracowanie tej osoby powinno być traktowane na równi z opinią biegłego, a zatem ze środkiem, który posiada szczególnego rodzaju moc dowodową. Objęcie postępowaniem wyjaśniającym zagadnień mieszczących się w zakresie wiadomości specjalnych nie może oznaczać związania organu ustaleniami sporządzonej ekspertyzy. Wnioski w tych dokumentach sformułowane, jak wnioski wynikające z każdego innego dowodu, podlegają ocenie organu, który powinien szczegółowo poddać badaniu wartość dowodową ekspertyzy, jej wiarygodność i przydatność dla rozstrzygnięcia załatwianej sprawy.
W kontrolowanej sprawie do akt złożona została ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr inż. budownictwa lądowego W. K., posiadającego przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej a także do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z akt postępowania wynika ponadto, że pełnomocnik inwestora w piśmie z dnia 12 lipca 2023 r. wskazał, iż w trakcie robót przygotowawczych do ekspertyzy wykonano wykopy mające na celu określenie głębokości posadowienia budynku gospodarczego na działce o nr [...]. Roboty te zostały w całości wykonane na działce inwestycyjnej, zaś wyniki badań zostały udokumentowane w dołączonej do projektu ekspertyzie. Przeprowadzone roboty nie naruszyły w żadnym stopniu struktury budynku, a po wykonaniu koniecznych pomiarów wykopy zasypano. Ponadto w maju 2020 r., przed przystąpieniem do sporządzania projektu, przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowego budynku w obecności R. S. – jego ówczesnego właściciela, który wybudował przedmiotowy budynek i posiadał do niego pełen dostęp. Jak wyjaśnia pełnomocnik inwestora, R. S. udzielił inwestorowi wyczerpujących informacji w sprawie technologii budowy i użytych materiałów. Skarżący natomiast podnoszą, że opracowanie budzi wątpliwości w zakresie ustaleń co do nośności dachu budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...]. Skarżący jednakże nie przedstawili dowodów, za pomocą których mieliby wykazać, że opracowanie sporządzone przez W. K. jest nierzetelne lub zawiera błędy w kwestionowanym zakresie. W szczególności nie przedstawili własnej ekspertyzy, z której wynikałyby wnioski zbieżne z tezą strony skarżącej. Zatem biorąc pod uwagę treść ekspertyzy w świetle powyższych wyjaśnień pełnomocnika inwestora należało uznać, iż organ zasadnie ustalił, że wymogi określone w § 206 ust. 1 rozporządzenia WT zostały spełnione.
Konkludując – żadne z zarzutów podnoszonych w skardze nie okazały się uzasadnione.
W uzupełnieniu skargi złożonym przez pełnomocnika skarżących podnoszony jest zarzut nieprawidłowego ustalenia przebiegu granicy działek nr ewid. [...] i [...] oraz zajęcia na potrzeby projektowanej inwestycji fragmentu działki nr ewid. [...] Odnosząc się do podnoszonej przez skarżących argumentacji należy przede wszystkim wskazać (na co zwrócił uwagę Wojewoda Łódzki w zaskarżonej decyzji), że przebieg granicy pomiędzy tymi działkami wynika z mapy do celów projektowych sporządzonej na dzień 17 sierpnia 2020 r., która została podpisana przez uprawnionego geodetę i zaewidencjonowana przez Łódzki Ośrodek Geodezji w Łodzi w dniu 27 listopada 2020 r. Wskazuje ona również, że budynek gospodarczy, należący do skarżących, został częściowo wybudowany na działce nr [...]