II SA/Łd 1109/04

II SA/Łd 1109/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OZ 651/05 - Postanowienie NSA z 2005-07-21
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Sędziowie: Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Ż. i M. Ż. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2) stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Uchwałą nr XXXVI/260/01 z dnia 12.paździerenika 2001r., Rada Miejska w W. wszczęła procedurę planistyczną, rozstrzygając o przystąpieniu do sporządzenia "zmian miejscowych planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., zatwierdzonych uchwałami Rady Gminy W. nr XXI/152/92 i nr XXI/153/92 z dnia 25.kwietnia 1992r. (Dz.U. Woj.S. nr 4, poz. 24 i 25) wraz z późniejszymi zmianami".
Obwieszczenia, komunikaty i zawiadomienia o przystąpieniu do sporządzania "zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", obejmującej cześć wsi D. w rejonie ulic: A, B i C dokonane zostały na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w W., w prasie lokalnej ("Dzienniku Ł.") oraz skierowane do instytucji opiniujących i uzgadniających projekt planu.
W dniu 10.lipca 2003r. w prasie lokalnej ("Dzienniku Ł.") zamieszczony został komunikat o terminie wyłożenia projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznego wglądu w okresie od dnia 1.października do dnia 22.października 2003r. Komunikat tej treści wywieszony został również na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w W. w okresie od dnia 8. lipca do dnia 22.października 2003r. O terminie wyłożenia projektu planu zawiadomieni zostali również M. i A. Ż. w dniu 29.września 2003r.
Pismami z dnia 11. i 12.września 2003r. zwrócono się o dokonanie uzgodnień i przedstawienie opinii "do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" do Wojewody [...] (uzgodnienie z dnia 24.września 2003r.), Zarządu Województwa [...] (uzgodnienie z dnia 31.grudnia 2003r.), Wydziału Ochrony Środowiska [...] Urzędu Wojewódzkiego (opinia z dnia 30.września 2003r.), Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. (uzgodnienie z dnia 30.września 2003r.), Państwowego Inspektora Sanitarnego w W. (opinia z dnia 23.września 2003r.), Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (uzgodnienie z dnia 16.września 2003r.), Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (uzgodnienie z dnia 30.września 2003r.), Zakładu Energetycznego Ł. – Teren, Spółki Akcyjnej w Ł. (uzgodnienie z dnia 9.października 2003r. z zastrzeżeniem), Energetyki Cieplnej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (uzgodnienie z dnia 30.września 2003r. z zastrzeżeniem).
W miesiącu wrześniu 2003r. sporządzona została prognoza oddziaływania na środowisko zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas III o powierzchni 20,6350 ha, położonych na terenie wsi D., gmina W., przewidzianych na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, usługowej, zieleni parkowej, urządzeń elektroenergetycznych oraz komunikacji.
Decyzją z dnia [...] natomiast, Wojewoda [...] wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas IV o łącznej powierzchni 5,8520 ha, położonych na terenie Gminy W., we wsi D., przewidzianych do wyłączenia z produkcji rolnej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, usługi oraz pod tereny urządzeń elektroenergetycznych i komunikację.
W dniu 3.listopada 2003r. A. i M. małżonkowie Ż. złożyli w siedzibie organu oświadczenie, iż nie zgadzają się "z planem zagospodarowania przestrzennego działki 941/1 (...)", której pozostają współwłaścicielami, ponieważ plan koliduje z ich "planami życiowymi" oraz "narusza dobra osobiste".
Pismo wspomniane zakwalifikowane zostało przez organ jak "zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego"
Uchwałą nr [...] z dnia [...], Rada Miejska w W., działając na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. nr 15, poz. 139 ze zm.), w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8.marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. Nr 142 z 2001r., poz. 1591 ze zm.) odrzuciła wspomniany środek zaskarżenia "w części związanej z brakiem zgody (...) na ustalone w projekcie planu parametry projektowanej drogi lokalnej, oznaczonej na rysunku planu symbolem 3 KL1/2 i wymagającej poszerzenia do szerokości 15,0 m w liniach rozgraniczających kosztem fragmentu działki nr ew. 941/1".
