II SA/Łd 1107/06

II SA/Łd 1107/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-03-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Kubot-Szustowska
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Sygn. powiązane
II GSK 294/07 - Wyrok NSA z 2008-01-09
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 21 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania oddala skargę. -
Uzasadnienie
W dniu 8 czerwca 2004 roku T. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004.
W złożonym wniosku T. K. zadeklarował działki rolne położone w gminie O., powiat [...], województwo [...] o następującym sposobie wykorzystania:
- A – pow. 11 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/2, roślina uprawna: kukurydza,
- B – pow. 1,56 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/2, roślina uprawna: łąka,
- C – pow. 11,09 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/4, roślina uprawna: mieszanka zbożowa, wraz z roślinami motylkowatymi,
- D – pow.15 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/7, roślina uprawna: kukurydza,
- E – pow. 2 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/7, roślina uprawna: łąka,
- F - pow. 4 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/7, roślina uprawna: żyto,
- G – pow. 5,14 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/7, roślina uprawna: kukurydza
- H - pow. 4,98 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 3/7, roślina uprawna: mieszanka zbożowa wraz z roślinami motylkowatymi,
- I – pow. 4,52 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 6, roślina uprawna: jęczmień,
- J – pow. 1,90 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 6, roślina uprawna: łąka,
- K - pow. 27, 46 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 10/16, roślina uprawna: pastwisko,
- L – pow. 16,99 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 34/1, roślina uprawna: pastwisko,
- M – pow. 6,12 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 65/1, roślina uprawna: łąka,
- N – pow. 5,13 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 180/2, roślina uprawna: lucerna,
- O – pow. 7,88 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 206/1, roślina uprawna: łąka,
- P – pow. 4,80 ha położona na działce ewidencyjnej cz. 47, roślina uprawna: łąka.
W odniesieniu do wyżej zadeklarowanych działek przeprowadzona została kontrola, w wyniku której stwierdzono różnicę między powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawcę, a stwierdzoną w wyniku kontroli, na następujących działkach rolnych:
- A – zadeklarowano pow. 11 ha, roślina uprawna: kukurydza – stwierdzono pow. 4, 35 ha roślina uprawna; kukurydza,
- B – zadeklarowano pow. 1,56 ha, roślina uprawna: łąka, pastwisko – stwierdzono pow. 5,07 ha, roślina uprawna: łąka, pastwisko,
- C- zadeklarowano pow. 11, 09 ha, roślina uprawna: mieszanki upraw UPO (mieszanka zbożowa wraz z roślinami motylkowatymi) – stwierdzono pow. 6,87 ha, roślina uprawna: mieszanki upraw UPO (mieszanka zbożowa wraz z roślinami motylkowatymi),
- D - zadeklarowano powierzchnię 15 ha, roślina uprawna: kukurydza – stwierdzono pow. 9,53 ha roślina uprawna: kukurydza,
- E - zadeklarowano pow. 2 ha, roślina uprawna: łąka, pastwisko – stwierdzono pow. 4,24 ha, roślina uprawna: łąka, pastwisko,
- F - zadeklarowano pow. 4 ha, roślina uprawna żyto – stwierdzono pow. 5, 29 ha, roślina uprawna żyto,
- G – zadeklarowano pow. 5, 14 ha, roślina uprawna: kukurydza – stwierdzono pow. 3,45 ha, roślina uprawna: kukurydza,
- H – zadeklarowano pow. 4, 98 ha, roślina uprawna: mieszanki upraw UPO (mieszanka zbożowa wraz z roślinami motylkowatymi) – stwierdzono pow. 3,49 ha, roślina uprawna: mieszanki upraw UPO (mieszanka zbożowa wraz z roślinami motylkowatymi),
- I – zadeklarowano pow. 4, 52 ha, roślina uprawna jęczmień – stwierdzono pow. 3,77 ha, roślina uprawna jęczmień,
- J – zadeklarowano pow. 1,90 ha roślina uprawna: łąka – stwierdzono pow. 2,67 ha, roślina uprawna: łąka,
- M – zadeklarowano pow. 6,12 ha, roślina uprawna: łąka, pastwisko – stwierdzono pow. 8, 27 ha, roślina uprawna: łąka, pastwisko,
- N – zadeklarowano pow. 5,13 ha, roślina uprawna: motylkowate drobnonasienne (lucerna) – stwierdzono pow. 4,41 ha, roślina uprawna: lucerna,
- P – zadeklarowano pow. 4,80 ha, roślina uprawna: łąka – stwierdzono pow. 0 ha -odłóg, działka rolna nie wykorzystana rolniczo do kilku lat.
Na działkach K i O kontrola nie wykazała nieprawidłowości. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną w wyniku kontroli wyniosła 17, 84 ha.
Decyzją z dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej Kierownik ARiMR w Ł.) przyznał T. K. płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej płatność ONW) na rok 2004 w łącznej wysokości 11281,48 zł. Ustalona przez organ kwota płatności została pomniejszona o wysokość nałożonej na stronę sankcji w wysokości 6386, 72 zł. ze względu na nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych.
W dniu 5 kwietnia 2005 roku T. K. wniósł do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej Dyrektora ARiMR w Ł.) odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił, iż nie zawiera ona właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego, przez co nie jest możliwa kontrola jej poprawności. Ponadto wskazał, że dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności ONW są zgodne ze stanem rzeczywistym.
Pismem z dnia 13 czerwca 2005 roku T. B. - pełnomocnik T. K. złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka S. D. na okoliczność sposobu zastosowania metody GPS oraz stwierdził, że pomiary działek w roku 2005 wykazały daleko idącą zbieżność z wielkościami działek, które zadeklarowane zostały we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2004.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 3 października 2005 roku w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. odbyła się rozprawa administracyjna, na której pełnomocnik T. K. zgłosił zastrzeżenia do dokonanych pomiarów GPS. Według T. B. urządzenie GPS, którym dokonano pomiarów, znajdowało się w samochodzie i z uwagi na trudno dostępne tereny samochód z GPS musiał objeżdżać tereny, co mogło spowodować, iż pomiary mogły być niedokładne. Pełnomocnik strony nie wniósł zastrzeżeń co do jakości pomiaru, zastrzeżenia dotyczą sposobu wykonania tych pomiarów.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) przyznał T. K. płatność ONW w łącznej wysokości 11281, 48 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniach 20 – 21 września 2004 roku stwierdzono nieprawidłowości w pomiarach zadeklarowanych działek rolnych: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, L, M, N, O, P, przy czym na 8 działkach rolnych zawyżona została wielkość upraw, na łączną powierzchnię 27, 80 ha, natomiast na 5 działkach rolnych została zaniżona wielkość uprawy na łączną powierzchnię 9,96 ha. W wyniku kompensacji powierzchni stwierdzono zawyżenie powierzchni upraw kwalifikujących się do płatności ONW o 17, 84 ha.
Ze względu na to, iż T. K. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności wielkość upraw równą 129, 57 ha, a w wyniku kontroli stwierdzono 111,73 ha, co stanowi 15,97% błędu oraz przekracza 2 hektary i jest podstawą do nałożenia sankcji zgodnie z art. 70 i 71 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).
W myśl tego przepisu, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust 2 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru czyli 2 x 17, 84 x 179 = 6386, 72 zł. Ponadto organ dokonał stosownego wyliczenia, zgodnie z którym:
- zadeklarowana powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosi 129,57 ha,
- powierzchnia stwierdzona po kontroli na miejscu wyniosła 111,73 ha,
- powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wynosi 111, 73 ha,
- kwota przyznanej płatności po uwzględnieniu sankcji wynosi 11281,48 zł, co wyliczono: 129,57 ha (powierzchnia deklarowana) – 17,84 ha (zawyżenie powierzchni) = 111,73 ha, 111,73 ha – (2x 17,84 ha) = 76,05 (powierzchnia kwalifikowana).
Ponadto organ podniósł, iż przy dokonywanych pomiarach w ramach czynności kontrolnych obecni byli S. D. oraz T. B., którzy w trakcie dokonywanych pomiarów nie zgłaszali jakichkolwiek uwag. Brak uwag w trakcie dokonywania pomiarów świadczy, w ocenie organu, o akceptacji dokonanych pomiarów.
Od powyżej decyzji T. K. wniósł odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił w nim naruszenie art. 6 i 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności przejawiające się w pominięciu przy wydawaniu decyzji dowodu z zeznań świadka.
W ocenie strony organ powinien samodzielnie skonfrontować przeprowadzone przez siebie dowody z dowodami zgłoszonymi przez stronę i dać temu wyraz przy wydawaniu decyzji merytorycznej.
Nadto T. K. podniósł, iż miał możliwość odwołania się od decyzji organu I instancji, w odróżnieniu od osoby obecnej przy czynnościach kontrolnych, dopiero po otrzymaniu decyzji administracyjnej. Dodatkowo odwołujący się wskazał, że podniesienie zarzutów dotyczących sposobu dokonania pomiarów GPS wymagała wcześniejszego sprawdzenia tych okoliczności. Dokonanie analogicznego pomiaru GPS z wykorzystaniem samochodu terenowego wykazało brak możliwości wykonania dokładnego pomiaru, z uwagi na brak możliwości precyzyjnego przejechania po granicy kontrolowanej działki rolnej,
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej określającej stawki płatności oraz powodu, z którego organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez stronę.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 7, 10 § 1, 61 § 1, 77 § 1, 107 § 1 i 3, 138 § 1 pkt 1, 145 § 1 pkt 5 oraz 151 § 1 pkt 2 kpa, art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 2, 3 ust. 2 pkt 1, 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz.U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273), art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz.U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), § 2 ust. 1 i 2, § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, iż nie można odmówić słuszności jedynie jednemu z postawionych przez stronę zarzutów, a mianowicie dotyczącego nie wskazania w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej określającej stawki płatności. Jednakże w ocenie organu nie jest to wystarczająca przesłanka do uznania odwołania za zasadne i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy nie podzielił natomiast zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 6, 7 oraz 107 kpa. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i w toku postępowania nie doszło do ich naruszenia.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż na materiał dowodowy zebrany w sprawie składały się:
- protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 20, 21 września 2004 roku w gospodarstwie strony, w szczególności w porównaniu z wnioskiem o przyznanie płatności złożonym w dniu 8 czerwca 2004 roku (dowód bezpośredni),
- dowód z zeznań świadków, przeprowadzony na rozprawie administracyjnej w dniu 3 października 2005 roku (dowód pośredni). Przeprowadzona w gospodarstwie T. K. kontrola i sporządzony z niej protokół stanowią dowód bezpośredni, co w najpełniejszym stopniu zabezpiecza dotarcie do prawdy materialnej.
Przeprowadzona kontrola wykazała szereg nieprawidłowości w związku z deklarowaną powierzchnią działek. Na 9 działkach zadeklarowanych przez wnioskodawcę stwierdzono mniejszą od zadeklarowanej powierzchnię działek, natomiast na 5 działkach stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowana we wniosku. W rezultacie różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 17,84 ha. Podkreślenia wymaga fakt, iż na działce oznaczonej literą P kontrola stwierdziła odłóg, co oznacza, że działka ta nie powinna zostać zadeklarowana we wniosku, gdyż na dzień 30 czerwca 2006 roku nie stanowiła działki rolnej i nie była na niej prowadzona działalność rolnicza.
Nadto Dyrektor ARiMR w Ł. stwierdził, iż obecny przy czynnościach kontrolnych S. D. zapoznał się z wynikami kontroli i nie złożył żadnych uwag. Charakter przeprowadzonego środka dowodowego w postaci kontroli na miejscu nie może zostać powtórzony, gdyż w sprawie należało ustalić stan faktyczny oraz dokonać analizy pod kątem zgodności z danymi zawartymi we wniosku o przyznanie płatności na rok 2004. Przeprowadzenie kontroli w roku gospodarczym 2005 odzwierciedlać będzie jedynie stan gospodarstwa w 2005 roku.
Przeprowadzony na wniosek T. K. dowód w postaci przesłuchania świadków S. D. oraz T. B., do którego doszło na rozprawie administracyjnej w dniu 3 października 2005 roku, w ocenie organu, nie wnosi do sprawy nic nowego oraz nie przyczynia się do podważenia dowodów, na których organ opiera swoje twierdzenia.
Świadkowie podnosili jedynie, iż przeprowadzona kontrola nie została przeprowadzona rzetelnie, gdyż ukształtowanie terenu mogło spowodować nieścisłości w wykonanych pomiarach, gdyż inspektorzy musieli objeżdżać teren, aby wykonać pomiary.
Zdaniem organu odwoławczego dokonana kontrola została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi zasadami wynikającymi z załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.).
Protokół z kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie stanowi dokument urzędowy, co powoduje, iż organ jest zobligowany przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści dokumentu, a w przedmiotowym przypadku są to wyniki dokonanych pomiarów.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wyliczył przyznane w decyzji płatności, tj.:
- powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności – 129,57 ha,
- powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 111, 73 ha,
- różnica między powierzchnią zgłoszoną a stwierdzoną 17,84 ha,
- wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej na 15,97%.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 jeżeli różnica między obszarem zadeklarowanym a ustalonym jest większa niż 3% lub 2 hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru, płatność obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Tym samym stwierdzona powierzchnia dla płatności ONW 111, 73 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia, tj. 2x17,84 ha, co dało powierzchnię 76,05 ha (111,73 – 35,68=76,05), na którą została naliczona płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, grunty deklarowane przez T. K. położone są w I strefie ONW.
W niniejszej sprawie powierzchnia, na którą przyznano płatność, przekroczyła 50 ha i zgodnie z § 4 ust. 3 cytowanego rozporządzenia została obliczona w następujący sposób:
- 50 ha x 179= 8950
- 26,05 ha x (175 x 50%) = 2331,48.
W konsekwencji organ I instancji prawidłowo zastosował art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, gdyż różnica procentowa w zakresie ONW wyniosła 15,97%, a więc była większa od 3% i nie przekroczyła 20% oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 14 kwietnia 2004 roku, gdyż powierzchnia stwierdzona wyniosła powyżej 100 ha.
Ponadto, zdaniem Dyrektora ARiMR w Ł. w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 44 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, gdyż wniosek T. K. nie był poprawny pod względem faktycznym, a wnioskodawca nie wykazał swojego braku winy w tym zakresie.
W dniu 23 listopada 2006 roku T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora ARiMR w Ł. z dnia [...].
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 kpa. Skarżący wskazał, iż w zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto fakty znane organowi z urzędu, dotyczące danych wynikających z ewidencji gruntów. Zarzucił, iż przy formułowaniu wniosku o przyznanie płatności korzystał nie tylko z własnych pomiarów, ale także uwzględnił dane wynikające z ewidencji gruntów, będące wynikiem pomiarów wykonanych przez właściwe i uprawnione służby geodezyjne. W sytuacji, gdy działka rolna ma inną powierzchnię, niż wynika to z ewidencji gruntów, to w myśl art. 77 § 1 kpa organ administracji jest obowiązany wyjaśnić, skąd wzięły się ewentualne rozbieżności.
Skarżący wskazał także na treść art. 22 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, gdyż w jego ocenie, posłużenie się przez Komisję pojęciem "całkowity obszar" zamiast "rzeczywiście użytkowany obszar" pozwala rolnikom na zgłaszanie we wnioskach także tych części działek rolnych, które w ogóle nie są użytkowane – przy zachowaniu norm zwyczajowych, co dostosowuje rozwiązania prawne do praktycznych aspektów uprawiania ziemi, nie pozbawiając rolników dopłat z tego tytułu.
Ponadto skarżący wskazał na naruszenie art. 44 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, gdyż w jego ocenie, w chwili przygotowywania wniosku dołożył on należytej staranności, co powoduje, że nie można postawić mu zarzutu winy i nie mogą mieć zastosowania obniżki i wyłączenia przewidziane w tytule IV cytowanego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi Dyrektor ARiMR w Ł. stwierdził, iż nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby posłużenie się przez Komisję w art. 22 Rozporządzenia nr 2419/2001 określeniem "całkowity obszar" zamiast "rzeczywiście użytkowany obszar" pozwalał na zgłaszanie we wnioskach także tych części działek rolnych, które w ogóle nie są użytkowane.
Zgodnie z tym przepisem całkowity obszar działki rolnej może być brany pod uwagę pod warunkiem, że jest ona użytkowana zgodnie ze zwyczajowymi normami w danym państwie lub regionie. W innym przypadku uwzględniany jest rzeczywiście użytkowany obszar. Po zapoznaniu się z wynikami kontroli organ jednoznacznie stwierdza, iż został uwzględniony obszar rzeczywiście użytkowany przez wnioskodawcę, który - jak wykazała kontrola - nie pokrywa się z powierzchnią ewidencyjną działek. Ponadto organ nie podzielił zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 44 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001.
W dniu 14 marca 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skarżący poparł wniesioną skargę, natomiast pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest ocena legalności decyzji Dyrektora ARiMR w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR w Ł. w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.).
Ponadto w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej, w rozpoznawanej sprawie bezpośrednie zastosowanie mają także akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, co wynika z art. 249 akt. 2 traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą w związku z treścią art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Estońskiej, Cypryjskiej, Łotewskiej, Litewskiej, Węgierskiej, Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 90, poz. 864). Do aktów tych należą powoływane przez organy w uzasadnieniu decyzji: rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiające szczegółowe zasady stosowania systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych zasad stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji I Gwarancji Rolnej (EFOGR). Akty te określają sankcje nakładane na podmiot ubiegający się o przyznanie dopłat, w sytuacji gdy w wyniku kontroli administracyjnej stwierdza się różnicę pomiędzy obszarem deklarowanym we wniosku o pomoc a obszarem ustalonym według zasad wskazanych w rozporządzeniu.
Zgodnie z art. 5 ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej pomoc finansowa w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych (...).
W myśl art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia. Przy czym za gospodarstwo rolne przyjmuje się wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu tego samego podmiotu.
Stosownie zaś do § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 ust. 2 oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, tzw. płatność ONW jest udzielana na wniosek producenta rolnego:
- który zobowiązuje się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 roku w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. U. WE L 160, z 26.06.1999 r. ze zm.) oraz
- jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (obszarach ONW), na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.
Przy czym za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.
Analiza § 6 ust. 2 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku wskazuje, iż rozpoznanie wniosku o przyznanie płatności ONW następuje na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie takie winno zatem być zgodne z wyrażonymi, m.in. w: art. 6, art. 7, art. 12 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą uwzględniania w postępowaniu interesu społecznego i słusznego interesu jednostki, zasadą wnikliwości i szybkości postępowania. W toku postępowania prowadzonego z uwzględnieniem wyżej wymienionych zasad, wszelkie działania organów winny być podejmowane wyłącznie na podstawie przepisów prawa, zmierzać do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz szybkiego i wnikliwego załatwienia sprawy, przy pomocy możliwie najprostszych środków. Jednocześnie w myśl art. 77 §1 kpa organy powinny dążyć do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a samo postępowanie administracyjne prowadzić tak, by pogłębić zaufanie obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 kpa).
W szczególności organ administracji jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981r., SA 810/81, ONSA 1981/1/45). Naruszenie powyższych zasad może prowadzić do uchylenia zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, jeśli uchybienia przepisom postępowania mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości, że T. K. składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, spełniał przesłanki warunkujące przyznanie płatności ONW.
Istotą sporu między stronami jest ustalenie wielkości powierzchni zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, a zwłaszcza sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych dokonanych w dniach 20 – 21.09.2004r. przez pracowników Biura Kontroli [...] Oddziału Regionalnego Agencji, w wyniku których stwierdzona została niezgodność powierzchni działek rolnych w stosunku do powierzchni tych działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW.
W związku z powyższym organy w swoich decyzjach utrzymują, iż T. K. w roku gospodarczym 2004 we wniosku o przyznanie płatności ONW zadeklarował powierzchnię 129,57 ha, a przeprowadzona na miejscu kontrola stwierdziła nieprawidłowości, czyli mniejszą od zadeklarowanej powierzchnię, tj. 111,73 ha. Łączna różnica między powierzchnią działek zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną w wyniku kontroli, wyniosła zatem 17,84 ha, co stanowi, iż procentowa różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wynosi 15,97%.
Okoliczność ta spowodowała, iż organ I instancji - w ocenie Sądu - w sposób prawidłowy, na podstawie art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, dokonał obliczenia należnej płatności ONW.
Decyzje organów administracji zostały wydane w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, na który składają się protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 20-21.09.2004 roku w gospodarstwie rolnym T. K. oraz protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 3 października 2005 roku.
W ocenie Sądu przeprowadzona w sprawie kontrola administracyjna została dokonana w sposób prawidłowy, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7 ust. 1 - 8 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz zasad określonych w tytule III zatytułowanym "Kontrole" rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92.
Z protokołu z przeprowadzonych czynności kontrolnych znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż dokonanie pomiaru działek rolnych zadeklarowanych we wniosku nastąpiło metodą GPS. Wskazana metoda to system nawigacji satelitarnej, obejmujący zasięgiem całą kulę ziemską. Pomiary GPS to technologia najwyższej dokładności, która przy wykorzystaniu do przeprowadzenia pomiarów nieruchomości pozwala na precyzyjne określenie ich granic. Jakość dokonanych pomiarów metodą GPS nie została zakwestionowana przez T. K. w toku postępowania administracyjnego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, iż S. D. oraz T. B. (pełnomocnik strony w postępowaniu administracyjnym), obecni przy dokonywanych czynnościach kontrolnych, w czasie wykonywania pomiarów nie zgłaszali żadnych uwag co do prawidłowości dokonanych czynności pomiarowych. Ponadto protokół z czynności kontrolnych został podpisany bez żadnych zastrzeżeń przez S. D.. Protokół z czynności kontrolnych jest dokumentem stanowiącym potwierdzenie przeprowadzenia w dniach 20-21.09.2004r. dowodu z oględzin dokonanych bezpośrednio w miejscu położenia działek rolnych objętych wnioskiem T. K. z dnia 8 czerwca 2004 roku. Z przedmiotowego protokołu jednoznacznie wynika, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzona została różnica w wielkości powierzchni deklarowanych działek rolnych w stosunku do ich rzeczywistej powierzchni.
Innym dowodem w sprawie były oświadczenia złożone przez świadków kontroli dokonanej w dniu 20-21.09.2004r., tj. pełnomocnika skarżącego T. B. oraz S. D. złożone na rozprawie administracyjnej w dniu dnia 3 października 2005 roku. Z protokołu rozprawy administracyjnej wynika, iż osoby te nie mają zastrzeżeń, co do jakości dokonanych pomiarów, lecz do sposobu wykonania pomiarów. Z uwagi na charakterystykę terenu, czyli rowy, wzniesienia, podmokłe tereny, torfowiska pomiary mogły być niedokładne.
Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego należy do organu administracji. Zgodnie z "zasadą swobodnej oceny dowodów", wyrażoną w art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów jest ściśle związana z zasadą prawdy obiektywnej. Uznanie przez organ określonej okoliczności za udowodnioną stanowi podstawową przesłankę, na której organ ten opiera swoje rozstrzygnięcie sprawy.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji właściwe zebrały i oceniły materiał dowodowy i nie można im zarzucić w tym zakresie dowolności. Przede wszystkim należy podzielić stanowisko organów, iż S. D. oraz T. B., jako bezpośredni uczestnicy dokonywania czynności kontrolnych, mieli możliwość zgłaszania swoich uwagi i zastrzeżeń w momencie wykonywania stosownych pomiarów. Brak jakichkolwiek uwag w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych oraz podpisanie protokołu z kontroli bez żadnych zastrzeżeń, oznaczało, iż kontrola została przeprowadzona właściwie, a dokonane w jej wyniku pomiary działek rolnych są zgodne ze stanem rzeczywistym.
Podkreślić należy, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący nie podważył skutecznie poprawności dokonanych czynności kontrolnych. Ograniczenie się przez stronę do stwierdzenia o niezgodności wyników przeprowadzonych pomiarów ze stanem rzeczywistym nie może stanowić podstawy do dyskredytacji środka dowodowego w postaci protokołu z dokonanych czynności. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnego przeciwdowodu, podważającego dokonane przez organ pomiary.
Reasumując, stwierdzić należy, iż przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe było prawidłowe, z zachowaniem zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oparte są na dokładnej analizie stanu faktycznego sprawy mającego odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Tym samym za bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6, 7, 77 § 1 i 80 kpa.
Bezzasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 dotyczącego wyjątków od zastosowania obniżek i wyłączeń od płatności ONW.
Zgodnie z treścią tego przepisu obniżki i wyłączenia, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że jest niewinny.
Z dyspozycji powyższego przepisu wynika, iż obniżki lub wyłączenia w płatnościach nie mają zastosowania w razie wystąpienia jednej z przesłanek:
- wniosek o przyznanie płatności jest poprawny pod względem faktycznym lub
- rolnik wykazał brak winy w razie złożenia wniosku niepoprawnego pod względem faktycznym.
W rozpoznawanej sprawie, w wyniku dokonanych czynności ustalono, iż wniosek T. K. o przyznanie płatności ONW zawierał niewłaściwe ustalenia rzeczywistych powierzchni deklarowanych działek, a zatem nie był poprawny pod względem faktycznym. Ponadto skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy za stwierdzone nieprawidłowości. Reprezentując stanowisko, iż zadeklarowane we wniosku powierzchnie działek rolnych są prawidłowe, skarżący niejako sam wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 44 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Nie można bowiem jednocześnie prezentować poglądu, iż złożony wniosek o przyznanie płatności ONW jest poprawny pod względem faktycznym, a z drugiej strony dowodzić istnienia braku winy w razie złożenia wniosku niepoprawnego pod względem faktycznym. Zwrócić przy tym należy uwagę na okoliczność, iż na jednej ze zgłoszonych działek wskazano we wniosku, iż znajduje się na niej łąka, w sytuacji gdy w wyniku kontroli stwierdzono, że od kilku lat nie jest ona wykorzystywana rolniczo i stanowi odłóg.
Sąd podziela natomiast zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 1 kpa. Bezspornym jest, iż zaskarżona decyzja zawiera liczne błędy pisarskie i rachunkowe polegające na błędnym wskazaniu powierzchni zadeklarowanej, powierzchni stwierdzonych w wyniku kontroli, jak również różnicy procentowej między tymi powierzchniami. Stwierdzone błędy pisarskie i rachunkowe zostały jednak z urzędu sprostowane przez Dyrektora ARiMR w Ł. postanowieniem z dnia [...]. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 kpa powoduje, iż elementy sprostowania stają się integralną częścią decyzji istniejącej. Tym samym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 1 kpa nie znajduje potwierdzenia w aktualnie obowiązującej decyzji.
Jednocześnie Sąd z urzędu zwraca uwagę na błędne wskazanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 2 kpa.
Stwierdzić bowiem należy, iż zarówno decyzja organu I instancji z dnia [...], jak i decyzja Dyrektora ARiMR z dnia [...] nie zostały wydane w toku nadzwyczajnego postępowania, jakim jest postępowanie wznowieniowe, lecz wydano je na skutek decyzji kasacyjnej z dnia [...]. Uchybienie to nie ma jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił ją, jako nieuzasadnioną.