. Trafnie również podnosi organ II instancji, iż nie jest właściwy do rozstrzygania sporów w zakresie przebiegu granic między sąsiednimi działkami. Zaewidencjonowana i uwierzytelniona mapa geodezyjna stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. W odniesieniu do dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej przez osoby legitymujące się stosownymi umiejętnościami i uprawnieniami zawodowymi, dla przeprowadzenia dowodu przeciwnego do treści takiej dokumentacji konieczne jest jednakże dysponowanie inną dokumentacją geodezyjno-kartograficzną o treści odmiennej od kwestionowanej (por. np. wyroki: NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2399/10 oraz WSA w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 342/14, CBOSA). Skarżący w ramach postępowania nie przedłożyli dowodu wskazującego na przebieg granicy między działkami nr ewid. [...] i [...] odmienny od tego, który wskazuje przywołana powyżej mapa do celów projektowych. W szczególności dowodu takiego nie stanowi treść księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działkę nr ewid. [...] ani też treść zawartej w formie aktu notarialnego umowy, na mocy której skarżący zakupili tę nieruchomość. Pełnomocnik skarżących wskazuje na argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, gdzie skarżący podnosili, iż w księdze wieczystej brak ujawnienia ostrzeżeń o prawach inwestora, czy też o "niezgodności księgi wieczystej z prawem". Należy w związku z tym wyjaśnić, że powyższe nie stanowi dowodu na przebieg granic nieruchomości ani też nie przesądza, czy fragment budynku posadowionego na tej nieruchomości został wybudowany na cudzym gruncie. Pełnomocnik powołuje się na dokument w postaci "mapki nieruchomości, która określa przebieg granic działki przyjętej jako obmiar nieruchomości w księdze wieczystej", jednak dokumentu takiego nie przedkłada.
Wobec powyższego zarzut skarżących w powyższym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Warto przy tym zauważyć, że organ II instancji pouczył o możliwości zainicjowania postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast organy nie miały obowiązku pouczać stron postępowania o przysługujących im roszczeniach cywilnych i możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego, co zarzuca pełnomocnik skarżących w piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi, wskazując na naruszenie art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. Zarzut ten należało uznać za bezzasadny.
Jak wynika z akt sprawy inwestor miał świadomość tego, że budynek gospodarczy został częściowo posadowiony na działce nr ewid. [...]. Pełnomocnik inwestora w piśmie z dnia 12 lipca 2023 r. wskazał bowiem, że od rozpoczęcia prac projektowych po stronie inwestora była pełna świadomość dotycząca linii przebiegu granicy działki w stosunku do lokalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego, który zgodnie z naniesieniami na mapie do celów projektowych zlokalizowany jest częściowo na działce inwestora (zajmuje ok. 0,92 m2 działki nr [...]), nie zaś odwrotnie. Pełnomocnik inwestora podał przy tym, iż wszelkie prace będą prowadzone z poszanowaniem prawa własności budynku gospodarczego, wyłącznie na terenie działki inwestycyjnej oraz że dodatkowo zaprojektowano dwudziestocentymetrową dylatację pomiędzy ścianą nośną projektowanego budynku, a istniejącą ścianą budynku gospodarczego, co ma zapewnić pełne bezpieczeństwo w fazie budowy, jak i w fazie użytkowania.
Twierdzenia skarżących co do tego, że planowana inwestycja będzie częściowo realizowana na stanowiącej ich własność działce nr ewid. [...] pozostaje w oczywistej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, w tym przede wszystkim z treścią projektu zagospodarowania terenu, jego części graficznej i mapy do celów projektowych. Z dokumentów tych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że inwestycja w całości usytuowana jest na działce nr ewid. [...], przy czym planowany budynek nie zajmuje tej części działki nr [...], na której posadowiony jest fragment budynku skarżących.
Za prawidłowe należało uznać stanowisko organu, zgodnie z którym skarżący nie przedłożyli dowodu kwestionującego przebieg granicy między działkami nr ewid. [...] i [...], a tym samym potwierdzającego tezę naruszenia prawa własności.
Niezasadne są również podniesione przez pełnomocnika skarżących zarzuty, naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. dotyczące nieuwzględnienia skarżących i ich stanowiska w toku postępowania przez nieprzeprowadzenie wizji lokalnej, oględzin przedmiotowej nieruchomości oraz zaniechanie przesłuchania skarżących. Te środki dowodowe miały w ocenie skarżących służyć wykazaniu takich okoliczności jak: przekroczenie granicy działki przez inwestora w zakresie planowanego budynku, konieczność przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, brak zachowania odległości projektowanego budynku od granicy działki ponad zakres przylegania obu budynków. W ocenie Sądu nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron oraz oględzin nieruchomości celem wykazania powyższych faktów nie narusza jednakże przepisów postępowania. Powyższe dowody należy bowiem ocenić jako zbędne. Dotyczą one bowiem elementów projektowanej inwestycji, a zatem okoliczności wykazanych dokumentami w postaci dokumentacji projektowej oraz mapy do celów projektowych.
Nie znajduje uzasadnienia również zarzut pozbawienia skarżących złożenia zeznań, dowodzenia racji i wykazania własnych twierdzeń co do istotnych okoliczności sprawy. Skarżący brali czynny udział w postępowaniu administracyjnym, przedstawiając kilkakrotnie swoje uwagi i pisemne stanowisko. Organy każdorazowo przesyłały stanowisko skarżących pełnomocnikowi inwestora w celu ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, zaś pełnomocnik inwestora udzielał na nie odpowiedzi. Inwestor korygował dokumentację projektową. Prezydent Miasta Łodzi pismem z dnia 20 lipca 2023 r., zaś Wojewoda Łódzki pismem z dnia 26 października 2023 r., zawiadomili strony o zebraniu materiału dowodowego oraz pouczyli o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego K. K. skorzystała, zarówno przed organem I, jak i II instancji. W konsekwencji brak podstaw do ustalenia, że skarżący zostali pozbawieni prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym.
Pełnomocnik skarżących zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie § 12 rozporządzenia WT. Skarżący nie precyzują w zarzutach, który z przepisów zawartych w kolejnych ustępach tego paragrafu został w ich ocenie naruszony. Należy jednak wskazać, że zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość (ust. 2). Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 3 ). Odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż:
1) 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych;
2) 4 m do okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy (ust. 6 ).
W kontrolowanej sprawie projektowany budynek zwrócony jest w stronę działki nr [...], w części, w której nie przylega do budynku gospodarczego na tej działce. Najmniejsza odległość pomiędzy ścianą bez okien i drzwi a granicą działki wynosi 354 cm, natomiast między ścianą z oknami a granicą działki – 579 cm; odległość dachu nad wejściem od granicy działki wynosi ponad 354 cm. Powyższe wielkości jednoznacznie wynikają z projektu architektoniczno-budowlanego, z załączników graficznych: "Zestawienie pomieszczeń i powierzchni – parter" oraz "Zestawienie pomieszczeń i powierzchni – 1 piętro". Zasadnie zatem ustaliły organy, iż w tym zakresie nie dochodzi do naruszenia przepisów § 12 ust. 1 oraz ust. 6 rozporządzenia WT. Ponadto, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżących, projekt określa odległość projektowanego budynku od granicy działki. Braki w tym zakresie zostały uzupełnione przez projektanta w toku postępowania administracyjnego.
Zarzuty podnoszone w złożonym przez pełnomocnika skarżących uzupełnieniu skargi koncentrują się wokół faktu, że projektowany budynek przylega częścią ściany szczytowej do budynku gospodarczego, usytuowanego na działce nr [...]. W związku z tym skarżący wskazują na naruszenie § 12 ust. 3 rozporządzenia WT. W ocenie skarżących naruszenie to polega na tym, że ściana projektowanego budynku przylegająca do budynku na działce [...] w części, w jakiej budynek skarżących usytuowany jest na działce inwestora, znajduje się w odległości mniejszej niż 1,5m od granicy działki. Jednocześnie na tym fragmencie ściana nie przylega też do granicy działki. Jest to niemożliwe ze względu na to, że budynek skarżących przekracza tę granicę. W związku z powyższym zarzuty skarżących sprowadzają się do tego, że ściana projektowanego budynku na tym odcinku przylega co prawda do budynku należącego do nich lecz nie przylega już do granicy, a więc nie spełnia warunku, o którym mowa w § 12 ust. 3 a jednocześnie nie jest zachowana odległość ściany w tym fragmencie od granicy, o której mowa w § 12 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia WT. Należy w tym miejscu wskazać, że przyczyną powyższego stanu jest posadowienie budynku gospodarczego należącego obecnie do skarżących z przekroczeniem granicy nieruchomości będącej ich własnością, ze szkodą dla działki [...]. W orzecznictwie wskazuje się (na co zwrócił uwagę Wojewoda Łódzki w zaskarżonej decyzji), że właściciel nieruchomości, który przez zabudowę własnej działki zmierza następnie do uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć w zakresie prawa zabudowy, nie może skutecznie domagać się ochrony własności z powołaniem się na wyjątkowość jego sytuacji (por. np. wyrok NSA z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3031/12, CBOSA). Ponadto organ trafnie wskazuje, że stosownie do art. 56 w zw. z art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja ustalająca warunki zabudowy wiąże organ wydający decyzję pozwolenia na budowę, zaś w kontrolowanej sprawie stosownie do decyzji o warunkach zabudowy z 21 maja 2019 r. ustalono obowiązującą linię zabudowy od strony ulicy [...] w granicy pasa drogowego tej ulicy oraz szerokości elewacji frontowej od 13 m. do pełnej szerokości działki.
Ponadto skarżący zarzucają, że projektowany budynek przylega do budynku na działce nr ewid. [...] jedynie do wysokości istniejącego budynku, a w pozostałej części, tj. ponad pierwszą do czwartej kondygnacji ściana budynku przylega do granicy działki lecz nie przylega już do budynku na działce sąsiedniej, co narusza zdaniem skarżących wymogi z § 12 ust. 1 – 3 rozporządzenia WT. Zarzut ten w ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia. Stosownie bowiem do powołanego powyżej § 12 ust. 3 rozporządzenia WT, dopuszczającego sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, wymóg odnośnie wysokości budynku został określony w ten sposób, że wysokość musi być zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustawodawca nie wprowadził natomiast wymogu zgodności z wysokością istniejącego budynku posadowionego na działce sąsiedniej. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane i nie budzi wątpliwości Sądu, że wymóg zgodności przedmiotowej inwestycji, wysokości budynku i ilości kondygnacji z decyzją ustalającą warunki zabudowy, został dochowany.
Wobec powyższego Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów § 12 rozporządzenia WT za nieuzasadniony.
Końcowo Sąd wskazuje na zmianę rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2024 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2023 r., poz. 2442). Nowe brzmienie § 12 ust. 3 rozporządzenia przewiduje bowiem, że dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dokonując powyższej zmiany doprecyzowano zatem, że budynek posadowiony w granicy działki musi przylegać całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 lutego 2024 r., sygn. II SA/Po 598/23, publ. CBOSA). Przyjmując natomiast, iż racjonalny ustawodawca rozróżnia pojęcie "przylegania ścianą" od "przylegania całą ścianą", należy uznać, iż planowane w niniejszej sprawie zamierzenie budowlane spełnia warunki określone w § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji.
Na podkreślenie zasługuje to, że w niniejszej sprawie organ drugiej instancji samodzielnie zbadał projekt budowlany pod kątem spełnienia każdej z przesłanek, wskazanych w art. 35 Prawa budowlanego, w tym zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skoro zaś nie stwierdził niezgodności projektu z przepisami prawa, w tym normami techniczno - budowlanymi i ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, nie mógł wydać rozstrzygnięcia negatywnego dla inwestora. Ustalenia poczynione przez Wojewodę Łódzkiego, zgodnie z którymi projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno – budowlany spełniają wszystkie przewidziane prawem warunki, znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast materiał dowodowy, który w toku postepowania był uzupełniany i korygowany, należało uznać za kompletny a jego ocenę za prawidłową, dokonaną w sposób wszechstronny. Organ odwoławczy wbrew twierdzeniom skarżących nie tylko dokonał prawidłowej oceny dowodów ale też odniósł się do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności oraz podnoszonych zarzutów, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, ocenie Sądu nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 10, art. 11, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 oraz art. 233 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ani też z innym naruszenie przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.
lp