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, iż konieczność "zmiany planu" spowodowana została dużą presją inwertorów ze względu na atrakcyjne położenie terenu wsi D., w sąsiedztwie miasta W., jej dostępnością do istniejących ulic zewnętrznych oraz sieci i urządzeń infrastruktury technicznej miasta. Obszar objęty zmianą przeznaczony został zatem pod zabudowę mieszkaniową i towarzyszącą (handel i usługi). W tej sytuacji zaprojektowania wymagał m.in. wewnętrzny układ komunikacyjny w zakresie przebiegu i klasyfikacji poszczególnych ulic, umożliwiający obsługę nowo wydzielonych działek budowlanych, w którym ulica A, gdzie zlokalizowana jest działka małżonków Ż., stanowi główne powiązanie z układem zewnętrznym – ulicami B i C.
Przebieg ulicy A zgodny jest z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W.", zatwierdzonym uchwałą nr XXVII/169/00 Rady Miejskiej w W. z dnia 22.września 2000r. Działka składających zarzut, zlokalizowana została w projekcie (niemal w całości) w ramach terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczonego symbolem [...] w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanych dróg, oznaczonych symbolami 12KD1/2, 3KL1/2 i 6KL1/2, umożliwiających obsługę komunikacyjną nowo wydzielonych działek oraz ich wyposażenie w media sytuowane w pasach ulicznych. Zgodnie bowiem "z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2.marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie", przyjęto że szerokość w liniach rozgraniczających ulicy A, sklasyfikowanej jako lokalna i pełniącej główną rolę w wewnętrznym układzie komunikacyjnym wynosi 15,0 m a szerokość jezdni 7,0 m. Projektowaną ulicę przeprowadzono po śladzie istniejącej drogi o szerokości 6,0 m, wymagającej poszerzenia do parametrów zgodnych z obowiązującymi przepisami.
Działka małżonków Ż., dotychczas rolna, oprócz pasa wyznaczonego pod zabudowę wzdłuż ulicy A, uzyskała status działki budowlanej, na co uzyskano zezwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zdaniem organu natomiast, całość okoliczności faktycznych i prawnych, ujawnionych w toku badania sprawy, przemawia za odrzuceniem zarzutu w części dotyczącej parametrów projektowanej drogi lokalnej.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli A. i M. małżonkowie Ż., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu wskazali, iż zaskarżona uchwała podjęta została niezgodnie z prawem. Dotychczas bowiem układ komunikacyjny w części wsi D., w rejonie ulic A, B i C w pełni zaspokajał potrzeby mieszkańców (obecnych i przyszłych). Po dokonaniu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, możliwe będzie jedynie wydzielenie kilkunastu działek budowlanych, co nie spowoduje znaczącego wzrostu natężenia ruchu na istniejących drogach.
Projektowane poszerzenie istniejącej ulicy A z obecnych 8 do 15 metrów nastąpi głównie kosztem mieszańców północnej strony ulicy, co zdaniem skarżących narusza konstytucyjną równość obywateli wobec prawa. Wytyczenie nowej drogi spowoduje zajęcie działki skarżących w pasie o szerokości 7 metrów. Pod projektowaną drogą znajduje się m.in. linia wodociągowa, ułożona w odległości 3 metrów od granicy działki nr 941/1, co stanowi, zdaniem skarżących, o oczywistym przekroczeniu władztwa planistycznego Gminy. W zaskarżonej uchwale, Rada Miejska w ogóle nie ustosunkowała się do zarzutu skarżących, dotyczącego nadmiernej ingerencji w prawa osobiste, głównie prawo własności, jak również wywodzące się z tego prawa, swobodne kształtowanie planów życiowych w ramach prawa własności.
Poszerzenie drogi kosztem właścicieli działek, położonych tylko po jednej stronie drogi, spowoduje, zdaniem A. i M. małżonków Ż., znaczące pogorszenie warunków życia mieszkańców utrzymujących się głównie z rolnictwa, na co władze gminy nie zwróciły uwagi, projektując zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący podnieśli nadto, iż skarga w przedmiotowej sprawie popierana jest przez wszystkich mieszkańców ulicy A, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z twierdzeniami organu, jakoby rzeczywiście konieczne było zaprojektowanej tak szerokiej drogi dla obsługi komunikacyjnej mieszkańców.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w W. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, iż obecnie w części południowej obszaru objętego zmianą planu trwają procesy urbanizacyjne w zakresie wydzielania działek budowlanych oraz realizacji zabudowy mieszkaniowej w ramach tych działek. Część północna działek pozostaje terenem rolniczej przestrzeni produkcyjnej, wolnej od zabudowy, za wyjątkiem fragmentu pasa terenu w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy A.
W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., zatwierdzonym uchwałą Nr XXVII/169/00 Rady Miejskiej w W. z dnia 22.września 2000 r., w ramach m.in. przedmiotowego obszaru, zlokalizowana została zachodnia obwodnica miasta W.. Przebieg obwodnicy, sklasyfikowanej jako droga główna, wyznaczono orientacyjnie - częściowo w ramach terenów zabudowy mieszkaniowej, częściowo (gdzie było to możliwe) w ramach terenów rolnych.
Ze względu na brak możliwości realizacji obwodnicy, władze miasta i gminy W. podjęły decyzję o rezygnacji z tej inwestycji. Wycofanie się z ustaleń zawartych w studium w zakresie projektowanej drogi, której orientacyjny przebieg był bezpośrednim powodem pozostawienia terenów rolnych w dotychczasowym użytkowaniu oraz zainteresowanie mieszkańców przeznaczeniem gruntów rolnych na tereny budowlane spowodowały podjęcie przez Radę Miejską w W. uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu.
O rozpoczęciu procedury planistycznej zadecydowało atrakcyjne położenie przedmiotowego obszaru w sąsiedztwie głównego ośrodka, jakim jest miasto W., dostępność do istniejących dróg i wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej.
Zgodnie z podjętą uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia planu, uwzględniając wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. Nr 15 z 1999 r., poz. 139 z późn. zm.), dla obszaru objętego opracowaniem określono strukturę funkcjonalno - przestrzenną wraz z układem komunikacji wewnętrznej, w zakresie przebiegu i klasyfikacji poszczególnych ulic, umożliwiających obsługę nowo wydzielonych działek budowlanych, w którym ulica. A pełni rolę strukturalną i stanowi główne powiązanie z układem zewnętrznym - ulicami B i C.
Przebieg ulicy A, lokalnej, oznaczonej na rysunku planu symbolem 3KL1/2 zgodny jest z ustaleniami studium i został wyznaczony po śladzie istniejącej drogi, która w chwili obecnej ma szerokość 6,0 m i nie spełnia wymogów zawartych w obowiązującym w tym zakresie przepisach tj. w "Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie" (wg. którego minimalna szerokość w liniach rozgraniczających ulicy lokalnej w terenie zabudowanym wynosi 12,0 m) i wymaga poszerzenia do szerokości ustalonej w projekcie zmiany planu.
Zgodnie z § 6 cytowanego rozporządzenia, szerokość drogi w liniach rozgraniczających powinna zapewniać m.in. możliwość umieszczania w jej obrębie elementów drogi i urządzeń z nią związanych - sieci infrastruktury technicznej. Ustalone w projekcie planu parametry dla ulicy A tj. szerokość w liniach rozgraniczających 15,0 m i szerokość jezdni 7,0 m, wynikają z następujących uwarunkowań:
1) ilości nowo wydzielonych działek budowlanych, w ramach obszaru objętego planem, których obsługa komunikacyjna spowoduje zintensyfikowanie ruchu drogowego (ok. 157 działek przeznaczonych w głównej mierze pod zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną, oznaczoną symbolem MN; także usługową i rzemieślniczą z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej oznaczoną symbolem UR/MN i usługową oznaczoną symbolem U);
2) konieczności zapewnienia bezpieczeństwa i płynności ruchu ze względu na jego zintensyfikowanie, spowodowane uruchomieniem nowych terenów budowlanych;
3) funkcji, jaką pełni ulica A w wewnętrznym układzie komunikacyjnym (ulicy strukturalnej, której zadaniem będzie przejmowanie ruchu z ulic niższej klasy – dojazdowych, oznaczonych symbolem D oraz połączenie wewnętrznego układu komunikacyjnego z układem zewnętrznym ulicami: B i C);
4) włączenia w linie rozgraniczające ulicy A istniejącego wodociągu gminnego, zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy (po jej północnej stronie) w ramach działek prywatnych; wodociąg wspomniany winien znajdować się na terenach ogólnodostępnych;
5) projektowanego, docelowego wyposażenia obszaru w sieci infrastruktury technicznej: kanalizacji sanitarnej oraz sieci gazowniczej, których wzajemne rozmieszczenie musi spełniać wymogi zawarte w Polskich Normach.
Zgodne z treścią art. 18 ust.. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym projekt zmiany planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko uzyskał pozytywne uzgodnienia i opinie. Otrzymano także zgodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody [...] na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów odpowiednio klasy III i IV.
W projekcie planu, działka skarżących została zlokalizowana w ramach terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, oznaczoną symbolem [...], w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanych ulic, oznaczonych symbolami 12KD1/2, 3KL1/2 i 6KL1/2, niezbędnej dla obsługi komunikacyjnej nowo wydzielonych działek oraz rozmieszczenia sieci infrastruktury technicznej. Ze względu na przebieg projektowanej ulicy 6KL1/2, działka skarżących została powiększona o fragmenty działki sąsiedniej 941/2, które ta ulica odcina. W ramach nieruchomości wyznaczono również dwa ciągi pieszo – jezdne, oznaczone symbolami 30KY i 31KY.
W trakcie wyłożenia projektu planu wpłynął zarzut małżonków Ż., w którym nie wyartykułowano konkretnych uwag, dotyczących ustaleń planu. Zarzut ten został częściowo uwzględniony, bowiem zrezygnowano z wyznaczonych ciągów pieszo – jezdnych 30KY i 31KY, natomiast utrzymano ustalenia w zakresie przebiegu i parametrów ulicy A, oznaczonej symbolem 3 KL1/2, której poszerzenie w liniach rozgraniczających do 15,0 m odbywa się kosztem części działki skarżących, stanowiącej pas terenu szerokości 7,0 m.
Parametry ulicy A, ustalone w projekcie zmiany planu, zostały przyjęte na skutek wskazanych wyżej uwarunkowań, natomiast jej przebieg wyznaczono w wyniku uwzględnienia struktury własnościowej oraz stanu istniejącego zagospodarowania. Ulica A, mająca obecnie szerokość 6,0 m, stanowi granicę pomiędzy terenami, będącymi w trakcie urbanizacji, w których dokonano podziałów geodezyjnych na działki budowlane (część południowa) oraz terenami użytkowanymi rolniczo, których funkcja ulegnie zmianie na budowlaną na skutek
ustaleń planu (część północna).
Nierównomierne poszerzenie ulicy A wynika z faktu, iż powierzchnia działek budowlanych, wydzielonych po stronie południowej ulicy jest mniejsza niż 1000 m² każda; projektowane poszerzenie ulicy kosztem powierzchni tych działek uniemożliwi racjonalne ich zagospodarowanie budynkami wolnostojącymi. Ponadto po stronie północnej ulicy, położone są działki rolne w formie długich smug. W wyniku ustaleń planu zmienią one swoje przeznaczenie i będą mogły ulec podziałowi wtórnemu na działki budowlane a ich wartość znacznie wzrośnie. Dodatkowo od strony północnej w ramach działek prywatnych (m.in. skarżących) zlokalizowany jest gminny wodociąg, który powinien znajdować się w przestrzeni publicznej.
Zdaniem organu zaprojektowane poszerzenie ulicy A, częściowo kosztem nieruchomości skarżących, godzi w ich interes prawny i jest kompromisem pomiędzy zabezpieczeniem interesu publicznego oraz koniecznością spełnienia wymogów technicznych.
Prawo własności, mimo iż jest prawem chronionym Konstytucją (art. 64 Konstytucji R.P) oraz przepisami kodeksu cywilnego (art. 140 i następne k.c.), nie jest prawem absolutnym i może podlegać różnym ograniczeniom. W sytuacjach przewidzianych prawem, może również nastąpić pozbawienie prawa własności.
Zgodnie z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności. Jednocześnie z mocy art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, gminie przysługuje tzw. władztwo planistyczne, co oznacza, iż wyłącznie gmina jest uprawniona do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Na etapie tworzenia projektów lub zmian planu zagospodarowania przestrzennego, musi dochodzić do kolizji pomiędzy interesem publicznym (społeczności lokalnej) a interesem indywidualnym (poszczególnych członków tej społeczności). Za przyznaniem priorytetu interesowi publicznemu nad interesem prywatnym, w zakresie projektowanego poszerzenia istniejącej ulicy A, przemawiają, zdaniem organu, korzyści, jakie cała społeczność lokalna odniesie w wyniku poszerzenia ulicy A - pełniącej rolę strukturalną w wewnętrznym układzie komunikacyjnym, zapewniającym możliwość obsługi komunikacyjnej nowych terenów budowlanych, w ramach których wydzielono ok. 157 nowych działek. Uchwalenie miejscowego planu, będącego stymulatorem rozwoju miasta umożliwi występowanie i unijne dotacje dla realizacji przedsięwzięć publicznych, takich jak: drogi, sieci infrastruktury technicznej.
Z tych wszystkich przyczyn, w ocenie Rady Miejskiej w W., nie było możliwości uwzględnienia zarzutu skarżących, w części dotyczącej projektowanego poszerzenia ulicy A.
Postanowieniem referendarza sadowego z dnia 20.stycznia 2005r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie ich od kosztów sądowych.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26.kwietnia 2005r. odmówiono Burmistrzowi W. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika organu.
Zarządzeniem z tej samej daty natomiast pozostawiono bez rozpoznania odpowiedź na skargę, wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych.
Na skutek zażalenia organu, zarządzenie powyższe, uchylone zostało postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż przedstawienie odpowiedzi na skargę w imieniu Gminy W. przez Burmistrza W. jest dopuszczalne. Organ ten reprezentuje bowiem Gminę na zewnątrz, zaś jej samodzielność podlega ochronie sądowej.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26.października 2005r., wydanym na rozprawie uchylono postanowienie z dnia 26.kwietnia 2005r. o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie Burmistrza W. w charakterze pełnomocnika organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek częściowo jedynie z powodów wskazanych w jej treści.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Zgodnie z treścią art. 147 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. sąd administracyjny, uwzględniając skargę na uchwałę, stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.)
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia wskazanych wyżej aktów administracyjnych, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała narusza prawo, w stopniu skutkującym stwierdzenie jej nieważności.
Podkreślenia wymaga w szczególności, że, jak wynika z treści uchwały Rady Miejskiej w W. Nr XXXVI/260/01 z dnia 12.października 2001r., procedura planistyczna wszczęta została, celem zmiany planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W., zatwierdzonych uchwałami Rady Gminy W. nr XXI/152/92 oraz nr XXI/153/92 z dnia 25.kwietnia1992r. Zgodnie natomiast z treścią art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), obowiązujące w dniu wejścia w życie tejże ustawy, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uchwalone przed dniem 1.stycznia 1995r., zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31.grudnia 2003r. Oznacza to, że plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W., uchwalony w dniu 25.kwietnia 1992r. wygasł najpóźniej z dniem 31.grudnia 2003r. Zaskarżona uchwała o odrzuceniu zarzutu małżonków A. i M. Ż. do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W., podjęta została natomiast w dniu 15.października 2004r., tj. w dacie gdy plan zagospodarowania przestrzennego już nie obowiązywał. Bezprzedmiotowe było zatem procesowanie w przedmiocie jego zmiany, bowiem nie do zaakceptowania jest koncepcja wprowadzenia zmian do aktu prawa miejscowego, który nie funkcjonuje już w obrocie prawnym.
Niezależnie od tego wskazać należy na nieprawidłowe powołanie się przez organ na treść art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), pozwalającego na stosowanie w procedurze planistycznej poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz. 139 ze zm.), w stosunku do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do których podjęto uchwałę o przystąpienia do sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy (11.lipca 2003r.).
Ratio legis cytowanego przepisu, skłania do konkluzji, iż kontynuowanie procedury planistycznej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, możliwe jest jedynie przy określonym zaawansowaniu prac nad projektem. Wyłożenie projektu planu, dotyczy projektu kompletnego, co do zasady poprzedza bowiem jego uchwalenie (po rozpatrzeniu zarzutów i protestów). Zgodnie bowiem z treścią art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dokonuje określonych czynności, m.in. ogłasza w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin, nie krótszy niż 21 dni, składania wniosków do planu, zawiadamia na piśmie o przystąpieniu do sporządzania planu organy właściwe do uzgadniania projektu planu oraz zarząd województwa i powiatu, bada spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy, określoną w studium, występuje o opinie właściwych organów administracji rządowej, stosownie do przedmiotu planu, uzgadnia projekt planu, stosownie do jego zakresu z organami właściwymi oraz zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu określone w ustawie osoby, nadto zaś wykłada projekt planu i prognozę, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska, do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłasza, poprzez obwieszczenie, co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem. Wskazane w cytowanym przepisie czynności winny być przy tym dokonywane kolejno. Oznacza to, że konieczne uzgodnienia, opinie oraz zgoda na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolne i nieleśne, muszą być uzyskane zanim projekt planu wyłożony zostanie do publicznego wglądu. Przyjęcie odmiennej wykładni cytowanego przepisu prowadziłoby do konkluzji absurdalnej, bowiem nic nie stałoby na przeszkodzie aby procedurę planistyczną rozpocząć np. od przyjmowania zarzutów do projektu.
W rozpoznawanej sprawie natomiast, w dniu 10.lipca 2003r. zamieszczono komunikat o wyłożeniu projektu planu, który nie posiadał w tej dacie żadnych uzgodnień ani opinii. Wszystkie zostały sporządzone po dacie obwieszczenia, niektóre w okresie wyłożenia, zaś jedno – po jego terminie. Przynajmniej dwa uzgodnienia dokonane zostały przy tym warunkowo. Dodatkowo zgoda Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody [...] na przeznaczenie gruntów rolnych określonej klasy na cele nierolne i nieleśne, wyrażona została przez te organy z górą pół roku po wyłożeniu projektu planu. Nie jest zatem jasne jaki projekt podlegał rzeczywistemu wyłożeniu (uzgadniany czy zmodyfikowany) ani jaki charakter w wyłożonym projekcie posiadała działka skarżących, skoro zgoda na przeznaczenie gruntów rolnych na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, usługowej, zieleni parkowej, urządzeń elektroenergetycznych oraz komunikacji, wyrażona została przez odpowiednie organy dopiero w miesiącach lipcu i sierpniu 2004r. .
W ocenie Sadu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, za wadliwą uznać należy praktykę, polegającą na wybiórczym i instrumentalnym stosowaniu określonych przepisów intertemporalnych, po to wyłącznie, by "zabezpieczyć" sobie prawo do stosowania na przyszłość uchylonej regulacji prawnej. Przepis art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym takiej praktyki w każdym razie nie legitymizuje.
Reasumując, w badanej sprawie nie było podstaw do zawiadamiania o wyłożeniu projektu planu przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27.maja 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sytuacji zatem, rozpoznanie zarzutów skarżących w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz. 139 ze zm.), z powołaniem się na przepis przejściowy art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), uznać należy za naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę, wskazany wyżej charakter naruszenia przepisów prawa przez organ, skutkujący stwierdzeniem nieważność zaskarżonej uchwały, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do argumentacji, zaprezentowanej w skardze. W świetle bowiem ciężaru gatunkowego uchybień, których dopuścił się organ, niedostateczne rozważenie interesu publicznego oraz interesu skarżących w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, pozostaje bez wpływu na treść orzeczenia.
Ze wskazanych wyżej przyczyn, na podstawie art.145 § 1 p.p.s.a. stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. Po myśli art. 152 p.p.s.a. ustalono zaś, iż akt ten nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Z uwagi natomiast na wiążący pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21.lipca 2005r., orzeczeniem z dnia 26.października 2005r., wydanym na rozprawie, uchylono postanowienie własne z dnia 26.kwietnia 2005r. o odmowie dopuszczenia Burmistrza W. do działania w niniejszej sprawie, w charakterze pełnomocnika organu.