II SA/Łd 1222/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-03-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pieniężnepraca przymusowarepresjeterminTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąuchylenie decyzjiprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznając, że przepis ograniczający termin składania wniosków utracił moc po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Skarżąca E.J. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji, argumentując, że złożyła wniosek po terminie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją, stwierdzając, że przepis ograniczający termin składania wniosków (art. 4 ust. 5 ustawy) utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który uznał go za niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę E.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu represji. Powodem umorzenia było złożenie wniosku przez skarżącą po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Sąd, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 tej ustawy z Konstytucją RP, stwierdził, że przepis ten utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. W związku z tym skarżąca nie była ograniczona terminem do złożenia wniosku. Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Zasądzono również zwrot wpisu sądowego od organu na rzecz skarżącej. Sąd uznał za bezprzedmiotowe orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji z uwagi na brak przymiotu wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co spowodowało utratę mocy obowiązującej tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty lub uchyla decyzję.

Pomocnicze

u.ś.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc obowiązującą.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku art. 97 § § 1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i nie zostały zakończone, podlegają rozpoznaniu przez WSA.

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do orzekania o kosztach sądowych.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe, gdy decyzja nie posiada przymiotu wykonalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis ograniczający termin składania wniosków o świadczenie pieniężne utracił moc obowiązującą na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją ma zastosowanie do spraw toczących się przed sądami administracyjnymi.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że wniosek skarżącej został złożony po terminie, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.

Skład orzekający

Joanna Sekunda-Lenczewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla osób represjonowanych, znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań administracyjnych, zasady kontroli sądowej działalności administracji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą o świadczeniach dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz wyrokiem TK P 24/02.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet tych, które wydawały się już zakończone z powodu upływu terminu.

Wyrok TK uchyla terminowy pułap dla świadczeń dla osób represjonowanych.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1222/01 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Dnia 15 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Sędzia WSA : Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi E.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej E.J. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3/ stwierdza, że z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
II SA/Łd 1222/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że E.J. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona złożyła swój wniosek po ustawowym terminie.
E.J. na wyżej wymienioną decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą pozostać w obrocie prawnym.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do przepisu art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, poza wypadkami, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją ( umową międzynarodową lub ustawą ), na podstawie którego została wydana decyzja.
Po wydaniu zaskarżonej decyzji, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r.
Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.
Natomiast zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m. in. decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 2 wyroku.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji ( odmowa przyznania uprawnień), Sąd stwierdził, że orzekanie o wstrzymaniu wykonalności jest bezprzedmiotowe( art.152 wskazanej wyżej ustawy).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI