II SA/Łd 1124/22

II SA/Łd 1124/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 6, pkt 7, art. 30b ust. 3 pkt 4, art. 31 ust. 1, ust. 1b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 2 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 23 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 28 października 2022 r. nr 283/2022 w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 października 2022 r., nr 283/2022, znak: GPB-III.7721.180.2022 Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 60 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 lipca 2022 r., nr DPRG-UA-I.14.2022, znak: DPRG-UA-I.6741.11.2022 wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 30b ustawy z dnia 7 lipca 94 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z2021 r. poz. 2351) powoływanej dalej jako: "prawo budowlane" udzielającą Miastu Ł. pozwolenia na rozbiórkę drugiej lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], działka nr ew. [...], obręb [...], zgodnie z projektem rozbiórki będącym załącznikiem do decyzji z zachowaniem warunków zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 pkt 1-4 oraz art. 42 ust. 2 i 3 prawa budowlanego: przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor jest obowiązany: ustanowić kierownika robót, zawiadomić organ nadzoru budowlanego oraz projektanta sprawującego nadzór budowlany o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, zgodnie z wymogami art. 41 ust. 4; kierownik budowy robót jest obowiązany: zabezpieczyć teren rozbiórki i prowadzić roboty budowlane zgodnie z informacją dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich, - prowadzić dziennik rozbiórki i umieścić na terenie rozbiórki, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 maja 2022 r. do Prezydenta Miasta Łodzi wpłynął wniosek Miasta Ł. w sprawie pozwolenia na rozbiórkę drugiej lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] dz. nr ewid. [...], obręb [...]. Do wniosku inwestor załączył m.in.: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 października 2018 r. w sprawie przeznaczenia do rozbiórki obiektów budowlanych stanowiących własność Miasta Ł., pozwolenie Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 21 marca 2022 r. na prowadzenie robot budowlanych na obszarze wpisanego do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego ul. [...], nr rej.: [...] oraz projekt rozbiórki.
Pismem z dnia 24 maja 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i o możliwości składania uwag i wniosków w ww. sprawie. Żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Decyzją z dnia 5 lipca 2022 r. nr DPRG-UA-I.14.2022, znak: DPRG-UA-I.6741.11.2022 Prezydent Miasta Łodzi udzielił Miastu Ł. pozwolenia na rozbiórkę drugiej lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] dz. nr ewid. [...], obręb [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła [...] sp. z o.o., zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez nie dokonanie wyczerpującego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy tj. zwłaszcza nie ustalenie czy budynek znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] bezpośrednio graniczący z budynkiem znajdującym się przy ul. [...] posiada w granicy jedną czy dwie ściany oraz nie zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania właścicieli nieruchomości położonej w Ł. przy [...], którzy powinni być stroną niniejszego postępowania.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r. organ II instancji wezwał inwestora do uzupełnienia projektu rozbiórki o część graficzną do opisu poprzez zaznaczenie na mapie, które ściany nie podlegają rozbiórce oraz zaznaczenie w części graficznej przypór, o których mowa w części opisowej a także odniesienie się do zarzutów odwołania, biorąc pod uwagę wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W odpowiedzi na wezwanie przedłożono rysunek 9a przedstawiający przypory oraz zrobiono korektę opisu technicznego, polegającą na wskazaniu, że ściana między budynkami [...] a [...] jest wspólna.
Pismem z dnia września 2022 r. zawiadomiono strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W dniu 23 września 2022 r. z aktami sprawy zapoznała się [...] sp. z o.o. i wskazała, że jest tylko administratorem nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w Ł., zaś o prowadzonym postępowaniu powinni być zawiadomieni właściciele nieruchomości. W związku z powyższym, pismem z dnia 23 września 2022 r., Wojewoda Łódzki zawiadomił właścicieli nieruchomości nr [...] położonej w Ł. przy ul. [...] o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
W dniu 10 października 2022 r. wpłynęło pismo skarżącej, w którym złożyła swoje uwagi i zastrzeżenia, co do przedłożonego projektu rozbiórki, polegające m.in. na nieuwzględnieniu w projekcie docieplenia ścian budynku znajdującego się na posesji przy ul. [...], nieuwzględnieniu "przenikliwości cieplnej na odcinku styku po rozbiórce", niezapewnieniu konieczności ręcznej rozbiórki ściany powyżej oficyny przy ul. [...], braku zapewnienia bezpieczeństwa dachów przed dewastacją, niezabezpieczeniu kominów.
Pismem z dnia 11 października 2022 r. organ wezwał inwestora do odniesienia się do kwestii podniesionych w ww. piśmie. W dniu 20 października 2022 r. wpłynęła odpowiedź z której wynika, że rozbierana ściana należy do inwestora. Ocieplenie własnej ściany w celu zaspokojenia potrzeb skarżącego to żądanie znacznie wygórowane. Oba budynki znajdują się w strefie ochrony konserwatorskiej, na której nie są wydawane zgody na ocieplenie ścian zewnętrznych. Projekt został zaopiniowany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Skarżący może ocieplić pozostawioną ścianę od wewnątrz. Ponadto zaznaczono, że w projekcie jest wskazane, że rozbiórka ma być prowadzona ręcznie i że należy dokonać zabezpieczenia dachów. Natomiast w kwestii zabezpieczenia kominów wskazano, że skarżąca może przedstawić swoje wymagania w tej kwestii i zostaną one uwzględnione na etapie wykonania rozbiórki.
Wojewoda Łódzki po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że zamiarem inwestora jest rozbiórka drugiej lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] zlokalizowanej przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] obr. [...]). Nieruchomość znajduje się w obszarze wpisanym do rejestru zabytków pod numerem [...] jako historyczny układ urbanistyczny ul. [...], odcinek północny.
Wojewoda Łódzki po przywołaniu treści art. 28 ust. 1, art. 30b ust. 3, art. 31 ust. 1, ust. 1b prawa budowlanego wskazał, że z informacji z rejestru gruntów oraz z księgi wieczystej nr [...] wynika, że inwestor Gmina Miasto Ł. jest właścicielem nieruchomości o nr ewid. [...] w Ł., położonej przy ul. [...]. Nieruchomość jest we władaniu Zarządu Lokali Miejskich w Ł. Do wniosku załączono zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 października 2018 r. w sprawie przeznaczenia do rozbiórki obiektów budowlanych stanowiących własność Miasta Ł., które traktowane jest jako zgoda właściciela obiektu budowlanego na rozbiórkę.
Treść art. 30b ust. 3 pkt 6 prawa budowlanego wskazuje, że w nie każdym przypadku, gdy wymagane jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na rozbiórkę, będzie on zobligowany do przedłożenia projektu rozbiórki. Sporządzenie projektu rozbiórki może być wymagane w szczególnych przypadkach, jeśli wynika to z lokalizacji rozbieranego obiektu, gabarytów obiektu, rodzaju konstrukcji, zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Oznacza to, że na pewno projekt rozbiórki będzie potrzebny, jeśli rozbierany budynek ma ścianę wspólną z innym budynkiem, ma dużą powierzchnię, jest wysoki oraz ma skomplikowaną konstrukcję. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę inwestor w badanej sprawie przedłożył projekt rozbiórki wykonany przez osobę posiadającą przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w specjalności konstrukcyjno - budowlanej i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowlanego. Ponadto projektant dołączył oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Dokumentacja rozbiórki zawiera opis budynku (stanu istniejącego – dane konstrukcyjno-materiałowe wraz z oceną stanu technicznego) przeznaczonego do rozbiórki, dokładny opis zakresu i sposobu prowadzenia prac rozbiórkowych (technologie rozbiórki wraz z harmonogramem rozbiórki zawierającym kolejność prowadzenia poszczególnych robót rozbiórkowych) oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ponadto do opracowania dołączono "mapę sytuacyjną" wykonaną na mapie do celów projektowych w skali 1:500, obrazującą usytuowanie obiektu podlegającego rozbiórce.
Z projektu wynika, że do przeznaczonego do rozbiórki budynku, przylegają:
- od strony południowo - zachodniej w osi E: czwarta lewa oficyna niemieszkalna nr [...] (ul. [...]), dwukondygnacyjna, bez podpiwniczenia. Budynki mają wspólną ścianę;
- od strony zachodniej w osi 9: trzecia lewa oficyna gospodarcza nr [...] (ul. [...]), dwukondygnacyjna, bez podpiwniczenia. Budynki mają wspólną ścianę;
- od strony południowej w osi A: 2 parterowe budynki garażowe bez podpiwniczenia, zlokalizowane na nieruchomości przy ul. [...]. Budynki mają wspólną ścianę;
- od strony północno - wschodniej w osi 8: poprzeczna tylna oficyna użytkowa nr [...] (ul. [...]), czterokondygnacyjna, podpiwniczona. Budynki mają wspólną ścianę;
- w osiach F/5 - 8 oraz 14/E - G: prawa oficyna nr [...] (ul. [...] ), trzykondygnacyjna. Budynki posiadają wspólną ścianę;
- w osi 14/A - E: poprzeczna tylna oficyna nr [...] (ul. [...] ), dwukondygnacyjna. Budynki, w miejscu ich styku, posiadają wspólną ścianę.
Z uwagi na powyższe, ww. wspólne elementy z sąsiednimi budynkami zostaną pozostawione. Z części opisowej wynika również, że rozbiórka przedmiotowego budynku nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa i stabilności konstrukcyjnej budynków przylegających do rozbieranego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwestii braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania właścicieli nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] , którzy powinni być stroną postępowania, organ wskazał, że pismem z dnia 24 maja 2022 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania, w tym skarżącą spółkę o wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków i zastrzeżeń. Spółka nie odebrała przesyłki prawidłowo awizowanej. Ponadto Prezydent Miasta Łodzi jako jedną ze stron postępowania uznał [...] Sp. z o.o. działającą jako zarząd nieruchomości przy ul. [...] w Ł. dz. nr ewid. [...]. Organ odwoławczy zauważył, że za stronę postępowania powinni zostać uznani sami właściciele ww. działki [...] tj. J. W. oraz B. M. i D.M., nie zaś sam zarząd pełniący tylko funkcję administratora nieruchomości. W związku z czym pismem z dnia 23 września 2022 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Odnosząc się do kwestii podniesionej przez pełnomocnika J. W. dotyczącej nieuwzględnienia w projekcie rozbiórki docieplenia ścian budynku znajdującego się na posesji przy ul. [...] , organ wyjaśnił, że wniosek inwestora nie obejmował docieplenia ściany w budynku sąsiednim, dlatego roboty te nie zostały ujęte w projekcie rozbiórki. Kwestie docieplenia budynku sąsiedniego mogą zostać rozpatrzone w odrębnym postępowaniu na wniosek właściciela budynku sąsiedniego zgodnie z przepisami prawa.
W sprawie kwestii nie zapewnienia konieczności ręcznej rozbiórki ściany powyżej oficyny przy ul. [...] oraz niezapewnienia zabezpieczenia dachów przed dewastacją, organ wskazał, że w projekcie rozbiórki znajduje się zapis, że "rozbiórkę budynku należy prowadzić metodą ręczną", "prace rozbiórkowe będą prowadzone metodą ręczną, co ograniczy uciążliwości związane z hałasem, wibracjami, zakłóceniami elektrycznymi, a także zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby", "dachy budynków sąsiednich (...) należy zabezpieczyć przed skutkami uderzenia spadających elementów rozbiórkowych i innych przedmiotów, poprzez ułożenie na ich powierzchniach płyt OSB grubości minimum 22 mm".
W kwestii braku informacji, jaki wpływ ma rozbiórka budynku ze ścianą wspólną na pozostawiony budynek, a w szczególności na odprężenie przyległego gruntu (dalsze osiadanie gruntu pod pozostawionym budynkiem - w konsekwencji pękanie ścian), organ odwoławczy wskazał, że w projekcie jest wskazane, że "projektowany zakres prac rozbiórkowych nie spowoduje odkopania i podkopania ścian fundamentowych budynków przylegających do rozbieranego (rozbiórka ścian murowanych w części podziemnej przedmiotowego budynku będzie wykonywana do głębokości 30 cm poniżej poziomu terenu, a wolne przestrzenie piwnic po rozbiórce zostaną wypełnione piaskiem średnim", "wypełnienie wolnych przestrzeni piwnic do poziomu terenu piaskiem średnim, bez jego zagęszczania mechanicznego (ma to na celu uniknięcie niekorzystnego wpływu wibracji i drgań przy zagęszczaniu mechanicznym na sąsiednie budynki)". Dodatkowo w celu usztywnienia pozostałej części ściany należy zamocować przypory, a także pozostawiona ściana zakończona zostanie wieńcem żelbetowym chroniącym ją przed rozwarstwieniem oraz zostanie naprawiona tj. wymienione zostaną uszkodzone cegły, uzupełniona zostanie spoina międzycegłowa, zamurowane zostaną gniazda po belkach stropowych, a także otynkowana. Wykonana zostanie obróbka blacharska na wierzchu tych ścian.
Organ stwierdził, że załączony do wniosku projekt rozbiórki został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.
Odnosząc się do kwestii, że w projekcie nie ma zabezpieczenia kominów, a zdaniem J. W. konieczne jest wykonanie pełnego odtworzenia przewodów kominowych i wentylacyjnych w ścianie, organ stwierdził, że pełnomocnik inwestora wskazał, że skarżący nie przedstawił zgody właściciela rozbieranego budynku na wykorzystywanie jego ściany do prowadzenia w niej lub mocowania do niej przewodów kominowych ani pozwoleń na ich budowę. W związku z tym w projekcie przewidziano rozbiórkę ścian wraz z przyległymi przewodami kominowymi. Po rozbiórce ściany wspólnej do wysokości 40 cm ponad okapem budynku sąsiedniego nie ma potrzeby odtwarzania kominów do ich obecnej wysokości - należy pozostawić je na wysokości rozbieranej ściany, ew. na wysokości 60 cm. Skarżący może przedstawić swoje wymagania w tej kwestii i zostaną one uwzględnione podczas rozbiórki (etap wykonawczy). Projekt budowlany nie wymaga aż takiej precyzji. Wojewoda Łódzki podkreślił, że w razie stwierdzenia, że rozbiórka wykonywana jest w sposób niezgodny z prawem właściwe w sprawie są organy nadzoru budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta Łodzi prowadząc postępowanie, dopuścił się uchybień, jednakże Wojewoda Łódzki przeprowadził postępowanie wyjaśniające uzupełniając tym samym postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta Łodzi.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. W., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:
1. art. 15 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przez to pozbawienie skarżącej prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji udzielająca Miastu Ł. pozwolenia na rozbiórkę drugiej lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego posiadała wadę, której organ II instancji bez naruszenia przepisu art. 15 k.p.a. wyrażającego zasadę dwuinstancyjności postępowania, nie miał podstaw naprawić, a tylko zastosować przepis art. 138 § 2 k.p.a., bowiem skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
3. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do wydania przez organ II instancji wadliwej decyzji naruszającej zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego określoną w art. 15 k.p.a., bowiem w niniejszym postępowaniu sprawa rozstrzygana przed organem II instancji pod względem podmiotowym nie była tożsama ze sprawą rozpatrzoną i rozstrzygniętą przez organ I instancji, bowiem skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu toczącym się przed Prezydentem Miasta Łodzi;
4. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie co doprowadziło do wydania przez organ II instancji wadliwej decyzji naruszającej przepisy art. 7, 77 §1, 107 §3 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie nie nastąpiło dokonanie wyczerpującego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy, tj. zwłaszcza nie została ustalona i rozstrzygnięta kwestia docieplenia ściany budynku na nieruchomości przy ul. [...] po ewentualnej rozbiórce budynku przy ul. [...];
5. art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. stanowiącego podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, bowiem w postępowaniu przed organem I instancji zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 05.07.2022r. znak: DPRG-UA[?]1.6741.11.2022, skarżąca bez własnej winy nie brała udziału.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że jako współwłaścicielka nieruchomości przy ul. [...] jest stroną postępowania w sprawie rozbiórki budynku znajdującego się przy ul. [...], bezpośrednio graniczącego z budynkiem znajdującym się przy ul. [...] . Prezydent Miasta Łodzi nie zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku, nie dopuścił skarżącej do udziału w tym postępowaniu ani nie doręczył jej decyzji zatem skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Wobec tego Wojewoda Łódzki dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Doprowadziło to do wydania przez organ II instancji wadliwej decyzji naruszającej zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego określonego w art. 15 k.p.a., a w niniejszym postępowaniu sprawa rozstrzygana przed organem II instancji pod względem podmiotowym nie była tożsama ze sprawą rozpatrzoną i rozstrzygniętą przez organ I instancji, bowiem skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu toczącym się przed Prezydentem Miasta Łodzi.
Skarżąca wskazała jednocześnie, że nie nastąpiło dokonanie wyczerpującego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy, tj. nie została ustalona i rozstrzygnięta kwestia docieplenia ściany budynku na nieruchomości przy ul. [...] po ewentualnej rozbiórce budynku przy ul. [...]. Wskazywanie, że to skarżąca powinna zadbać o ocieplenie własnej ściany i sugerując ocieplenie wewnętrzne nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącej ocieplenie wewnętrzne, jakie jest sugerowane przez Wojewodę Łódzkiego jest zupełnie niewłaściwe z uwagi na to, że zostanie przeniesiony punkt rosy w stronę mieszkania, czego efektem będzie na pewno butwienie zrobionego zabezpieczenia i silna wilgoć w mieszkaniach, w mieszkaniach znajdują się szafy w ścianach, które w tym przypadku zostaną zupełnie zniszczone, a właściciel będzie zmuszony ponosić wszelkie koszty zmniejszenia powierzchni i dewastacji mebli i zabudowy, pod warunkiem, że najemca udostępni lokal w celu dokonania takich prac, koszty takiego zabezpieczenia byłyby bardzo wysokie i musiałaby je ponieść skarżąca, a przecież inwestor planujący rozbiórkę powinien zabezpieczyć warunki mieszkania jakie były przed rozbiórką.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki niósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z zm. - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 94 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.). Według art. 28 ust. 1 tej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale wymaga zgłoszenia, rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości.
Zaś zgodnie z art. 31 ust. 1 b Prawa budowlanego przepisów ust. 1 nie stosuje się do rozbiórki obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub objętych ochroną konserwatorską. Wobec faktu, iż budynek będący przedmiotem rozbiórki usytuowany jest w granicy działki oraz znajduje się na obszarze wpisanego do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego ul. [...], jego rozbiórka musi być poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. W myśl art. 30b ust. 3 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:
1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię;
2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;
3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;
4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem przywołanych wyżej norm prawnych Sąd w całości podzielił stanowisko organów obu instancji o spełnieniu przesłanek do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę drugiej lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], działka nr ew. [...], obręb [...], stanowiącą własność Gminy Ł.. Jak trafnie podkreślił organ orzekający przedłożona przez inwestora dokumentacja, uzupełniona po uprzednim wezwaniu organu, jest niewątpliwie kompletna. Zawiera bowiem opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz projekt rozbiórki i oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającym z prawa własności. Zauważyć należ także, że inwestor nie musi legitymować się zgodą właściciela sąsiedniej nieruchomości, ażeby uzyskać decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu, nawet jeśli obiekt przeznaczony do rozbiórki znajduje się w granicy działek czy też przylega do budynku, usytuowanego na działce sąsiedniej. Decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę ma charakter związany, nie zaś uznaniowy, co oznacza, że warunkiem jej wydania przez organ jest ustalenie, czy w realiach konkretnej sprawy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do podjęcia takiej decyzji. W związku z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) i zaliczeniem rozbiórki do kategorii robót budowlanych (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowalne) nie zaś budowy (art. 3 pkt 6 powołanej ustawy), przepisy wspominanego rozporządzenia nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Dotyczy to w szczególności obowiązku przedłożenia ekspertyzy, o której mowa § 206 ust. 1 rozporządzenia, obejmującej stan techniczny obiektu istniejącego (sąsiedniego). Wszelkie zatem zagadnienia, dotyczące wpływu projektowanych robót rozbiórkowych na budynek skarżącej rozważane być mogą jedynie w kontekście opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 30b ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowalne. W tym zakresie informację, zamieszczoną w projekcie rozbiórki uznać należy za wystraczającą. Projektant opisał bowiem zarówno sposób wykonania rozbiórki jaki i elementy budynku jej podlegające oraz jej wpływ na budynki sąsiednie. Okoliczność natomiast, że w związku z prowadzoną rozbiórką budynek skarżących wymagać będzie wykonania określnych robót budowlanych (związanych np. z koniecznością wykonania ocieplenia), nie stanowi przeszkody do udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku, należącego do inwestora. Prawnie irrelewantne były by przy tym próby zobowiązania w decyzji czy też w projekcie rozbiórkowy inwestora do wykonania robót budowlanych przy budynku skarżących. Po pierwsze bowiem: nie posiada on aktualnie żadnego tytułu prawnego do prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych przy obiekcie sąsiada, po wtóre obowiązek utrzymania obiektu budowalnego w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu (art. 61 ustawy Prawo budowalne), niezależnie od okoliczności, które uzasadniać mogą podjęcie działań z tym związanych. Kwestie te mogą co najwyżej stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, nie mając wszakże przełożenia na obowiązki uczestników procesu budowlanego. Nienależnie od tego wskazać należy, że rozbiórka przedmiotowego budynku, liczącego sobie ponad 100 lat jest uzasadniona chociażby jego złym stanem technicznym, co potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości dokumentacja fotograficzna oraz projekt rozbiórki, znajdujące się w aktach sprawy.
Na marginesie należy zauważyć, że projekt rozbiórki nie musi bezwzględnie posiadać części rysunkowej, czy też, precyzyjnego opisu, niejako "krok po kroku", zakresu rozbiórki i technologii wykonania robót rozbiórkowych. Opis rozbiórki pozwala na określenie co konkretnie zostanie rozebrane i w jaki sposób ma to następować. Projektant szczególną uwagę zwrócił przy tym na kwestie bezpieczeństwa.
Ustosunkowując się do zarzutów wyrażonych w skardze, należy zważyć, że pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie musi automatycznie skutkować wydaniem decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Skarżąca przy tym nie wykazał w istocie wpływu tego uchybienia na przebieg postępowania. W szczególności skarżąca nie wskazał jakich skonkretyzowanych czynności nie podjęto w sprawie. Sama okoliczność, że skarżąca nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym przed organami obu instancji co do zasady nie przesądza o braku dwuinstancyjności, czy uchybieniu tego rodzaju, które powinno prowadzić do zakwestionowania rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu odwoławczego było dopuszczenie skarżącej do postępowania, a także skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. – zwłaszcza zapoznaniem się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Organ miał obowiązek zagwarantować stronie czynny udział w postępowaniu, możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiału oraz zgłoszonych żądań, co w przedmiotowej sprawie uczynił. Wojewoda rzetelnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy i rozpoznał sprawę na nowo w jej całokształcie. Ponadto skarżąca składała pisma w toku postępowania przed organem II instancji – brała w nim czynny udział, a organ ustosunkowywał się do nich, w treści decyzji II instancyjnej. Brak udziału skarżącej przed organem I instancji nie miał wpływu na wynik postępowania.
W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), która nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 k.p.a. w zaskarżonej decyzji zawarto także wszystkie wymagane elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne, które w sposób wyczerpujący opisuje okoliczności sprawy, wyjaśniając stanowisko organu oraz podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Z podanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
dc